Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION
NOVEMBER 2017
SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA II
SISWATI HOME LANGUAGE: PAPER II
MARKING GUIDELINES
Sikhatsi: 3 Emahora Emamaki: 100
These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub-examiners,
all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the
guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates'
scripts.
The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking
guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some
matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that,
without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be
different interpretations of the application of the marking guidelines.
IEB Copyright © 2017 PHENYA
Skip to contentMemorandum 










Siswati HL Grade 12 IEB Paper 2 2017 Memo
IEB Grade 12 Siswati HL Paper 2 memorandum from the 2017, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Publisher: IEB
Siswati HL · Grade 12 · 2017. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Siswati HL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Paper
- 2
- Publisher
- IEB
- Curriculum
- IEB
- Pages
- 8
- File size
- 204.9 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 8
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA II – Likhasi lesi-2 kula-8
MARKING GUIDELINES
SIGABA A TEMIBHALO
Tigigaba Talomhlaba: S.R. Nsibandze
UMBUTO 1
1.1 Nankha emaphuzu langatsintfwa nakuphendvulwa lombuto:
• Kucabana emindenini.
• Kusebenta kwababe namake ekhaya ngenca yekudula kwemphilo.
• Kuyalinywa emakhaya – eMzaceni ka Khumalo.
• Kutekana – Kutekwa Temahlungwana.
• Kubonisana kwebangani.
• Kuyala bantfwana emindenini.
• Kucashwa kwebasiti etindlini ngenca yemisebenti.
• Inkhohlakalo emisebentini.
• Kuganga kwebaphatsi emisebentini.
• Bomakhwapheni.
• Kuboshwa kwalabo labaphula umtsetfo.
• Kwehlukana kwebantfu labashadile.
• Kutisebenta – kucupha timphahla. Kumele ondle bantfwana aphindze
ababhadalele esikolweni.
• Kuhlala nemtali longasiye wakho.
Bafundzi bangengeta kuloluhla lolungenhla ngaletinye tigameko
letihambisana nembuto.
NOBE
1.2 Nankha emaphuzu langatsintfwa nakuphendvulwa lombuto.
• LaNdlela wendze kaMamba. Mamba unesitsembu. Kute imali leyanele
yekunakekela umndeni. Ugcine acupha timphahla eNingizimu Afrika.
• LaHlophe akasebenti. Imphilo ilukhuni. Dlamini uhle angabaniki imali
ekhaya. Simo silukhuni ekhaya kaDlamini. Dlamini uyaboshwa, usala
ebaleni.
• LaMkhonta ulahla indvodza yakhe Sikheshe. Kwala noma amcela kutsi
angahambi. Wambuyisela ekhaya. Wabaleka wabuyela kumakhwapheni
wakhe.
• Kulwa emakhaya uma kucatjenwe.
• Ngekufuna kuphila ezingeni tsite, Dlamini uyaganga ngekutsatsa imali
yebacashi bakhe ngephandle kwemvumo yabo.
• Dlamini ugcina uyaboshwa ngenca yekweba imali yasemsebentini.
• Sikheshe utsatsa lomunye umfati ngoba bantfwana basebancane
bayasidzinga sandla samake.
• Batali baLaMkhonta bayamyala kutsi atiphatse kahle kaKhumalo ngoba
Khumalo uyindvodza lecotfo. LaMkhonta akatange alalela.
• LaHlophe usenhluphekweni ngenca yaDlamini langamniki imali
yekondla bantfwana. Uyachubeka abeketele noma Dlamini sekaboshiwe
uyaya ayomhlola ejele.
Bafundzi bangengeta kuloluhla lolungenhla ngaleminye imibono
lehambelana nembuto.
IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA II – Likhasi lesi-3 kula-8
MARKING GUIDELINES
UMBUTO 2
Bungani Bebangani: S.M. Magagula
2.1 Nankha emaphuzu langatsintfwa emphendvulweni.
• Insha ayitiphatse kahle ngoba umbulalave ukhona.
• Batali ababakhulumise/bayale bantfwana ngetindzaba telicansi nekukhula
kwabo.
• Bantfu labasha abacaphele bangamane baye ecansini ngoba
bangakhulelwa balahlekelwe likusasa labo.
• Umhlanga lisiko lelihle lekumele ligcinwe.
• Kuganga kunemvuzo lomubi.
• Bungani lobungibo bute lisitsa.
• Asikhetse bangani ngekucophelela.
• Bangani bangakwedukisa emphilweni.
• Kutsatsa tidzakamiva kwebafundzi nemiphumela yako.
• Bogcunsula ungabatfola ngisho uye kanye ecansini.
• Kuyandza kugagadlelwa kwelusha.
• Batali abaphumelelise tidzingo tebantfwana.
Bafundzi bangengeta leminye imibono lehambisana nembuto.
NOBE
2.2 Nankha emaphuzu langatsintfwa nakuphendvulwa lombuto.
• Mantjwele – ukhutsata Thuli kutsi afihlele make wakhe liciniso. Ucamba
emanga ente kungatsi ulele kantsi uthiphile. Ugagadlela Thuli.
Bekumele angakwenti loko kuThuli ngobe mncane kakhulu. Thuli wase
ufundza kutsi ungaya ecasini nemuntfu kute utotfola imali.
• Malambe – unebantfwana labanyenti. Akakhoni kubanakekela ngendlela
lefanele. Akasebenti. Akatiniki sikhatsi kukhulumisa bantfwabakhe.
Nabaphumelele esikolweni akanaki nekunaka. Loko kubangela Thuli
afune imali ngetindlela letikabi. Kuphiswa tjwala ekhaya kakhe kute
kube nemali. Thuli wejwayele kukhuluma nemadvodza lamanye aze
ayamgagadlela ngoba ayati kutsi Malambe akahlali nemndeni wakhe
sonkhe sikhatsi.
• Shiyizinja – ungulomunye wetindvuna letisita boThuli emhlangeni.
Uyilandzelele indzaba yaThuli waze waya kuyobophisa lisotja
lelagagadlela Thuli. Ungulabanye labasita kutsi tinkinga tebantfu
labasha tinciphe.
• Emasotja – ayaganga ngebantfwana nabaye emhlangeni. Abekelwe
kutsi abagadze kodvwa lamanye ayaganga aze agagadlele
labantfwana. Loku kusento lesibi ngoba bantfwana bayachubeka bente
lokubi bacabange kutsi kukahle ngoba labadzala bayakuvumela.
IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA II – Likhasi lesi-4 kula-8
MARKING GUIDELINES
• Mbongeni – ugibelisa boSphiwe naThuli emotweni yakhe. Inhloso yakhe
kuya nabo ecansini. Ubatsembisa imali. Ekugcineni uyasiphika sisu sa-
Agnes. Wandzisa tintsandzane eveni. Agnes ugcine akasicedzi sikolwa
ngoba sekumele ayofuna umsebenti atokondla loluswane lwakhe
naMbongeni.
• Maziya – utele bantfwana lababili. Uyabayala ngemphilo. Tidzingo
tebanfwabakhe uyatiphumelelisa. Abesebenta emayini. Unayo imali.
Uyabakhutsata bantfwabakhe kutsi bafundze. Siphiwe wentelwa lidzili
lekutsi uphumelele kahle esikolweni. Nakonile uyashaywa ekhaya, loko
kuyamsita kutsi atsatse tincumo letifanele emphilweni.
Bafundzi bangengeta leminye imibono lehambisana nembuto nobe
besekele lolunye luhlangotsi basebentise balingisi labafanele.
IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA II – Likhasi lesi-5 kula-8
MARKING GUIDELINES
SIGABA B EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO
UMBUTO 3 Inkhulumo
Inkhulumo ayilandzele nati timiso:
• Sibingelelo
• Kutetfula/ungubani
• Sizatfu sekwetfula inkhulumo
• Tindzima tihlelwe ngendlela lefanele
• Lulwimi lolusetjentiswako ngulolufanele
• Siphetfo
• Kuvalelisa nekubonga ngenhlonipho
Bona irubhrikhi yekumaka inkhulumiswano/inkhulumo.
UMBUTO 4 Indzaba
Indzaba ayivete lokulandzelako
• Sihloko
• Singeniso, umtimba, nesiphetfo
• Liyini lelisiko
• Lenteka nini
• Kwentiwani uma kugujwa lomkhosi
• Bantfu labamcoka
• Kugecwa, kulahlwa nekugidza
• Kubaluleka kwemhlanga
Bona irubhrikhi yekumaka indzaba.
UMBUTO 5 Incwadzi
Incwadzi ayivete loku lokulandzelako:
• Likheli linye
• Lusuku
• Libito laloyo lobhalelwako/sibingelelo
• Inhloso yekubhala incwadzi ivetiwe
• Kweciwa kwemigca ngendlela lefanele
• Kuhleleka kwetindzima
• Lulwimi ngulolo lolukhomba bungani
• Siphetfo lesifanele
• Sibongo sembhali wencwadzi asikadzingeki
Bona irubhrikhi yekumaka incwadzi.
Samba: 100 emamaki
IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES Likhasi lesi-6 kula-8
SIGABA A IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABAMBHALO – YENOVELI NEMDLALO
UMBUTO 1–2 [30 EMAMAKI]
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LOKUCUKETFWE 20–16 15–14 14–12 11–10 9–0
• Imphendvulo • Imphendvulo • Sihloko sichazwe • Sihloko sichazwe • Kuncane kakhulu
Kuchazwa kwesihloko lenemininingwane lenemininingwane ngalokwenetisako ngekunyanyalata kuvisiswa kwesihloko
Kujula kwemibono lengemalengiso lesecophelweni kodvwa akusito tonkhe ngaphandle • Mncane kakhulu
Kwesekelwa nekuvisiswa lababatekako: 18–20 lelisetulu tinhlangotsi leticikelelwe kwemininingwane umzamo
kwetheksthi • Imphendvulo • Sihloko sichazwe ngalokuphelele lesekelako wekuphendvula umbuto
lenemininingwane ngelicophelo lelisetulu • Akhona lamanye • Ambalwa kakhulu • Imibono ayikholweki
20 EMAMAKI lengemalengiso kukhomba kusivisisa emaphuzu lamahle emaphuzu lafanele • Luhlobo lwembhalo
langababateki: 16–17 • Lamanye emaphuzu lesesekela sihloko kwesekela sihloko kanye netheksthi
• Sihloko sichazwe ekwesekela ayevakala ngalokwenetisako • Kuncane kakhulu akukavisiswa
ngalokujulile kodvwa akaketfulwa • Lamanye emaphuzu kuvisiswa kweluhlobo nakancane
• Luchungechunge ngendlela lelindzelekile esekelwe kodvwa lwembhalo netheksthi
lwemaphuzu • Luhlobo lwembhalo esikhatsini lesinyenti
lababatekako kanye netheksthi bufakazi abukholweki
ekwesekela lacashunwe kuvisiswa ngelicophelo • Kukhona lokusilele
etheksthini lelisetulu ekuvisiseni luhlobo
• Luhlobo lwembhalo lwembhalo kanye
kanye netheksthi netheksthi
kuvisiswe ngemalengiso
SAKHIWO NELULWIMI 10–8 7–6 5–4 3–2 1–0
• Sakhiwo lesibumbene • Sakhiwo lesicacile • Bukhona bufakazi • Sakhiwo sikhomba • Kungahleleki kahle
Sakhiwo • Singeniso nesiphetfo lesinemibono lehleleke lobutsite besakhiwo emaphutsa ekuhlela kwesakhiwo
Kuhleleka nekwetfula lesingemalengiso ngelicophelo lelisetulu • Kuhleleka • Imibono ayikahleleki kukhinyabeta
Kusetjentiswa kwelulwimi, • Imibono yakhiwe • Singeniso nesiphetfo nekubumbana ngalokubumbene kubumbana kwemibono
umoya, nesitayela yahleleka ngemalengiso kanye naletinye • Kuhleleka • Lulwimi lunemaphutsa • Emaphutsa elulwimi
• Lulwimi, umoya tindzima kuhleleke nekubumbana lamanyenti nesitayela
10 EMAMAKI nesitayela kuvutsiwe ngalokubumbene kwemibono kuyenetisa • Umoya nesitayela lesingakemukeleki
futsi akunamaphutsa • Imibono ihleleke kodvwa kunemaphutsa akwemukeleki kwenta lombhalo
ngelicophelo lelisetulu • Lulwimi lunemaphutsa • Kuhleleka kwetindzima ungabi yimphumelelo
• Kunemaphutsa lambalwa; umoya kunemaphutsa • Umoya nesitayela
lambalwa elulwimi, nesitayela kuyenetisa akwemukeleki
umoya nesitayela • Kuhleleka kwetindzima • Tindzima
kuyenetisa tihlangahlangene
KWEHLUKA
30–24 23–21 20–18 17–12 11–0
KWEMAMAKI
IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES Likhasi lesi-7 kula-8
SIGABA B IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO LOMUDZE WELULWIMI LWASEKHAYA
UMBUTO 3–5 [20 EMAMAKI]
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LOKUCUKETFWE, 20–16 15–14 13–12 11–8 7–0
KUHLELA NESAKHIWO • Imphendvulo • Imphendvulo • Imphendvulo • Imphendvulo • Imphendvulo
lengemalengiso lesecophelweni leyenetisako, lecatfutako ayikhombisi
Imphendvulo nemibono lababatekako lelisetulu lekhombisa lekhombisa lwati lekhombisa lwati nakancane kuba
Kuhleleka kwemibono • Imibono ivutsiwe, • Lwati lweluhlobo lwetheksthi loluncane lweluhlobo nelwati lwetimphawu
nakulungiselelwa kubhala inekuhlakanipha, lolusecophelweni lebhalwako lwetheksthi teluhlobo lwetheksthi
Inhloso, tetsamelilwati, lokukhombisa lelisetulu lweluhlobo • Umbhalo awukacondzi lebhalwako lebhalwako
timphawu/timiso, kucabanga lokujulile lwetheksthi ngco ngalokuphelele, • Umbhalo • Inshokutsi
nesimongcondvo • Lwati lebhalwako unekutsemeleta unekutsemeleta iyanhlanhlatsa,
lolungemalengiso • Umbhalo ucondze lokutsite lokunyenti igcwele kutsemeleta
12 EMAMAKI lwetimphawu teluhlobo ngco • Emaphuzu • Kubumbana lokunyenti
lwetheksthi – awutsemeleti alokucuketfwe kwemaphuzu • Emaphuzu
lebhalwako • Lokucuketfwe abumbene alokucuketfwe alokucuketfwe
• Umbhalo ucondze kunemibono ngalokwenetisako kuncane kakhulu akakabumbani
ngco lebumbene • Leminye • Imbalwa nakancane
• Lokucuketfwe ngelicophelo lelisetulu imininingwane imininingwane • Imbalwa kakhulu
kunemibono • Imininingwane iyasesekela sihloko leyesekela sihloko imininingwane
lebumbene yetfulwe ngelicophelo • Sakhiwo siyenetisa • Imitsetfo netimiso leyesekela sihloko
ngemalengiso lelisetulu kantsi kodvwa sinemaphutsa letibalulekile • Imitsetfo netimiso
• Yonkhe imininingwane yonkhe yesekela latsite tesakhiwo setheksthi tesakhiwo setheksthi
icaciswe sihloko atikalandzelwa letibalulekile
ngemalengiso kantsi • Sakhiwo ngalokufanele atikalandzelwa
futsi yesekela sihloko lesemukelekako • Kunyenti nakancane
• Sakhiwo lesifanele lesinemaphutsa lokubalulekile
lesingemalengiso langasho lokusilele
nalesingenamaphutsa lutfo
IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA: LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES Likhasi lesi-8 kula-8
LULWIMI, SITAYELA 8 7–6 5–4 3–2 1–0
NEKUHLUNGWA • Umoya, irejista, • Umoya, irejista, • Umoya, irejista, • Umoya, irejista, • Umoya, irejista,
KWEMAPHUTSA sitayela sitayela sitayela sitayela sitayela
nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama
Umoya, irejista, sitayela, kuhambelana kuhambelana kuhambelana akuhambelani kahle akuhambelani
inhloso, ngemalengiso nenhloso, nenhloso, nenhloso, nakancane
tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati nenhloso,
nesimongcondvo tetsamelilwati nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo tetsamelilwati
Timiso nesimongcondvo ngelicophelo lelisetulu ngalokwenetisako • Kunemaphutsa nesimongcondvo
nekusetjentiswa • Luhlelo • Luhlelo luvame • Kunemaphutsa latsite lamanyenti eluhlelo • Kugcwele emaphutsa
kwelulwimi alunamaphutsa kantsi kungabi nemaphutsa eluhlelo • Silulumagama sincane lamanyenti ladidanako
Kukhetseka kwemagama futsi icambeke kahle kantsi futsi • Silulumagama kakhulu • Silulumagama
Timphawu tekufundza • Esikhatsini lesinyenti umbhalo ucambeke lesenetisako • Inshokutsi asihambisani
nekubhala nesipelingi akunamaphutsa ngelicophelo lelisetulu • Emaphutsa iyaphazamiseka nakancane nenhloso
• Silulumagama akayiphazamisi • Inshokutsi
08 EMAMAKI sisecophelweni inshokutsi ihlangahlangene
lelisetulu kakhulu
• Emaphutsa ambalwa
kakhulu
KWEHLUKA
20–16 15–14 13–12 11–8 7–0
KWEMAMAKI
IEB Copyright © 2017
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

MemorandumIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2019 Memo

MemorandumIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Memo

MemorandumIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2018 Memo

MemorandumIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 2 2018 Memo

MemorandumIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2017 Memo

Question paperIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2019 Question Paper
Related documents

Question paperIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 2 2017 Question Paper

Question paperIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 1 2017 Question Paper

Question paperIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Question Paper

Question paperIEB
Siswati HL Grade 12 IEB Paper 2 2018 Question Paper

Question paperIEB