Skip to content

Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2018 Memo

MemorandumSepedi FALGrade 12201813 pages

Grade 12 Sepedi FAL Paper 2 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2018, 13 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC Supplementary Exam 2018

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE KREITI YA 12 SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL) LEPHEPHE LA BOBEDI (P2) DIBOKWANE/HLAKOLA 2018 MEMORANTAMO MEPUTSO: 70 Palomoka ya matlakala a memorantamo ke 13. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 2 DBE/Dibokwane–Hlakola 2018 NSC – Memorantamo KAROLO YA A: PADI POTŠIŠO YA 1: KGATI YA MODITI – OK Matsepe 1.1 SETSOPOLWA SA A 1.1.1 Mmatshehla ke mosadi wa Nkgotlelele, wa bobedi. (1) 1.1.2 Segologolo.  Kgoro  Sefero  Lapa (TŠE PEDI fela) (3) 1.1.3 Ya ka gare.  Mmatshehla o ikgašitše bogadi ka lebaka la khuduego yeo e bego e rena ka monaganong wa gagwe ka lebaka la lesea la Nkgotlelele le Ntlogele  O ya bogadi le go hlapa a se a hlapa ka lebaka la go tlalelwa (3) 1.1.4 O na le lenyatšo.  O tsena bogadi a sa kokote  O bitša monna wa gagwe ka leina, o bitša monna wa gagwe bjalo ka ngwana (E TEE fela) (2) 1.1.5 Mmatshehla o kwele gore Nkgotlelele o belege ngwana le Ntlogele gomme se sa mmefediša. (1) 1.1.6 Wa pefelo.  Mmatshehla o befedišwa ke go kwa gore Ntlogele o belegetše Nkgotlelele ngwana wa mošemane (2) 1.1.7  Go tšweletša kgopolo ya gore e be e le mosegaregare  Ke nako ya 12:00 mosegare (2) 1.1.8  Mmatshehla o hlaswa monna wa gagwe ka ge e le leswafo/ lehwepe  Nkgotlelele o re kgomo ga e gwerane le pokolo ka lebaka leo o swanetše go nyala lehwepe bjalo ka yena (2) 1.1.9  Mmatshehla o gatelela gore lapa leo ke la gagwe a nnoši  O nyaka go gatelela gore go laola yena, e sego Ntlogele (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 3 DBE/Dibokwane–Hlakola 2018 NSC – Memorantamo 1.2 SETSOPOLWA SA B 1.2.1  Nkgotlelele ga a na kgotlelelo ya go dula le mosadi wa go se swane naye  Batho ba swanetše go mo kgotlelela le ge a fetoga a tšea sepheto sa go nyaka mosadi yo mongwe (2) 1.2.2  Mosadi wa Nkgotlelele e lego Ntlogele, o boetše gagabo  Nkgotlelele o nyaka mosadi wa lehwepe/leswafo (2) 1.2.3 Mmatshepho.  Bogolo bja ditiragalo tša padi ye di bolela ka yena  Matsenong go bolelwa ka yena  Go rungwa gape ka yena (3) 1.2.4 Ya papetšo (Go bapetša kgomo le pokolo)  Go laetša phapano ya Nkgotlelele le kgarebjana yeo go bolelwago ka yona (Ntlogele)  Ke go re kgomo e emela Nkgotlelele gomme pokolo e emela Ntlogele, ka go realo Nkgotlelele o bapetšwa le Ntlogele. (E TEE fela) (2) 1.2.5  E utolla dimelo tša baanegwa  Mmadi o kwa ditaba ka baanegwa ka bobona  E tšweletša maikutlo a baanegwa (3) 1.2.6  Nkgotlelele o ntšhitše dikgomo tša go nyala mosadi yo a mo ratago fela bjale o re ga a sa mo rata  Nkgotlelele o thabela ge mosadi yoo a mo nyetšego a sepetše (2) 1.2.7 Mongwadi o re hlalošetša maikutlo a Nkgotlelele ka morago ga go sepela ga mosadi wa gagwe. (1) 1.2.8  Nkgotlelele o bona Ntlogele a se a mo swanela  Ntlogele ga se mosadi yo a ka mo agelago motse gobane ga a mo swanela (2) [35] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 4 DBE/Dibokwane–Hlakola 2018 NSC – Memorantamo POTŠIŠO YA 2: DILO TŠELA KE BATHO – MC Mphahlele 2.1 SETSOPOLWA SA C 2.1.1 (a) Basi ke ngwana wa Meisi yo a kaotšwego ke Makhado mola Mukhabudi e le ngwana wa Makhado. (b) Mukhabudi ke ngwana wa Makhado/Morwa le tate. (2) 2.1.2 Labohlano mantšibua, ka gaboBasi. (2) 2.1.3 Ya ka ntle,  Basi o roga Mukhabudi ka mahlapa a go šiiša  Mukhabudi le Basi ba bethana ka matswele (3) 2.1.4  Mukhabudi o hlokofaletšwe ke mmagwe  Tatagwe o kaotše Meisi, gomme Basi morwa wa Meisie ga a rate Mukhabudi (2) 2.1.5 Wa ntwa  Basi ka mehla o hlapaola Mukhabudi  Mukhabudi o lwa le Basi (3) 2.1.6  Motho a se nyatše yo mongwe ka lebaka la maemo a gagwe  Motheo wa bophelo ke tlhompho (2) 2.1.7  Mukhabudi a ka rakwa ka lapeng la boBasi  Mashudu a ka otla Mukhabudi gobane a lwele le Basi ka gagabo (2) 2.1.8  Go betha motho ka mokgwa wo o ratago  Go itirela boithatelo ka motho (2) 2.2 SETSOPOLWA SA D 2.2.1 Go swara bašomedi bošaedi. (1) 2.2.2 Sebjalebjale  Boweithara  Dithekisi  Paki  Maphodisa  Maina (baase, Boy)  Diranta (TŠE PEDI fela) (3) 2.2.3 Makhado (Mashudu).  Ditiragalo ka moka di godimo ga gagwe  O tšwelela mathomong a padi o fihla le yona mafelelong (3) 2.2.4  Bašomi ba Popo ba be ba phela boima  Popo o nyaka ba bolela maaka pele ga maphodisa (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 5 DBE/Dibokwane–Hlakola 2018 NSC – Memorantamo 2.2.5 Ke lefšega.  Ge a bona ditiro tša Mukhabudi o fetola maitshwaro a gagwe ka ge a nagana gore Mukhabudi o ile maphodiseng O na le maaka.  O botša badiredi go re ba tle ba botše maphodisa go re o ba swere gabotse (Karabo E TEE fela) (2) 2.2.6  Sekafoko sa mathomo se tšweletša Popo e se seo a lego sona ka ge a kgopela badiredi ba gagwe mola ka mehla a sa arabišane le bona  Sekafoko sa bobedi se tšweletša Popo e le motho wa go hloka botho wa go se arabišane le badiredi ba gagwe (2) 2.2.7 Mongwadi o hlaloša ka mokgwa woo Mukhabudi a bego a befetšwe ka gona. (1) 2.2.8 Manyami.  Go sa na le batho ba go ba le kgethologanyo  Popo o kgopela tshwarelo fela o sa fa ditaelo tša go se nyake dipotšišo (3) [35] PALOMOKA YA KAROLO YA A: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 6 DBE/Dibokwane–Hlakola 2018 NSC – Memorantamo KAROLO YA B: TIRAGATŠO/TERAMA POTŠIŠO YA 3: DI ŠITILE PHAAHLA – SN Tseke 3.1 SETSOPOLWA SA E 3.1.1 Kgorong.  Lehlanye o kokobane kgorong a nnoši moo a hwetšwago ke Namele a sa bolela a nnoši (2) 3.1.2 O a tshepega.  Namele o lokologa go mmotša diphiri  Ga a nyakišiše ditaba le ge a ekwa Tlhakolane a sebaseba le mmagwe (3) 3.1.3  E hlahla babadi  E hlaloša ditiragalo tša tiragatšo  E utolla dimelo tša baanegwa  E tšweletša maikutlo a baanegwa (TŠE PEDI fela) (2) 3.1.4 Thulano ya ka gare.  Lehlanye o belaela go tseba lebitla la badimo ba boTlhakolane  O tšhaba go botšiša mmagoTlhakolane gobane o tla re o a mo kodutla  O belaetšwa ke maitshwaro a Tlhakolane a go utswa (4) 3.1.5 Ee.  Poledišano ke ye kopana  Baanegwa ga se ba bantši  Ga go na ditšhitišo (3) 3.1.6 O na le sephiri O a kwešiša (2) 3.1.7 A manyami.  Segwera sa gagwe le barutwana ga se sa maleba  Ga a dire ditokišetšo tša go ruta barutwana (E TEE fela) (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 7 DBE/Dibokwane–Hlakola 2018 NSC – Memorantamo 3.2 SETSOPOLWA SA F 3.2.1  E utolla dimelo tša baanegwa  E tšweletša maikutlo a baanegwa  Mmadi o kwa ditaba ka baanegwa ka bobona (3) 3.2.2 (a) Mašutša le Mokhuša ke barutiši. (b) Mašutša ke hlogo ya sekolo mola Tlhakolane e le morutwana (2) 3.2.3  Mašutša o reta barutwana ka tše di botse tše ba di dirago  O ba hlalošetša ka dipeakanyo tša tšwelopele ya sekolo (2) 3.2.4  Pefelo ya barutwana e tla okobala  Barutwana bao ba ngwadilego lengwalo ba ka biletšwa ofising go sekišwa (2) 3.2.5  Namele o swara dikopano tša sephiri le barutwana  Barutwana ba tšhošetša Namele ka go re ba tlo tšweletša mangwalo a marato a sephiri le basetsana ba sekolo  Namele o thušitše barutwana go ngwala lengwalo la dipelaelo la go ya go hlogo ya sekolo. (3) 3.2.6 Ee.  Ga a nyake go ba laetša gore o befetšwe gobane pefelo ya bona e ka golela godimo  Go se laetše pefelo ga gagwe go tla dira gore a nyakišiše Namele gabotse (2) 3.2.7  Motho a kgone go laola maikutlo a gagwe  Bašomišanemmogo ba swarane ka diatla tše pedi ka nako ya mathata (2) 3.2.8 Mmadi o be a nagana gore Mašutša o tla befelwa kudu morago ga go bala lengwalo la barutwana (1) [35] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 8 DBE/Dibokwane–Hlakola 2018 NSC – Memorantamo POTŠIŠO YA 4: GA LE BATSWADI BA SELO – Phillip Mothupi 4.1 SETSOPOLWA SA G 4.1.1 Sebjalebjale.  Moruti (2) 4.1.2 O na le leago.  O bitša moruti go tlo lokiša ditaba tša lapa la gagwe  O ikiša fase, o a ithapeletša ge monna wa gagwe a bolela (3) 4.1.3  Go utolla dimelo tša baanegwa  Go tloša ditšhitišo  Go hlaloša ditiragalo (TŠE PEDI fela) (2) 4.1.4  Gobane moruti o tlile lapeng la gagwe a se a rerišwa  Go itshesengwa gore batho ba tlo tseba bošaedi bjo a bo dirago ka lapeng la gagwe  O kwešiša gore moruti o tlile go mo kgala (TŠE PEDI fela) (2) 4.1.5 Wa pefelo.  Setongwane o befedišwa ke mosadi ge a tšama a bolela ka ditaba tša lapa la bona  O befedišwa ke ge moruti a itira mmaditsela wa ditaba tša lapa la gagwe (3) 4.1.6 Ee.  Poledišano ke ye kopana  Baanegwa ga se ba bantši  Ga go na dithitišo. (TŠE PEDI fela) (2) 4.1.7  Batswadi ba tšee maikarabelo a go šireletša bana ba bona kgahlanong le tlaišo  Go foraforetšwa ka pipamolomo go ka go iša kgolegong  Batho ba swanetše go bega tiragalo ye nngwe le ye nngwe ye mpe (TŠE PEDI fela) (2) 4.1.8  Setongwane o swaretšwe go rekišiša Pulane bjala a sa le ka tlase ga mengwaga ye lesomeseswai le go šireletša Phafana  Nkareng o swaretšwe go se bege tlhorišo ya Pulane maphodiseng e le ge a rapeletša lenyalo (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 9 DBE/Dibokwane–Hlakola 2018 NSC – Memorantamo 4.2 SETSOPOLWA SA H 4.2.1  E utolla dimelo tša baanegwa  E tšweletša maikutlo a baanegwa  Mmadi o kwa ditaba ka baanegwa ka bobona (3) 4.2.2 (a) Setongwane ke tatagoPulane/Pulane ke morwedi wa Setongwane (b) Nkareng ke mmagoPulane/Pulane ke morwedi wa Nkareng (2) 4.2.3  Setongwane o leka go huetša Nkareng gore ba se iše taba ya go katwa ga Pulane maphodiseng.  Nkareng o utulutše sephiri sa Setongwane sa go tšea pipamolomo ya go tswa go Phafana (2) 4.2.4  Setongwane a ka swarwa ka ge a amogetše pipamolomo gore a se swariše Phafana  Lapa la bona (Setongwane le Nkareng) le ka thubega ka lebaka la go se tshepagale ga Setongwane (2) 4.2.5  Pulane o katilwe ke Phafana  Setongwane o amogetše tšhelete ya pipamolomo go tšwa go Phafana ya go fediša molato  Pulane o boditše mmagwe gore tatagwe o tseba ka go katwa ga gagwe (3) 4.2.6 Ee.  Go šireletša morwedi wa gagwe  Ke mohlala go basadi ba bagwe gore ba eme kgahlanong le tlaišo ya bana le basadi (2) 4.2.7  Motswadi o swanetše go tšea maikarabelo ka ngwana wa gagwe go swana le Nkareng  Tšhelete e ka rekiša bophelo bja motho (2) 4.2.8 O ikana go šireletša morwedi wa gagwe. (1) [35] PALOMOKA YA KAROLO YA B: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 10 DBE/Dibokwane–Hlakola 2018 NSC – Memorantamo KAROLO YA C: KANEGELOKOPANA POTŠIŠO YA 5: KHUPAMARAMA – Mamphoku Mamabolo 5.1 'BOGADI KE PETSE' – MS Madiba SETSOPOLWA SA I 5.1.1 Ke balekane. (1) 5.1.2 Ya ka gare.  Mahlomola ga a tsebe gore a tshepe mang gare ga mosadi wa gagwe le mmagwe goba banababo (2) 5.1.3 Ka gae/lapeng labo Mahlomola. (1) 5.1.4 O na le maaka.  O botša Mahlomola maaka gore Ntholeng o tsoga mosegare mola Ntholeng a tsoga mesong  O botša Mahlomola maaka a gore Ntholeng o mo tima dijo le gore ga a hlwekiše ngwako (3) 5.1.5  Go tšweletša dimelo tša baanegwa  Go anega ditaba  Go hlaloša ditiragalo  Go tšweletša maikutlo (TŠE THARO fela) (3) 5.1.6 Kgakanego.  Mahlomola ga a tsebe gore a tshepe mang (2) 5.1.7  O hlomola pelo gobane o nyaka go thekga mosadi wa gagwe kgahlanong le tlaišo ya ba gabo  O hlomola pelo gobane o nyaka go laetša lerato go mmagwe le banababo (2) 5.1.8  Motho a se kitimele go tšea sepheto  Bogadi ga go na bjo bobose (Bogadi go gadikwa dithotse) (2) 5.1.9 Balekwa ba tla tšweletša dikgopolo tša go fapana. Mohlala: Ee,  Ntholeng ga a ipshine ka bogadi  O nyaka go ipshina le monna wa gagwe lapeng la bona Aowa.  Mosadi ke go kgotlelela tša bogadi  Ntholeng ga a swanela go hlwa a botša monna wa gagwe ka dikgohlano tša basadi. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 11 DBE/Dibokwane–Hlakola 2018 NSC – Memorantamo 5.2 'O MO TŠHABE PARAPARA' – M Mamabolo SETSOPOLWA SA J 5.2.1 (a) Sethekhu ke tatago Kgokološane (b) Khazoro ke motswala wa Mampara. (2) 5.2.2 Ya sebjalebjale.  Sepetlele  Sethunya  Kgolego (4) 5.2.3 Sethekhu. (1) 5.2.4 Pebofatšo.  Fišafiša  Ba a hlokofafelwa (3) 5.2.5 Thulanontle.  Mokgalabje Setheku o kokota Mampara ka bokamorago bja sethunya. (2) 5.2.6 Manyami Setheku o hlokofalelwa ke bana. (2) 5.2.7 O fegile babadi gobane:  Ga ba tsebe gore go diragetše eng ka morago ga go se direle mosadi wa gagwe setšhila  Ga ba tsebe gore Sethekhu o šetše a phela bjang ka morago ga go hlagelwa ke mahu a go se fele  Ga ba tsebe gore na Sethekhu o ile a kgopela tshwarelo go Mampara (3) [35] PALOMOKA YA KAROLO YA C: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 12 DBE/Dibokwane–Hlakola 2018 NSC – Memorantamo KAROLO YA D: THETO DIRETO TŠA SESOTHO SA LEBOA – Prof. DM Kgobe POTŠIŠO YA 6 6.1 'Motsemollakoma' – NS Puleng 6.1.1 Ke thetotumišo ya sebjalebjale.  Moreti o tumiša bose le botse bja Gauteng  Diteng tša sereto di tšweleditšwe ka mantšu a sebjalebjale, mohlala: Taamane, gauta, boAusi, bjalo bjalo (2) 6.1.2  Masogana a lebetše mo ba tšwago ka lebaka la boipshino  Batswadi ba emetše go romelwa dijo/tšhelete (E TEE fela) (1) 6.1.3 Bangwe ke ... Bangwe ke ... Bangwe ke ...  Ke poeletšothomi  Ke poeletšo ya sekafoko  Mohola wa yona ke go gatelela dikgopolo  Go tlemaganya dikarolometara  Go fa mošito (E TEE fela) (4) 6.1.4  Boikgantšho bja makgarebe  Ke ba babotse  Ba laetša bogolo (TŠE PEDI fela) (2) 6.1.5 Wa boikgantšho  Ba apara diaparo tša maemo gore ba kgone go bonwa gabotse  Masogana a kgantšhetša makgarebe ditšhelete tša bona (3) 6.1.6 Dimpana ke marokoroko, malwetši ke malwetši Dimpana ke marokoroko/malwetši ke malwetši (2) 6.1.7  Go tiisetša/gatelela kgopolo  Go tlaleletša kgopolo (2) 6.1.8  Batho ge ba ile sekgoweng ba se lebale gore ba ile go selela bana  Bana bao ba sa fepšego gabotse ba ka fetelwa ke malwetši (2) LE Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 13 DBE/Dibokwane–Hlakola 2018 NSC – Memorantamo 6.2 'Matete a lefase' – NS Puleng 6.2.1 Morena mahlo a ka a mpontšha Mabohlatse a atla tšago, Ramaru;  Go laetša go re kgopolo ya mothalotheto wa ka godimo e fetela mothalothetong wa go latela (2) 6.2.2  Ditematheto tše tharo  Methalotheto ye 36  Methalotheto ye mekopana le ye metelele (3) 6.2.3  Re bjala swiswing/re buna pepeneneng re- -ng (E TEE fela) (2) 6.2.4  Mothofatšo  Go nontšha le go tsefiša polelo (2) 6.2.5  Mohlodi wa lefase ke Modimo  A buša a bopa motho go lona lefase (2) 6.2.6 Lethabo  Modimo o hlotše dilo tša lefaseng ka bokgwari  Modimo o hlotše motho go hlokomela/laola diphedi tša lefase (3) 6.2.7  Nyepo e dirišitšwe go laetša gore lerato la Modimo ga le hlalošege/Ke khupamarama  Baletše e dirišitšwe go laetša gore matšatši a bona a bophelo a ka fokotšwa/Palo ya matšatši a bona e tsebja ke Modimo  Hlabiša e dirišitšwe go laetša go thabiša/kgotsofatša (3) [35] PALOMOKA YA KAROLO YA D: 35 PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 70 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

Study this subject

More from Grade 12 Sepedi FAL

View all