Skip to content

Xitsonga HL Grade 12 Paper 3 November 2022 Memo

MemorandumXitsonga HLGrade 1220229 pages

Grade 12 Xitsonga HL Paper 3 memorandum from the November 2022, 9 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GIREDI YA 12 XITSONGA: RIRIMI RA LE KAYA (HL) PAPILA RA VUNHARHU (P3) HUKURI 2022 XILETELO XA MAKOREKETELO TIMARAKA: 100 Xiletelo xa makoreketelo lexi xi na tipheji ta 9. Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 2 DBE/Hukuri 2022 NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo MAAVELO YA TIMARAKA XIYENGE XA A: XITSALWANA: TIMARAKA TA 50 VUNDZENI NA MAKUNGUHATELO VM = 30 RIRIMI, XITAYILI NA VUHLERI RXV = 15 XIVUMBEKO X= 05 NTSENGO 50 XIYENGE XA B: XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO: TIMARAKA TA 2 x 25 = 50 VUNDZENI, MAKUNGUHATELO NA XIVUMBEKO VMX = 15 RIRIMI, XITAYILI NA VUHLERI RXV = 10 NTSENGO 25 MIMFUNGHO LEYI NGA TIRHISIWAKA EKA MAKOREKETELO MFUNGHO NHLAMUSELO _ Ehansi ka xihoxo xin'wana na xin'wana xa mapeletelo na mahikahatelo. II Etlhelo ra xinene eka swivulwa leswi nga twisisekiki. = Etlhelo ra xinene loko mukamberiwa a nga avangi xitshuriwa xa yena hi tindzimana. m Etlhelo ra xinene loko ku ri na mbuyelelo wa timhaka kumbe marito. / Loko a hlanganisile marito. Loko a hambanisile marito. ← A a fanele a sungurile ekusunguleni ka ntila eximatsini. → A nga fikangi emakumu ka xinene. ↑ A a fanele a sungurile eka mintila leyi a nga yi tlula. ↓ A nga fikangi emakumu ka pheji. Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 3 DBE/Hukuri 2022 NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo XIYENGE XA A: XITSALWANA XIVUTISO XA 1 1.1 Loko a ku nga ri yena. Mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Manghenelo lama kombisaka ku twisisa nhlokomhaka.  Mbangu.  Ku titivisa na vito ra munhu wa kona.  Leswinene/swo biha leswi a n'wi endleleke swona.  Ku cinca loku veke kona evuton'wini bya yena.  Dyondzo leyi a yi kumeke.  Switsundzuxo eka van'wana.  Ku khensa/ku sola munhu loyi. [50] 1.2 Loko ndzi te whii, swi vuya hinkwaswo leswi humeleleke! Mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Manghenelo lama kombisaka ku twisisa nhlokomhaka.  Ku titivisa.  Mbangu.  Leswi a swi ehleketaka no swi tsundzuka.  Xivangelo xo swi ehleketa.  Ntsako kumbe ku vava loku vaka kona.  Vanhu lava khumbekaka.  Dyondzo leyi a yi kumeke.  Switsundzuxo eka van'wana. [50] 1.3 Ku xaniseka loku van'wana va vadyondzi va hlanganaka na kona hi minkarhi ya ku pfula ka tiyunivhesithi na tikholichi. Mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Manghenelo lama kombisaka ku twisisa nhlokomhaka.  Mintila yo leha yo titsarisela.  Ntlimbano wa vadyondzi.  Ku hakerisiwa timali to fohlisiwa mintila na ku tshembisiwa ku tsarisiwa.  Ku yiveriwa nhundzu na mali.  Ku teka masiku yo tala va nga si tsarisiwa.  Ku tsarisisiwa tidyondzo leti va nga ti laviki.  Ku pfumaleka ka byetlelo.  Ku dlayiwa na ku pfinyiwa.  Swibumabumelo/Leswi nga endliwaka ku papalata ku xaniseka loku.  Switsundzuxo eka van'wana. [50] Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 4 DBE/Hukuri 2022 NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo 1.4 Vunene na vubihi bya mali ya mpfuneto eka lava pfumalaka. Mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka: Vunene.  Manghenelo lama kombisaka ku twisisa nhlokomhaka.  Ku hunguteka ka vugevenga etikweni.  Ku hunguteka ka vusweti.  Ku hunguta ntshikelelo wa miehleketo.  Ku aka vutitshembi evanhwini.  Ku kombisa vanhu leswaku mfumo wu va tekela enhlokweni.  Ku herisa ku kanakana loku vaka kona hi nkarhi wa nhlawulo. Vubihi.  Ku horiwa ka mali leyi hi lava nga pfumariki.  Ku tirhisa mali leyi hindlela ya vusopfa.  Ku hlohlotela vulolo evanhwini.  Ku wa ka ikhonomi ya tiko. [50] 1.5 Afrika-Dzonga yi hlurile eka ku hunguta nhlayo ya vanhu lava pfumalaka dyondzo. Mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka: Ku pfumela.  Manghenelo lama kombisaka ku twisisa nhlokomhaka.  Dyondzo ya mahala eswikolweni, etiyunivhesithi na le tikholichi.  Swakudya swa mahala.  Mabazi ya mahala yo heleketa vadyondzi eswikolweni.  Titlilasi to pfuneta lava nga na malembe ya 18 ku ya ehenhla leswaku va ta tsala xikambelo xa Giredi ya 12 va dyondzisiwile.  Nhlayo ya le henhla ya vanhu lava paseke Giredi ya 12 na ya lava paseke etiyunivhesithi na le tikholichi.  Ku yirisiwa ka nkhavi eswikolweni.  Vanhu votala lava dyondzaka eABET. Ku kaneta.  Manghenelo lama kombisaka ku twisisa nhlokomhaka.  Nhlayo ya le henhla ya vanhu a yi dyondzangi.  Ku sindzisiwa ka vadyondzi ku endla tidyondzo ta Metse na Sayense.  Ku pfumaleka ka mali yo titsarisela etiyunivhesithi na le tikholichi.  Ku va vadyondzi va tirhisa mali hi vusopfa.  Ku tsandzeka ka mfumo ku seketela van'wana vadyondzi hi mali.  Ku pfumaleka ka switirhisiwa eka nseketelo wa swa dyondzo.  Ku va van'wana vanhu va nga wu voni nkoka wa dyondzo. [50] 1.6– Eka swivutiso swa 1.6–1.8 mukamberiwa u ta xiyaxiya swifaniso leswi a 1.8 nyikiweke swona kutani a tsala xitsalwana hi xin'we xa swona, a aneka mhaka leyi xi n'wi tiselaka yona emiehleketweni. U ta nyika xitsalwana xa yena nhlokomhaka leyi faneleke. [50] NTSENGO WA XIYENGE XA A: 50 Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 5 DBE/Hukuri 2022 NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo XIYENGE XA B: XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO XIVUTISO XA 2 LEMUKA LESWI: EKA TINHLAMULO TA SWITSALWAMBIKO HINKWASWO, LOKO NHLOKOMHAKA YI TSARIWILE HI MALETERE LAMATSONGO YA KHWATIHATIWA, LOKO YI TSARIWILE HI LAMAKULU A YI KHWATIHATIWI. 2.1 PAPILA RA XIMFUMO Eka papila ra yena mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Adirese ya mutsari leyi sikuhatiweke evokweni ra xinene. (A ku funghiwi endzhaku ka ku sikuhata.)  Adirese ya mutsaleriwa leyi sungulaka hi xiyimo xa yena evokweni ra ximatsi. (A ku sikuhatiwi.)  Ku tlula ntila laha swi faneleke.  Xiloso. (A ku funghiwi.)  Nhlokomhaka.  Vundzeni. (Manghenelo, miri na mahetelelo. Vuxokoxoko lebyi hlamulaka xivutiso byi fanele ku humelerisiwa.)  Nsariso. (Nsayino, mavito na xivongo. A ku funghiwi.) [25] 2.2 IMEYILI Eka imeyili ya yena mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Adirese ya imeyili ya mutsari na mutsaleriwa.  Van'wana lava faneleke ku yi vona.  Loyi yi yaka eka yena.  Nhlokomhaka.  Xiloso.  Vundzeni. (Vuxokoxoko lebyi hlamulaka xivutiso byi fanele ku humelerisiwa.)  Nsariso. (Vito na xivongo xa mutsari. A ku funghiwi.) [25] 2.3 AJENDA NA MAKANELWA Eka ajenda na makanelwa ya yena mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Nhlokomhaka.  Nongonoko wa timhaka ta ajenda.  Ku pfula nhlengeletano.  Ku amukela.  Lava nga kona na lava tsandzekeke.  Ku hlayiwa ka makanelwa ya nhlengeletano leyi nga hundza.  Ku nyika swirho nkarhi wa ku amukela makanelwa.  Vuxokoxoko bya timhaka leti humaka eka makanelwa lama hlayiweke na swiboho leswi tekiweke.  Timhaka ta siku na ku teka swiboho.  Switiviso.  Ku pfala nhlengeletano.  Nsayino wa matsalana na mutshamaxitulu.  Ku sikuhata. [25] Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 6 DBE/Hukuri 2022 NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo 2.4 ATIKILI YA PHEPHAHUNGU Eka atikili ya yena mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Siku, n'hweti na lembe.  Vito ra phephahungu na nhlokomhaka.  Vito ra mutsari ehenhla ka hungu.  Vundzeni. (Vuxokoxoko lebyi hlamulaka xivutiso byi fanele ku humelerisiwa.)  Vuxokoxoko bya vutihlanganisi bya mutsari. [25] 2.5 MATIMU YA MUFI Eka matimu ya yena mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Nhlokomhaka.  Mavito na xivongo xa mufi.  Siku, n'hweti na lembe ro tswariwa na ro hundza emisaveni.  Ndhawu laha a tswariweke kona.  Vatswari va mufi.  Vuxokoxoko bya swa tidyondzo.  Vuxokoxoko bya ntirho wa yena.  Ta vukati.  Xivangelo xa rifu.  Lava a va siyeke.  Ku n'wi navelela ku etlela hi kurhula.  Ku phata xivongo xa yena. [25] 2.6 MBULAVULO Eka mbulavulo wa yena mukamberiwa a nga ha katsa leswi landzelaka:  Nhlokomhaka.  Ku xeweta nhlengeletano hi ku ya hi swiyimo swa varhambiwa.  Ku khensa nkarhi wo vulavula eka mufambisi wa ntirho.  Vundzeni. (Vuxokoxoko lebyi hlamulaka xivutiso byi fanele ku humelerisiwa.)  Ku khensa ku yingiseriwa na ku gimeta mbulavulo wa yena. [25] NTSENGO WA XIYENGE XA B: 50 NTSENGO WA TIMARAKA: 100 Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 7 DBE/Hukuri 2022 NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo XITANDZHAKU XA A: RHUBIRIKI YA MAKAMBELELO YA XITSALWANA – RIRIMI RA LE KAYA (TIMARAKA TA 50) XIYA:  Tirhisa rhubiriki minkarhi hinkwayo loko u koreketa xitsalwana xa vutumbuluxi (Papila ra vu3, XIYENGE XA A).  Timaraka to sukela eka 0 kufikela eka 50 ti avanyisiwile hi tinhlamuselo ta nkoka ta vuswikoti ta NTLHANU.  Eka swilaveko swa Vundzeni, Ririmi na Xitayili, nhlamuselo yin'wana na yin'wana ya vuswikoti eka leta ntlhanu yi avanyisiwile hi swiyimo swimbirhi: xa le henhla na xa le hansi xikan'we na maavelo ya timaraka lawa ya tirhisiwaka.  Xivumbeko a xi khumbeki hi ku aviwa ka xiyimo xa le henhla na xa le hansi. Swilaveko Vuswikoti byo hlawuleka Vuswikoti bya le henhla Vuswikoti byo amukeleka Vuswikoti bya Vuswikoti byo ka byi madyondza nga fikelelangi VUNDZENI & 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 MAKUNGUHATELO -Mahlamulelo yo -Mahlamulelo lama -Mahlamulelo lama -Mahlamulelo ma na -Mahlamulelo yo huhula. hlawuleka/lama tlhontlhaka vumbiweke kahle swinene. amukelekaka. nkhulukelano kun'wana. -Miehleketo yo Xiyimo xa le henhla miehleketo na ku hundzisa -Miehleketo leyi faneleke no -Miehleketo leyi nga na -Miehleketo a yi twisiseki hlanganahlangana yo ka eka leswi languteriweke. tsakisa naswona yi kombisa nkhulukelano na ku naswona a yi kombisi yi nga kongomisi mhaka. -Miehleketo ya vutlhari, leyi vumbhoni byo va yi vupfile. khorwisa. vutitumbuluxeri. -Mahungu yo huhula no tlhontlhaka miehleketo -Mahungu ya veketeriwile -Mahungu ya veketeriwile -Ku na vumbhoni byitsongo vuyeleriwa. naswona leyi vupfeke. kahle swinene naswona ku hindlela yo amukeleka bya maveketelelo na -Mahungu a ya -Mahungu ya veketeriwile na nkhulukelano (nhlangano) naswona ku na nkhulukelano wa mahungu. veketeriwangi kahle hindlela yo hlawuleka eka manghenelo, miri na nkhulukelano (nhlangano) naswona ya hava (Mahlamulelo na naswona ku na masongelo/mahetelelo. eka manghenelo, miri na nkhulukelano. miehleketo) nkhulukelano (nhlangano) masongelo/mahetelelo. Maveketelelo ya ku katsa manghenelo, miri miehleketo eka na masongelo/mahetelelo. makunguhatelo; 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 Ndzemuko wa -Mahlamulelo ya xiyimo xa -Mahlamulelo lama -Mahlamulelo lama -Mahlamulelo hakanyingi a -A ku kalangi ku ringetiwa xikongomelo, vaamukeri le henhla kambe lama nga vumbiweke kahle. amukelekaka kambe hi lama kongomaka. ku angula ku ya hi va mahungu na mbangu. riki na swihlawulekisi swa -Miehleketo leyi faneleke no hungu a ri hlamuseriwangi -Miehleketo yi tala ku va nhlokomhaka. Xiyimo xa le hansi xitsalwana xo hlawuleka no tsakisa. ri twisiseka swinene. leyi nga hlanganangiki na -Miehleketo hi leyi yi nga TIMARAKA TA 30 tlhontlha miehleketo. -Mahungu ya veketeriwile -Miehleketo yi na ku hlanganahlangana. fanelangiki naswona a yi -Miehleketo ya vutlhari no kahle naswona ku na nkhulukelano lowu -Ku hava vumbhoni lebyi fambelani nakatsongo na vupfa. nkhulukelano (nhlangano) amukelekaka na ku kombisaka maveketelelo nhlokomhaka. -Mahungu ya veketeriwile eka manghenelo, miri na khorwisa. lamanene na nkhulukelano -A yi na nkongomo hindlela ya vutshila masongelo/mahetelelo. -Mahungu ya veketeriwile wa mahungu. naswona yi naswona ku na kahlenyana naswona ku na pfuvapfuvekile. nkhulukelano (nhlangano) nkhulukelanonyana eka manghenelo, miri na (nhlanganonyana) eka masongelo/mahetelelo. manghenelo, miri na masongelo/mahetelelo. Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 8 DBE/Hukuri 2022 NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo RHUBIRIKI YA MAKAMBELELO YA XITSALWANA – RIRIMI RA LE KAYA (TIMARAKA TA 50) (ku yisa emahlweni) Swilaveko Vuswikoti byo hlawuleka Vuswikoti bya le henhla Vuswikoti byo amukeleka Vuswikoti bya Vuswikoti byo ka byi madyondza nga fikelelangi RIRIMI, XITAYILI & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 VUHLERI -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili -Thoni, rhejisitara, xitayili -Thoni, rhejisitara, ntivomarito swa fambelana ntivomarito swi fambelana na ntivomarito swa na ntivomarito swi xitayili na ntivomarito a Thoni, rhejisitara, swinene na xikongomelo, kahle na xikongomelo, fambelana na fambelana katsongo na swi fambelani na Xiyimo xa le henhla xitayili na ntivomarito vaamukeri va mahungu na vaamukeri va mahungu na xikongomelo, vaamukeri va xikongomelo, vaamukeri va xikongomelo, swa fambelana na mbangu. mbangu. mahungu na mbangu. mahungu na mbangu. vaamukeri va mahungu xikongomelo/ -Vutitshembi eka ku tirhisa ririmi -Ririmi hi leri faneleke -Ririmi ri tirhisiwile hindlela -Matirhiselo ya ririmi i ya na mbangu. nkucetelo, vundzeni; naswona hindlela yo hlawuleka no naswona thoni leyi yo amukeleka ku xiyimo xa madyondza -Ririmi a ri twisiseki. Mahlawulelo ya tsakisa. tirhisiweke hi leyi fanaka hlamusela mahungu. swinene. -Nkayivelo wa marito; -Xi koka rinoko naswona xi na minkarhi hinkwayo. -Thoni hi leyi faneleke. -Thoni na dikixini a swi ntivomarito wu endla Matirhiselo ya ririmi thoni leyinene no tlhavula. -Swihoxo swa ntivoririmi na -Ku tirhisiwile ririmi leri fambelani. leswaku mahungu ya na swiaki na milawu -Swihoxo swa ntivoririmi na mapeletelo a swi talangi. amukelekaka ku tiyisisa -Ntivomarito lowutsongo nga twisiseki. ya rona; mapeletelo a swi kona. -Xi vumbiwile hindlela ya vundzeni bya hungu. swinene. mahikahatelo, -Xi vumbiwile hindlela ya vutshila vutshila. ntivoririmi na swinene. mapeletelo. 13 10 7 4 Xiyimoxa le hansi TIMARAKA TA 15 -Ririmi i ra xiyimo xa le henhla -Ririmi ro fanela naswona -Matirhiselo lamanene ya -Ku hava matirhiselo naswona ri na thoni leyi faneleke hakanyingi ra vuyerisa. ririmi eka minkarhi lamanene ya ririmi. no tlhavula. -Thoni hi leyi faneleke na ku yin'wana. -Ku tirhisiwile swivulwa -Swihoxo swa ntivoririmi na vuyerisa. -Hakanyingi thoni hi leyi swo fana kumbe switsongo mapeletelo a swi kona. -Swihoxo swa ntivoririmi na faneleke kambe ku na leswi hambaneke. -Xi vumbiwile hindlela ya vutshila. mapeletelo i switsongo. nkayivelo wo tirhisiwa ka -Ku na nkayivelo lowukulu -Xi vumbiwile hindlela ya ririmi leri amukelekaka. wa ntivomarito. vutshila. XIVUMBEKO 5 4 3 2 0–1 -Mavumbelo ya nhlokomhaka i ya -Vuxokoxoko byi vumbiwile -Ku vumbiwile vuxokoxoko -Ku na timhakanyana to -Ku pfumaleka timhaka Swihlawulekisi swa xiyimo xa le henhla swinene. hindlela yo twisiseka. lebyi faneleke. khomeka. leti lavekaka. xitshuriwa; -Vuxokoxoko lebyi hlawulekeke. -Ku na nkhulukelano. -Swivulwa na tindzimana -Swivulwa na tindzimana -Swivulwa na Mavumbelo ya -Swivulwa na tindzimana swi -Swivulwa na tindzimana swi vumbiwile hindlela swi hoxekilenyana. tindzimana swi tindzimana na vumbiwile hindlela ya xiyimo xa le swa twisiseka naswona i swo leyinene. -Xitsalwana xa ha hoxekile. swivulwa. henhla swinene. hambanahambana. -Xitsalwana xa ha twisisekanyana. -Xitsalwana a xi TIMARAKA TA 5 twisiseka. twisiseki. Mfanelo yo kopa yi pimiwile Phendla
Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/Hukuri 2022 NSC – Xiletelo Xa Makoreketelo XITANDZHAKU XA B: RHUBIRIKI YA MAKAMBELELO YA XITSALWAMBIKO XO LEHA – RIRIMI RA LE KAYA (TIMARAKA TA 25) Swilaveko Vuswikoti byo hlawuleka Vuswikoti bya le henhla Vuswikoti byo amukeleka Vuswikoti bya madyondza Vuswikoti byo ka byi nga fikelelangi VUNDZENI, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 MAKUNGUHATELO & -Mahlamulelo yo hlawuleka -Mahlamulelo lamanene -Mahlamulelo yo ringanela -Mahlamulelo ya madyondza -Mahlamulelo a ya kombisi XIVUMBEKO na ku hundzisa leswi a swi lama kombisaka vutivi lama kombisaka vutivi bya lama kombisaka vutivinyana vutivi bya swihlawulekisi swa languteriwile. lebyinene bya swihlawulekisi swihlawulekisi swa muxaka bya swihlawulekisi swa muxaka wa xitshuriwa. Mahlamulelo na -Miehleketo ya vutlhari leyi swa muxaka wa xitshuriwa. wa xitshuriwa. muxaka wa xitshuriwa. -Nhlamuselo a yi le rivaleni miehleketo; vupfeke. -Ku na ku kongoma mhaka, -Mhaka a yi kongomiwi hi ku -Ku na ku kongomanyana naswona yi humile swinene Maveketelelo ya -Vutivi byo enta bya a ku na ku huma emhakeni. hetiseka, ku na ku kambe matsalelo ya huhula. emhakeni. miehleketo eka swihlawulekisi swa muxaka -Vundzeni na miehleketo swi humanyana emhakeni. -A hi minkarhi hinkwayo -Vundzeni na miehleketo a makunguhatelo; wa xitshuriwa. vumbanile, swi -Vundzeni na miehleketo swi vundzeni na miehleketo swi swi vumbanangi. Xikongomelo, vaamukeri -Matsalelo lama nga humiki hlamuseriwile kahle hi vumbanile hindlela leyi vumbanaka. -Ku na vuxokoxoko va hungu, emhakeni. vuxokoxoko byo seketela amukelekaka. -Ku na vuxokoxoko byitsongo swinene lebyi swihlawulekisi/swiaki swa -Vundzeni na miehleketo swi nhlokomhaka. -Ku na vuxokoxoko byitsongo lebyi seketelaka seketelaka nhlokomhaka. ririmi na mbangu. vumbanile. -Xivumbeko lexi faneleke byin'wana lebyi seketelaka nhlokomhaka. -A ku tirhisiwangi milawu ya -Nhlamuselo ya vuenti lexi nga na swihoxo nhlokomhaka. -Milawu ya xivumbeko yi xivumbeko leyi faneleke. swinene naswona switsongo leswi onhaka -Hi ku angarhela, xivumbeko tirhisiwile hindlela yo ka yi vuxokoxoko hinkwabyo byi nkhaqato. hi lexi faneleke kambe xi ri nga twisiseki. TIMARAKA TA 15 seketela nhlokomhaka. na swihoxo switsongo. -Ku na swihoxo swo tala. -Xivumbeko lexi faneleke no va na nkhaqato. RIRIMI, XITAYILI & 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 VUHLERI -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na -Thoni, rhejisitara, xitayili na ntivomarito swi fambelana ntivomarito swi fambelana ntivomarito swi fambelana ntivomarito swa ntivomarito a swi fambelani Thoni, rhejisitara, xitayili, swinene na xikongomelo, kahle na xikongomelo, na xikongomelo, vaamukeri fambelananyana na na xikongomelo, vaamukeri xikongomelo/nkucetelo, vaamukeri va hungu na vaamukeri va hungu na va hungu na mbangu. xikongomelo, vaamukeri va va hungu na mbangu. vaamukeri va hungu na mbangu. mbangu. -Ku na swihoxonyana swa hungu na mbangu. -Swihoxo swi tele naswona mbangu; -Ku na nkhaqato wa -Hi ku angarhela, ku na ririmi. -Ntivoririmi wo pfumala ku na ku pfuvapfuvana ka Matirhiselo ya ririmi, swiaki ntivoririmi naswona wu nkhaqato wa ntivoririmi -Ku na ntivomarito wo nkhaqato wu tlhela wu va na timhaka. na milawu ya rona; vumbiwile hi mfanelo. naswona wu vumbiwile hi ringanela. swihoxo swo tala. -Ntivomarito a wu fambelani Mahlawulelo ya marito; -Swihoxo a swi kona. mfanelo. -Swihoxo a swi onhi -Ntivomarito wo kayivela. na xikongomelo. Mahikahatelo na -Ntivomarito wa kahle nhlamuselo. -Nhlamuselo a yi le rivaleni. -Nhlamuselo a yi twisiseki mapeletelo. swinene. nakatsongo. TIMARAKA TA 10 -Swihoxo a swi talangi. Mfanelo yo kopa yi pimiwile

Study this subject

More from Grade 12 Xitsonga HL

View all