Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT-EKSAMEN
NOVEMBER 2017
VERBRUIKERSTUDIES
NASIENRIGLYNE
Tyd: 3 uur 200 punte
Hierdie nasienriglyne is voorberei vir gebruik deur eksaminatore en
subeksaminatore, wat 'n standaardisasievergadering moet bywoon ten einde te
verseker dat die riglyne konsekwent geïnterpreteer word en gedurende die
nasien van kandidate se skrifte toegepas word.
Die IEB sal nie enige gesprek van korrespondensie oor enige nasienriglyne voer
nie. Daar word besef dat daar verskillende sienings oor sekere sake van
beklemtoning van besonderhede in die riglyne kan wees. Daar word ook besef dat
sonder die voordeel van die bywoning van 'n standaardisasievergadering, daar
verskillende interpretasies van die toepassing van die nasienriglyne kan wees.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Skip to contentMemorandum 











View all
Consumer Studies Grade 12 IEB 2017 Memo (Afrikaans)
IEB Grade 12 Consumer Studies memorandum from the 2017 (Afrikaans), 21 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Publisher: IEB
Consumer Studies · Grade 12 · 2017 · Afrikaans. Memorandum, 21 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Consumer Studies
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Publisher
- IEB
- Curriculum
- IEB
- Pages
- 21
- File size
- 431.1 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 21
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 2 van 21
AFDELING A VOEDSEL EN VOEDING EN DIE VERBRUIKER
VRAAG 1
1.1 A (1) K
1.2 B (1) begrip
1.3 D (1) K
1.4 C (1) begrip
1.5 B (1) K
VRAAG 2
2.1 C ii (2) toep
2.2 A iv (2) toep
2.3 E i (2) toep
2.4 B iii (2) toep
2.5 D v (2) toep
VRAAG 3
3.1 3.1.1 Hardlywigheid
Brood A – het die grootste hoeveelheid dieetvesel om peristalse te
stimuleer en sodoende hardlywigheid te verlig.
3.1.2 Hoë bloeddruk
Brood B – bevat die minste natrium – natrium/sout moet beperk word
in die dieet van 'n persoon met hoë bloeddruk omdat dit water behou
en bloeddruk verhoog. Bevat ook die minste hoeveelheid vet –
persone met hoë bloeddruk moet hul gewig dophou.
3.1.3 Bloedarmoede
Brood B – bevat die meeste yster – nodig vir die produksie van
hemoglobien om suurstof in die bloed na die selle te vervoer.
Geen punte vir verkeerde keuse nie.
3.2 Ondersoek die voedingsinligting van brood C. Bepaal die effek van die
voedingstowwe hieronder gelys op die gesondheid van 'n diabetiese
pasiënt. Bepaal of hierdie produk geskik sal wees vir 'n diabetiese persoon
om te verbruik.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 3 van 21
Tabuleer jou antwoord soos volg:
Dieetvesel
(3,3 g/100 g. 'n
Produk met
Energie Koolhidrate Glukemiese Totale vet
hoë
(944 kJ/100 g) (43 g/100 g) indeks (70) (1,7 g/100 g)
veselinhoud
het 4,8–6 g
vesel/100 g)
Die beheer van Witbrood = GI-telling van Relatiewe lae Lae
diabetes verfynde/eenvou- 70 of meer = vetinhoud – veselinhoud
behels 'n dige koolhidrate. hoë GI. Dit dis goed vir 'n 3,3 g.
vermindering in Hoë koolhidraat- verskaf diabeet omdat Versadigings-
die totale inhoud 43 g per vinnige of hulle moet waarde is laag
kilojoule- 100 g, dus nie selfs waak teen daarom sal jy
inname – aanbeveel vir onmiddellike gewigtoename gou honger
944 kJ per diabete nie energie en hartsiektes. voel na inname
100 g is redelik omdat dit omdat dit Vet inhibeer van hierdie
hoog – saamgestel sal vinnig die aksie van produk.
energiedig wees uit stysel afbreek insulien Diabete
eerder as en suiker, wat tydens (natuurlik of benodig hoë
voedingstofdig. kan lei tot 'n piek vertering en ingespuit) wat versadigings-
Energie- in bloedsuiker en glukose lei tot swak waarde om
inname moet die diabeet het vinnig in die beheer van aptyt te help
energieverbruik onvoldoende/ bloed-stroom diabetes. beheer en
uitbalanseer geen insulien om vrylaat. Nie Laevetkosse gewigtoename
om gewigs- hierdie goed vir verhoed dat te verhoed.
toename te energiepiek te diabete nie plaak in Vesel (veral
verhoed – verlaag nie. omdat 'n piek bloedvate oplosbare
belangrik vir 'n in die opbou – goed vesel) vertraag
diabeet. glukosevlak- omdat leegmaak van
ke nie beheer bloedsomloop- maag, en help
kan word nie. probleme gevolglik om
voorkom by die
baie diabete. bloedsuikervlak
te beheer.
Gevolgtrekking
Nie geskik nie – hierdie produk het lae voedingswaarde (bestaan uit
koolhidrate, vet, 'n klein hoeveelheid proteïen en natrium/leë kilojoules stil dus
nie honger nie, nie voedsaam nie en sal nie bydra tot die beheer van
bloedsuikervlakke nie. Alle suiker en stysel sal bloedglukosevlakke verhoog.
Lae glukemiese indeks
Assesseer 2 geskikte punte om te motiveer hoekom dit nie geskik is nie.
Ander geldige motivering kan aanvaar word. Punt toegewys vir NIE
GESKIK NIE.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 4 van 21
VRAAG 4
4.1 Spyskaart B is die beste opsie vir 'n persoon wat aan seliaksiekte ly.
Motiveer hierdie standpunt.
• Spyskaart B is die beste aangesien dit geen koring-, rog-, gort- of
hawerprodukte, wat bronne van gluten is, bevat nie.
• Aartappelstysel is glutenvry en daarom geskik vir 'n seliakie-lyer.
(Ertjies, wortels en lemoensap is geskikte keuses).
• Spyskaart B bevat geen souse nie – geen versteekte gluten nie – wat dit
meer geskik maak
• Spyskaart A is nie geskik nie omdat dit 'n volgraan-wrap het =
koringmeel bevat gluten.
• Die hoender is gekrummel – krummels kan gluten bevat.
• Kommersiële souse soos soetrissie en soja bevat dikwels (koring) stysel
wat gluten kan bevat en die toestand vererger.
Enige vier geldige punte om die stelling te motiveer. Antwoorde moet
verband hou met die vermyding van gluten vir 'n seliakie-lyer.
4.2 Noem twee gastro-intestinale simptome van seliaksiekte.
• Opgeblaasde buik, diarree, maagpyn, hardlywigheid, winderigheid,
vetterige stoelgang, sooibrand, naarheid/ braking, bloed in stoelgang.
4.3 Verduidelik die doel van die volgende bymiddels in die spyskaartitems wat
hieronder gelys word:
4.3.1 Vitamien C gaan maklik verlore tydens prosessering. Fortifikasie
beteken dat meer as die oorspronklike hoeveelheid bygevoeg word
om die voedingswaarde te verhoog. Dit dien ook as 'n anti-oksidant –
verhoed oksidasie/verkleuring van die sap.
4.3.2 Lesitien is 'n emulgeermiddel – verhoed dat olie en water (asyn/
suurlemoensap) skei/ gee 'n gladde dik tekstuur.
4.3.3 Natriumbensoaat is 'n preserveermiddel – verhoed groei van
bakterie en muf in kos soos konfyt, sap en speserye. Dien ook as
geurversterker in suur voedsel, bv. slaaisouse.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 5 van 21
VRAAG 5
5.1 Watter van die volgende simbole dui vir 'n verbruiker aan dat 'n produk
bestraal is?
B
5.2 Gee die naam van die verbruikersorganisasie waar 'n mens kan kla as jy
misleidende advertering van bestraalde voedselsoorte ontdek.
Reklame Standaarde Owerheid (van Suid-Afrika).
Naam is gevra, nie afkorting nie.
5.3 Definieer die volgende terme:
5.3.1 Voedselbestraling – behandeling van voedsel met kortgolf
ioniserende bestraling/gammastrale wat die effek van pasteurisering
of sterilisering van voedsel het. Die strale dring die voedsel binne en
maak ongewenste bakterie, parasiete en insekte dood omdat
biologiese selle sensitief vir bestraling is. Verleng die raklewe van
voedsel.
5.3.2 Voedselsekerheid – beskikbaarheid/voortdurende voorsiening van
voedsel (bv. plase en winkels). Dit moet bekostigbaar wees en wat
mense wil hê (toepaslik/geskik kultureel, ens.).
Dit moet veilig en voedsaam wees (vars, geen skadelike stowwe).
Dit moet versprei word waar dit benodig word (regte tyd en plek).
Dit moet volhoubaar wees vir nou en vir die toekoms.
5.4 Bestraling van voedsel is 'n stap in die rigting van voedselsekerheid in Suid-
Afrika.
In watter mate stem jy saam met of verskil jy van hierdie stelling? Motiveer
jou standpunt en bereik 'n gevolgtrekking.
STEM SAAM:
• Raklewe word verleng (rypword en spruiting word uitgestel) wat sal
bydra tot voedselvoorsiening – voedsel sal langer beskikbaar wees. Dit
bring mee dat voedsel na afgeleë plekke vervoer kan word terwyl dit nog
vars genoeg is – dit kan dus versprei word na waar dit benodig word,
wanneer dit benodig word. Dit verminder voedselvermorsing en kan dus
meer mense voed.
• Omdat mikro-organismes onaktief gemaak word en insekte/eiers
doodgemaak word, word voedsel deur bestraling veiliger gemaak. Dit
sal dus aan die vereiste voldoen om veilig en betroubaar te wees.
Varsheid word uitgebrei en die voedsel bevat nie skadelike stowwe
nie/verskaf 'n alternatief vir gevaarlike chemikalieë. Dis 'n veilige en
goedgekeurde metode.
• Bestraling veroorsaak minimale verlies aan voedingswaarde en is dus 'n
manier om voedsame kos te verskaf. Voedingsverliese is vergelykbaar
met ander verwerkingsmetodes.
• Bestraling is 'n nuwe en moderne manier van voedselpreservering en
sal dus 'n lewensvatbare manier bied om voedselvoorsiening vir die
toekoms te bevorder – volhoubaar.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 6 van 21
STEM NIE SAAM NIE:
• Bestraling is 'n duur proses en sal die prys van voedsel verhoog en mag
dus miskien nie aan die vereiste van bekostigbare voedsel voldoen nie. 'n
Groot deel van die Suid-Afrikaanse bevolking is baie arm. Vervoer na en
van die bestralingsfasiliteite sal bydra tot die koste – dit sal aan die
verbruiker oorgedra word.
• Party mense sal dalk nie voedsel wat bestraal is, wil koop nie weens
kulturele/gesondheidsredes.
• Party voedingstowwe word daardeur geraak en dit mag dalk nie voldoen
aan die vereiste van voedsame kos nie/'n geringe verlies aan
voedingstowwe mag dalk nie vir almal aanvaarbaar wees nie.
• Nie alle voedsel is geskik vir bestraling nie (bv. eiers, vetterige kos).
Formaldehied (baie skadelik) word tydens die bestraling van koolhidrate
vervaardig – veiligheidsmaatreëls word nie ten volle nagekom nie. Nie alle
skadelike mikro-organismes word vernietig nie.
• Daar is die potensiaal vir misbruik – besmette kos mag dalk gesteriliseer
word om dit eetbaar te maak.
• Die proses van voedselbestraling produseer radio-aktiewe afvalmateriaal
waarvan daar moeilik ontslae geraak kan word en wat gevaarlik vir die
omgewing is. Op die lang duur is dit nie werklik volhoubaar nie.
GEVOLGTREKKING: Byvoorbeeld – bestraling van kos is 'n stap in die rigting
van voedselsekerheid in Suid-Afrika omdat dit sal verhoed dat groot
hoeveelhede kos verlore gaan/sal veroorsaak dat meer kos beskikbaar is vir
mense wat dit nodig het/sal na verafgeleë plekke geneem kan word terwyl dit
vars en eetbaar is … of enige ander geskikte kommentaar.
OF: Voedselbestraling sal nie help met voedselsekerheid nie, want dis te
duur/die kos wat bestraal word, is beperk en dus nie vir die massas beskikbaar
nie/dit is nie volhoubaar in 'n arm land nie/dit kan uitgebuit word vir wins of arm
lande kan dit uitbuit … of ander geskikte kommentaar.
Kandidate kan gedeeltelik saamstem/verskil – moet vyf geldige punte
bespreek wat verband hou met bestraling en voedselsekerheid (5) plus 'n
gevolgtrekking (1). Geen punt vir net saamstem/verskil nie.
5.5 Bespreek die moontlike ekonomiese gevolge wat voedselbestraling op
internasionale handel (invoere en uitvoere) van vars produkte kan hê vir lande
soos Suid-Afrika en Mauritius.
• Langer raklewe van voedsel maak vervoer na ander lande moontlik; sonder
bestraling sal dit nie moontlik wees nie.
• Met bestraling kan produkte soos vars vrugte en groente aan
kwarantynvereistes voldoen en maak dus voorsiening vir/geen
beperkings/toename in handel met ander lande.
• Kwaliteit van produkte verbeter – Suid-Afrika/Mauritius kry 'n reputasie vir
goeie kwaliteit wat lei tot verdere handel. 'n Toename in internasionale
handel beteken ekonomiese groei vir die uitvoerland – meer buitelandse
investering gevolglik 'n toename in internasionale kapitaalvloei – verskaf 'n
goeie balans in plaaslike ekonomie.
• Sonder metodes om die kwaliteit van voedsel te preserveer, soos
bestraling, kan voedselbederf lei tot onvoldoende voedsel vir die bevolking.
Hulle sal moet invoer. Dit beteken meer invoere, minder uitvoere wat duur
kan word vir die land. Werksverlies – negatiewe inpak
• Werkskepping.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 7 van 21
VRAAG 6
6.1 6.1.1 Identifiseer twee risikofaktore vir 'n hartsiekte uit die uittreksel.
6.1.2 Gee raad vir elke risikofaktor, met 'n rede, oor hoe om 'n gesonde
hartpraktyk te implementeer.
Tabuleer jou antwoord soos volg:
6.1.1 Risiko-
6.1.2 Raad (verduidelik)
faktore
Leefstylfaktore: • Rook minder/hou op rook.
REDE:
Bloedvate trek saam tydens rook – lei daartoe dat die
hart harder moet werk om bloed te pomp. Rokers het
ook 'n laer bloedsuurstof-inhoud wat die hart vinniger
moet laat klop om genoegsaam suurstof te verskaf.
• Beperk alkoholinname/hou op om alkohol te
verbruik/gebruik matig.
REDE:
Oormatige alkohol/fuif/langtermyn alkoholmisbruik dra
by tot hoë bloeddruk – 'n ernstige risiko vir hartaanval.
Alkoholinname dra ook by tot gewigtoename –
verhoog ook bloeddruk.
• Beheer stresvlakke.
REDE:
Streshormone veroorsaak dat hartklop versnel en
bloeddruk styg. Stres kan ook gedrag soos drink of
rook beïnvloed en kan dus 'n direkte invloed op
hartsiektes hê.
Enige een geldige aanbeveling met motivering/
verduideliking
Dieet: • Verminder inname van versadigde- en transvette/
versteekte vette/te veel vet oor die algemeen.
REDE:
Dit kan LDL (slegte) cholesterol vermeerder en 'n
hoër risiko vir koronêre hartsiektes veroorsaak
(Kongenitale hartdefekte).
• Sluit onversadige vette en omega-3 essensiële
vetsure in olierige vis in.
REDE:
Onversadigde vette het 'n (LDL) cholesterol-
verlagingeffek wat die risiko van kongenitale
hartdefekte as gevolg van plaak verminder.
Omega-3 EFA's het kardiovaskulêre voordele omdat
dit LDL cholesterolvlakke, trigliseriede, bloeddruk en
inflammasie help verlaag.
• Beperk inname van kos hoog in dieet cholesterol
(orgaanvleis, rooivleis, skulpvis).
REDE:
Hoë bloedcholesterolvlakke hou verband met
hartsiektes/aterosklerose weens die opbou van
vetterige plaakaanpaksel op die wande van
bloedvate.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 8 van 21
• Eet plantvoedsels om veselinname te verhoog .
REDE:
Die versadigingswaarde help gewigstoename beheer –
oorgewig mense het 'n veel hoër risiko vir hartsiektes.
Oplosbare vesel verlaag bloedcholesterolvlakke –
verminder kans vir opbou van plaak wat lei tot verstopte
of verharde kroonslagare/totale hartblokkasie.
• Beheer KJ/energie-inname.
REDE:
Oorgewig mense het 'n veel hoër risiko vir hartsiektes ,
want hul harte moet baie harder werk.
• Verminder natriuminname.
REDE:
Om bloeddruk te help beheer, 'n belangrike risikofaktor
vir hartsiektes/hartaanvalle. Hoë bloeddruk laat die hart
harder werk.
Enige een geldige aanbeveling met motivering/
verduideliking
Fisieke aktiwiteit: • Wees meer aktief/sluit matige oefening (genoeg om
polsslag effens te verhoog) in die daaglikse roetine
in/gereeld (verskeie kere per week).
REDE:
Dit sal ekstra KJ verbrand en help om die ideale
liggaamsmassa te handhaaf/beheer gewig.
Om hartspier te versterk.
Enige een geldige aanbeveling met motivering/
verduideliking
Enige 2 faktore (2) 'n Aanbeveling vir elke faktor met 'n rede
(2 × 2 = 4)
6.2 Beoordeel die impak op die gesinsbegroting as die broodwinner aan 'n hartsiekte ly.
• Verhoogde mediese kostes sal aangegaan word – doktersbesoeke en
medisyne, dus minder besteebare inkomste vir ander behoeftes/dienste.
Mediese fonds kan uitgeput raak en gesin sal mediese rekeninge moet
betaal. Mediese fonds-bydraes kan verhoog word en gesin meer kos.
• Produkte wat gesond vir die hart is, kos meer en sal dus die kosrekening
duurder maak.
• Risiko van moontlike werkverlies – 'n siek persoon is minder produktief en
kan afgelê word/werksure kan verminder word/dalk nie in staat om langer te
werk nie. Die gesin sal dan minder of geen inkomste hê.
• Verlore werksdae as gevolg van swak gesondheid kan betaalde siekteverlof
oorskry en lei tot inkomsteverlies as gevolg van onbetaalde dae.
• Die koste van 'n lewens- of ongeskiktheidspolis sal hoër wees vir persone
met kongenitale hartdefekte omdat hulle 'n hoë risiko is.
• Die broodwinner kan sterf en dit kan lei tot 'n gebrek aan inkomste en
finansiële swaarkry.
Assesseer geskikte antwoorde wat verband hou met impak op
gesinsbegroting.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 9 van 21
AFDELING B KLEDING EN DIE VERBRUIKER
VRAAG 7
7.1 D (1) k
7.2 B (1) begrip
7.3 A (1) toep
7.4 C (1) begrip
7.5 D (1) k
VRAAG 8
8.1 E (1) K
8.2 D (1) K
8.3 B (1) K
8.4 F (1) K
8.5 A (1) K
VRAAG 9
9.1 ONWAAR – tegnologiese faktore.
9.2 WAAR
9.3 WAAR
9.4 ONWAAR – voldoening/groepdruk.
9.5 ONWAAR – minderwaardiger/swakker/erger/laer standaarde
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 10 van 21
VRAAG 10
Lees die klantklagte hieronder.
"Ek het probeer om 'n paar kledingstukke aan ABC Stores terug te besorg. Ek het my
kwitansie gehad en die etikette was nog steeds aangeheg. Ek erken die items was
6½ maande oud, maar ek wou nie my geld terughê nie, net krediet by die winkel. Volgens
die winkelbestuurder kon sy nie die items aanvaar nie, omdat hulle dit nie meer in
voorraad gehad het nie. Ek weet die omruilbeleid is 30 dae, maar hulle behoort sekerlik
beter diens aan hul klante te verskaf?"
Stel 'n antwoord op die bogenoemde verbruiker se versoek op waarin jy
verduidelik wat die Wet op Verbruikersbeskerming bepaal in verband met
verbruikersregte en verantwoordelikhede betreffende die terugbesorging van
ongewenste goedere.
• 'n Verbruiker is daarop geregtig om goedere binne 6 maande van aankoop
terug te bring as dit beskadig/foutief is. Dit geld nie vir items wat nie geskik is
nie, of as iemand van besluit verander, of as die verbruiker die skade
veroorsaak het.
• Party winkels sal items terugneem as dit ongewens is, bv. 'n geskenk – in die
scenario hierbo is die winkel se inruilbeleid 30 dae. Hierdie beleid kan wissel
van winkel tot winkel. Die klant hierbo het geen reg om die klere na 6 maande
terug te bring nie.
• Hierdie winkel sal waarskynlik nie die ou voorraad kan verkoop nie en daar is
geen wetlike verpligting om 'n volle terugbetaling of krediet na so 'n lang tyd te
gee nie.
• Verbruiker se regte – reg op regstelling en reg om goedere terug te neem.
Indien die items teruggebring word, kan die verbruiker die vorm van
regstelling kies – terugbetaling, herstel of vervanging volgens die winkel se
beleid.
• Verbruiker se verantwoordelikheid – om regverdig te wees, reëls en regulasies
te volg, regverdig/billik, redelike terme en voorwaardes – antwoord moet
gestaaf word.
VRAAG 11
11.1 Bespreek hoe glanspersoonlikhede "wondere [kan] verrig om die aandag en
vertroue van klante te verkry" en hoe dit tot mode-verandering kan lei.
• Glanspersoonlikhede word as rolmodelle/simbole van sukses beskou –
hulle is helde wat mense wil naboots; verbruikers vertrou hulle
gunsteling glanspersoonlikheid se voorbeeld.
• Glanspersoonlikhede kry baie mediadekking; wat hulle dra, is bekend
en word in tydskrifte, op televisie, in flieks, aanlyn, by rooitapyt-
geleenthede, ens. vertoon = dit trek verbruikers se aandag.
• As gevolg van hierdie groot bewustheid wat by gewone mense geskep
word van die modes wat glanspersoonlikhede dra, raak hierdie style
meer gewild.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 11 van 21
• Modeontwerpers gebruik dus glanspersoonlikhede om nuwe modes
bekend te stel deur aan hulle haute couture/hoogmode-klere te verskaf
waarin hulle gesien en gefotografeer kan word.
• Glanspersoonlikhede word gereeld in nuwe uitrustings gesien – sodra
hulle in 'n nuwe uitrusting gesien word, word dit nageboots. Dit lei tot
gereelde modeveranderings. Sypel-oor-teorie (trickle-across-theory).
• Verbruikers se selfbeeld kry 'n hupstoot as hulle dieselfde style as
glanspersoonlikhede kan dra – hierdie style word dus gewild en lei
daartoe dat modes verander.
• Verbruiker aanvraag word sodoende geskep en die produkte word
meer algemeen beskikbaar. Style word meer bekostigbaar as gevolg
van massaproduksie.
Antwoorde moet verband hou met verandering in mode.
11.2 Noem vier vereistes waaraan 'n tekstiel moet kan voldoen voordat dit as
volhoubaar beskou kan word.
• Gekweek en geprosesseer met minimale impak op die natuurlike
omgewing.
• Etiese metodes moet gebruik word, bv. mense- en diereregte moet
gerespekteer word.
• Hernubare bronne moet gebruik word (nie noodwendig organies nie).
Bronne moenie uitgeput of permanent beskadig word in die produksie
van die tekstiel nie.
• Gewasse moet die minimum water benodig.
• Oeste moet groot wees.
• Min of geen chemikalieë moet gebruik/benodig word vir die kweek of
vervaardiging van die tekstiele.
• Herwonne materiale kan gebruik word (bv. plastiek PET-bottels) –
minder nuwe materiale benodig.
• Vesels moet duursaam wees sodat dit langer kan hou voordat dit
weggegooi word.
• Eko-vriendelike
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 12 van 21
VRAAG 12
12.1 12.1.1 Die mees geskikte uitrusting vir 'n onderhoud vir 'n pos in die
Openbare Betrekkinge-afdeling by Edgars se hoofkantoor.
Uitrusting C
• 'n Goeie eerste indruk – haar uitrusting is formeel en
konserwatief. 'n Romp en baadjie lyk professioneel, deftig en
geskik vir hierdie werksomgewing.
• Sy is netjies, behoorlik bedek (geen borsgleuf sigbaar, romp
nie te kort nie). Bybehore is geskik – hakke nie te hoog nie,
nie te veel juwele nie, ens.
• Sy dra klassieke style eerder as om byderwets en modieus te
probeer lyk – sy sal in 'n kantooromgewing pas.
• Haar liggaamstaal straal selfvertroue uit daarom sal sy met 'n
eerste indruk bevoeg voorkom.
• Rooi is een van Edgars se korporatiewe kleure wat ʼn
positiewe invloed in die onderhoud kan hê
• Neutrale kleure met 'n spatsel rooi ('n kragtige kleur wat
selfversekerdheid aandui) skep 'n positiewe eerste indruk.
• 'n Goedversorgde voorkoms dra by tot 'n goeie eerste indruk,
dus kan haar haarstyl netjieser/vasgebind wees.
Uitrusting C is die beste. Uitrusting A kan gekies word, maar
geen punt vir die keuse nie. Punte sal net toegeken word vir
geldige motivering van keuse.
4 geldige redes om keuse te motiveer.
Moet verband hou met eerste indruk.
12.1.2 'n Onderhoud vir 'n pos as sportafrigter by 'n hoërskool.
Uitrusting A
• Hy is taamlik deftig aangetrek, maar hy hoef nie 'n pak klere of
'n das vir hierdie werksonderhoud te dra nie daarom is hy
paslik geklee en skep 'n positiewe eerste indruk.
• Hy is eenvoudig geklee – hy probeer nie formeel of modieus
wees nie, gevolglik skep hy die indruk dat hy bereid sal wees
om buite op die sportveld betrokke te wees.
• Hy moet in hierdie pos 'n goeie rolmodel vir tieners wees –
klassieke klere in sinvolle, neutrale kleure is daarom goed.
• Hy is netjies en eenvoudig geklee, daarom lyk hy toeganklik
en nie intimiderend vir hoërskoolleerders nie.
• Eerste indrukke sluit liggaamstaal in – hy lyk fiks en vol
selfvertroue, in staat om 'n sportspan van hoërskoolleerders
te beheer.
• Formele uitrusting, maar nie korporatief nie
Uitrusting A is die beste.
4 geldige redes om keuse te motiveer.
Moet verband hou met eerste indruk.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 13 van 21
12.2 Gebruik jou kennis van klerekasbeplanning om die veelsydigheid/
buigsaamheid van uitrusting B vir 'n jong volwassene wat 'n eerstejaar
universiteitstudent is, te beoordeel.
• Dit is baie veelsydig omdat dit maklik is om te meng en pas –
basiese/neutrale kleure en klassieke style word gebruik sodat
kledingstukke elk saam met iets anders gedra kan word, bv.
verskillende kleure broeke of hemde. Jeans en 'n wit T-hemp sal goed
saam met baie ander kleure gaan.
• Die student kan belangstelling wek en individualiteit uitdruk deur
byderwetse mode-bykomstighede by te voeg en sodoende
veelsydigheid en 'n buigsame uitrusting skep.
• Die skoene en gordel kan verander word vir ander kleure en style –
dit sal die basiese kledingstukke anders laat lyk.
• Hierdie uitrusting kan deftiger of gemakliker lyk, deur geskikte
bykomstighede by te voeg, daarom is dit veelsydig en geskik vir 'n
verskeidenheid funksies.
• 'n Baadjie of trui kan in kouer weer bygevoeg word – veelsydig vir
verskillende seisoene of om dit deftiger te maak.
4 punte bespreek – moet verband hou met veelsydigheid/
buigsaamheid, nie net algemene geskiktheid nie.
12.3 Bespreek hoekom voldoening aan 'n maatskappy se kleredragkode
noodsaaklik is vir die persoonlike groei van 'n jong volwassene wat die
professionele beroepswêreld betree.
• Om dieselfde/soortgelyk as almal anders aan te trek, skep 'n gevoel
van samehorigheid en sekuriteit – die nuwe jong professionele
persoon sal by die personeel en groep as 'n geheel inpas.
• Die klere wat ons dra het 'n sielkundige effek op ons, bv. ons voel óf
goed óf ongemaklik as ons sekere goed dra. Om te konformeer, beteken
dat wat hulle dra aanvaarbaar is vir ander in die werkplek – daarom sal
die jong volwassenes gemaklik voel en 'n positiewe selfbeeld
ontwikkel omdat hulle veilig in hul werksomgewing voel.
• Om volgens die kleredragkode aan te trek, beteken ook dat die jong
professionele werker deur die maatskappy se kliënte aanvaar word –
dit sal hul selfvertroue laat toeneem as hulle met kliënte werk.
• Om aan die maatskappy se kleredragkode te voldoen, dui aan dat hulle
identifiseer met die maatskappy se beeld, waardes, etiek, ens. – trots
op waar hulle werk en dit kan vir die maatskappy aandui dat hulle bereid
is om as deel van 'n span saam te werk.
• Maak hulle minder opvallend, en in staat om die onsekerhede van jong
volwassenheid en 'n nuwe werk te hanteer.
• Om aan die maatskappy se kleredragkode te voldoen, sal hulle in staat
stel om professioneel en bevoeg te voel, en gevolglik bydra tot hul
persoonlike groei en selfvertroue.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 14 van 21
AFDELING C BEHUISING EN MEUBLEMENT EN DIE VERBRUIKER
VRAAG 13
13.1 D (1) k
13.2 F (1) k
13.3 A (1) k
13.4 E (1) k
13.5 B (1) k
VRAAG 14
Term
(moenie Verduideliking Betaling deur
hierdie kolom Koper/Verkoper
oorskryf nie)
14.1 'n Deposito 'n Bedrag betaalbaar as 'n pand/waarborg vir 'n Koper
kontrak, waarvan die balans later betaal word. Dit
is gewoonlik tussen 5–20% van die koopsom en
kan kontant of in enige ander vorm van
bykomende sekuriteit soos 'n versekeringspolis of
ander bates betaal word. Dit vorm deel van die
totale bedrag.
14.2 Elektrisiteits- 'n Sertifikaat wat deur 'n gekwalifiseerde Verkoper
voldoening- elektrisiën uitgereik word wat sertifiseer dat die
sertifikaat elektriese installering in die huis veilig is volgens
minimum wetlike standaarde. Dit is 'n wetlike
vereiste vir die oordag van eienaarskap.
14.3 Eiendomsagent Agente word kommissie betaal as betaling vir die Verkoper (omdat
se kommissie werk wat hulle doen om die huis vir die eienaar te dit by verkoop-
verkoop. Dit is 'n persentasie (gewoonlik 5–8%) prys ingesluit is,
van die eiendom se verkoopprys. Hoe hoër die is dit in
verkoopprys, hoe groter is die kommissie. Dit werklikheid die
word betaal nadat die verkoop afgehandel is. koper wat dit
betaal)
14.4 Oordragkoste Oordragkoste is belasting wat in terme van die Koper
Wet op Hereregte gehef word op enige
onroerende eiendom wat van eienaar verwissel.
Dit is aan die SAID betaalbaar. Dit is 'n
persentasie gebaseer op die waarde van die
eiendom, maar slegs as dit meer as R600 000
werd is. Dit is nie betaalbaar as 'n nuwe eiendom
van 'n ontwikkelaar gekoop word nie.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 15 van 21
VRAAG 15
15.1 Skets drie faktore wat Steve moet oorweeg wanneer hy 'n yskas kies.
• Funksies bv. ysmaker/watermasjien/selfontdooi-funksie vir gerief;
verstelbare rakke vir items van verskillende groottes./universele ontwerp
• Energieverbruik – menslik: gebruikersvriendelik, maklik om skoon te
maak/selfontdooi-modelle spaar tyd en menslike energie.
• Energieverbruik – nie-menslik: kyk na energie-doeltreffendheid vir laer
lopende koste en minder omgewingsimpak. Dit moet ook vry wees van
CFC's (chloorfluoorkoolstof) wat die osoonlaag beskadig en tot
aardverwarming bydra.
• Die grootte benodig om aan Steve se vereistes te voldoen en in
beskikbare ruimte in sy kombuis in te pas.
• Steve se leefstyl – onthaal hy, koop hy vleis in grootmaat …?
• Kontroleer kwaliteit bv. SABS en duur van waarborge. Prys moet
verband hou met kwaliteit. Kan hy die maandelikse paaiemente met sy
begroting bekostig?
Aanvaar 3 geldige faktore – moet verwys na keuse van yskas.
15.2 Steve moet 'n kontrak met die handelaar aangaan.
15.2.1 Noem die soort kredietooreenkoms wat Steve sal aangaan.
Afbetalingsverkooptransaksie/huurkoop.
15.2.2 Gee die waarskynlike persentasie wat Steve moontlik aan die
handelaar as 'n deposito sal moet betaal.
10%.
15.2.3 Die handelaar kan 'n Kredietburo gebruik om Steve se
kredietwaardigheid na te gaan voordat 'n kontrak met hom
aangegaan word. Verduidelik wat dit beteken.
• Die kredietburo sal 'n rekord hê van Steve se
kredietgeskiedenis, m.a.w. sy betalingsrekord by al die ander
kredietverskaffers waar hy rekeninge gehad het.
• Die kredietgeskiedenis sluit die aantal en soorte rekeninge in
wat hy het, en hoeveel van sy beskikbare krediet hy tans gebruik
asook of hy ooit agterstallig was met betaling en of hy insolvent
verklaar is.
• Dit sal bepaal of hy verdere krediet verkry of nie.
• Hierdie kontrole word benodig om 'n te groot skuldlas van
verbruikers en die toekenning van roekelose krediet deur
besighede te verhoed.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 16 van 21
15.2.4 Gee twee voordele vir Steve om die yskas op krediet te koop.
• Steve kan 'n nuwe yskas kry, selfs al kan hy nie die volle
koopsom bekostig om kontant te betaal nie.
• Hy het onmiddellike gebruik van die yskas al is dit nie ten volle
betaal nie.
• Dit is vir hom makliker om kleiner maandelikse paaiemente te
hanteer – dit verminder die impak op sy maandelikse begroting.
• As hy eers spaar om kontant te betaal, kan die spesifieke model
dalk nie meer beskikbaar wees nie.
• Bou goeie kredietrekord.
Aanvaar twee geldige voordele vir 'n kredietaankoop.
15.3 Steve merk op dat die yskas 'n A+ energiegradering het. Verduidelik die
belangrikheid hiervan.
Dit beteken die toestel is energie-doeltreffend en gebruik dus minder
elektrisiteit. Die energiegraderings wissel van A (mees doeltreffend) tot G
(minste doeltreffend) in Suid-Afrika. Dit beteken dat die lopende koste laer
sal wees en dit sal meer omgewingsvriendelik wees/volhoubaar, alhoewel
dit aanvanklik dalk meer mag kos.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 17 van 21
VRAAG 16
16.1.1 A (1) k
16.1.2 D (1) begrip
16.1.3 C (1) k
16.1.4 B (1) k
16.1.5 C (1) k
16.1.6 D (1) k
16.1.7 C (1) toep
16.1.8 A (1) k
16.2 Bestudeer die advertensie hieronder vir Villa Pierro Landgoed in die
Kaapstad-gebied en beantwoord Vraag 16.2.1 tot 16.2.3.
16.2.1 Oorweeg die behuisingsbehoeftes van Gesin 1 (Nazreen en
Devan). Oordeel hoe 'n meenthuis in hierdie landgoed aan hul
behoeftes kan voldoen ten opsigte van die volgende:
(a) Ligging – hierdie landgoed is buite die stadskern in die
voorstede geleë, en sal dus:
• Stiller wees as om in die stadsentrum te woon – hulle wil
nie die drukte van die stad hê nie.
• Verder buite die stad is eiendomme goedkoper as in die
stad en munisipale tariewe is goedkoper.
• Verder van die werkplek af – hulle moet reisfaktore
oorweeg (tyd, koste, ongerief) alhoewel 25 minute nie te
veel is vir mense wat naby groot stede woon nie.
• Naby die hoofweg – omdat hulle motors het, sal dit
gerieflik wees, maklike toegang tot hoofroetes. Nietemin
sal dit ook 'n hoof-verkeersroete wees (minder
gerieflik/tydrowend weens verkeersdrukte).
• Dis tussen Kaapstad en Stellenbosch en dus gerieflik vir
albei sentrums vir inkopies, uiteet, ontspanning.
• Landgoed is naby Stellenbosch universiteit en skole –
tieners in die huis.
4 punte bespreek met betrekking tot hoe die ligging hulle
sal pas/nie pas nie.
(b) Deeltitel-eienaarskap – sal hul behoeftes pas:
• Gedeelde geriewe = gedeelte koste, bespaar die gesin
dus geld.
• Gemeenskaplike gebiede word deur die korporatiewe
liggaam administreer – hulle het die voordeel van tuine,
onderhoud van buitemure, opritte, ens. sonder die
verantwoordelikheid of die werk.
• Sekuriteit is ultra-modern – is 'n veilige plek om te bly.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 18 van 21
• Heffing sluit munisipale tariewe in.
• Hulle het die voordeel om deel van 'n gemeenskap te
wees – nie in 'n afgesonderde huis nie , veral vir tieners.
• Dit is 'n bate wat in waarde sal toeneem en aan hul
kinders oorgedra kan word.
Om in 'n kompleks te woon, mag dalk nie hul behoeftes pas
nie.
• Maandelikse heffing is 'n ekstra uitgawe in hul begroting;
dit sal ook jaarliks verhoog.
• Mense orals – kan raserig wees, gebrek aan privaatheid.
• Gemeenskaplike areas en fasiliteite word gedeel, nie hul
eie nie en dus nie privaat nie.
• Toestemming moet van die bestuursliggaam verkry word
voordat veranderings aan hul geboue gemaak kan word.
• Daar sal reëls wees wat nagekom moet word.
4 punte bespreek oor hoe deeltiteleienaarskap hulle sal
pas of nie.
(c) Geriewe:
• Hulle is 'n aktiewe gesin en sal dus die swembad en
gimnasium gebruik, wat net vir die inwoners se gebruik
bedoel is, en dis baie gerieflik op die terrein geleë.
• Die geriewe word onderhou en skoongemaak, so dis nie
hul verantwoordelikheid of uitgawe nie.
• Die kinders kan veilig na die verskeie geriewe loop –
swembad, winkels, gimnasium, sportveld.
• Daar is winkels binne die kompleks/landgoed – gerieflik
maar keuse kan beperk/duur wees.
• Vulstasie is baie gerieflik – kan enige tyd brandstof ingooi
sonder om landgoed te verlaat.
• Sportveld is gerieflik vir tieners om na skool en gedurende
naweke te gebruik, kan op gesonde manier sosialiseer met
ander jongmense in die landgoed – maar dit mag dalk nie
altyd beskikbaar wees wanneer hulle dit wil gebruik nie.
4 punte bespreek – hoe die geriewe hulle sal bevoordeel
of nie.
16.2.2 Goeie infrastruktuur is die munisipaliteit se verantwoordelikheid.
Maak 'n lys van vier basiese dienste wat die plaaslike regering aan
inwoners van die noordelike voorstede behoort te verskaf.
• Skoon watervoorsiening
• Elektrisiteit- en/of gasvoorsiening
• Rioolstelsel / sanitasie
• Vullisverwydering en stortingsterreine
• Paaie en sypaadjies
• Geute en stormwaterdreine
• Straatligte
• Biblioteke
• Parke en ontspanningsgeriewe
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 19 van 21
Munisipale dienste in terme van infrastruktuur vir die
gemeenskap (nie verkeerspolisie, brandweer, ens. nie)
Nie die swembad, sportvelde wat landgoed bied nie.
16.2.3 Noem drie inisiatiewe wat die Villa Pierro Landgoed se
beheerliggaam in die gemeenskaplike areas kan implementeer om
die verantwoordelike gebruik van water te demonstreer.
Tabuleer jou antwoord:
Voorstelle (x 3): Redes/verduidelikings (x 3):
Installeer reënwatertenks in die Hê 'n voorraad gratis water om
tuin. swembadwater aan te vul/
watertuine.
Plant 'n inheemse tuin./ Waterwyse Het nie baie water nodig nie.
plante/vetplante
Gebruik 'n swembadbedekking. Verminder verdamping.
Vermy enige dekoratiewe
waterfonteine/strukture
Moenie oormatig terugspoel nie. Vermors water.
Versamel en hergebruik grys water Herwin die water – vermy die
van inwoners (storte, baddens, behoefte om vars skoon water vir
wasmasjiene) vir gebruik in die die tuine te gebruik.
tuine.
Maak tuine vroegoggend of laat in Om verdamping te verminder.
die aand nat./Vermy natmaak van
tuine gedurende winderige dae
Inligtingsborde in gemeenskaplike Informele onderrig en inligting.
area – “spaar water”
Stel ʼn persoon aan om lekplekke Elimineer probleemareas en maak
en watergebruik te kontroleer. seker onderhoud word uitgevoer,
d.i. druppende krane, verminder
watergebruik.
Aanvaar ander geskikte antwoorde – moet verband hou met
waterbesparende inisiatiewe wat die landgoed kan
implementeer (3 × 2 = 6)
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 20 van 21
AFDELING D GEÏNTEGREERDE UITGEBREIDE SKRYFRESPONS
VRAAG 17
Die ekonomiese impak van goedkoop klere-invoere op Suid-Afrika
• Die eerste bron toon aan dat daar groot hoeveelhede goedkoop invoere na
Suid-Afrika plaasvind, waarvan baie onwettig is. Om onwettig te wees,
beteken dat hulle nie die korrekte prosedures vir invoere gevolg het nie, soos
om invoerbelasting te betaal. Dit beteken dat hul verkooppryse minder kan
wees.
• Vervalste produkte – onwettig
• China is ook in staat om goedere goedkoop te vervaardig as gevolg van hul
goedkoop arbeid. Suid-Afrikaanse vervaardigers moet minimum lone of meer
vir hul werkers betaal. Suid-Afrika se arbeidswette beskerm werkers teen
uitbuiting – hulle het daarom spesifieke werksure en werksomstandighede
(insluitende gesondheids- en veiligheidsprosedures), gevolglik kos SA
produksie meer en SA werkers produseer minder as hul Chinese eweknieë.
• Omdat plaaslike vervaardigers baie kompetisie het (onregverdig omdat baie
daarvan onwettig is) kan hulle dikwels nie finansieel kompeteer nie. Plaaslike
vervaardigers sluit dus hul besighede, wat tot duisende werksverliese en 'n
toename in werkloosheid lei wat ʼn direkte impak op families het.
• Plaaslike vervaardigers en handelaars moet BTW hef op verkoopte goedere –
dit verhoog die verkoopprys vir verbruikers. Baie van die Chinese
kleinhandelaars voldoen nie aan die wetlike vereistes nie soos om by SAID te
registreer en hulle vermy dit onwettig om SA BTW te betaal wat hul
bedryfskoste verder verminder daarom minder geld vir die Suid-Afrikaanse
regering.
• Baie van die goedkoop invoere word ontwerp om kitsmodes te wees, dit wil sê
om slegs vir een seisoen of 'n gedeelte van 'n seisoen gedra te word. Dit is
goedkoop, so mense is tevrede om daarvan ontslae te raak en op 'n gereelde
basis te vervang. Mense koop dus dikwels nuwe klere, maar hul geld gaan nie
aan plaaslike vervaardigers nie en bevoordeel nie die SA ekonomie deur
belasting en werkskepping nie. Trouens, nog meer geld verlaat SA en gaan na
Chinese vervaardigers toe.
7 punte bespreek wat verband hou met die ekonomiese impak op plaaslike
produksie en SA as 'n geheel.
Die voordele van die aankoop van "trots Suid-Afrikaans"-klere en
ondersteuning van plaaslike ontwerpers en vervaardigers.
• As jy SA-vervaardigde goedere koop, dra jy by tot die SA ekonomie: Suid-
Afrikaanse maatskappye en werkers sal geld verdien. Byvoorbeeld,
vervaardigers soos Tsonga gebruik plaaslike inwoners om leerskoene met die
hand te maak – en skep daardeur werk en gee plaaslike BBP ʼn hupstoot.
• Plaaslike vaardighede word so ontwikkel en plaaslike werkers sal voordeel
daaruit trek. Werkloosheid sal afneem – meer gesinne verdien hul eie
inkomste, wat beteken minder mense is afhanklik van regeringstoelaes om te
oorleef. Dit skep trots en verhoog die selfbeeld van mense wat hul
vaardighede kan gebruik om goedere te vervaardig.
IEB Copyright © 2017 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: VERBRUIKERSTUDIES – NASIENRIGLYNE Bladsy 21 van 21
• SA mode-ontwerpers is entrepreneurs wat hul vaardighede bydra tot ons
land. As ons hulle ondersteun, ondersteun ons plaaslike talent. Hul besighede
en reputasies sal groei en hulle sal meer verdien – en sodoende meer
belasting bydra. Soos hul besighede groei, sal selfs meer plaaslike werk
geskep word. Dit sal daartoe lei dat die vaardigheidsbasis van die plaaslike
industrie vergroot.
• Verbruikersgedrag skep aanvraag en beïnvloed die mark. In Suid-Afrika is daar
'n groot mark vir goedkoop invoere en die volume van hierdie beskikbare
produkte het gegroei, wat baie nadelig vir plaaslike ontwerpers en vervaardigers
is. As mense plaaslik-vervaardigde klere koop, sal plaaslike ontwerpers meer
moet ontwerp en vervaardig om in die aanvraag te voorsien.
• Suid-Afrikaanse modeontwerpers vertoon hul skeppings by modevertonings
(bv. Kaapstad Modeweek) – dit lok baie besoekers van dwarsoor die wêreld en
bring toeriste-inkomste na SA wat 'n hupstoot vir die ekonomie is.
• Patriotisme
• Omgewingsaspekte/-voordele
8 punte bespreek wat verband hou met die aankoop van 'TSA' en die effek
daarvan op plaaslike ontwerpers en vervaardigers.
Die voordele om klassieke modes soos praktiese leerskoene en handsakke
vir 'n werksklerekas aan te koop.
• Hierdie style raak nie uit die mode nie – is tydloos/bly gewild en kan jarelank
gedra word. Dit spaar geld (goeie waarde vir geld) omdat dit nie dikwels
vervang hoef te word nie.
• Klassieke style is eenvoudig/nie uitspattig nie, en getuig altyd van goeie
smaak. Dit is belangrik om by die werk smaakvol geklee te wees.
• Klassieke skoene is gemaklik. Dit is belangrik omdat jy die hele dag die
skoene by die werk dra.
• Dit pas die meeste mense, dus sal jy goed lyk by die werk.
• Klassieke style gaan saam met baie soorte klere en is gewoonlik in neutrale
of basiese kleure. Dit is prakties vir 'n werksklerekas omdat jy nie 'n spesifieke
paar skoene/handsak hoef te hê wat by 'n spesifieke uitrusting pas nie/hoef nie
handsakke te ruil om by verskillende uitrustings te pas nie.
• Klassieke leerskoene en handsakke sal goeie kwaliteit (sal lank hou/
duursaam) wees, wat beteken dat dit deftig sal lyk, goed sal pas en duursaam
sal wees vir 'n volhoubare werksklerekas. Geld kan dan op prettige mode-items
spandeer word vir na-ure.
5 punte bespreek wat verband hou met voordele van klassieke skoene en
handsakke in 'n werksklerekas.
Totaal: 200 punte
IEB Copyright © 2017
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
- Grade 12 Consumer Studies notes
CAPS revision notes with worked examples.
- Consumer Studies questions by topic
Past exam questions sorted by CAPS topic, with memos where available.
- All Grade 12 Consumer Studies past papers
Past papers by year, with memos where available.
- Grade 12 IEB past papers
More Consumer Studies and other subjects in this collection.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

MemorandumIEB
Consumer Studies Grade 12 IEB 2019 Memo

MemorandumIEB
Consumer Studies Grade 12 IEB 2019 Memo (Afrikaans)

MemorandumIEB
Consumer Studies Grade 12 IEB 2018 Memo

MemorandumIEB
Consumer Studies Grade 12 IEB 2018 Memo (Afrikaans)

MemorandumIEB
Consumer Studies Grade 12 IEB 2017 Memo

Question paperIEB
Consumer Studies Grade 12 IEB 2019 Question Paper
Related documents

Question paperIEB
Consumer Studies Grade 12 IEB 2017 Question Paper (Afrikaans)

Question paperIEB
Consumer Studies Grade 12 IEB 2019 Question Paper (Afrikaans)

AddendumIEB
Consumer Studies Grade 12 IEB 2019 Addendum (Afrikaans)

Question paperIEB
Consumer Studies Grade 12 IEB 2018 Question Paper (Afrikaans)

Question paperIEB
Consumer Studies Grade 12 IEB 2017 Question Paper

AddendumIEB
