Skip to content

Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2018 Memo

MemorandumSepedi FALGrade 12201813 pages

Grade 12 Sepedi FAL Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2018, 13 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2018

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE KREITI YA 12 SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL) LEPHEPHE LA BOBEDI (P2) DIBATSELA 2018 TLHAHLO YA GO SWAYA MEPUTSO: 70 Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 13. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 2 DBE/Dibatsela 2018 NSC – Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA A: PADI POTŠIŠO YA 1: KGATI YA MODITI – OK Matsepe 1.1 SETSOPOLWA SA A 1.1.1 • Thibathibetša o belege ngwana wa lehwepe/lešwebe leo le swanetšego go tla go godiša leina la Ntshwarele. (1) 1.1.2 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala: • Ditaba di bolelwa kgorong/mošate. • Dikoma/Ba a bolla. • Melato e lefša ka dikgomo. • Dibego di išwa mošate. (TŠE PEDI fela.) (2) 1.1.3 • 'O ile a itšhela ka dipherefere ka mahlong' • 'A be a šala a kgamakgametša' (2) 1.1.4 • Molwantšhi ke moanegwa yo a lwantšhago mogale goba mogaleadi/molwantšhwa wa padi ye. • Molwantšhi o thibela mogale/mogaleadi/molwantšhwa wa padi go fihlelela dinepo tša gagwe. (2) 1.1.5 Balekwa ba tla fa dikarabo tša maleba. Mohlala: • O na le kgethologanyo. • O na le kgatelelo. • O buša ka lepara. (TŠE PEDI fela.) (2) 1.1.6 • Sefatamollo ke mphenyašilo. O tšhaba nnete ka lebaka la megabaru ya gagwe. • Mahlatsemang o na le tlhompho ebile o tseba tshepedišo. (2) 1.1.7 • E re utollela dimelo tša baanegwa. • E re tšweleletša maikutlo/dikgopolo tša baanegwa. • Re kwa ditaba ka beng. (3) 1.1.8 • Mmatshepo a ka raka Sefatamollo kgorong ya gagwe ka ge a gaba bogoši bjoo bo se go bja mo lebana. • Go ka tsoga ntwa magareng ga Sefatamollo le Mmatshepo. • Mahlatsemang a ka tšea Thibathibetša gomme dikgomo tša mošate tša hwelela. (TŠE PEDI fela.) (2) 1.1.9 A manyami • O na le megabaru. • Ga a swanela go kgetholla/ahlola motho ka lebaka la sebopego sa gagwe. • Motho yo mongwe le yo mongwe ke sebopiwa sa Modimo ka gona ga a swanelwa go ahlolwa goba go kgethollwa. (TŠE PEDI fela.) (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 3 DBE/Dibatsela 2018 NSC – Tlhahlo ya go swaya 1.2 SETSOPOLWA SA B 1.2.1 C/Nkgotlelele. (1) 1.2.2 (a) B/Mmago Nkgotlelele. (b) A/Morwa wa kgoši Khomodi. (c) D/Tatago Thibathibetša. (d) C/Tatago Sefatamollo. (4) 1.2.3 Thulanontle/Thulano ya ka ntle. • Baanegwa ga ba kwane/ba fapana ka dipolelo. (2) 1.2.4 • Kgoši Sefatamollo o be a eya go nyala ga kgoši Dianthona bjalo ka ge Kgoši Ntweleng a be a hlwele a dira. • Tetedi o amogela dikgomo tšeo di bego di sa lebišwa go yena ka lebaka la megabaru. • Sefatamollo o ipuletše lešaka la Dianthona ka morago a itšeela dikgomo e le ge a itefeletša. (TŠE PEDI fela.) (2) 1.2.5 • O hlaloša ditiragalo. • O re utollela dimelo tša baanegwa. • O laodiša seemo sa ditaba. (3) 1.2.6 • Kgoši Nkgotlelele o ahlola magoši a mararo e lego Sefatamollo, Tetedi le Dianthona. • O ba nyaka dipholo tše tharo tše tharo yo mongwe le yo mongwe. • Go ahlolwa ga magoši a ke Nkgotlelele ke taetšo ya gore bogoši bo boetše go Kgoši Nkgotlelele. (TŠE PEDI fela.) (2) 1.2.7 • Megabaru ga se ya loka. • Batho ba rate nnete. • Melato ga e ahlolwe sepitša. • Go hlompha magoši. (TŠE THARO fela.) (3) [35] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 4 DBE/Dibatsela 2018 NSC – Tlhahlo ya go swaya POTŠIŠO YA 2: DILO TŠELA KE BATHO – MC Mphahlele 2.1 SETSOPOLWA SA C 2.1.1 • 'O be a phela segoši.' • 'O be a hlaba dinku le dipudi beke ye nngwe le ye nngwe. • 'A bofollwa diputsi.' (TŠE PEDI fela.) (2) 2.1.2 • Sofeng. • Ditšhelete. • Diputsi. • Masilipere. • Maphodisa. • Setšene. (TŠE THARO fela.) (3) 2.1.3 • Lerato le ntšha Mashudu ka lapeng la gagwe gore a yo dula le mosadi yo mongwe. • Le dira gore Mashudu a se hlokomele bana ba gagwe go felelela ka ge šedi ya gagwe e le go Meisie. (2) 2.1.4 Yo mošoro. • O phediša Masindi bjalo ka lekgoba. • O swara Masindi makgwakgwa. (2) 2.1.5 • Go hloka khutšo. • Go se lokologe. • Go se iketle. • Go nyenyefatšwa. (TŠE THARO fela.) (3) 2.1.6 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana: Mohlala O na le tlhompho. • O tsoga bošego a ya go bulela monna wa gagwe ntle le ngongorego. O na le kgotlelelo. • Le ge a swerwe gampe ke monna wa gagwe o tšwela pele go mo hlompha. (2) 2.1.7 • A ka fetša a hlanogetše lapa la gagwe a dula le Meisie. • A ka hlola lehloyo magareng ga basadi ba gomme yo mongwe a fetša a hlokofetše. (2) 2.1.8 A manyami. • O phediša Masindi ka kgatelelo mola ge a fihla ga Meisie a ekwa ka Meisie ebile a ithapeletša ka ge a rapeletša boroko. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 5 DBE/Dibatsela 2018 NSC – Tlhahlo ya go swaya 2.2 SETSOPOLWA SA D 2.2.1 B/Mashudu. (1) 2.2.2 (a) B/Morwa wa Meisie. (b) C/Rakgadi wa Lufuno. (c) D/Mosadi wa Mashudu. (d) A/Lekgarebe la Mukhabudi. (4) 2.2.3 Thulanontle/Thulano ya ka ntle. • Basi o be a roga Mashudu a mmotša gore o swanelwa ke go dula thabeng. (2) 2.2.4 • Mashudu o tlogetše lapa o dula ga Meisie fela bana ba Meisie ga ba mo rate. • Mashudu o agetše Meisie ngwako wa kgoparara bjale Meisie o a mo raka ka ge Mashudu a godile. (2) 2.2.5 • O hlaloša ditiragalo. • O re utollela dimelo tša baanegwa. • O laodiša seemo sa ditaba. (3) 2.2.6 • Go rakwa ga Mashudu lapeng la Meisie go dira gore Mashudu a boele gae Vhenda. • Mashudu o boelana le bana ba gagwe. (2) 2.2.7 • Kgotlelelo e tswala katlego: Bana ba Mashudu ba ile ba hlaka fela ba kgotlelela gomme mafelelong ba tšweletše. • Bana ge ba hlokofaletšwe ke bommagobona ba fetoga ditšhiwana le ge botatagobona ba phela. • Bana ge e se ba gago, o atiša go ba swara gampe. (3) [35] PALOMOKA YA KAROLO YA A: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 6 DBE/Dibatsela 2018 NSC – Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA POTŠIŠO YA 3: DI ŠITILE PHAAHLA – SN Tseke 3.1 SETSOPOLWA SA E 3.1.1 1. B/Morutiši. 2. C/Morutwana. 3. A/Malome wa mmagoLefagwana. (3) 3.1.2 • Go bolelwa ka makhura a sepekwa sa Sekgowa. • Sekolo. • Morutwana. • Pukwana ya tšhupaletlotlo. (TŠE PEDI fela.) (2) 3.1.3 • Ka gore ke malome wa mmagoLefagwana. • O bohlale. • O na le mathaithai. • Ke yena mphetakapejana. (TŠE PEDI fela.) (2) 3.1.4 (a) O fela a robala le bana ba sekolo. (b) Ge sephiri sa gago se tšweletše. (2) 3.1.5 Ee. • Baanegwa ga se ba bantši. • Polelo ke ye kopana. (2) 3.1.6 • Ga a rute. • O loba basetsana ka tšhelete. • O bakišana banenyana le bašemane. • Ga a lekole mešomo ya barutwana. • O fa meputso ka hlogo. (TŠE THARO fela.) (3) 3.1.7 Aowa. • Namele bjalo ka morutiši o swanetše go tseba maemo a gagwe a borutiši le melao ya barutiši. • Namele o tla be a nyenyefatša taolo ya sekolo. (2) 3.1.8 • Barutiši bjalo ka batswadi ga ba swanela go ratana le bana ba sekolo. • Maikarabelo a barutiši ke go šireletša bana e sego go ratana le bona. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 7 DBE/Dibatsela 2018 NSC – Tlhahlo ya go swaya 3.2 SETSOPOLWA SA F 3.2.1 C/Bašemane. (1) 3.2.2 Sekolong. (1) 3.2.3 • Ke moditi wa mphato wa bona. • Ba mo hlaloša e le monna wa kwešišo, lerato le mafolofolo go tša tšwelopele. (2) 3.2.4 • O hlompha nako. • O re ga se ba swanela go hlwa ba boaboa ofising ya hlogo. • O nyaka go tseba gore/go kwa diteng tša lengwalo go kgonthišiša gore Tlhakolane o ngwadile tšona na, ke gore gore polelo/retšistara ke ya maleba na. (3) 3.2.5 • Go hlahla babadi le babapadi. • Go laetša ditiragalo. • Go tšweletša maikutlo a babapadi. • Go tšweletša dimelo tša babapadi. (TŠE THARO fela.) (3) 3.2.6 • Re ithuta gore morutiši a se gwerane le bana ba sekolo. • Morutiši o swanetše go tshephagalela mošomo wa gagwe. (2) 3.2.7 A kgakanego • O gakantšhwa ke gore barutwana o ka re ba nyaka go boela morago. (2) 3.2.8 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mehlala: Ee • Namele o be a hlakahlakantšha tshepedišo ya sekolo. • O be a sa šome le Lekgotlataolo la Sekolo ka botshepegi. • O be a sa rute barutwana eupša a lebeletše bokamoso bja gagwe bja go tšwetša dithuto pele. (TŠE PEDI fela.) (3) [35] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 8 DBE/Dibatsela 2018 NSC – Tlhahlo ya go swaya POTŠIŠO YA 4: GA LE BATSWADI BA SELO – F Mothupi 4.1 SETSOPOLWA SA G 4.1.1 (a) C/Morwedi wa Nkareng le Setongwane. (b) A/Monna wa Nkareng/tatago Pulane. (c) B/Mogwera wa Nkareng. (3) 4.1.2 • Go bolelwa ka ditulo. • Go bolelwa ka ngaka/dingaka. • Go bolelwa ka toropo. (TŠE PEDI fela.) (2) 4.1.3 • Nkareng o hweditše Setongwane a bina le mosadi yo mongwe. • Setongwane o betha Nkareng ge a leka go mmolediša. (2) 4.1.4 (a) Go fiša kudu. (b) O go bethile. (2) 4.1.5 Ee. • Baanegwa ga se ba bantši. • Polelo ga se ye telele. • Ditšhupasefala di šomišitšwe go fokotša ditšhitišo. (TŠE PEDI fela.) (2) 4.1.6 Thulanontle/Thulano ya ka ntle. • Ba fapana ka dipolelo. • Setongwane o betha Nkareng. (3) 4.1.7 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala: • Ba ka swarišwa/Ba ka išwa kgolegong. • Ba ka biletšwa Badirelaleago. (2) 4.1.8 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala: • Banna ba tlogele tlhorišo ya basadi le bana. • Banna ba tlogele go etiša tšhelete pele go feta malapa a bona. • Basadi ba bege tlhorišo ye nngwe le ye nngwe yeo ba lebanego le yona maphodiseng goba go Badirelaleago. • Barutiši ba swanetše go tšea karolo ya go šireletša bana kgahlanong le tlhorišo ka kakaretšo. • Thekišo ya bjala ka lapeng e fošagetše. (TŠE PEDI fela.) (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 9 DBE/Dibatsela 2018 NSC – Tlhahlo ya go swaya 4.2 SETSOPOLWA SA H 4.2.1 C/Nthasetša. (1) 4.2.2 Lapeng la Setongwane. (1) 4.2.3 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala: • Go rekišwa ga bjala ka gae. • Go gapeletša Pulane go rekiša bjala. • Go hloka maitshwaro ga Phafana. • Go šia bana ka lapeng ntle le tlhokomelo ya motho yo mogolo. (TŠE PEDI fela.) (2) 4.2.4 • O mo felela pelo, o re a mmotše ka pela pela pele a selekega. • O re a tlogele go mo hlodia. • O mo ganetša go ya maphodiseng. (3) 4.2.5 • Go hlahla babadi le babapadi. • Go laetša ditiragalo. • Go tšweletša maikutlo a babapadi. • Go tšweletša dimelo tša babapadi. (TŠE THARO fela.) (3) 4.2.6 • Ngwana yo mongwe le yo mongwe o na le tokelo ya go šireletšwa tlhorišong, tlhokomologo, tlaišo goba kgobošo. • Ngwana yo mongwe le yo mongwe o na le tokelo ya go šireletšwa ditlwaelong tše mpe tša mediro. (2) 4.2.7 Ke a manyami. • O nyamišwa ke gore tatagwe yoo a swanetšego go mo šireletša o emelela lenaba la gagwe. (2) 4.2.8 Aowa • Go kata ke molato wo mogolo kudu gomme o swanetše go begwa maphodiseng. • Setongwane bjalo ka motswadi o be a swanetše go thekga Pulane ge a re o ya go bega taba ye maphodiseng. • Segwera ga se na kamano le molato wa mohuta wo. (3) PALOMOKA YA KAROLO YA B: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 10 DBE/Dibatsela 2018 NSC – Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA C: KANEGELOKOPANA POTŠIŠO YA 5: KHUPAMARAMA– Mamphoku Mamabolo 5.1 'A MPHETOGELA' – MJ Tauatsoala SETSOPOLWA SA I: 5.1.1 (a) B/Motho wa lenyatšo. (b) A/Motho yo boleta. (c) D/Motho wa dikeletšo tše botse. (d) C/Lefelo la ditiragalo tša setsopolweng. (4) 5.1.2 • Sefatanaga. • Ngaka. • Tšhelete. (3) 5.1.3 Mantšha o boleta. • O a hlompha, o re mogatšake. Boreledi o na le lenyatšo. • O fetola mogatšagwe ka bogale. (4) 5.1.4 Wa ntwa, • Poledišano ya Boreledi le Mantšha e bontšha ntwa. (2) 5.1.5 • Motho o ka se mo tsebe wa mo fetša. (1) 5.1.6 Ee. • Mongwadi ga se a re botša gore Boreledi o feleditše kae. Ka gona mongwadi o re fegile. (1) 5.1.7 A Manyami/Pefelo. • Ke nyamišwa/Ke befedišwa ke Boreledi yo a se sa bonago mohola wa Mantšha yo a mo išitšego sekolong. • Ke nyamišwa/Ke befedišwa ke ka mokgwa wo Boreledi a nyatšago monna wa gagwe. (Balekwa ba tla tšweletša karabo tša go fapana.) (3) 5.2 'MMANKEKIŠANE E A ROBA' – JRL Rafapa SETSOPOLWA SA J 5.2.1 • Lapeng la Lesiba. • Ka mafuri. • Phapošing ya bohlapelo. • (TŠE THARO fela.) (3) 5.2.2 • B/Tshwantšhanyo. (1) 5.2.3 • Lesiba. (1) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 11 DBE/Dibatsela 2018 NSC – Tlhahlo ya go swaya 5.2.4 Boikgogomošo/Lenyatšo • O bolela Sekgowa. • O bolela le Seleka o ka re ke thaka ya gagwe. (2) 5.2.5 (a) Ba sa maketše. (b) A sa emaema. (2) 5.2.6 Wa lethabo. • Mokgalabje Seleka o khoše/tagilwe. • O thabišwa ke gore ke nako ya Matswalo a Morena moo meloko e hlakanego le go keteka letšatši leo. (3) 5.2.7 Tlhalošo ya pepeneneng: • Sebopego sa kgara le magetla ke tše dikgolo. Tlhalošo ya go iphihla. • Go ikgantšha. (2) 5.2.8 A Pefelo/Manyami/Dihlong. • Seriti sa gagwe se wele. • A ka ba a tsenwe ke malwetši. • O lewa ke dihlong tša go lebelela batho. (3) PALOMOKA YA KAROLO YA C: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 12 DBE/Dibatsela 2018 NSC – Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA D: THETO POTŠIŠO YA 6: DIRETO TŠA SESOTHO SA LEBOA – Prof. DM Kgobe 6.1 'Moemedi' – RM Madiga 61.1 D/Modimo (1) 6.1.2 • 'O be o le kae' 'O be o le kae' • 'Ke' 'Ke' (2) 6.1.3 • 'Ke be ke sehlefetše bjalo ka mobu'. • 'Ke gakilwe wa meetsemagakwa'. • 'O gorogile go nna wa senakangwedi'. (TŠE PEDI fela.) (2) 6.1.4 • O be o le kae ke tshwenyega Ke tshwenywa ke baloi le dingaka. • 'Ke foforega boyana ke sa kgahle motho E le ge Sathane a ntseneletše. (2) 6.1.5 (a) Seo se kgahlago le seo se sa kgahlego/Seo se lokilego le seo se sa lokago. (b) Ka dinako tšohle. (2) 6.1.6 • Ke nako ye telele/Ke sebaka a phela ka dingaka, a e nwa dihlare tša setšo a nagana gore o a loiwa. • Go gatelela kgopolo ya gore ke kgale a hlaka. (2) 6.1.7 Wa lethabo/tokologo/boiketlo/boitshepho. • Moreti o ikwa a lokologile ebile a bolokegile ge lehono a le ka fase ga tšhireletšo ya Modimo. • Ga a sa tšhaba baloi, o phela ka bolokologi ka ge Moemedi a le gona bophelong bja gagwe. (3) 61.8 • Re tlogele go forwa le go emaemišwa ke dingaka ka dihlare tša bona. • Re tshepe Modimo ka mehla. (2) 6.1.9 Balekwa ba tla tšweletša dikarabo tša maleba. Mohlala: • O hlaloša ka fao Sathane a bego a sa mo fe khutšo ka gona. • Moreti o be a sa tsebe gore Modimo o gona. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 13 DBE/Dibatsela 2018 NSC – Tlhahlo ya go swaya 6.2 La Pitšana – LP Thoka 6.2.1 Thetonyefolo. (1) 6.2.2 'Ge e le lehu re hwile la pitšana, la sego le ka rokwa'. (1) 6.2.3 • 'Ba' 'Ba' • Poeletšothomi. (2) 6.2.4 • Ba dira tša thobalano (phaku) le bana ba bannyane. • Banna ba bangwe ba robala le diphoofolo. • Ba robala le bana ba bannyane ka kgopolo ya gore madi a bona a hlwekile gomme a tla ba alafa malwetši a go se alafege. (3) 6.2.5 • Go gatelela kgopolo goba molaetša. (1) 6.2.6 • Go kgaoganya dikgopolo. • Go tlemaganya dikgopolo. (2) 6.2.7 • Go ipha goba go ikgotsofatša ka tša thobalano ntle le tumelelo. • Basetsana ba bannyane bao ba sa thokago matswele. (2) 6.2.8 (a) Go swantšhwa banna le mekoko yeo e kopago le matswiana ka ge le bona ba itšeela ka kgang go bana ba bannyane. (b) Go kata le go bolaya ke bolwetši bjo bo sa alafegego. (2) 6.2.9 Manyami • O nyamišwa ke banna bao ba katago le go bolaya basadi le bana. • Maphodisa a šitwa go phetha mošomo wa bona ka tshwanelo ka ge batho bao ba re go swarwa ba lokollwa kgolegong. (3) PALOMOKA YA KAROLO YA D: 35 PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 70 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

Study this subject

More from Grade 12 Sepedi FAL

View all