Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION
NOVEMBER 2019
SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I
SISWATI HOME LANGUAGE: PAPER I
MARKING GUIDELINES
Sikhatsi: 3 Emahora Emamaki: 100
These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub-examiners,
all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the
guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates'
scripts.
The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking
guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some
matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that,
without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be
different interpretations of the application of the marking guidelines.
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Skip to contentMemorandum 










Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2019 Memo
IEB Grade 12 Siswati HL Paper 1 memorandum from the 2019, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Publisher: IEB
Siswati HL · Grade 12 · 2019. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Siswati HL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Paper
- 1
- Publisher
- IEB
- Curriculum
- IEB
- Pages
- 8
- File size
- 186.7 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 8
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-2 kula-8
SIGABA A SIVISISO
UMBUTO 1
1.1 TIMPHENDVULO TETHEKSTHI A
1.1.1 BoSigwili nemkakhe bakhulekela ngaphandle.
1.1.2 C: Kuphila njengemlumbi.
1.1.3 Bakhumula ticatfulo ngembikwekungena
1.1.4 Wathula wangakhulumi.
1.1.5 Inkholelo yemndeni waSigwili ngemadloti ngobe Muzi welashwa
tinyanga.
1.1.6 Sigwili akamange efike emsebentini. Wahlangana naSiphiwe
wamlayela kuShongwe, wamtjela kutsi aye khona, wefika wasita
umntfwanakhe.
1.1.7 Inkhulumo letsatfwa njengemaciniso ibe itsintsa imiva yalabanye.
1.1.8 Lesangoma leselapha Muzi, umutsi wekwelapha Muzi
sawufundziswa nguye Shongwe. Kube akamange asifundzise ngabe
asimange simelaphe Muzi.
1.1.9 Bebakhaliswa kujabula, nababona umntfwana wabo avuka.
1.1.10 Yebo bayatisebentisa, Siphiwe abenguthishela kodvwa
abesebentisa Shongwe, loyinyanga, nahlaselwe kugula.
1.1.11 Imibono itawehluka: sib. Kufanele abavumele basebente kanye
kanye bacobelelane lwati lwekwelashwa kwetinhlobo letehlukene
tetifo.
Labaphikisako batawesekela ngekucaphuna etheksthini.
1.1.12 Sigwili abewutsandza ngekweliciniso umndeni wakhe. Ubonakala
ngekuwa avuka nemkakhe nakugula Muzi. Wate waphutselwa
nasemsebentini esekela umkakhe nakuyiwa kaShongwe.
1.2 TIMPHENDVULO TETHEKSTHI B
1.2.1 Kwenile, bangalunywa tilwane letiyingoti/lomgwaco awukacoliseki,
bangawa ngalelibhayisikili labahamba ngalo.
1.2.2 Ubekwe emuva ngobe utawukhona kubambelela nafuna kuwa/
nguye lomdzala kunalabanye bantfwana.
1.2.3 Imibono itawehluka: sib Ikhombisa kutinikela ebantfwaneni bakhe/
Ikhombisa kutsandza bantfwabakhe ngalokufanako/Ikhombisa kutsi
bomake batsandza kubona bantfwababo baphephile.
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-3 kula-8
1.2.4 Inkhulumo letsatsa luhlangotsi ngobe kubonakala sengatsi
labangasibo bafati, njengabobabe, abatfwali kamatima emindenini
yabo.
1.2.5 Lenkhulumo isho kutsi umuntfu akehlulwa nguloko lokungekwakhe,
njengalomake walabantfwana, lakhona kubetfwala bonkhe
ngalelibhayisikili.
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-4 kula-8
SIGABA B SIFINYETO
UMBUTO 2
Sifinyeto kufanele simakwe ngalendlela lelandzelako:
• Kwabiwa kwemamaki:
− Emamaki lasikhombisa (7) abelwe emaphuzu lasikhombisa (7), (1 limaki
labelwa liphuzu ngalinye).
− Emamaki lamatsatfu (3) abelwe lulwimi.
− Samba semamaki: 10.
• Kwabiwa kwemamaki labelwe lulwimi nangabe umhlolwa asebentise
emagama akhe:
− 1–3 emaphuzu langenamaphutsa nika 1 limaki.
− 4–5 emaphuzu langenamaphutsa nika 2 emamaki.
− 6–7 emaphuzu langenamaphutsa nika 3 emamaki.
• Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa acaphune njengobe
kunjalo etheksthini:
− 6–7 ticashunwa umhlolwa akanganikwa emamaki elulwimi.
− 1–5 ticashunwa umhlolwa akanikwe 1 limaki lelulwimi.
CAPHELA:
• Sibalo semagama:
− Labamakako kumele bacinisekise linani lemagama lelisetjentiswe
esifinyetweni.
− Kungabokhishwa emamaki nangabe umhlolwa angakalikhombisi linani
lemagama lasetjentisiwe nobe abhale linani lelingasilo lemagama
lasetjentisiwe.
− Nangabe linani lemagama lingetulu kwalelo lelimisiwe, fundza ufike
ekugcineni kwemusho wekugcina ngetulu kwalawo lemisiwe, uyekele incenye
lesele yesifinyeto.
Dumazile. Weva bothishelakati bakhuluma ngaye kabi batsi utsandzana naThishela
Zwane. Watfukutsela weva buhlungu ngobe bekungasilo liciniso.
Dumazile watjela Thishela Zwane. Kwamtfukutselisa Dumazile ngobe Mnumzane
Zwane watsi abavele batsandzane, batewukhuluma liciniso.
Kwenteka wagula Dumazile, watjela Thishela Zwane ngalokugula kwakhe. Mnumzane
Zwane watsi abatsandzane utamyisa esibhedlela futsi utamphatsa kahle
Dumazile watfola umntfwana waZwane, wabese uyambalekela Zwane. Umntfwana
wahlupheka angenakudla natimphahla. Unina wamalela kuyewusebenta Dumazile
ngenca yemntfwana kutsi utawubhasojwa ngubani. (67)
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-5 kula-8
SIGABA C TINKONDLO
UMBUTO 3 INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI
UMFULA INKHOMAZI: JP SHONGWE
3.1 Tibongo tesimanje, ngobe kubongelelwa umfula / intfo ledvunyiswako.
3.2 B: Simuntfutiso.
3.3 Sonkondlo uyibita ngetinswane.
3.4 Ngemanti emfula Inkhomazi.
3.5 Sonkondlo ucinisile kutsi awubandlululi ngobe inkondlo iyasho kutsi utselela
tinhlanga netive letehlukene.
3.6 Umfula Inkhomazi uphelela elwandle:
Ugcine sewugeza utipholis' elwandle.
3.7 Isuzura, sonkondlo utjela tetsamelilwati takhe kutsi kufanele tidvonse
umoya emva kwekubita leligama lekucala.
UMBUTO 4 TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI
4.1 NGIPH' INDLEBE – JJ THWALA
4.1.1 Uyicondzise ebantfwini labasha / labasakhula/ Ebantfwini labadzinga
lusito.
4.1.2 Indlela ibutwa kulabasembili / Indlela ibutwa kulabayatiko.
4.1.3 Yekela kwenta tintfo letidlisa emahloni kantsi letilungile tikhona,
uwahlahlel' etintfweni letidlisa emahloni.
4.1.4 Imibono itawehluka: Usho kutsatseka kalula / Kuvumela yonkhe
imibono lefika embikwakho / Kuyengeka lula, njll. Naleminye imibono
lenembako yemukelekile.
4.1.5 Luchumano loluvundlile / Luchumano lolutjekile.
4.1.6 Utsi kungobe ugcwele lutsandvo enhlitiyweni yakhe.
4.1.7 Isuzura/ Imphindza.
4.1.8 Imibono itawehluka: Sonkondlo usho tinhlupheko / Tilingo temhlaba.
njj. Naleminye imibono lenembako yemukelekile.
4.1.9 Imfundvo / Itfolakala emagunjini ekufundzela / etinkhungweni telwati.
Naleminye imibono lenembako yemukelekile.
4.1.10 Bunkondlo lobusilinganisamcondvo. Bantfu ngibo labanebuve
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-6 kula-8
4.1.11 Sonkondlo uphumelele kahle kakhulu ngobe tonkhe tindzima ticala
ngemusho lofanako: 'Mntfwana losakhula'.
4.1.12 Likusasa lelihle lisetandleni takho.
4.1.13 Ubufanise kahle kakhulu ngobe nemanti ayageleta endlule njengobe
nebuhle bemhlaba buyendlula.
NOBE
4.2 MAHLAHLANDLELA – JJ THWALA
4.2.1 Lendzima yekucala ihlelekile ngobe yonkhe lemigca yayo lesihlanu
inemagama lamabili ngalokufanako.
4.2.2 Imvumelwano/Silinganisamcondvo.
4.2.3 Imphilo.
4.2.4 Imvumelwanosicalo.
4.2.5 Tindvonga tetakhiwo temfundvo lapho kutfolwa khona lwati.
4.2.6 Kubonakala emanyuvesi lapho bafundzi baye kuyobhalisela
kufundza.
4.2.7 Imfundvo: Siyotsekela lwati lolujulile/ Luyofinyelel’ esicongweni
sakaMfundvo.
4.2.8 Kukholelwa kutsi ungate ufundze usuke sewutfole sihlutfulelo
sekuvula ungene nobe kuphi usebente, utfole indlela yekutiphilisa.
4.2.9 Imibono itawehluka. Labanye batamesekela sonkondlo, kantsi
labanye batawutsi lwati akusilo lweNshonalanga kuphela. Imibono
lenembako yemukelekile.
4.2.10 Sicedzelelamcondvo, ngobe umcondvo losemgceni we-23 uphelela
emgceni we-24.
4.2.11 Imibono itawehluka: Sonkondlo usho kutsi labafuna kufundza,
abanikwe litfuba lekuyotitfolela lwati, nabo babe ngulabafundzile,
sebasukile kulabo labangenalwati, sebabalwa nalabo
labatifundziswa.
4.2.12 Imibono itawehluka: Labanye batawutsi usho ngobe imfundvo
itigaba letehlukene, sib. Budokotela, buthishela, kuba ngumakhi, njll,
tinhlobo letinyenti. letifaniswa nemakhaba njengalokufundzelwako,
lokutinhlobonhlobo.
4.2.13 Sonkondlo usisebentise kahle ngobe bantfu nasebafundzile
bayajabula batibonge / benta imibungato yekubonga.
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-7 kula-8
SIGABA D LUHLELO NEKUSETJENTISWA KWELULWIMI
UMBUTO 5
5.1 5.1.1 Lapho.
5.1.2 Ndzawonye.
5.1.3 Akayati lendvodza.
5.1.4 Lisho kutsi, ngisahamba kwesikhashana.
5.1.5 Lelikamedlwana – kunciphisa/sisebentela – lapho kwentelwa khona
lokutsite.
5.1.6 Tindlela tesento:
(a) Tibeke lapho letintfo.= indlela lephocako
(b) Baphuma balandzelana.= indlela yesimo
5.1.7 Siyagcizelela kutsi yena Nhleko nguye lohambako.
5.1.8 Lenkhulumo itsatsa luhlangotsi ngobe ivuna emadvodza, ngatsi
ngiwo kuphela lahamba ngetimoto letihle kantsi nabomake nabo
bayahamba ngetimoto letinhle.
5.1.9 Mkhaliphi utsi, "Nami angiwati lamadvodza".
5.1.10 Kwakhiwa umusho ngalinye ligama lelingumfakela kulawa:
Emakhadi/Lihhovisi.
5.1.11 Inhloko: – Nhleko.
Silandziso: – Atfukutsele abilelane.
5.2 Tilungiso temaphutsa elulwimi, sipelingi nekufakwa kwetimphawu.
5.2.1 Tinkondlo telibanga lelishumi tindze kakhulu.
5.2.2 Lomnumzane ufuye tinkhukhu, emadada netimphangela.
5.2.3 LaMamba ngumfati lokhutsele emtini wakhe.
5.2.4 Umuti wakhe ubiyelwe ngeludvongakati.
5.2.5 "Kulukhuni kusebentela lite," kusho Lomvula.
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA I – MARKING GUIDELINES Lesi-8 kula-8
UMBUTO 6
6.1 Sicubulo sibhalwe ngemagama lamakhulu labonakala wengca khashane.
6.2 Ngulowo nalowo unenjongo yakhe, yekunciphisa emafutsa lapho
angawafuni khona emtimbeni wakhe. Sib. imikhono, sisu, tibunu, njll.
6.3 A Imfundzisolite.
B Kutsatsa luhlangotsi.
C Lutsatfwa njengemaciniso lube lulimata imiva.
6.4 Kutsatfwa sinye siga senkhulumo kwakhiwe ngaso umusho: Sib.
Bayakushiya yehhe.
6.5 Kutsatfwa sandziso sesimo, njalo, kwakhiwa ngaso umusho. Sib.
Sasebenta njalo kumatima. (Naleminye imibono yemukelekile.)
6.6 Kutsatfwa sibalulingco emshweni we-2 esikhangisini, kwakhiwe umusho
lapho sisetjentiswe khona njengesibalulinsombo. Sib. Batfwele imitfwalo
lebasindzako labafana.
Samba: 100 emamaki
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

MemorandumIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Memo

MemorandumIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2018 Memo

MemorandumIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 2 2018 Memo

MemorandumIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2017 Memo

MemorandumIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 2 2017 Memo

Question paperIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2019 Question Paper
Related documents

Question paperIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Question Paper

Question paperIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2018 Question Paper

Question paperIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2017 Question Paper

Question paperIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 2 2018 Question Paper

Question paperIEB