Skip to content
Memorandum

Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2018 Memo

IEB Grade 12 Siswati HL Paper 1 memorandum from the 2018, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Publisher: IEB

Subject: Siswati HLGrade 1220187 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION NOVEMBER 2018 SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I SISWATI HOME LANGUAGE: PAPER I MARKING GUIDELINES Sikhatsi: 3 Emahora Emamaki: 100 These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub-examiners, all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates' scripts. The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that, without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be different interpretations of the application of the marking guidelines. IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-2 kula-7 MARKING GUIDELINES 1.1 THEKSTHI A 1.1.1 Imphahla/tikhova letishisiwe. 1.1.2 A: Ngekumenyanya. 1.1.3 Kuhola imali lenyenti. 1.1.4 Kati/Mangobe. 1.1.5 Sabelo abemncane kuTsabedze – Hamba uyewukhulakhula, usanuka lubisi. 1.1.6 Atewatiwa kahle ligama lakhe lelisemtsetfweni/khona bate- wumbamba kahle nangabe abaleke emsebentini. 1.1.7 Sinongo senkhulumo. Sisho kukhuluma intfo lengemanga lan- gazange abe liciniso nanini. 1.1.8 Ayemukeleki ngobe itsintsa imiva yalabasikati ngatsi bona babantfu labakhalela lite. 1.1.9 Abesho kutsi njengobe atawumsita amnike umsebenti, naye Sabelo kumele amsite ngekumnika imali, kulesikhatsi labaphila kuso sekute intfo yamahhala. 1.1.10 Inhlitiyo beyibuhlungu kakhulu, ngobe Sabelo akawutfolanga um- sebenti. 1.1.11 Umsebenti akusilo liphalishi, ngobe lona kulula kulidla, umsebenti ulukhuni. 1.1.12 Yebo kuyenteka, bakhona bantfu labafuna imali kute bakucashe/ umsebenti uyindlala njengato tikhatsi taboSabelo. 1.2 THEKSTHI B 1.2.1 Tikhula tibe ngumtfunti nakushisa lilanga./Tibamba umoya kutsi un- gawisi takhiwo. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 1.2.2 Ancibilikisa kudla kwetitjalo kute timphandze tikumunye malula. 1.2.3 Kungetfwala ngalo umcuba wekuvundzisa umhlaba walapho kuh- lanyelwa khona tihlahla./Kungatfalwa ngalo umhlaba lovundzile kwengeta umhlaba wa lapho kuhlanyelwa khona tihlahla. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 1.2.4 Lusha lufundza kutsi kubalulekile kuhlanyela tihlahla nangabe tingekho lapho luhlala khona./Nalungenamsebenti lungashusha ngekuhlanyela tihlahla./Tihlahla tibalulekile emmangweni kuletsa umtfunti njll. (Naleminye imibono yemukelekile.) 1.2.5 Kumele bakhe emanti batitselele kute tingafi./Natisetincane kumele batimbonye tingashiswa lilanga. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-3 kula-7 MARKING GUIDELINES SIGABA B SIFINYETO UMBUTO 2 Nankha emaphuzu laveta loko lokwaphatsa Veli kabuhlungu kuletheksthi. Bahlolwa ku- mele bawetfule ngendlela yetindzima lamaphuzu. • Nakutfweswa ticu enyuvesi yaboVeli, weva buhlungu akhumbula kutsi bekufanele kutsi unina abekhona atewumbona kutsi sewucedzile. • Weva buhlungu nabona unina asentelwe sihonca setindvwangu letimhlophe asabonwa bonesi kuphela. • Nakufika sitfunywa sitewulandvula sigulane, lesingunina. • Natfola unina acimetile, abamba sandla sakhe lebesesibandza nco. Veli wacabanga kutsi sewuhambile. Wasicabula. • Nabita unina kutsi baye ekhaya, amtjela nekutsi uphumelele etifundvweni takhe. • Ngalesikhatsi unina etama kukhuluma kodvwa livi lingaphumi kahle. • Kuphuma kwemphefumulo, lapho tindzebe taLaNdwandwe tivaleka khona. (Bahlolwa batawufinyeta ngetindlela letehlukene. Bemukelekile nababhala emaphuzu la- setheksthini.) IRUBHRIKI YEKUMAKA SIFINYETO: • Emaphuzu labalulekile, langenamaphutsa, umhlolwa unikwa limaki linye, ephuzwini ngalinye = 7 emamaki. Nakunemaphutsa lamatsatfu ephuzwini ngalinye, umhlolwa ulahlekelwa limaki linye. • Bahlolwa banikwa emamaki lamatsatfu elulwimi, nangabe lungenamaphutsa. i.e. 3 + 7 = 10. IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-4 kula-7 MARKING GUIDELINES SIGABA C TINKONDLO UMBUTO 3 INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI Sitimela 3.1 Iphethini yetindzima tenkondlo ihlelekile ngobe tonkhe tindzima tinemigca lemine. 3.2 B: Silinganisamcondvo. 3.3 Live lelisekhaya eZulwini lapho kutsi kuyohlala kujatjuliwe njalo. 3.4 Imvumelwanosicalo. 3.5 Ucinisile sonkondlo ngobe kutsi kungefika kufa, bantfu betfuke batfutfume- le. 3.6 Kufa kuyintfo lehlanganisa bantfu labehlukahlukene/kuhlanganisa imindeni, njll. (Imibono lenembako yemukelekile.) 3.7 Sitimela lesetayelekile sigitjelwa kujatjuliwe, kantsi lesishiwo kulenkondlo sisho kufa lokutsatsa bantfu bangakalindzeli, tihlobo tisale tikhala/ lesetayelekile siyalindzelwa, sifika ngesikhatsi lesatiwako kantsi lesi le- sishiwo ngusonkondlo, sifika nobe kunini, asilindzelwa ndzawo njengalesi lesetayelekile lesilindzelwa esiteshini. UMBUTO 4 TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI EMAKHANGALA: C. TSABEDZE (UMHLELI) Kulombuto kunemibuto lemibili, (4.1 na 4.2), khetsa MUNYE uphendvule ngawo. 4.1 Asikhulume Ndvodza – M. S. Magagula 4.1.1 Kwakusifanele singemadvodza kutsatsa bafati ngekutsandza; bantfwana singabali. 4.1.2 Kumuntfutisa/Sihabiso. 4.1.3 Bayahlela/Bahlela umndeni./Basebentisa tintfo tekuvikela, njll. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 4.1.4 Bafati abasatsatfwa ngekutsandza, sekulandzelwa simodeni./ Bantfwana sebayabalwa kutsi kutfolwa bangaki kute bakhone kon- dliwa njengobe tintfo setidula kangaka, njll. (Naleminye imibono le- nembako yemukelekile.) 4.1.5 Luchumanosicalo. 4.1.6 Isizura/sidvonsamoya. 4.1.7 Sonkondlo usho umntfwana lotfolwe ngesiphosiso/longakalungiselelwa. 4.1.8 Lusha lwalomuhla selutfola bantfwana nalufuna ngenca yekuhlela ngobe sekunetintfo tekuvikela imbeleko. 4.1.9 Lusha nalucwayiswa luvala tindlebe/lwenta ngatsi aluva. 4.1.10 Lusha lufisa kuba ngulabo labangenabantfwana/kuba ngulaba- ngatalanga njll. IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-5 kula-7 MARKING GUIDELINES 4.1.11 Kukhokha imali yekudla./Intsela yesitandi./Kukhokhela bantfwana esikolweni./Kukhokhela gezi/kudla lokubitako./Bafati sebenta tintfo letinyenti letifuna imali, njll. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 4.1.12 Sifundza kutsi lokucakanako kuvetwa ebaleni kulabakwatiko ku- sonjululwe/lokulukhuni kubekwa sobala kulabakwatiko bakusite ba- kusombululele kona/kuhlela umndeni. 4.1.13 Ucinisile sonkondlo ngobe lomuhla tindzaba setitekwa nakubo- makhalekhukhwini/emisakatweni, kubomabonakhashane, njll. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) NOBE 4.2 Sidlani – J. J. Tfwala 4.2.1 Kucatsanisa = Lokubi – lokuhle. 4.2.2 Luchumano loluvundlise/lolutjekile. Umsebenti – imisebenti. 4.2.3 Sicedzelelamcondvo/i-enjambamenti. 4.2.4 Sihabiso. 4.2.5 Lokusetjentelwe matima/umkhicito wemuntfu lawusebentele matima. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 4.2.6 Silinganisamcondvo. 4.2.7 Kusho kutibangela tinkinga/kwenta intfo letakubangela emashwa. (Tinchazelo titawubekwa ngalokwehlukile, lokunembako, kwemukelekile.) 4.2.8 Ulisebentise kahle kakhulu ngoba imbungulu iphila ngengati yebantfu, njengaye sidlani lophila ngekukhuthuza tintfo talabanye, adle umjuluko walabanye. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 4.2.9 Isizura/Sidvonsamoya, isho kutsi, lofundza lenkondlo kumele advonse umoya nacedza kufundza umusho losembikwelikhefu. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 4.2.10 Usho tikhatsi takadzeni kusaphila Somhlolo/usho tikhatsi letengca, lapho lokubi, bekubikwa enkhosini, yona ikhiphe sijeziso. (Nalemin- ye imibono lenembako yemukelekile.) 4.2.11 Utsi inhlitiyo yasidlani ilukhuni, akanaluvelo, akacoleli/sidlani ulukhuni njengelitje akanamusa nalowo lamkhuthuzako. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 4.2.12 Usuke sewufile, ukudla kwemangce, lokutinyoni letidla inyama/ usuke sewushonile, sidvumbu sidliwa tinyoni lekutsiwa ngemangce. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 4.2.13 Imvumelwanosicalo ngobe yomibili lemigca icala ngetinhlavu: U- IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-6 kula-7 MARKING GUIDELINES SIGABA D UMBUTO 5 5.1 TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI. 5.1.1 Usichuba/Usishova. 5.1.2 Lungu. 5.1.3 Inkhulumo letsatsa luhlangotsi ngobe ifaka ekhatsi ligama, -kuphela. 5.1.4 (a) Siyabandlulula. (b) Siyagcizelela. 5.1.5 Itilungise – ticandzisi. Leyititsengisako – ifemu. 5.1.6 Kwakhiwa umusho ngesandziso sesimo, "kahle", sib. Lomntfwana ubhala kahle kakhulu. 5.1.7 Mandlenkhosi uyakwati kukhuluma nebantfu kute batfole lusito. 5.1.8 (a) Indzawo/kwentela endzaweni – lapho kushayelwa khona lucingo. (b) Sizatfu sekulunga kwakhe. 5.1.9 BoTfobile bona basebenta ngekutimisela. 5.2 KULUNGISWA EMAPHUTSA ELULWIMI, SIPELINGI NETIMPHAWU. 5.2.1 Impela bacinisile labadzala. 5.2.2 Sibongile ulilunga lelusha lapha kulesigodzi sakitsi. 5.2.3 Leticatfulo titfolakala edolobheni Kamanzini. 5.2.4 Lenkondlo igcwele luchumanosicalo. 5.2.5 Umbonile yini Fakudze itolo? IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-7 kula-7 MARKING GUIDELINES UMBUTO 6 6.1 Sicubulo sesikhangisi sibhalwe ngemagama lamakhulu labonakala nakunobe ngubani. 6.2 6.2.1 Kudliwa – Kwentiwa. 6.2.2 Kutsengana – Kwenta lokutsite njalo sikhatsi lesidze./Kuhlala wenta lokutsite njalo nje. 6.3 6.3.1 Lapha kudliwa titselo letihlantekile kute kubalekelwe tifo letinyenti./ Musa kutsengana netitselo letingakagezwa. 6.3.2 Ungadla munye nje, wesutsa lilanga lonkhe. 6.3.3 Ushiphe kwengca losetitolo tabomakhelwane, letitsengisa bhanana. 6.4 Yehhe!!! 6.5 Tindlela tesento: 6.5.1 Indlela lephocako. 6.5.2 Indlela lecondzile. 6.6 Imbila yeswela umsila ngekulayetela. Samba: 100 emamaki IEB Copyright © 2018

Study this subject

Revise the topics in this paper, then practise them question by question.

More papers and memos for this grade and subject.