Confidential
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)
LEPHEPHE LA PELE (P1)
MOPITLO/PHUPU 2025
MEPUTSO: 80
NAKO: Diiri tše 2
Palomoka ya matlakala a dipotšišo ke 11.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Skip to contentAll 2025 papers 





View all
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper
Grade 12 Sepedi FAL Paper 1 question paper from the NSC June Exam 2025, 11 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Sepedi Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2025 · sepedi. Question paper, 11 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sepedi FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sepedi
- Document type
- Question paper
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 11
- File size
- 1.5 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 11
This exam
NSC June Exam 2025
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Go bala le go lebelela (Reading and Viewing), gammogo le Dingwalo (incl. Literature)24 marks
- Question 1.2Go bala le go lebelela (Reading and Viewing), gammogo le Dingwalo (incl. Literature)6 marks
- Question 3Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)10 marks
- Question 4Popopolelo le melawana ya tšhomišo ya polelo (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 5.1Popopolelo le melawana ya tšhomišo ya polelo (Language Structures and Conventions)14 marks
- Question 5.2Go bala le go lebelela (Reading and Viewing), gammogo le Dingwalo (incl. Literature)6 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 2 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
SC/NSC Confidential
DITAELO LE TSHEDIMOŠO
1. Lephephe le, le arotšwe ka DIKAROLO TŠE THARO, e lego YA A, YA B le
YA C.
KAROLO YA A: Tekakwešišo (30)
KAROLO YA B: Kakaretšo (10)
KAROLO YA C: Dibopego le melao ya tšhomišo ya polelo (40)
2. Badišiša ditaelo ka šedi.
3. Araba dipotšišo KA MOKA.
4. THOMA KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE letlakaleng LE LEFSA.
5. Thalela mošomo wa gago ka morago ga KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE.
6. Dikarabo di nomorwe go swana le dipotšišo.
7. Tshela mothaladi ka morago ga karabo YE NNGWE le YE NNGWE.
8. Hlokomela mopeleto le tlhamego ya mafoko.
9. Nako ye e ukangwago:
KAROLO YA A: Metsotso ye 50
KAROLO YA B: Metsotso ye 20
KAROLO YA C: Metsotso ye 50
10. Ngwala ka bothakga le ka mongwalo wa go balega. 2025
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 3 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
SC/NSC Confidential
KAROLO YA A: TEKAKWEŠIŠO
POTŠIŠO YA 1
1.1 Badišiša temana ya tekakwešišo ye e latelago gore o tle o kgone go araba
dipotšišo ka yona.
SETŠWELETŠWA SA A
SEHLARE SA MUŠI KE GO O TLOGELA
1 Mekgolokwane e be e galagala ka lapeng la Morena le Mohumagadi
Bapela ge leitšibolo la bona Kelapile a nyalwa ke Ntshwarele Masenya.
E be e le semphetekegofete, go iwa tlase le tletlolo ge go sa emetšwe
gore senoinoi sa ga Bapela se tšwe ka ngwakong. Ge e le batswadi ba
monyadiwa ba be ba swere dipelo ka diatla ka ge ba be ba sa tsebe gore 5
letšatši leo le ba swaretše tše bjang.
2 Ka morago ga iri monyadiwa o ile a tšwa ka ngwakong ba leba kerekeng.
Ba ile ba nyadišwa ke Moruti Selepe. Ka morago ga fao ba ile ba leba ka
tenteng fao ba ilego ba amogelwa ke mekgolokwane ya mašabašaba.
Nako ya go laya monyadiwa ya fihla, rakgadi wa Kelapile o ile a mmotša 10
gore a kgotlelele tša bogadi ka ge lebitla la mosadi le le bogadi. Mmagwe
yena o ile ge a emelela a re: 'Ngwanaka, re go godišitše ka tlhompho le
lerato eupša seo ga se re gore o swanetše go swa kgotelele o itebeletše.
Ge tša bogadi di sa go sepelele gabotse o gopole gore sehlare sa muši
ke go o tlogela.' 15
3 Go fetile mengwaga ye meraro Kelapile le Ntshwarele ba nyalane, ba dula
ka ngwakong wa bona wa kgoparara Silver Lakes. Ka lapeng la ga
Masenya go be go rena lethabo le khutšo. Sa manyami e be e le gore
Kelapile le Ntshwarele ba lekile ka mešogofela go oketša lapa la ga
Masenya eupša gwa pala. Ba ile ba emaema ba nyakana le thušo 20
mafelong a go fapafapana eupša ba se atlege. Mmatswale wa Kelapile o
ile a botša morwa wa gagwe gore a nyale mosadi yo mongwe ka ge go se
na le nko ye e tšwago lemina. Bomogala Ntshwarele ke banna bale ba go
se kgone go ikemela ba go theeletša bommagobona le ge ba sa bolele
tša go agiša. 25
4 Ntshwarele o ile a thoma go boa gae ka masa, a robala a tsoga ka madila
ebile a gerema le makgarebe a go fapafapana. Kelapile o rile ge a bona
seo a begela ba bogadi ka seo morwa wa bona a se dirago.
TatagoNtshwarele o boletše gore morwa o swanetše a bitšwe a kgalwe
eupša mmagwe a ganelela gore yena o nyaka ditlogolo. Ke ge a tiiša gore 30
ge Kelapile a palelwa ke go godiša lapa la bona morwa wa gagwe o
swanetše go tšwela ka ntle. Se se ile sa kweša Kelapile bohloko ka ge a
be a gopotše gore ba bogadi ke batho ba maleba bao ba ka mo thušago
go rarolla mathata a gagwe.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 4 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
SC/NSC Confidential
5 Kelapile o ile a no fogohleletša seropeng, a gopola gore mohlomongwe 35
monna wa gagwe o tla fetoga. Dilo di ile di tla senyegela pele ya ba ge
Ntshwarele a thoma go mo iša seatla. Moo gona Kelapile o ile a gana
nnang ya basadi a re, le ge ba re lebitla la mosadi le bogadi yena a ka se
dumele go tlaišwa ke Ntshwarele. O ile a begela batswadi ba gagwe ka
mathata a gagwe. Mmagwe o ile a mo gopotša mantšu a gagwe a tšatši 40
la lenyalo, a mmotša gore sehlare sa muši ke go o tlogela. Kelapile o ile
a lala a phuthile mankgeretlana a gagwe gomme ka mahube a basadi a
leba gagabo. Letšatši leo Ntshwarele o be a se a robala gae. O rile ge a
goroga gae ka iri ya lesome mesong a hwetša borwa bo fokile.
6 Seo ga se sa ka sa mo tshwenya, o ile a tšwela pele ka bophelo bja gagwe 45
bja bogwaragwara go fihlela ge a ekwa mmele o sa iketle. O ile ge a eya
ngakeng a botšwa gore o tsenwe ke malwetši a thobalano. Motho wa
mathomo yoo a ilego a mo gopola e bile Kelapile. O ile a ya go mo kgopela
tshwarelo eupša Kelapile a mmotša gore ya boela pitšeng e a swa.
Ntshwarele o ile a itshola kudu gomme ge a fihla gae a šorofalela 50
mmagwe a mmotša gore o mo lahleditše, ya ba ga go sa thuša selo.
Meetse ge a tšhologile o ka se a olele. Seo se hlotše go šešerekana ga
lenyalo la Ntshwarele le Kelapile.
[Boitlhamelo]
1.1.1 Tsopola mantšu ao a hlalošago tše di latelago go tšwa TEMANENG
YA 1.
(a) Ngwana wa mathomo. (1)
(b) Mosadi yo mmotse. (1)
1.1.2 Go ya ka TEMANA YA 2 ke eng seo banyalani ba ilego ba amogelwa
ka sona? (1)
1.1.3 Ke mekgwa efe YE MEBEDI yeo Kelapile a godišitšwego ka yona
go ya ka TEMANA YA 2? (2)
1.1.4 Go ya ka TEMANA YA 3 efa lefelo leo Kelapile le Ntshwarele ba
bego ba dula go lona. (1)
1.1.5 Ke eng seo se rakilego khutšo ka lapeng la Kelapile le Ntshwarele
go ya ka TEMANA YA 3? (1)
1.1.6 Go ya ka TEMANA YA 4 bontšha maitshwaro a go se loke a
Ntshwarele ka dintlha TŠE THARO. (3)
1.1.7 Hlaloša diema tše di latelago go ya ka tirišo ya tšona TEMANENG
YA 5:
(a) 'lebitla la mosadi le bogadi' (1)
(b) 'sehlare sa muši ke go o tlogela' (1)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 5 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
SC/NSC Confidential
1.1.8 Hlatholla seo se dirilego gore kgotlelelo ya Kelapile e fele go ya ka
TEMANA YA 5. (1)
1.1.9 Bapetša karolo ye e kgathilwego ke dikeletšo tša mmagoKelapile le
mmagoNtshwarele go lenyalo la bana ba bona. (2)
1.1.10 Na o bona Kelapile a etše hloko seema sa 'lebitla la mosadi le
bogadi' go ya ka TEMANA YA 2? (1)
1.1.11 Ka dintlha TŠE PEDI hlaloša ditlamorago tša maitshwaro a
Ntshwarele. (2)
1.1.12 Ke kgato efe ya maleba yeo Kelapile a bego a swanetše go e tšea
pele a botša batswadi ba Ntshwarele mathata a gagwe? Fahlela
karabo ya gago. (2)
1.1.13 Go ya ka kgopolo ya mmagoNtshwarele, go hloka thari ga Kelapile
le Ntshwarele go hlolwa ke Kelapile. Naa o kwana le kgopolo ya
gagwe? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (2)
1.1.14 Tša etwa ke ya tshadi pele di wela ka lewa. Ahlaahla seema se o
lebeletše diteng tša tekakwešišo ye ka dintlha TŠE PEDI. (2)
1.2 Lebeledišiša seswantšho se se latelago gore o tle o kgone go araba dipotšišo
ka sona.
SETŠWELETŠWA SA B
[Mothopo: getty image]
1.2.1 Kgetha karabo ya maleba.
Go ya ka diperesente tšeo di filwego, ke neng mo palo ya barutwana
e bilego fase kudu?
A 2020
B 2021
C 2022
D 2023 (1)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 6 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
SC/NSC Confidential
1.2.2 Ke ngwaga ofe wo go bilego le palo ya godimo ya basetsana ba
Kreiti ya 12? Fahlela karabo ya gago. (2)
1.2.3 Na maikemišetšo a mothadi wa kerafo ke afe? (1)
1.2.4 Bapetša dipalopalo tša bašemane ba Sepedi ba Kreiti ya 12 bao ba
ithutilego Sepedi ka ngwaga wa 2021 le 2023. (2)
PALOMOKA YA KAROLO YA A: 30
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 7 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
SC/NSC Confidential
KAROLO YA B: KAKARETŠO
POTŠIŠO YA 2
Bala temana ye e latelago ka šedi gore o kgone go ngwala kakaretšo ya dintlha TŠE
ŠUPA ka mathata ao a hlolwago ke phetogo ya leratadima.
DITAELO
1. Kakaretšo e ngwalwe ka mokgwa wa dintlha tše šupa.
2. Kakaretšo e be mantšu a magareng ga 60 le 70.
3. Nomora mafoko a gago go thoma go 1–7.
4. Šomiša mantšu A GAGO.
5. Ngwala ntlha ye nngwe le ye nngwe mothalading wa yona.
6. Laetša palomoka ya mantšu ka mašakaneng mafelelong a kakaretšo.
SETŠWELETŠWA SA C
DITLAMORAGO TŠA PHETOGO YA LERATADIMA
Phetogo ya leratadima ke ditlamorago tša go sesefala ga Ozone layer ye e jewago tšatši
ka tšatši e fetšwa ke dilo tša tlhabologo go swana le dinkgišabose le dikhemikhale tšeo
di šomišwago ka malapeng le difemeng. Se se hlola gore go be le phišo ye e
tseneletšego, ya tliša komelelo ya masetlapelo go diphedi ka bophara. Komelelo e hlola
mello ya hlaga ya go se laolege. Se se hlola tobo ya dimela, diphedi le madulo a tšona.
Phišo ye e ka tliša dipula tša maatlakadibe, kudu mafaseng ao a ipatilego le mabopo a
mawatle.
Dipula tše di a hlobaetša gobane di tla le meetsefula ao a hlolago tshenyo malapeng a
mantši gomme batho ba hloka moo ba dulago. Ge phišo ye e golela godimo ka lebaka
la go jega ga Ozone layer, letšatši le tsenelela matlalong a batho gomme la hlola
malwetši a go fapana go swana le kankere ya letlalo.
Ditsunami le tšona di thoma go ipha maatla ka lebaka la phetogo ya leratadima. Phetogo
ya leratadima ga e hlole diphišo fela. E hlola le go tonya mo go tseneletsego marapong.
Lehlwa le lona le wa bonolo ka lebaka la go tonya moo. Lehlwa leo le dira gore batho
ba bangwe ba ikhwetše ba le ka gare ga malwetši a go fapana go swana le nyumonia.
Tshenyo yeo e tlišwago ke phetogo ya leratadima e hlola bohloki setšhabeng.
[Boitlhamelo]
PALOMOKA YA KAROLO YA B: 10
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 8 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
SC/NSC Confidential
KAROLO YA C: DIBOPEGO LE MELAO YA TŠHOMIŠO YA POLELO
POTŠIŠO YA 3: PAPATŠO
Lebeledišiša papatšo ye gomme o arabe dipotšišo tša go e latela.
SETŠWELETŠWA SA D
[Mothopo: getty image]
3.1 Efa seo se bapatšwago papatšong ye. (1)
3.2 Kgetha karabo ya maleba.
Na papatšo ye e lebišitšwe go bomang?
A Banna fela
B Bana fela
C Batho fela
D Basadi fela (1)
3.3 Ngwala dilo TŠE PEDI tšeo di tlogetšwego papatšong ye. (2)
3.4 Mmapatši o hlohleletša bareki bjang papatšong ye? (1)
3.5 Bontšha kgethologanyo yeo e tšweleditšwego papatšong ye. (1)
3.6 Sefahlego sa motho wa papatšo ye se hlagiša maikutlo a mohuta mang?
Fahlela. (2)
3.7 Tšweletša maadingwa a dilo tše PEDI tše di bonalago go sebapatšwa se. (2)
[10]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 9 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
SC/NSC Confidential
POTŠIŠO YA 4: KHATHUNE
Lebeledišiša khathune ye le mantšu a yona gomme o arabe dipotšišo tša go latela.
SETŠWELETŠWA SA E
1. Ke a go rata. 2. O ka re
o nthata
wa ntlaiša?
[Mothopo: getty image]
4.1 Efa dilo TŠE PEDI khathuneng ye tšeo di laetšago gore mosadi wa pudula
ya 2 o kwa bohloko. (2)
4.2 Kgetha karabo ya maleba go tšwa khathuneng ye. Fahlela karabo ya gago.
Khathune ye e laetša:
A Monna o kgopišitše mosadi
B Mosadi o kgopišitše monna
C Monna le mosadi ba kgopišane
D Monna le mosadi ba a ratana (2)
4.3 Bapetša tirišo ya maswao a pelo ya mosadi le ya monna. (2)
4.4 Bapetša tirišo ya pudula ya 1 le ya 2. (2)
4.5 'Nthata' ke lediri la mohuta mang? Fahlela karabo ya gago. (2)
[10]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 10 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
SC/NSC Confidential
POTŠIŠO YA 5: SENGWALWA
5.1 Bala sengwalwa sa ka tlase ka šedi gore o kgone go araba dipotšišo tša go
latela.
SETŠWELETŠWA SA F
GO BA MOTSOMI …!
Ge kgogo e lla, ke ge Rasefate a ragela maswiswi ntlong, go yo tsoma. Bjalo
ka mehleng a phumola mahlo, a topa molamo le selepe a bitša dimpša. Di be
di tseba gore molodi woo o bolela eng go tšona. Šole! O lebile sekhutlong seo
a tsebago gore di a mo tsogela. Ka nakwana mmutla wa re kgabo! Ya ba tša
maphefo di o bone. Sa gagwe ya ba go topa a lahlela mokotleng. 5
Ge a sepela a bona ka dimpša go duta mesela go laetša gore di boifa lefelo
leo. Tlalelo ya mo aparela. A tsinkela ka šedi, a bona go šišinyega mabjang go
laetša gore go befile. Mo kgakanegong yeo ge a re gadi! a bona tau. A kwešiša
gabotse gore o lebane le lehu eupša a ipotša gore se se kgaogago se ka no
kgaoga. 10
Maano ke eng, gatee fela ke ge monna yola a namela mohlare wo motelele,
dimpša tša šala di le kgakanegong. Tau yela ya tabogela ye nngwe ya dimpša
ya e kgeretlanya mola ye nngwe yona e iphile lešoka. Ge e le Rasefate yena o
godimo ga mohlare o tšhogile la go neša pula ya go hloka maru gobane a sa
tsebe gore ge tau e fetša ka mpša ya gagwe e tlo dira eng ka yena. 15
[Boitlhamelo]
5.1.1 Tsopola lešalašupi lefokong la boraro o be o le fetolele go kgato ya
boraro. (2)
5.1.2 Efa lelatodi la lentšu le le thaletšwego o be o le diriše lefokong la go
kwagala. (2)
5.1.3 'Tlalelo ya mo aparela.'
Ngwala lefoko le ka:
(a) Tirwa (1)
(b) Kganetšo (1)
5.1.4 Tšweletša modirišo wo o šomišitšwego lefokong la bobedi temaneng
ya 1. Fahlela karabo ya gago. (2)
5.1.5 Bontšha leekiši temaneng ya 2 o be o laetše gore le bopilwe ka
seripa sefe sa polelo. (2)
5.1.6 'O lebile sekhutlong seo a tsebago gore di a mo tsogela.'
(a) Hlokola lehlathi go tšwa lefokong le. (1)
(b) Efa mošomo wa lona. (1)
5.1.7 Bapetša dikafoko tše di kotofaditšwego. (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 11 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
SC/NSC Confidential
5.2 Lebelela seswantšho se le mantšu a sona gomme o arabe dipotšišo tša go
latela.
SETŠWELETŠWA SA G
[Mothopo: getty image]
5.2.1 Kgetha karabo ya maleba.
Seswantšho se se mabapi le dibapadi tša:
A Thenese
B Hoki
C Rugby
D Khrikhete (1)
5.2.2 Efa leadingwa la seo dibapadi di se rwelego maotong o be o bolele
gore le wela legorong lefe la maina. (2)
5.2.3 Efa lešala la selo seo se tlišago lethabo go dibapadi tša seswantšho
o be o le šomiše lefokong. (2)
5.2.4 Utolla lediri leo le hlalošwago ke difahlego tša dibapadi
seswantšhong. (1)
[20]
PALOMOKA YA KAROLO YA C: 40
PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 80
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2021 Question Paper

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2019 Question Paper

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Question Paper

Question paper


--bcece954-738e-42ad-928b-b5411db789f3/v1-336656ea308bb0a6a695/card.webp)
