Sepedi FAL P1 Nov 2017 Memo_hlayiso.com_.pdf

Downloaded from hlayiso.com GRADE 12 NATIONAL SENIOR CERTIFICATE KREITI YA 12 SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL) LEPHEPHE LA PELE (P1) DIBATSELA 2017 MEMORANTAMO MEPUTSO: 80 Palomoka ya matlakala a memorantamo ke 7. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 2 DBE/Dibatsela 2017 NSC – Memorantamo KAROLO YA A: TEKATLHAOLOGANYO POTŠIŠO YA 1 Tlhahlo ya go swaya tekatlhaologanyo • Ka lebaka la go re šedi e letše go kwešišo, dikarabo tša mopeleto wo o fošagetšego le tša diphošo tša polelo di amogelwe, ntle le ge diphošwana tšeo di fetoša tlhalošo goba kwešišo. (Le ge go le bjalo, diphošo di swanetše go laetšwa). • Hlokomologa mantšu a molekwa a a šomišitšego go tšwa malemeng a šele, gomme o se mo fokoletše meputso ge e le gore karabo e sa na le mohlodi. Le ge go le bjalo, lentšu leo le tšwago malemeng a šele gomme le šomišitšwe sengwalweng, ebile le nyakega karabong, le amogelwe. • Go dipotšišo tša boikgopolelo go se abje moputso go karabo ya EE/AOWA le KE A DUMELA/GA KE DUMELE. Lebaka goba ntlha ya go fahlela karabo ke yona e fiwago moputso. • Ga go moputso wo o abjago go NNETE/MAAKA goba NTLHA/KGOPOLO. Lebaka goba ntlha ya go fahlela ke yona e hlokomelwago. • Ge molekwa a ngwadile lefoko ka moka go karabo ya go nyaka lentšu le tee, aba moputso ge fela lentšu leo le thaletšwe. • Ge karabo e nyaka dintlha tše pedi goba tše tharo gomme molekwa a file tše ntši, swaya tše pedi/tharo tša mathomo fela. • Amogela polelo ya dimmotwana tša go fapana. • Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e sepelelanago le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo. 1.1 1.1.1 Afrika, Amerika-Borwa, Amerika-Leboa, Ešia le Yuropa. (TŠE NNE fela) (4) 1.1.2 Alfred Wegener Continental Drift. (2) 1.1.3 Pangaea (1) 1.1.4 Laurasia le Gondwanaland. (2) 1.1.5 Magma (1) 1.1.6 • Di kgole le teropiki ya Cancer • Di kgauswi le meetse a lewatle • Di ratwa ke dipula (3) 1.1.7 Aowa. E tletše ka Bathobaso. (1) 1.1.8 • Brazil le Afrika-Borwa di swana ka dijo, dimela le diphoofolo. Mohlala, dikgogo • Maswika a Karoo a swana le a Brazil • Go bulega ga kanale ya Suez (TŠE PEDI fela) (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 3 DBE/Dibatsela 2017 NSC – Memorantamo 1.1.9 • E tletše ka batho ba maleme a go fapana go akaretšwa le a dikhontinente tše dingwe • Go gatelelwa khutšo • E etelwa/ratwa ke batho ba go tšwa dikhutlong tše nne tša lefase • Batho ba gona ba na le tlhompho (TŠE PEDI fela) (2) 1.1.10 • Alfred Wegener o re dithaba di hlotšwe ke leraga la magma • Theknolotši e thekga teori ya Alfred Wegener (2) 1.1.11 E re fa tshedimošo ka ga tlholego ya dikhontinente (1) 1.1.12 A manyami. • Borasaense ba ganana le teori ye ntle le go tšweletša bohlatse bja go fapana le bja Alfred Wegener (2) 1.1.13 Borasaense ba dire dinyakišišio tša go tsenelela gore ba tšweletše bohlatse bja dikgopolo tša bona. (1) 1.2 1.2.1 • Go otlela a eja • Go otlela a šomiša selefouno • Go otlela a enwa • O dira dilo tše dintši ka nako e tee (E TEE fela) (1) 1.2.2 B/O rwele sešireletšahlogo. (1) 1.2.3 A letšhogo. O a goelela gobane a bona sefatanaga se mo lebile. (2) 1.2.4 • Mootledi a ka thula mošemane • Mootledi a ka lahlegelwa ke taolo ya sefatanaga gomme sa wa • Mootledi a ka swarwa (TŠE PEDI fela) (2) PALOMOKA YA KAROLO YA A: 30 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 4 DBE/Dibatsela 2017 NSC – Memorantamo KAROLO YA B: KAKARETŠO POTŠIŠO YA 2 Tlhahlo ya go swaya kakaretšo. • Kabo ya meputso o Dintlha = 7 o Polelo = 3 o Palomoka=10 • Kabo ya meputso ya polelo ge molekwa a šomišitše mantšu a tlhalošo. o 1–3 ya dintlha tša nnete - moputso 1 o 4–5 ya dintlha tša nnete - meputso 2 o 6–7 ya dintlha tša nnete - meputso 3 • Kabo ya meputso ya polelo ge balekwa ba šomišitše mantšu a bona le ditsopolwa. o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 6 go iša go tše 7 ka ntle le go di hlaloša, ga a fiwe moputso wa polelo. o Ge molekwa a tsopotše ntlha e 1 go iša go tše 5, tše pedi a di hlalošitše ka mantšu a gagwe, o fiwa moputso o tee wa polelo. HLOKOMELA Palo ya mantšu • Baswai ba kgonthišiše palo ya mantšu ao a šomišitšwego. • O se fokotše meputso ge molekwa a se a bontšha palo ya mantšu goba ge a bontšhitše palo yeo e sego ya maleba. • Ge molekwa a fetile palo yeo e beilwego ya mantšu, bala go fihla go a mahlano fela ka godimo ga palo yeo e beilwego gomme o hlokomologe seripa seo se šetšego sa kakaretšo. Hlokomela: Amogela dintlha ka moka tšeo di tšwago temaneng. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 5 DBE/Dibatsela 2017 NSC – Memorantamo Ditsopolwa Mantšu a tlhalošo 1. Go se je difihlolo go ka gobatša 1. Ge o sa je dijo tša mesong o tlo ba le monagano bothata bja monagano. 2. Ge o eja kudu ... 2. Go ja kudu go gobatša mogopolo. 3. Motšoko o oketša dikgonagalo tša 3. Go kgoga go gwahlafatša maatla a tšhašarakano ya monagano. monagano. 4. Ge o eja swikiri ye ntši ... 4. Go rata swikiri ye ntšhi go kotsi monaganong wa motho. 5. Go hema moya wo o tšhilafetšego 5. Go hema moya wa ditšhila go ditela go ... šoma ga monagano. 6. Go tšea nako o ikuna boroko 6. Go se be le nako ya go robala ga se gwa loka. 7. ... o ehlwa o homotše ka mehla, 7. Go se bolele ka dilo tša go hlotla monagano o a rethefala. monagano go retefatša monagano. PALOMOKA YA KAROLO YA B: 10 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 6 DBE/Dibatsela 2017 NSC – Memorantamo KAROLO YA C: DIBOPEGO LE MELAO YA TŠHOMIŠO YA POLELO POTŠIŠO YA 3 Tlhahlo ya go swaya karolo ya C. • Mopeleto o Dikarabo tša lentšu le tee di swanetše go fiwa moputso le ge mopeleto o fošagetše, ntle le ge phošo yeo e fetoša tlhalošo ya lentšu. o Go dikarabo tša go nyaka lefoko ka botlalo, mopeleto wo o fošagetšego o swanetše go šetšwa ge e le gore phošo yeo e tšwelela ka sebopego sa polelo yeo e lekwago. o Mo go lekwago khutsofatšo, karabo e be le maswaodikga a maleba. • Sebopego sa mafoko se nepagale gomme se fiwe ka mafoko a a feletšego go ya le ka taelo. • Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e sepelelanago le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo. 3.1 C/Hearing Aid (1) 3.2 E tee (1) 3.3 • Seswantšho • Fonte ye kgolo (2) 3.4 ... 'o kwe le mošito wa katse.' Moreki o kwa a gapeletšego go se reka gobane o tlo kwa go fetiša/kudu. (2) 3.5 • Seswantšho sa 1 se laetša motho yo a nago le bothata bja go kwa • Leinagokwa 'sentšwelakae' le tšweletša molaetša wa gore ge o šomiša Hearing Aid o kwa gabotse (2) 3.6 Balekwa ba tla tšweletša maikutlo a go fapana. Mohlala: Lethabo. • Batho ba ka se sa ba le bothata bja go kwa (2) [10] POTŠIŠO YA 4 4.1 • Fiša - Lediri • Tonya - Lelatodi (2) 4.2 Banna bona ... (1) 4.3 Ai! (1) 4.4 • Pudula ya mathomo e laetša gore motho o bolela ka go hlaboša lentšu • Dipudula tše dingwe di laetša gore batho ba ba a nagana (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 7 DBE/Dibatsela 2017 NSC – Memorantamo 4.5 • Motho wa 1 ke modulasetulo fela ga se a itokišetša kopano ka ge a se na lenaneothero • Motho wa 3 o itokišeditše ka ge a swere pene le lephephe go laetša gore o tlo ngwala tšeo ba rerišanago ka tšona (2) 4.6 B/Ba bonala nke ba theeleditše mola ba gopotše tša bona. (1) 4.7 • Ge o bitša kopano o swanetše go itokiša • Ge o le kopanong o swanetše go theeletša seo se bolelwago • Moetapele o swanetše go ba mohlala wo mobotse go badirišanemmogo (E TEE fela) (1) [10] POTŠIŠO YA 5 5.1 5.1.1 Mebileng. Go hlomeseditšwe moselana wa –ng leineng go tšweletša lehlathi. (Lehlathifelo) Matswalo a Morena. E laetša gore go ikhutšwa neng. (E TEE fela) (2) 5.1.2 ... na le. Go tswalanya dilo tše pedi. (2) 5.1.3 (a) Mabakeng a mangwe ga ba bolayane. (b) Mabakeng a mangwe ba bolayane. (2) 5.1.4 • Yo mongwe le yo mongwe o ipona e ka ba nkgwete. • Yo mongwe le yo mongwe o ipona e le nkgwete. (2) 5.1.5 • Mola • Ke kgale a dutše mola kgauswi le koloi. (2) 5.1.6 (a) Le thuša lediri le 'thaba'. (b) Malose o swanetše Mosima ka tlhago. (2) 5.1.7 Nyatšana: ledirani Mosehlana: maemo (2) 5.2 5.2.1 • A/Toro • Yona (2) 5.2.2 • Mmotoro • Sefatanaga (2) 5.2.3 • yo: lekgokediamanyidiri • a: lekgokasediri • dutše: lediri • -go: moselana wa leamanyidiri (TŠE PEDI fela) (2) [20] PALOMOKA YA KAROLO YA C: 40 PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 80 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe