Skip to content

Xitsonga HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Memo

MemorandumXitsonga HLGrade 12202310 pages

Grade 12 Xitsonga HL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2023, 10 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2023

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS XITSONGA: RIRIMI RA LE KAYA (HL) PAPILA RA VUNHARHU (P3) 2023 XILETELO XA MAKOREKETELO TIMARAKA: 100 Xiletelo xa makoreketelo lexi xi na tipheji ta 10. Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 2 DBE/2023 SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo MAAVELO YA TIMARAKA XIYENGE XA A: XITSALWANA: TIMARAKA TA 50 VUNDZENI NA MAKUNGUHATELO VM = 30 RIRIMI, XITAYILI NA VUHLERI RXV = 15 XIVUMBEKO X= 05 NTSENGO 50 XIYENGE XA B: SWITSHURIWA SWA XITSALWAMBIKO: TIMARAKA TA 2 x 25 = 50 VUNDZENI, MAKUNGUHATELO NA XIVUMBEKO VMX = 15 RIRIMI, XITAYILI NA VUHLERI RXV = 10 NTSENGO 25 MIMFUNGHO LEYI NGA TIRHISIWAKA EKA MAKOREKETELO MFUNGHO NHLAMUSELO _ Ehansi ka xihoxo xin'wana na xin'wana xa mapeletelo na mahikahatelo. II Etlhelo ra xinene eka swivulwa leswi nga twisisekiki. = Etlhelo ra xinene loko mukamberiwa a nga avangi xitshuriwa xa yena hi tindzimana. m Etlhelo ra xinene loko ku ri na mbuyelelo wa timhaka kumbe marito. / Loko a hlanganisile marito. Loko a hambanisile marito. ← A a fanele a sungurile ekusunguleni ka ntila eximatsini. → A nga fikangi emakumu ka xinene. ↑ A a fanele a sungurile eka mintila leyi a nga yi tlula. ↓ A nga fikangi emakumu ka pheji. Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 3 DBE/2023 SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo XIYENGE XA A: XITSALWANA XIVUTISO XA 1 1.1 A ndzi ta va ndzi nga welangi ekhombyeni. Mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Manghenelo lama kombisaka ku twisisa nhlokomhaka.  Mbangu.  Muxaka wa khombo.  Leswi endleke a wela ekhombyeni.  Lava a a ri na vona.  Xivangelo xo tisola.  Dyondzo leyi a yi kumeke.  Switsundzuxo eka van'wana. [50] 1.2 Lexi i xihundla xa mina! Mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Manghenelo lama kombisaka ku twisisa nhlokomhaka.  Mbangu.  Leswi humeleleke.  Lava khumbekeke.  Vubihi/Vunene bya swona.  Nyanyuko/Ku khunguvanyeka loku veke kona.  Switandzhaku leswi veke kona.  Dyondzo leyi kumekeke.  Swibumabumelo kumbe swisolo. [50] 1.3 Leswi nga endliwaka leswaku vaaki va Afrika-Dzonga va thoriwa emintirhweni yo hambanahambana himfanelo. Mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Manghenelo lama kombisaka ku twisisa nhlokomhaka.  Ku navetisiwa ka mintirho swi fanele ku va erivaleni.  Ku ka ku nga tirhisiwi xin'wanamanana eka matholelo.  Ku thoriwa ka vatirhi hi ku tshembeka.  Ku herisiwa ka matholelo ku ya hi tindhawu.  Ku thola ku ya hi tidyondzo leti faneleke.  Ku kambisisa loko vathoriwa va nga ri na rhekhodo ya swa vugevenga.  Ku ka ku nga tirhisiwi nghohe na rimbewu eka matholelo. [50] Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 4 DBE/2023 SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo 1.4 Ku va vanhu va nga hakeli eswibedhlele na le titliliniki ta mani na mani swi kahle swi tlhela swi nga vi kahle. Mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka: Ndlela leyi swi nga kahle hayona.  Manghenelo lama kombisaka ku twisisa nhlokomhaka.  Ku pfuneka ka nhlayo ya le henhla ya vavabyi lava pfumalaka.  Vanhu va ya eku tshunguriweni hi vutitshembi.  Tiambulense ti landza lava vabyaka ngopfu emakaya handle ko va hakerisa.  Lava nga na mavabyi lama lavaka ku nwa maphilisi vutomi hinkwabyo va nyikiwa mahala.  Nhlayo ya lava hundzaka emisaveni hi ku pfumala mali ya hunguteka. Ndlela leyi swi nga riki kahle hayona.  Ku nga nwi mirhi himfanelo hi ku va va nyikiwile mahala.  Van'wana va xavisa mirhi leyi va nyikiwaka yona.  Tiambulense ti vitaniwa hambi swi nga bohi.  Yin'wana mirhi yi tirhisiwa ku endla swidzidziharisi.  Ku tiendlisa ka van'wana onge va vabya va endlela ku kuma maphilisi.  Ku tala ku tlula mpimo.  Ku engeteleka ka vahlampfa vo ka va nga ri nawini hi xikongomelo xo kuma vutshunguri bya mahala.  Mirhi yi hela hi xihatla.  Vatirhi va tshama va karhele.  Switirhisiwa swi hatla swi onhaka. [50] 1.5 Vaxavisi va le handle ka mavhengele va fanele va arisiwa ku xavisa eka tindhawu leti. Pfumela kumbe u kaneta. Mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka: Ku pfumela.  Manghenelo lama kombisaka ku twisisa nhlokomhaka.  A va hakeli xibalo.  Va thyakisa tindhawu leti va xaviselaka eka tona.  Vaxavisi van'wana va va va nga basangi.  Vanhu va kavanyeteka eka nkhuluko wo nghena emavhengeleni.  Ku na ntlimbano wa vanhu lowu vangaka vugevenga.  Swakudya a swi kamberiwi.  Swin'wana swa swixavisiwa swi va swi hundzeriwile hi nkarhi.  Va xavisa swiambalo swa xiyimo xa le hansi.  Swixavisiwa swi ngheneriwa hi ritshuri.  Van'wana va xavisa swidzidziharisi va tumbela hi swibindzwana swa vona. Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 5 DBE/2023 SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo Ku kaneta.  Manghenelo lama kombisaka ku twisisa nhlokomhaka.  Swin'wana swa swiambalo swa vona i swa xiyimo xa kahle.  Van'wana va xavisa swakudya leswi baseke.  Vaxavisi van'wana va basile swinene.  Van'wana va xavisa swakudya leswi nga hundzeriwangiki hi nkarhi.  Nxaviso wa vona wa fikeleleka.  Swi hunguta vugevenga na ku pfumaleka ka mintirho. [50] 1.6– Eka swivutiso swa 1.6–1.8 mukamberiwa u ta xiyaxiya swifaniso leswi a 1.8 nyikiweke swona kutani a tsala xitsalwana hi xin'we xa swona, a aneka mhaka leyi xi n'wi tiselaka yona emiehleketweni. U ta nyika xitsalwana xa yena nhlokomhaka leyi faneleke. [50] NTSENGO WA XIYENGE XA A: 50 Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 6 DBE/2023 SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo XIYENGE XA B: XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO XIVUTISO XA 2 LEMUKA LESWI: EKA TINHLAMULO TA SWITSALWAMBIKO HINKWASWO, LOKO NHLOKOMHAKA YI TSARIWILE HI MALETERE LAMATSONGO YA KHWATIHATIWA, LOKO YI TSARIWILE HI LAMAKULU A YI KHWATIHATIWI. 2.1 PAPILA RA XINGHANA Eka papila ra yena mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Adirese ya mutsari leyi sikuhatiweke evokweni ra xinene. (A ku funghiwi endzhaku ka ku sikuhata.)  Ku tlula ntila laha swi faneleke.  Xiloso. (A ku funghiwi.)  Vundzeni. (Manghenelo, miri na mahetelelo. Xikongomelo xi fanele ku boxiwa.)  Nsariso. (A ku tsariwi xivongo naswona a ku sayiniwi.) [25] 2.2 TSALWAVUTITIVISI NA PAPILA RO SEKETELA Eka tsalwavutitivisi bya yena mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Nhlokomhaka.  Mavito na xivongo.  Siku, n'hweti na lembe.  Nomboro ya pasi.  Rihanyu.  Rimbewu.  Vutihlanganisi.  Timhaka ta tidyondzo.  Vuxokoxoko bya ntirho.  Timbhoni.  Xihlambanyiso.  Nsayino.  Papila ro seketela ri fanele ri va kona. Ri nga ha va hi xivumbeko xa ndzimana yin'we ntsena. A swi bohi leswaku ri va hi xivumbeko xa papila ra ximfumo naswona nkunguhato wa rona a wu laveki. (Eka papila ro seketela mukamberiwa u languteriwa ku tirhisa adirese leyi a nyikiweke yona eka papila ra swivutiso.) [25] 2.3 NHLUTO Eka nhluto wa yena mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Nhlokomhaka.  Siku na ndhawu.  Maambalelo ya vona.  Vuhungasi lebyi a byi ri kona.  Matitwelo ya vona.  Leswi heriseke xiswona.  Swibumabumelo na swisolo.  Vito ra muhluti.  Nsayino.  Ku sikuhata. [25] Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 7 DBE/2023 SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo 2.4 N'WANGULANO Eka n'wangulano wa yena mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Nhlokomhaka.  Mbangu.  Ku thya swimunhuhatwa mavito lama tsariweke hi maletere lamakulu evokweni ra ximatsi ya landzeriwa hi hikombirhi.  Ku xewetana.  Mbhurisano lowu kongomisiweke eka nhlokomhaka.  Swiendlo swa swimunhuhatwa endzeni ka swiangi.  Ku gimeta na ku lelana. [25] 2.5 XIVIKO Eka xiviko xa yena mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Nhlokomhaka.  Loyi xiviko xi kongomisiweke eka yena.  Mbangu.  Swo famba hi swona.  Ku amukeriwa.  Vuhlayiseki.  Mbhurisano lowu veke kona.  Ntlhontlho lowu va hlanganeke na wona.  Tinhlamulo eka vaakatiko.  Vito na xivongo xa mutsari.  Nsayino wa mutsari.  Ku sikuhata. [25] 2.6 MATIMU YA MUFI Eka matimu ya yena mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Nhlokomhaka.  Mavito na xivongo xa mufi.  Siku, n'hweti na lembe ro tswariwa/hundza emisaveni.  Ndhawu laha a tswariweke kona.  Vatswari va mufi.  Vuxokoxoko bya swa tidyondzo.  Vuxokoxoko bya ntirho wa yena.  Ta ku teka kumbe ku tekiwa.  Xivangelo xa rifu.  Lava a va siyeke.  Ku n'wi navelela ku etlela hi kurhula.  Ku phata xivongo xa yena. [25] NTSENGO WA XIYENGE XA B: 50 NTSENGO WA TIMARAKA: 100 Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 8 DBE/2023 SC/NSC – Xiletelo xa makoreketelo XITANDZHAKU XA A: RHUBIRIKI YA MAKAMBELELO YA XITSALWANA – RIRIMI RA LE KAYA (TIMARAKA TA 50) XIYA:  Tirhisa rhubiriki minkarhi hinkwayo loko u koreketa xitsalwana xa vutumbuluxi (Papila ra vu3, XIYENGE XA A).  Timaraka to sukela eka 0 kufikela eka 50 ti avanyisiwile hi tinhlamuselo ta nkoka ta vuswikoti ta NTLHANU.  Eka swilaveko swa Vundzeni, Ririmi na Xitayili, nhlamuselo yin'wana na yin'wana ya vuswikoti eka leta ntlhanu yi avanyisiwile hi swiyimo swimbirhi: xa le henhla na xa le hansi xikan'we na maavelo ya timaraka lama tirhisiwaka.  Xivumbeko a xi khumbeki hi ku aviwa ka xiyimo xa le henhla na xa le hansi. Swilaveko Vuswikoti byo hlawuleka Vuswikoti bya le henhla Vuswikoti byo amukeleka Vuswikoti bya Vuswikoti byo ka byi madyondza nga fikelelangi VUNDZENI & 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 MAKUNGUHATELO -Mahlamulelo yo -Mahlamulelo lama -Mahlamulelo lama -Mahlamulelo ma na -Mahlamulelo yo huhula. hlawuleka/lama tlhontlhaka vumbiweke kahle swinene. amukelekaka. nkhulukelano kun'wana. -Miehleketo yo Xiyimo xa le henhla (Mahlamulelo na miehleketo na ku hundzisa -Miehleketo leyi faneleke no -Miehleketo leyi nga na -Miehleketo a yi twisiseki hlanganahlangana yo ka miehleketo) eka leswi languteriweke. tsakisa naswona yi kombisa nkhulukelano na ku naswona a yi kombisi yi nga kongomisi mhaka. Maveketelelo ya -Miehleketo ya vutlhari, leyi vumbhoni byo va yi vupfile. khorwisa. vutitumbuluxeri. -Mahungu yo huhula no miehleketo eka tlhontlhaka miehleketo -Mahungu ya veketeriwile -Mahungu ya veketeriwile -Ku na vumbhoni byitsongo vuyeleriwa. makunguhatelo; naswona leyi vupfeke. kahle swinene naswona ku kahle naswona ku na bya maveketelelo na -Mahungu a ya Ndzemuko wa -Mahungu ya veketeriwile na nkhulukelano (nhlangano) nkhulukelano (nhlangano) nkhulukelano wa mahungu. veketeriwangi kahle xikongomelo, vaamukeri hindlela yo hlawuleka eka manghenelo, miri na eka manghenelo, miri na naswona ya hava va mahungu na mbangu. naswona ku na masongelo/mahetelelo. masongelo/mahetelelo. nkhulukelano. nkhulukelano (nhlangano) TIMARAKA TA 30 ku katsa manghenelo, miri na masongelo/mahetelelo. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Mahlamulelo ya xiyimo xa -Mahlamulelo lama -Mahlamulelo lama -Mahlamulelo hakanyingi a -A ku kalangi ku ringetiwa le henhla kambe lama nga vumbiweke kahle. amukelekaka kambe hi lama kongomaka. ku angula ku ya hi riki na swihlawulekisi swa -Miehleketo leyi faneleke no hungu a ri hlamuseriwangi -Miehleketo yi tala ku va nhlokomhaka. Xiyimo xa le hansi xitsalwana xo hlawuleka no tsakisa. ri twisiseka swinene. leyi nga hlanganangiki na -Miehleketo hi leyi yi nga tlhontlha miehleketo. -Mahungu ya veketeriwile -Miehleketo yi na ku hlanganahlangana. fanelangiki naswona a yi -Miehleketo ya vutlhari no kahle naswona ku na nkhulukelano lowu -Ku hava vumbhoni lebyi fambelani nakatsongo na vupfa. nkhulukelano (nhlangano) amukelekaka na ku kombisaka maveketelelo nhlokomhaka. -Mahungu ya veketeriwile eka manghenelo, miri na khorwisa. lamanene na nkhulukelano -A yi na nkongomo hindlela ya vutshila masongelo/mahetelelo. -Mahungu ya veketeriwile wa mahungu. naswona yi naswona ku na kahlenyana naswona ku na pfuvapfuvekile. nkhulukelano (nhlangano) nkhulukelanonyana eka manghenelo, miri na (nhlanganonyana) eka masongelo/mahetelelo. manghenelo, miri na masongelo/mahetelelo. Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 9 DBE/2023 SC/NSC – Xiletelo xa makoreketelo RHUBIRIKI YA MAKAMBELELO YA XITSALWANA – RIRIMI RA LE KAYA (TIMARAKA TA 50) (ku yisa emahlweni) Swilaveko Vuswikoti byo hlawuleka Vuswikoti bya le henhla Vuswikoti byo amukeleka Vuswikoti bya Vuswikoti byo ka byi madyondza nga fikelelangi RIRIMI, XITAYILI & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 VUHLERI -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili -Thoni, rhejisitara, xitayili -Thoni, rhejisitara, ntivomarito swa fambelana ntivomarito swi fambelana na ntivomarito swa na ntivomarito swi xitayili na ntivomarito a Thoni, rhejisitara, swinene na xikongomelo, kahle na xikongomelo, fambelana na fambelana katsongo na swi fambelani na Xiyimo xa le henhla xitayili na ntivomarito vaamukeri va mahungu na vaamukeri va mahungu na xikongomelo, vaamukeri va xikongomelo, vaamukeri va xikongomelo, swa fambelana na mbangu. mbangu. mahungu na mbangu. mahungu na mbangu. vaamukeri va mahungu xikongomelo/ -Vutitshembi eka ku tirhisa ririmi -Ririmi hi leri faneleke -Ririmi ri tirhisiwile hindlela -Matirhiselo ya ririmi i ya na mbangu. nkucetelo, vundzeni; naswona hindlela yo hlawuleka no naswona thoni leyi yo amukeleka ku xiyimo xa madyondza -Ririmi a ri twisiseki. Mahlawulelo ya tsakisa. tirhisiweke hi leyi fanaka hlamusela mahungu. swinene. -Nkayivelo wa marito; -Xi koka rinoko naswona xi na minkarhi hinkwayo. -Thoni hi leyi faneleke. -Thoni na dikixini a swi ntivomarito wu endla Matirhiselo ya ririmi thoni leyinene no tlhavula. -Swihoxo swa ntivoririmi na -Ku tirhisiwile ririmi leri fambelani. leswaku mahungu ya na swiaki na milawu -Swihoxo swa ntivoririmi na mapeletelo a swi talangi. amukelekaka ku tiyisisa -Ntivomarito lowutsongo nga twisiseki. ya rona; mapeletelo a swi kona. -Xi vumbiwile kahle swinene. vundzeni bya hungu. swinene. mahikahatelo, -Xi vumbiwile hindlela ya vutshila ntivoririmi na swinene. mapeletelo. 13 10 7 4 Xiyimoxa le hansi -Ririmi i ra xiyimo xa le henhla -Ririmi ro fanela naswona -Matirhiselo lamanene ya -Ku hava matirhiselo TIMARAKA TA 15 naswona ri na thoni leyi faneleke hakanyingi ra vuyerisa. ririmi eka minkarhi lamanene ya ririmi. no tlhavula. -Thoni hi leyi faneleke na ku yin'wana. -Ku tirhisiwile swivulwa -Swihoxo swa ntivoririmi na vuyerisa. -Hakanyingi thoni hi leyi swo fana kumbe switsongo mapeletelo a swi kona. -Swihoxo swa ntivoririmi na faneleke kambe ku na leswi hambaneke. -Xi vumbiwile hindlela ya vutshila. mapeletelo i switsongo. nkayivelo wo tirhisiwa ka -Ku na nkayivelo lowukulu -Xi vumbiwile kahle. ririmi leri amukelekaka. wa ntivomarito. XIVUMBEKO 5 4 3 2 0–1 -Mavumbelo ya nhlokomhaka i ya -Vuxokoxoko byi vumbiwile -Ku vumbiwile vuxokoxoko -Ku na timhakanyana to -Ku pfumaleka timhaka Swihlawulekisi swa xiyimo xa le henhla swinene. hindlela yo twisiseka. lebyi faneleke. khomeka. leti lavekaka. xitshuriwa; -Vuxokoxoko lebyi hlawulekeke. -Ku na nkhulukelano. -Swivulwa na tindzimana -Swivulwa na tindzimana -Swivulwa na Mavumbelo ya -Swivulwa na tindzimana swi -Swivulwa na tindzimana swi vumbiwile hindlela swi hoxekilenyana. tindzimana swi tindzimana na vumbiwile hindlela ya xiyimo xa le swa twisiseka naswona i swo leyinene. -Xitsalwana xa ha hoxekile. swivulwa. henhla swinene. hambanahambana. -Xitsalwana xa ha twisisekanyana. -Xitsalwana a xi TIMARAKA TA 5 twisiseka. twisiseki. Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 10 DBE/2023 SC/NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo XITANDZHAKU XA B: RHUBIRIKI YA MAKAMBELELO YA XITSALWAMBIKO XO LEHA –RIRIMI RA LE KAYA (TIMARAKA TA 25) Swilaveko Vuswikoti byo hlawuleka Vuswikoti bya le henhla Vuswikoti byo amukeleka Vuswikoti bya madyondza Vuswikoti byo ka byi nga fikelelangi VUNDZENI, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 MAKUNGUHATELO & -Mahlamulelo yo hlawuleka -Mahlamulelo lamanene -Mahlamulelo yo ringanela -Mahlamulelo ya madyondza -Mahlamulelo a ya kombisi XIVUMBEKO na ku hundzisa leswi a swi lama kombisaka vutivi lama kombisaka vutivi bya lama kombisaka vutivinyana vutivi bya swihlawulekisi swa languteriwile. lebyinene bya swihlawulekisi swihlawulekisi swa muxaka bya swihlawulekisi swa muxaka wa xitshuriwa. Mahlamulelo na -Miehleketo ya vutlhari leyi swa muxaka wa xitshuriwa. wa xitshuriwa. muxaka wa xitshuriwa. -Nhlamuselo a yi le rivaleni miehleketo; vupfeke. -Ku na ku kongoma mhaka, -Mhaka a yi kongomiwi hi ku -Ku na ku kongomanyana naswona yi humile swinene Maveketelelo ya -Vutivi byo enta bya a ku na ku huma emhakeni. hetiseka, ku na ku kambe matsalelo ya huhula. emhakeni. miehleketo eka swihlawulekisi swa muxaka -Vundzeni na miehleketo swi humanyana emhakeni. -A hi minkarhi hinkwayo -Vundzeni na miehleketo a makunguhatelo; wa xitshuriwa. vumbanile, swi -Vundzeni na miehleketo swi vundzeni na miehleketo swi swi vumbanangi. Xikongomelo, vaamukeri -Matsalelo lama nga humiki hlamuseriwile kahle hi vumbanile hindlela leyi vumbanaka. -Ku na vuxokoxoko va hungu, emhakeni. vuxokoxoko byo seketela amukelekaka. -Ku na vuxokoxoko byitsongo swinene lebyi swihlawulekisi/swiaki swa -Vundzeni na miehleketo swi nhlokomhaka. -Ku na vuxokoxoko byitsongo lebyi seketelaka seketelaka nhlokomhaka. ririmi na mbangu. vumbanile. -Xivumbeko lexi faneleke byin'wana lebyi seketelaka nhlokomhaka. -A ku tirhisiwangi milawu ya -Nhlamuselo ya vuenti lexi nga na swihoxo nhlokomhaka. -Milawu ya xivumbeko yi xivumbeko leyi faneleke. swinene naswona switsongo leswi onhaka -Hi ku angarhela, xivumbeko tirhisiwile hindlela yo ka yi vuxokoxoko hinkwabyo byi nkhaqato. hi lexi faneleke kambe xi ri nga twisiseki. seketela nhlokomhaka. na swihoxo switsongo. -Ku na swihoxo swo tala. -Xivumbeko lexi faneleke no TIMARAKA TA 15 va na nkhaqato. RIRIMI, XITAYILI & 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 VUHLERI -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na ntivomarito swi fambelana ntivomarito swi fambelana ntivomarito swi fambelana ntivomarito swa ntivomarito a swi fambelani Thoni, rhejisitara, xitayili, swinene na xikongomelo, kahle na xikongomelo, na xikongomelo, vaamukeri fambelananyana na na xikongomelo, vaamukeri xikongomelo/nkucetelo, vaamukeri va hungu na vaamukeri va hungu na va hungu na mbangu. xikongomelo, vaamukeri va va hungu na mbangu. vaamukeri va hungu na mbangu. mbangu. -Ku na swihoxonyana swa hungu na mbangu. -Swihoxo swi tele naswona mbangu; -Ku na nkhaqato wa -Hi ku angarhela, ku na ririmi. -Ntivoririmi wo pfumala ku na ku pfuvapfuvana ka Matirhiselo ya ririmi, swiaki ntivoririmi naswona wu nkhaqatonyana wa -Ku na ntivomarito wo nkhaqato wu tlhela wu va na timhaka. na milawu ya rona; vumbiwile himfanelo. ntivoririmi naswona wu ringanela. swihoxo swo tala. -Ntivomarito a wu fambelani Mahlawulelo ya marito; -Swihoxo a swi kona. vumbiwile himfanelo. -Swihoxo a swi onhi -Ntivomarito wo kayivela. na xikongomelo. Mahikahatelo na -Ntivomarito wa kahle nhlamuselo. -Nhlamuselo a yi le rivaleni. -Nhlamuselo a yi twisiseki mapeletelo. swinene. nakatsongo. TIMARAKA TA 10 -Swihoxo a swi talangi. Mfanelo yo kopa yi pimiwile

Study this subject

More from Grade 12 Xitsonga HL

View all