Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
KREITI YA 12
SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)
LEPHEPHE LA BORARO (P3)
DIBATSELA 2018
TLHAHLO YA GO SWAYA
MEPUTSO: 100
Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 13.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Skip to contentAll 2018 papers 



--9514d658-597a-44e1-9293-81af6a068aa2/v1-cd0ab599729b779dd36b/card.webp)

View all



--37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e/v1-929ca79dd9c07d3f1e29/card.webp)
--207b1a1b-c50d-4b34-8b08-e46fa67bf378/v1-a94794c896a7c59d5b58/card.webp)
Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo
Grade 12 Sepedi FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2018, 13 pages. Read online or download the free PDF.
Sepedi Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2018 · sepedi. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sepedi FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sepedi
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 354.4 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
NSC November Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.2Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.3Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.4Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.5Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.6Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)50 marks
Show all 14 questions
- Question 1.7Go bala le go lebelela (Reading and Viewing), gammogo le Dingwalo (incl. Literature)100 marks
- Question 2.1Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)30 marks
- Question 2.2Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)30 marks
- Question 2.3Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)30 marks
- Question 2.4Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)30 marks
- Question 3.1Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)20 marks
- Question 3.2Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)20 marks
- Question 3.3Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3 2 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
KAROLO YA A: DITAODIŠO
POTŠIŠO YA 1
Ditaodišo tšeo di botšišitšwego.
1.1 Ntle le thuto ga re selo. (Ke taodišotlhaloši)
Tlhalošo
Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe a/se ka hlalošwa.
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ye:
• Mongwadi o swanetše go hlagiša seswantšho ka mantšu.
• Kgetha mantšu le dikgopolo ka tlhokomelo gore o fihlelele seo se
nyakegago.
• Dikakanyo tša malebana le go bona, go kwa, go kgwatha, modumo le
tatso di ka šomišwa go dira gore tlhalošo e kwešišege.
• Diriša dikapolelo ka tsela ya maleba.
• O swanetše go ba le boitemogelo bja hlogo yeo o ngwalago ka yona.
Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
- Mohola wa thuto/ Bohlokwa bja thuto.
- Dikenywa tša thuto goba go rutega.
- Thuto e okeletša motho tsebo.
- Thuto e otlolla bophelo bja motho. [50]
1.2 Re phela mabakeng a šele. (Ke taodišotlhaloši)
Tlhalošo
Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe a/se ka hlalošwa.
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ye:
• Mongwadi o swanetše go hlagiša seswantšho ka mantšu.
• Kgetha mantšu le dikgopolo ka tlhokomelo gore o fihlelele seo se
nyakegago.
• Dikakanyo tša malebana le go bona, go kwa, go kgwatha, modumo le
tatso di ka šomišwa go dira gore tlhalošo e kwešišege.
• Diriša dikapolelo ka tsela ya maleba.
• O swanetše go ba le boitemogelo bja hlogo yeo o ngwalago ka yona.
Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
- Didirišwa tša matšatši a ge di bapetšwa le tša peleng.
- Maitshwaro a batho.
- Tša leago, mohlala: tshepedišo ya tša manyalo, mahu bj.bj. [50]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3 3 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
1.3 Ge nka ikhwetša ke humile le dinala. (Ke taodišokakanywa)
Tlhalošo
Ka taodišokakanywa mongwadi o akanya kgopolo gomme a tšweletša
maikutlo a gagwe go ya ka fao a gopolago ka gona.
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ye:
• Maikutlo le khuduego di kgatha tema ye bohlokwa taodišong ye.
• Karolo ye kgolo ya taodišo e ka ba tlhalošo.
• Ditlhalošo di swanetše go kwagala di be di ikemišetše go tsošološa
maikutlo a mongwadi.
• Dikgopolo tšeo di hlagišwago di swanetše go tšweletša bonnete bja
mongwadi le boyena bja gagwe.
Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
- Tšeo a tla itirelago tšona/ Seo a gopolago a ka se dira.
- Tšeo a tla direlago ba bangwe. [50]
1.4 Menyanya le mahu di phadišanong. (Ke taodišokahlaahlo/ngangišano)
Tlhalošo ya taodisokahlaahlo
Taodišo ye ga e na maikutlo a mongwadi. Yona e leka go tšweletša
mahlakore a mabedi ka go lekana. Mongwadi o hlokomela dintlha tša go
fapana tša hlogo ye gomme a hlagiša dikgopolo tša go fapana ntle le go tšea
lehlakore. Mongwadi a ka ba le thumo ye e itšeng mafelelong a taodišo,
eupša dintlha tša go thekga mahlakore ao ka moka di swanetše go
lekalekana le go kwagala.
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ye:
• Mongwadi o swanetše go kwešiša le go lebeledišiša mahlakore a mabedi
a taodišo ntle le go tšea lehlakore.
• Taodišo e swanetše go kwagala le go ikema ka dintlha. Seo se ra gore e
se huetšwe ke maikutlo a mongwadi.
• Dikahlaahlo e be tša moya wo o fodilego, tša go naganwa gabotse le go
thekgwa ka tshwanelo.
• Segalo e be sa go hloka khuduego eupša e be seo se kgodišago sa go
hloka lenyatšo.
• Mongwadi a ka fa maikutlo a gagwe mafelelong a taodišo eupša seo e se
be thumo ya taodišo.
Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
Taodišokahlaahlo
- Molekwa a ka bolela ka tše botse le tše mpe tšeo di diragalago
mahung le menyanyeng eupša a se tšee lehlakore
Tlhalošo ya taodišongangišano
Taodišo ye e na le maikutlo a mongwadi. Mongwadi o tšea lehlakore gomme
a thekga ka mabaka/mehlala. Kgopolo ya mongwadi e swanetše go
kwešišega taodišong ka moka. Ka taodišo ye mongwadi o leka go kgodiša
goba go fekeetša mmadi gore a kwane le kgopolo ya gagwe.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3 4 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ye:
• Thoma ka go laetša kgopolo ya gago ka tsela ya go ba le maatlakgogedi
mabapi le hlogo.
• Efa dintlha tša go fahlela kgopolo ya gago le go thekga seo.
• Mongwadi o tla tsepelela ntlhakemo ya gagwe.
• Bjalo ka mongwadi wa taodišo ye, tšweletša dikgopolo tše maatla ka ge
taodišo ye e ama kudu maikutlo a gago.
• Ditlabelo tša makgethe le tsebo ya go kgodiša di swanetše go šomišwa.
• Polelo e swanetše go ba ye maatla gore e hlahle maikutlo a mmadi.
(Hlokomela gore polelo e se be ye mpe).
• Thumo le yona e swanetše go ba ye maatla, ya go kwagala le go
kgodiša.
Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
Ngangišano
- Ge molekwa a dumela/ganetša a ka bolela ka dijo, meaparo, mmino bj.bj.
- Molekwa a ka bolela ka maemo, go hloka ponelopele bj.bj. [50]
1.5 Ruri lethabo la tšatši leo nka se le lebale. (Ke taodišokgadimo/
taodišotlhaloši/ taodišokanego)
Tlhalošo
Ka taodišokgadimo mongwadi o lebelela morago gomme a tšweletša maikutlo
a gagwe go ya ka fao dilo di diregilego/bilego ka gona. Mongwadi o lebelela
morago gomme a hlaloša tše di diregilego.
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ye:
• Maikutlo le khuduego di kgatha tema ye bohlokwa taodišong ye.
• Karolo ye kgolo ya taodišo e ka ba tlhalošo/kanego.
• Ditlhalošo di swanetše go kwagala di be di ikemišetše go tsošološa
maikutlo a mongwadi.
• Dikgopolo tšeo di hlagišwago di swanetše go tšweletša bonnete bja
mongwadi le boyena bja gagwe.
Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
- Lefelo la ditiragalo.
- O be a na le bomang.
- Ditiragalo tša tšatši leo, kudu tšeo di mo kgahlilego. [50]
1.6 Tše ke ditiro tša segwera. (Ke taodišongangišano/taodišokanego)
Tlhalošo
Taodišongangišano.
Ka taodišongangišano mongwadi o na le kgopolo ye e itšeng goba ntlhakemo
gomme a fe dintlha tša go fahlela goba go thekga maemo a gagwe. Kgopolo
ya mongwadi e swanetše go kwešišega taodišong ka moka. Ka taodišo ye
mongwadi o leka go kgodiša goba go fekeetša mmadi gore a kwane le
kgopolo ya gagwe.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3 5 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ye:
• Thoma ka go laetša kgopolo ya gago ka tsela ya go ba le maatlakgogedi
mabapi le hlogo.
• Efa dintlha tša go fahlela kgopolo ya gago le go thekga seo.
• Mongwadi o tla tsepelela ntlhakemo ya gagwe.
• Bjalo ka mongwadi wa taodišo ye, tšweletša dikgopolo tše maatla ka ge
taodišo ye e ama kudu maikutlo a gago.
• Ditlabelo tša makgethe le tsebo ya go kgodiša di swanetše go šomišwa.
• Polelo e swanetše go ba ye maatla gore e hlahle maikutlo a mmadi.
(Hlokomela gore polelo e se be ye mpe).
• Thumo le yona e swanetše go ba ye maatla, ya go kwagala le go
kgodiša.
Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
- Khuetšo ye botse/mpe ya segwera.
- Boitshepo segwereng.
Tlhalošo ya taodišokanego
Taodišokanego e laodiša tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
lehlakoreng le lengwe le le lengwe.
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa taodišo ye:
• Molekwa a ngwale ka lebaka le le fetilego.
• Taodišo ya go anega gantši e na le mokgwa wa go hlaloša.
• Molekwa a bolele ka tiragalo ye e diragetšego.
• Maikutlo le khuduego di kgatha tema ye bohlokwa.
Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
- Kwešišo ya segwera/Segwera sa nnete ke eng?
- Tšeo a di fihleletšego ka segwera goba ditlhohlo tšeo a bilego le tšona. [50]
1.7. 1.7.1 Ge kgopolo ya ngwana e ka dikologa go tše di latelago, bokamoso,
le go se lekane ga batho (maemo le diphihlelelo). (Ke
taodišotlhaloši)
Tlhalošo ya taodišotlhaloši
Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore
mmadi a kgone go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe
a/se ka hlalošwa.
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa
taodišo ye:
• Tiragalo e swanetše go kgodiša le ge e theilwe godimo ga
nonwane.
• Gantši taodišo ye e ngwalwa ka lebaka le le fetilego.
• Temana ya matseno e swanetše go tanya šedi ya mmadi.
• Tiragalo ge e le ye botse/mpe e swanetše go tšweletša
molaetša.
• Thumo ya moswananoši ya go kgahliša e a kgotsofatša.
• Taodišo ya go anega gantši e na le mokgwa wa go hlaloša.
• Kgahlego ya mmadi e swanetše go lotwa go fihla mafelelong.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3 6 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
• Ka mokgwa wo monagano wa motho o ka dirago gore a ipone
a palelwa/atlega ka gona.
• Tše botse tšeo motho a ka itakaletšago tšona.
• Peakanyo ya gagwe ya bophelo. [50]
1.7.2 Ge ngwana a ka dikologa go kgopolo ye, go botega ga diruiwa. (ke
taodisotlhaloši)
Tlhalošo ya taodišotlhaloši
Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore
mmadi a kgone go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe
a/se ka hlalošwa.
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa
taodišo ye:
• Taodišo e swanetše go kgodiša le ge e theilwe godimo ga
nonwane.
• E ngwalwe ka lebaka le le fetilego.
• Taodišo ya go anega gantši e na le mokgwa wa tlhalošo.
• Maikutlo le khuduego di kgatha tema ye bohlokwa taodišong
ye.
• Karolo ye kgolo ya taodišo ke tlhaloši.
• Ditlhalošo di swanetše go kwagala di be di ikemišetše go
tsošološa maikutlo a mongwadi.
• Dikgopolo tšeo di hlagišwago di swanetše go tšweletša
bonnete bja mongwadi le boyena bja gagwe.
Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
• Molekwa a ka bolela ka se a se bonago.
• Go botega ga diruiwa.
• Tshwaro ya diruiwa (botse/mpe)
• Mediro ye mebotse ya diruiwa.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3 7 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
KAROLO YA B: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO TŠE TELELE
2.1 LENGWALO LA SEGWERA (LA DITEBOGIŠO)
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa lengwalo la
segwera:
• Lengwalo le swanetše go tloga le laetša gore mongwadi o tsebana le go
tlwaelana le moamogedi.
• Maikemišetšo a lengwalo a swanetše go tšweletša polelo ye e lebogišago
le go hlohleletša maitshwaro a mabotse.
• Retšistara le segalo e be tše di fodilego.
• Lengwalo le laetše tše di latelago:
- Sebopego le botelele e be tša maleba.
- Aterese ya mongwadi/moromedi.
- Letšatšikgwedi.
- Madume.
• Mafetšo a maleba 'Mogwera wa gago/ Ke nna' le leina. [30]
2.2 LENGWALO LA SEMMUŠO (LA TIIŠETŠO)
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa lengwalo la
semmušo:
• Lengwalo le lebišwe go khamphaning ya Typists.
• Maikemišetšo a lengwalo a swanetše go tšweletša polelo ya go tiišetša
kgopelo.
• Retšistara le segalo e be tša semmušo.
• Lengwalo le laetše tše di latelago:
- Sebopego le botelele e be tša maleba.
- Diatrese tše pedi, e lego ya moromedi le ya moamogedi.
- Letšatšikgwedi
- Madume
- Hlogo ya taba.
- Mafetšo a maleba, leina le sefane (Wa potego/ Wa lena/ Ka
boikokobetšo).
• Mosaeno [30]
2.3 DITSHWAYATSHWAYO
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa
ditshwayatshwayo:
• Maitemogelo a mong.
• Ngwala ka motho wa pele.
• Lebaka le le fetilego.
• Diripa tša polelo tšeo di tsošago maikutlo go tšweletša dikgopolo.
• Mmegi a tšweletše maemo a gagwe le tšhišinyo mabapi le
ditshwayatshwayo.
• Mmegi a tšweletše mahlakore a mabedi (kgahlego le go se kgahlege)
• Tšweletša dintlhakgolo ka boripana.
• O se ke wa anega ditaba ka moka.
• Anega ka tsela yeo e ka dirago gore moanegelwa a dume le go holofela
go tsenela moletlo wa mohuta woo nakong ye e tlago. [30]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3 8 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
2.4 POTŠIŠOTHERIŠANO
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa
dipotšišotherišano:
• Go be le mmotšiši le mmotšišwa.
• Dipotšišo di lebane le mošomo wa mmasebotsana, ke gore maitshwaro
le ditiro.
• Dipotšišo di nepiše go bafsa mabapi le diphadišano tša mohuta wo.
• Bophelo bja mmasebotsana le katlego ya gagwe.
• Ditlhohlo tšeo a lebanego le tšona. [30]
PALOMOKA YA KAROLO YA B: 30
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3 9 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
KAROLO YA C: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO TŠE KOPANA
3.1 KARATA YA TALETŠO
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa karata ya
taletšo:
Hlogo ya taletšo
Maina le difane tša magoši ao a mengwago.
Morero
Tšatšikgwedi la moletlo
Nako
Lefelo
Retšistara le polelo e be tša maleba.
Taletšo e be ka gare ga lepokisana.
Fonte e be ya maleba. [20]
3.2 PUKUTŠATŠI
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa pukutšatši:
• Hlogo ya pukutšatši.
• Letšatšikgwedi.
• Dinako ka tatelano ya maleba.
• Ditiragalo tša letšatši ka go latelana.
• Retšistara le polelo e be tša maleba.
• Ngwala ka motho wa pele. [20]
3.3 DITŠHUPETŠO
Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa ditšhupetšo:
• Go dirišwe dikhutlonne tša lefase, (Leboa, Borwa, Bohlabela le Bodikela).
• Go bolelwe ka mebila, meago le tše dingwe.
• Ke tša go tšwa kae, o eya kae.
Mohlala: Go tloga karatšheng ya Kgotso, tšea mmila wa go leba leboa, feta
Podungwane ka letsogong la go ja. Sokologela letsogong la nngele go leba
bodikela o tlo bona Cashbuild ka mmila wa go ya Mamaolo. Feta lebenkele la
Cashbuild ka letsogong la go ja. Sokologela letsogong la go ja ka leboa ka
mmila wa go ya Lebowakgomo. Feta Bookelo bja Lebowakgomo le sekolo sa
SJ van der Merwe ka letsogong la go ja. Ge o fihla magahlanong a ditsela,
sokologela letsogong la nngele o lebile bodikela ka mmila wa go ya Jane
Furse. Feta KFC ka letsogong la go ja le boemathekisi ka letsogong la
nngele. Sepela sebakanyana, gomme o tepogele go la nngele o lebile borwa,
o tsene ka kgorwana ya go tsena mabenkelengkgoparara a Lebowakgomo. [20]
PALOMOKA YA KAROLO YA C: 20
PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 100
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
ELA HLOKO:
• Diriša rubriki ye ge o swaya ditaodišo (LEPHEPHE LA 3, KAROLO YA A).
• Meputso ya 0–50 e arotšwe ka magato a mahlano a ditlhalošo.
• Mo go diteng, polelo le setaele le legato le lengwe le le lengwe la magato a ditlhalošo a mahlano le arotšwe ka dikarolwana tše pedi, e lego legato la
godimo le la fase go lebeletšwe kabo ya meputso le ditlhalošo.
• Sebopego ga se sa arolwa ka legato la godimo le la fase.
KAROLO YA A: RUBRIKI YA GO SWAYA DITAODIŠO TŠA SEPEDI LELEME TLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 50]
Dinyakwa Bokgoni bja go ikgetha Bokgoni bja maemo Bokgoni bja Bokgoni bja Ga go bokgoni
magareng motheo
DITENG LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
PEAKANYO -Bokgoni bja go araba -Potšišo e arabilwe -Karabo e a -Tlemagano ya -Molekwa o tšwele
potšišo ke bja maemo a gabotsebotse kgotsofatša. dikgopolo ga se ya tseleng kudukudu
(Go araba dipotšišo) godimodimo go fetiša -Dikgopolo di kgahliša -Dikgopolo di maleba -Dikgopolo di
Legato la godimo
Tatelano ya dikgopolo -Dikgopolo tše bohlale, tša kudu ebile di sepelelana tlemagane ebile di a -Dikgopolo ga di hlakahlakane ebile ga
ge go dirwa peakanyo go hlohla mabjoko tšeo di le hlogo/sererwa kgodiša tšwelele gabotse ebile di nepiše hlogo
tšwelego mahlalagading -Peakanyo le tlemagano -Peakanyo le ga di bontšhe -Dikgopolo ga di nepiše
Temogo ya morero,
-Peakanyo le tlemagano ke ya dikgopolo ke tše tlemagano ya dikgopolo boitlhamelo. hlogo ebile di a
baamogedi ba tšeo di ikgethilego go botsebotse go akaretšwa ke tše kaone go -Tatelano le ipoeletša
tshedimošo le dikamano akaretšwa matseno, mmele matseno, mmele le akaretšwa matseno, tlemagano ya -Ga go tatelano le
le mafetšo mafetšo mmele le mafetšo dikgopolo di tšwelela tlemagano ya dikgopolo
MEPUTSO YE 30 gannyane
Diteng = 25 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Bokgoni bja go araba -Potšišo e arabilwe -Potšišo e arabilwe ka -Molekwa o tšwele -Ga go bolelwe selo ka
Peakanyo = 5 potšišo ke bja maemo a gabotse mo go kgotsofatšago tseleng hlogo yeo e filwego
godimodimo -Dikgopolo di a kgahliša eupša ga se ya hlaka -Dikgopolo di -O tšwele tseleng
-Dikgopolo tše bohlale tša ebile di sepelelana le gabotse hlakahlakane kudukudu
Legato la fase
go tšwa mahlalagading hlogo/sererwa -Tlemagano ya -Ga go peakanyo -Diteng ga di nepiše
-Bokgoni bja maemo a -Peakanyo le tlemagano dikgopolo e a goba tlemagano ya ebile di hlakahlakane
godimo bja go beakanya le ya dikgopolo ke tše kgotsofatša ebile e a dikgopolo yeo e
go tlemaganya dikgopolo botse go akaretšwa kgodiša tšwelelago
go akaretšwa matseno, matseno, mmele le -Peakanyo le
mmele le mafetšo mafetšo tlemagano ya dikgopolo
di a kgotsofatša go
akaretšwa matseno,
mmele le mafetšo
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
POLELO, MONGWALELO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
LE PALOBOHLATSE -Segalo, retšistara, setaele -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Polelo ga e
le tlotlontšu di sepelelana setaele le tlotlontšu di setaele le tlotlontšu di setaele le tlotlontšu di kwešišagale
kudukudu le morero, sepelelana gabotsebotse sepelelana gabotse le sepelelana gannyane -Segalo, retšistara,
-Segalo, retšistara, baamogedi le dikamano le morero, baamogedi le morero, baamogedi le le morero, baamogedi setaele le tlotlontšu ga
-Polelo ke ya boitshepo, ya dikamano dikamano le dikamano di sepelelane le
Legato la godimo
mongwalelo, tlotlontšu ya
go nona, ya maatlakgogedi -Polelo e na le maatla, ya -Tirišo ya maleba ya -Tirišo ya polelo ke ya morero, baamogedi le
maleba ya morero le -Polelo e na le segalo sa go segalo sa maleba. polelo e dira gore motheo dikamano
dikamano ba le maatlakgogedi ebile e -Diphošo tša popopolelo molaetša o kwagale -Segalo le mošito ga -Tlotlontšu ke ye
-Kgetho ya mantšu nonne ka mebolelwana ya le mopeleto ga se tše kae -Segalo ke sa maleba se tša maleba nnyane kudukudu moo
-Tirišo ya polelo le go kgahliša -Polelo e beakantšwe -Mebolelwana e -Tlotlontšu ke ye e lego gore e dira gore
melawana, maswao, -Ga go na le ge e ka ba gabotsebotse dirišitšwe go godiša nnyane kudu ditaba di se
popopolelo le mopeleto phošwana e tee ya boleng bja diteng kwešišagale
popopolelo le mopeleto
MEPUTSO YE 15 -Polelo e beakantšwe ka
bokgwari bja maemo a
godimodimo
13 10 7 4
Polelo = 10 -Polelo ya maemo a -Polelo ke ya maemo a -Tirišo ya polelo e a -Polelo ga e
Mongwalelo = 3 godimodimo ya go ba le godimo ya go ba le kgotsofatša eupša e na kgotsofatše
Legato la fase
Padišišobohlatse = 2 segalo se maatla maatlakgogedi le diphošo -Ga go phapantšho ya
-Ga go na le ge e ka ba -Segalo ke sa maleba sa -Segalo se a mafoko
phošwana e tee ya go ba le maatlakgogedi. kgotsofatša eupša -Tlotlontšu ga se ye
popopolelo goba mopeleto -Diphošwana tše nnyane mebolelwana ga se ya kaalo
-Polelo e beakantšwe ka tša popopolelo le dirišwa o kaalo
bokgwari mopeleto
-Polelo e beakantšwe
gabotse.
SEBOPEGO 5 4 3 2 0–1
-Tšwetšopele ya sererwa ke -Tatelano ye botse ya -Dintlha tša maleba di -Dintlha tša maleba ga -Dintlha tša maleba ga
Dinyakwa/Dipharologantšho ya maemo a godimodimo tšwetšopele ya dintlha. tšweleditšwe se tše kae di gona
tša setšweletšwa. -Tlhalošo ya dikgopolo ke -Tlemagano ye botse ya -Mafoko le ditemana di -Mafoko le ditemana -Mafoko le ditemana di
Tšwetšopele ya ditemana le ya maemo a godimodimo dintlha le dikgopolo. hlamegile gabotse. di na le diphošo fošagetše
-Tlhamo ya mafoko le -Mafoko le ditemana di -Taodišo e a kwagala -Taodišo e a kwagala -Taodišo ga e kwagale
tlhamo ya mafoko.
ditemana ke ya go ikgetha, beakantšwe ka makgethe eupša e na le
ya maemo a godimodimo mafokodi
MEPUTSO YE 5
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3 12 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
KAROLO YA B: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE TELELE TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 30]
Dinyakwa Bokgoni bja go ikgetha Bokgoni bja maemo Bokgoni bja Bokgoni bja motheo Ga go bokgoni
magareng
DITENG, PEAKANYO LE 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
SEBOPEGO -Bokgoni bja go araba potšišo -Bokgoni bjo bobotsebotse -Bokgoni bja go -Bokgoni bja motheo bja -Karabo ga e laetše tsebo
ke bja maemo a godimodimo bja go araba potšišo bjoo kgotsofatša bja go araba go araba potšišo bja go le ye nnyane ya mohuta
(Go araba dipotšišo le go fetiša bo laetšago tsebo ye potšišo bja go laetša tsebo laetša tsebo ye nnyane wa setšweletšwa
dikgopolo) -Dikgopolo ke tše bohlale tša botse ya mohuta wa ya mohuta wa ya dinyakwa tša mohuta -Molaetša ga o tšwelele
go tšwa mahlalagading setšweletšwa setšweletšwa wa setšweletšwa gabotse ka ge molekwa a
-Tatelanyo le peakanyo ya
-Tsebo ye e tseneletšego ya -Ditaba di nepiša -Go na le nepišo eupša go -Go na le nepišo ye tšwele tseleng kudukudu.
dikgopolo dinyakwa tša mohuta wa setšweletšwa na le go tšwa tseleng nnyane ya setšweletšwa -Ga go tlemagano ya
-Morero, baamogedi, setšweletšwa -Molekwa ga se a tšwa gannyane eupša go na le go tšwa diteng le dikgopolo
dinyakwa/dipharologantšho le -Ditaba di nepiša tseleng -Tlemagano ya dikgopolo tseleng -Ditaba di hlalošwa ga
dikamano setšweletšwa thwi -Tlemagano ya diteng le le dikamano e a -Tlemagano ya diteng le nnyane.
-Tlemagano ya diteng le dikgopolo ke ye botse kgotsofatša dikgopolo ga se ye kaalo -Sebopego sa
dikgopolo ke ya maemo a -Tlhalošo ya ditaba ke ye -Tlhalošo ya ditaba e a -Tlhalošo ya ditaba ke setšweletšwa ga se sona
MEPUTSO YE 18 godimo botse ebile e thekga kgotsofatša ebile e thekga ya motheo ebile e
-Tlhalošo ya ditaba ke ya sererwa sererwa thekga sererwa
Diteng = 14 maemo a godimo ebile e -Sebopego ke sa maleba -Sebopego ke sa maleba gannyane
Peakanyo = 2 thekga sererwa eupša se na le eupša se na le diphošo -Ga se a šomiša melao
Sebopego = 2 -Sebopego ke sa maleba sa diphošwana di se kae tše dintšinyana ya sebopego ka
go sepelelana le setšweletšwa tshwanelo
(Lengwalo =Sebopego =4) -Go tlogetšwe dintlha tše
bohlokwa
POLELO, MONGWALELO LE 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
PALOBOHLATSE -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara,
-Segalo, retšistara, mongwalelo le tlotlontšu di mongwalelo le tlotlontšu di mongwalelo le tlotlontšu di mongwalelo le tlotlontšu mongwalelo le tlotlontšu
mongwalelo, morero, sepelelana gabotsebotse le sepelelana gabotse le sepelelana le morero, ga di sepelelane ga di sepelelane le
baamogedi le dikamano morero, baamogedi le morero, baamogedi le baamogedi le dikamano gabotse le morero, morero, baamogedi le
-Tirišo ya polelo le melawana dikamano dikamano -Diphošo tša popopolelo baamogedi le dikamano dikamano
-Polelo e nepagetše ebile e -Polelo ga e na diphošo ga se tše ntši -Popopolelo ga se yeo e -Sengwalo se tletše ka
kgetho ya mantšu
hlamegile gabotse tša popopolelo ebile e -Tlotlontšu ke yeo e nepagetšego ebile e diphošo ebile se
-Maswao le mopeleto -Ga go na le ge e ka ba phošo hlamegile gabotse lekanetšego tletše ka diphošo hlakahlakane
e tee -Tlotlontšu ke ye ntši -Diphošwana tšeo di lego -Tlotlontšu ga se ye ntši -Tlotlontšu yeo e lego
MEPUTSO YE 12 -Gantši ga go diphošo gona ga di fetoše -Molaetša o a tšwelela gona ga e sepelelane le
Polelo = 8
molaetša eupša o arošitšwe morero le gannyane
Mongwalelo = 2
-Molaetša ga o tšwelele le
Padišišobohlatse = 2
gannyane
(Lengwalo= Mongwalelo=1
Padišišobohlatse =1)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 13 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
KAROLO YA C: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE KOPANA TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 20]
Dinyakwa Bokgoni bja go ikgetha Bokgoni bja maemo Bokgoni bja magareng Bokgoni bja motheo Ga go bokgoni
DITENG, PEAKANYO LE 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
SEBOPEGO -Bokgoni bja go araba potšišo Bokgoni bjo bobotsebotse -Bokgoni bja go -Bokgoni bja motheo bja go -Karabo ga e laetše tsebo
ke bja maemo a godimodimo bja go araba potšišo bjoo kgotsofatša bja go araba araba potšišo bja go laetša le ye nnyane ya mohuta
(Go araba dipotšišo le go fetiša bo laetšago tsebo ye potšišo bja go laetša tsebo tsebo ye nnyane ya wa setšweletšwa
dikgopolo) -Dikgopolo ke tše bohlale tša botse ya mohuta wa ya mohuta wa dinyakwa tša mohuta wa -Molaetša ga o tšwelele
go tšwa mahlalagading setšweletšwa setšweletšwa setšweletšwa gabotse ka ge molekwa a
-Tatelano le peakanyo ya
-Tsebo ye e tseneletšego ya -Ditaba di nepiša -Go na le nepišo eupša go -Go na le nepišo ye tšwele tseleng kudukudu
dikgopolo dinyakwa tša mohuta wa setšweletšwa na le go tšwa tseleng nnyane ya setšweletšwa
-Morero, baamogedi, setšweletšwa -Molekwa ga se a tšwa gannyane eupša go na le go tšwa -Ga go tlemagano ya
dinyakwa/dipharologantšho le -Ditaba di nepiša tseleng -Tlemagano ya dikgopolo tseleng diteng le dikgopolo.
dikamano setšweletšwa thwi -Tlemagano ya diteng le le dikamano e a -Tlemagano ya diteng le -Ditaba di hlalošwa
-Tlemagano ya diteng le dikgopolo ke ye botse. kgotsofatša dikgopolo ga se ye kaalo. gannyane
MEPUTSO YE 12 dikgopolo ke ya maemo a -Tlhalošo ya ditaba ke ye -Tlhalošo ya ditaba e a -Tlhalošo ya ditaba ke ya -Sebopego sa
godimo botse ebile e thekga kgotsofatša ebile e thekga motheo ebile e thekga setšweletšwa ga se sona
Diteng = 8 -Tlhalošo ya ditaba ke ya sererwa sererwa sererwa gannyane
Peakanyo = 2 maemo a godimo ebile e -Sebopego ke sa maleba -Sebopego ke sa maleba -Ga se a šomiša melao ya
Sebopego = 2 thekga sererwa eupša se na le eupša se na le diphošo tše sebopego ka tshwanelo
-Sebopego ke sa maleba sa diphošwana di se kae dintšinyana -Go tlogetšwe dintlha tše
go sepelelana le bohlokwa
setšweletšwa
POLELO, MONGWALELO 7–8 5–6 4 3 0–2
LE PALOBOHLATSE -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara, -Segalo, retšistara,
-Segalo, retšistara, mongwalelo le tlotlontšu di mongwalelo le tlotlontšu mongwalelo le tlotlontšu di mongwalelo le tlotlontšu ga mongwalelo le tlotlontšu
mongwalelo, morero, sepelelana gabotsebotse le di sepelelana gabotse le sepelelana le morero, di sepelelane gabotse le ga di sepelelane le
baamogedi le dikamano morero, baamogedi le morero, baamogedi le baamogedi le dikamano. morero, baamogedi le morero, baamogedi le
dikamano dikamano -Diphošo tša popopolelo dikamano dikamano
-Tirišo ya polelo le melawana
-Polelo e nepagetše ebile e -Polelo ga e na diphošo ga se tše ntši -Popopolelo ga se yeo e -Sengwalo se tletše ka
-Kgetho ya mantšu hlamegile gabotse tša popopolelo ebile e -Tlotlontšu ke yeo e nepagetšego ebile e tletše diphošo ebile se
-Maswao le mopeleto -Ga go na le ge e ka ba hlamegile gabotse lekanetšego ka diphošo hlakahlakane
phošo e tee -Tlotlontšu ke ye ntši. -Diphošwana tšeo di lego -Tlotlontšu ga se ye ntši -Tlotlontšu yeo e lego
MEPUTSO YE 8 -Gantši ga go diphošo gona ga di fetoše molaetša -Molaetša o a tšwelela gona ga e sepelelane le
eupša o arošitšwe morero le gannyane
-Molaetša ga o tšwelele
le gannyane
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2018 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2025 Memo
--9514d658-597a-44e1-9293-81af6a068aa2/v1-cd0ab599729b779dd36b/card.webp)
Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo
More from Grade 12 Sepedi FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023 24

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper
--37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e/v1-929ca79dd9c07d3f1e29/card.webp)
Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo
--207b1a1b-c50d-4b34-8b08-e46fa67bf378/v1-a94794c896a7c59d5b58/card.webp)
Question paper