Skip to content
Memorandum

Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2019 Memo

IEB Grade 12 Siswati HL Paper 1 memorandum from the 2019, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Publisher: IEB

Subject: Siswati HLGrade 1220198 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION NOVEMBER 2019 SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I SISWATI HOME LANGUAGE: PAPER I MARKING GUIDELINES Sikhatsi: 3 Emahora Emamaki: 100 These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub-examiners, all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates' scripts. The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that, without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be different interpretations of the application of the marking guidelines. IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-2 kula-8 SIGABA A SIVISISO UMBUTO 1 1.1 TIMPHENDVULO TETHEKSTHI A 1.1.1 BoSigwili nemkakhe bakhulekela ngaphandle. 1.1.2 C: Kuphila njengemlumbi. 1.1.3 Bakhumula ticatfulo ngembikwekungena 1.1.4 Wathula wangakhulumi. 1.1.5 Inkholelo yemndeni waSigwili ngemadloti ngobe Muzi welashwa tinyanga. 1.1.6 Sigwili akamange efike emsebentini. Wahlangana naSiphiwe wamlayela kuShongwe, wamtjela kutsi aye khona, wefika wasita umntfwanakhe. 1.1.7 Inkhulumo letsatfwa njengemaciniso ibe itsintsa imiva yalabanye. 1.1.8 Lesangoma leselapha Muzi, umutsi wekwelapha Muzi sawufundziswa nguye Shongwe. Kube akamange asifundzise ngabe asimange simelaphe Muzi. 1.1.9 Bebakhaliswa kujabula, nababona umntfwana wabo avuka. 1.1.10 Yebo bayatisebentisa, Siphiwe abenguthishela kodvwa abesebentisa Shongwe, loyinyanga, nahlaselwe kugula. 1.1.11 Imibono itawehluka: sib. Kufanele abavumele basebente kanye kanye bacobelelane lwati lwekwelashwa kwetinhlobo letehlukene tetifo. Labaphikisako batawesekela ngekucaphuna etheksthini. 1.1.12 Sigwili abewutsandza ngekweliciniso umndeni wakhe. Ubonakala ngekuwa avuka nemkakhe nakugula Muzi. Wate waphutselwa nasemsebentini esekela umkakhe nakuyiwa kaShongwe. 1.2 TIMPHENDVULO TETHEKSTHI B 1.2.1 Kwenile, bangalunywa tilwane letiyingoti/lomgwaco awukacoliseki, bangawa ngalelibhayisikili labahamba ngalo. 1.2.2 Ubekwe emuva ngobe utawukhona kubambelela nafuna kuwa/ nguye lomdzala kunalabanye bantfwana. 1.2.3 Imibono itawehluka: sib Ikhombisa kutinikela ebantfwaneni bakhe/ Ikhombisa kutsandza bantfwabakhe ngalokufanako/Ikhombisa kutsi bomake batsandza kubona bantfwababo baphephile. IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-3 kula-8 1.2.4 Inkhulumo letsatsa luhlangotsi ngobe kubonakala sengatsi labangasibo bafati, njengabobabe, abatfwali kamatima emindenini yabo. 1.2.5 Lenkhulumo isho kutsi umuntfu akehlulwa nguloko lokungekwakhe, njengalomake walabantfwana, lakhona kubetfwala bonkhe ngalelibhayisikili. IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-4 kula-8 SIGABA B SIFINYETO UMBUTO 2 Sifinyeto kufanele simakwe ngalendlela lelandzelako: • Kwabiwa kwemamaki: − Emamaki lasikhombisa (7) abelwe emaphuzu lasikhombisa (7), (1 limaki labelwa liphuzu ngalinye). − Emamaki lamatsatfu (3) abelwe lulwimi. − Samba semamaki: 10. • Kwabiwa kwemamaki labelwe lulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama akhe: − 1–3 emaphuzu langenamaphutsa nika 1 limaki. − 4–5 emaphuzu langenamaphutsa nika 2 emamaki. − 6–7 emaphuzu langenamaphutsa nika 3 emamaki. • Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa acaphune njengobe kunjalo etheksthini: − 6–7 ticashunwa umhlolwa akanganikwa emamaki elulwimi. − 1–5 ticashunwa umhlolwa akanikwe 1 limaki lelulwimi. CAPHELA: • Sibalo semagama: − Labamakako kumele bacinisekise linani lemagama lelisetjentiswe esifinyetweni. − Kungabokhishwa emamaki nangabe umhlolwa angakalikhombisi linani lemagama lasetjentisiwe nobe abhale linani lelingasilo lemagama lasetjentisiwe. − Nangabe linani lemagama lingetulu kwalelo lelimisiwe, fundza ufike ekugcineni kwemusho wekugcina ngetulu kwalawo lemisiwe, uyekele incenye lesele yesifinyeto. Dumazile. Weva bothishelakati bakhuluma ngaye kabi batsi utsandzana naThishela Zwane. Watfukutsela weva buhlungu ngobe bekungasilo liciniso. Dumazile watjela Thishela Zwane. Kwamtfukutselisa Dumazile ngobe Mnumzane Zwane watsi abavele batsandzane, batewukhuluma liciniso. Kwenteka wagula Dumazile, watjela Thishela Zwane ngalokugula kwakhe. Mnumzane Zwane watsi abatsandzane utamyisa esibhedlela futsi utamphatsa kahle Dumazile watfola umntfwana waZwane, wabese uyambalekela Zwane. Umntfwana wahlupheka angenakudla natimphahla. Unina wamalela kuyewusebenta Dumazile ngenca yemntfwana kutsi utawubhasojwa ngubani. (67) IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-5 kula-8 SIGABA C TINKONDLO UMBUTO 3 INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI UMFULA INKHOMAZI: JP SHONGWE 3.1 Tibongo tesimanje, ngobe kubongelelwa umfula / intfo ledvunyiswako. 3.2 B: Simuntfutiso. 3.3 Sonkondlo uyibita ngetinswane. 3.4 Ngemanti emfula Inkhomazi. 3.5 Sonkondlo ucinisile kutsi awubandlululi ngobe inkondlo iyasho kutsi utselela tinhlanga netive letehlukene. 3.6 Umfula Inkhomazi uphelela elwandle: Ugcine sewugeza utipholis' elwandle. 3.7 Isuzura, sonkondlo utjela tetsamelilwati takhe kutsi kufanele tidvonse umoya emva kwekubita leligama lekucala. UMBUTO 4 TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI 4.1 NGIPH' INDLEBE – JJ THWALA 4.1.1 Uyicondzise ebantfwini labasha / labasakhula/ Ebantfwini labadzinga lusito. 4.1.2 Indlela ibutwa kulabasembili / Indlela ibutwa kulabayatiko. 4.1.3 Yekela kwenta tintfo letidlisa emahloni kantsi letilungile tikhona, uwahlahlel' etintfweni letidlisa emahloni. 4.1.4 Imibono itawehluka: Usho kutsatseka kalula / Kuvumela yonkhe imibono lefika embikwakho / Kuyengeka lula, njll. Naleminye imibono lenembako yemukelekile. 4.1.5 Luchumano loluvundlile / Luchumano lolutjekile. 4.1.6 Utsi kungobe ugcwele lutsandvo enhlitiyweni yakhe. 4.1.7 Isuzura/ Imphindza. 4.1.8 Imibono itawehluka: Sonkondlo usho tinhlupheko / Tilingo temhlaba. njj. Naleminye imibono lenembako yemukelekile. 4.1.9 Imfundvo / Itfolakala emagunjini ekufundzela / etinkhungweni telwati. Naleminye imibono lenembako yemukelekile. 4.1.10 Bunkondlo lobusilinganisamcondvo. Bantfu ngibo labanebuve IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-6 kula-8 4.1.11 Sonkondlo uphumelele kahle kakhulu ngobe tonkhe tindzima ticala ngemusho lofanako: 'Mntfwana losakhula'. 4.1.12 Likusasa lelihle lisetandleni takho. 4.1.13 Ubufanise kahle kakhulu ngobe nemanti ayageleta endlule njengobe nebuhle bemhlaba buyendlula. NOBE 4.2 MAHLAHLANDLELA – JJ THWALA 4.2.1 Lendzima yekucala ihlelekile ngobe yonkhe lemigca yayo lesihlanu inemagama lamabili ngalokufanako. 4.2.2 Imvumelwano/Silinganisamcondvo. 4.2.3 Imphilo. 4.2.4 Imvumelwanosicalo. 4.2.5 Tindvonga tetakhiwo temfundvo lapho kutfolwa khona lwati. 4.2.6 Kubonakala emanyuvesi lapho bafundzi baye kuyobhalisela kufundza. 4.2.7 Imfundvo: Siyotsekela lwati lolujulile/ Luyofinyelel’ esicongweni sakaMfundvo. 4.2.8 Kukholelwa kutsi ungate ufundze usuke sewutfole sihlutfulelo sekuvula ungene nobe kuphi usebente, utfole indlela yekutiphilisa. 4.2.9 Imibono itawehluka. Labanye batamesekela sonkondlo, kantsi labanye batawutsi lwati akusilo lweNshonalanga kuphela. Imibono lenembako yemukelekile. 4.2.10 Sicedzelelamcondvo, ngobe umcondvo losemgceni we-23 uphelela emgceni we-24. 4.2.11 Imibono itawehluka: Sonkondlo usho kutsi labafuna kufundza, abanikwe litfuba lekuyotitfolela lwati, nabo babe ngulabafundzile, sebasukile kulabo labangenalwati, sebabalwa nalabo labatifundziswa. 4.2.12 Imibono itawehluka: Labanye batawutsi usho ngobe imfundvo itigaba letehlukene, sib. Budokotela, buthishela, kuba ngumakhi, njll, tinhlobo letinyenti. letifaniswa nemakhaba njengalokufundzelwako, lokutinhlobonhlobo. 4.2.13 Sonkondlo usisebentise kahle ngobe bantfu nasebafundzile bayajabula batibonge / benta imibungato yekubonga. IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-7 kula-8 SIGABA D LUHLELO NEKUSETJENTISWA KWELULWIMI UMBUTO 5 5.1 5.1.1 Lapho. 5.1.2 Ndzawonye. 5.1.3 Akayati lendvodza. 5.1.4 Lisho kutsi, ngisahamba kwesikhashana. 5.1.5 Lelikamedlwana – kunciphisa/sisebentela – lapho kwentelwa khona lokutsite. 5.1.6 Tindlela tesento: (a) Tibeke lapho letintfo.= indlela lephocako (b) Baphuma balandzelana.= indlela yesimo 5.1.7 Siyagcizelela kutsi yena Nhleko nguye lohambako. 5.1.8 Lenkhulumo itsatsa luhlangotsi ngobe ivuna emadvodza, ngatsi ngiwo kuphela lahamba ngetimoto letihle kantsi nabomake nabo bayahamba ngetimoto letinhle. 5.1.9 Mkhaliphi utsi, "Nami angiwati lamadvodza". 5.1.10 Kwakhiwa umusho ngalinye ligama lelingumfakela kulawa: Emakhadi/Lihhovisi. 5.1.11 Inhloko: – Nhleko. Silandziso: – Atfukutsele abilelane. 5.2 Tilungiso temaphutsa elulwimi, sipelingi nekufakwa kwetimphawu. 5.2.1 Tinkondlo telibanga lelishumi tindze kakhulu. 5.2.2 Lomnumzane ufuye tinkhukhu, emadada netimphangela. 5.2.3 LaMamba ngumfati lokhutsele emtini wakhe. 5.2.4 Umuti wakhe ubiyelwe ngeludvongakati. 5.2.5 "Kulukhuni kusebentela lite," kusho Lomvula. IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-8 kula-8 UMBUTO 6 6.1 Sicubulo sibhalwe ngemagama lamakhulu labonakala wengca khashane. 6.2 Ngulowo nalowo unenjongo yakhe, yekunciphisa emafutsa lapho angawafuni khona emtimbeni wakhe. Sib. imikhono, sisu, tibunu, njll. 6.3 A Imfundzisolite. B Kutsatsa luhlangotsi. C Lutsatfwa njengemaciniso lube lulimata imiva. 6.4 Kutsatfwa sinye siga senkhulumo kwakhiwe ngaso umusho: Sib. Bayakushiya yehhe. 6.5 Kutsatfwa sandziso sesimo, njalo, kwakhiwa ngaso umusho. Sib. Sasebenta njalo kumatima. (Naleminye imibono yemukelekile.) 6.6 Kutsatfwa sibalulingco emshweni we-2 esikhangisini, kwakhiwe umusho lapho sisetjentiswe khona njengesibalulinsombo. Sib. Batfwele imitfwalo lebasindzako labafana. Samba: 100 emamaki IEB Copyright © 2019 PHENYA

Study this subject

Revise the topics in this paper, then practise them question by question.

More papers and memos for this grade and subject.