Skip to content

Physical Sciences Grade 10 National Exemplar 2015 QP

Question paperPhysical SciencesGrade 10201518 pages

Grade 10 Physical Sciences question paper from the National Exemplar Exam 2015, 18 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

National Exemplar Exam 2015

Document textSearch extracted text and jump to a page.
basic education Department: Basic Education REPUBLIC OF SOUTH AFRICA NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 10 FISIESE WETENSKAPPE: CHEMIE (V2) NOVEMBER 2015 PUNTE: 150 TYD: 2 uur Hierdie vraestel bestaan uit 15 bladsye en 2 gegewensblaaie. Kopiereg voorbehou ll ll AL MIL l I Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 DBE/November 2015 KABV — Gnd 10 INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. 10. 11. 12. Skryf jou naam en klas (byvoorbeeld 10A) in die toepaslike ruimtes op die ANTWOORDEBOEK neer. Hierdie vraestel bestaan uit TIEN vrae. Beantwoord AL die vrae in die ANTWOORDEBOEK. Begin ELKE vraag op 'n NUWE bladsy in die ANTWOORDEBOEK. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik is. Laat EEN reél oop tussen twee subvrae, byvoorbeeld tussen VRAAG 2.1 en VRAAG 2.2. Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik. Jy mag toepaslike wiskundige instrumente gebruik. Jy word aangeraai om die aangehegte GEGEWENSBLAAIE te gebruik. Toon ALLE formules en substitusies in ALLE berekeninge. Rond jou finale numeriese antwoorde tot 'n minimum van TWEE desimale plekke af. Gee kort (bondige) motiverings, besprekings ensovoorts waar nodig. Skryf netjies en leesbaar. Kole voce ANIA] 8 as
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 3 DBE/November 2015 KABV — Graad 10 VRAAG 1: MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE Vier opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee. Elke vraag het slegs EEN korrekte antwoord. Kies die antwoord en skryf slegs die letter (A-D) langs die vraagnommer (1.1-1.10) in die ANTWOORDEBOEK neer, byvoorbeeld pe i 11 1.2 1.3 1.4 In watter EEN van die volgende globale stelsels word alle lewende organismes aangetref? A _ Biosfeer B Litosfeer C Atmosfeer D__ Hidrosfeer Gedurende 'n eksperiment neem 'n groep leerders waar hoe ys in 'n beker smelt. Watter EEN van die volgende verduidelik die leerders se waarneming die beste? A Die ys gee warmte-energie af. B Die ys ondergaan 'n fisiese verandering. C Die ys ondergaan 'n chemiese verandering. D Die ys ontbind in die elemente waterstof en suurstof. Watter EEN van die volgende is 'n mengsel? A Lug B 'n Diamant C Gedistilleerde water D _ Natriumchloried Die getal neutrone in 'n atoom van *{Na is ... A 1 B11 Cc 12 D 23 i i HULU TO TA ieee GAUTENG (2) (2) (2) (2)
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 4 DBE/November 2015 KABV — Graad 10 1.6 Wanneer atoom X van 'n element in Groep 1 ioniseer om X* te word, ... A neem die massagetal van X toe. B neem die atoomgetal van X af. C neem die lading van die kern toe. D neem die getal gevulde energieviakke af. (2) 1.6 Elkeen van die stowwe hieronder word deur aantrekkingskragte tussen twee ione gevorm. In watter EEN van die stowwe het die samestellende ione dieselfde elektronkonfigurasie? A KBr B NaS C MgC D CaCt (2) oy In watter EEN van die volgende is die struktuur korrek verbind met die gegewe element? ELEMENT STRUKTUUR A | Litium Kovalent B_ | Jodium Molekulér Cc | Swawel lonies D_ | Koolstof Metaal (2) 1.8 Watter EEN van die volgende gebalanseerde vergelykings verteenwoordig 'n dissosiasieproses? A K*(aq) + Cf'(aq) > KCKs) B NaCf&s) > Na*(aq) + Cf(aq) C Zn(s) + 2HC&(aq) + ZnCt2(aq) + He(g) D NaCt(aq) + AgNO3(aq) — NaNOs(aq) + AgCt(s) (2) PATE TUTTI ems
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 § DBE/November 2015 KABV — Graad 10 1.9 Watter EEN van die volgende verteenwoordig 1 mol van 'n stof? A 16g suurstofgas B 2g waterstofgas C 22,4 dm? koper D 22,4 cm’ stikstofgas (2) 1.10 Die empiriese formule van 'n sekere koolstofverbinding is CH20. Watter EEN van die volgende kan die molekulére formule van die verbinding wees? A C2HsO B C3HeO C CaHsO2 D = CzHeO2 (2) [20] Koln wort NAAN) ==! seb
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 DBE/November 2015 KABY — + Ged 10 VRAAG 2 (Begin op 'n nuwe bladsy.) Die stowwe in die tabel hieronder is aan graad 10-leerders gegee. geelkoper sand suurstofgas suiker koolstofdioksied koper suiwer lug | soutoplossing | tafelsout | magnesiumoksied 2.1 Uit die tabel hierbo, skryf neer: 2:14 'n Element 2.2 'n Homogene mengsel 21.3 ‘n Diatomiese gas 2.1.4 'n Verbinding wat by 25 °C 'n vaste stof is 2.1.5 'n Heterogene mengsel 2.2 Die leerders voer 'n eksperiment uit om 'n mengsel van sand en suiker te skei. Die eksperiment word in drie stappe gedoen, soos in die diagramme hieronder getoon. Sand en Glasstaaf rat suiker H20(2) 2.24 2.2.2 Kopiereg voorbehou Stap 1 oo Stap 2 Skryf neer die naam van: Vaste stof X fi.0@) <}—Mengsel Y oe ¥ Stap 3 (a) Die proses wat in stap 2 geillustreer word (b) Die proses wat in stap 3 geillustreer word (c) Vaste stof X (d) Mengsel Y ls stap 3 'n CHEMIESE of FISIESE proses? Gee 'n rede vir die antwoord. GAUTENG Blaai om asseblief (1) (1) (1) (1) (1) (1) (1) (1) (1) (2) [11]
7 Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 ¥ DBE/November 2015 KABV — Graad 10 VRAAG 3 (Begin op 'n nuwe bladsy.) 31 Die tabel hieronder toon die kook- en smeltpunte van stowwe A tot D. KOOKPUNT SMELTPUNT dial (°C) (°C) A 78 -117 B 444 133 c -188 —220 D 184 90 ott Kopiereg voorbehou Definieer die term kookpunt. Uit die tabel hierbo, skryf die LETTER (A-D) neer wat die stof voorstel wat 'n: (a) Vioeistof is by 100 °C (b) Vaste stof is by 100 °C (c) Gasis by 25°C Watter EEN van die volgende diagramme__stel_ die DEELTJIERANGSKIKKING van stof A by -—120 °C voor? Skryf slegs I, II of III neer. I Me As IL iss II N00 Blaai om asseblief (2) (1) (1) (1) (1)
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 8 DBE/November 2015 KABV - Graad 10 3.2 Die verhittingskurwe van 'n stof word hieronder getoon. ry 160 120 Temperatuur (°C) o o 40) se) : 0 “ > i) 5 10 15 20 25 30 Tyd (minute) 32.4 Skryf die fisiese toestand van die stof by t = 15 minute neer. (1) 3.2.2 Wat is die kookpunt van die stof? (1) 32.3 Hoe sal die gemiddelde kinetiese energie van die deeltjies van die stof beinvloed word tussen: (Skryf slegs TOENEEM, AFNEEM of BLY DIESELFDE neer.) (a) t=0 minute en t = 5 minute (1) (b) t= 5 minute en t = 10 minute (1) 3.2.4 Verwys na die kinetiese molekulére teorie om die antwoord op VRAAG 3.2.3(b) volledig te verduidelik. (3) [13] Kore voorchou ALLAN KI] seni
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 DBE/November 2015 KABV — Graad 10 VRAAG 4 (Begin op 'n nuwe bladsy.) Chloor is 'n niemetaal-element met 'n atoomgetal van 17 en kan as isotope bestaan. 41 Definieer die term: 4.141 Atoomgetal (2) 4.1.2 Isotoop (2) 4.2 Natuurlike chloor bestaan uit C£-35 en Cl-37. 4.2.1 Skryf die sp-notasie vir Cf-37 neer. (2) 4.2.2 Die relatiewe atoommassa van chloor is 35,5. Bereken die persentasie C£-35 in natuurlike chloor. (3) 4.3 Chloorgas (Cf2) bestaan uit molekule. Skryf neer die: 4.3.1 Getal valenselektrone in 'n chlooratoom C1) 43.2 Tipe binding in chloormolekule (1) 4.3.3 Lewisstruktuur van die chloormolekuul (2) 44 Kalsium reageer met chloor om kalsiumchloried te vorm. 4.4.1 Teken die Aufbau-diagram vir 'n kalsiumicon. (3) 4.4.2 Skryf die chemiese simbole neer van die deeltjies wat in die kalsiumchloriedkristal (rooster) gevind word. a eos vecenou YN LEAN
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 10 KABV — Graad 10 VRAAG 5 (Begin op 'n nuwe bladsy.) 5.1 Die eerste DBE/November 2015 ionisasie-energie en die elektronaffiniteit van die periode 3-elemente word in die tabel hieronder getoon. EERSTE ELEMENT | IONISASIE-ENERGIE eee (kJ-mol") Natrium 496 53 Magnesium 138 o | Aluminium 578 44 Silikon 786 134 Fosfor 1012 72 ; | Swawel 1.000 200 Chloor 4251 349 Argon +:527 0 Soh Verduidelik die verskil tussen ionisasie-energie en elektronaffiniteit. 5.1.2 Gee 'n rede vir die neiging in die eerste ionisasie-energie soos in die tabel aangedui. SAS Hoe sal die TWEEDE ionisasie-energie van natrium met dié van magnesium vergelyk? Skryf slegs HOER AS, LAER AS of GELYK AAN neer, Verduidelik die antwoord. 5.1.4 Bereken die energie wat nodig sal wees om 46 g Na(q) te ioniseer. 6.1.5 Watter EEN van die elemente hierbo het die grootste neiging om Kopiereg voorbehou negatiewe ione te vorm? Verwys na die data in die tabel om 'n rede vir die antwoord te gee. GAUTENG Blaai om asseblief (2) (1) (3) (3) (2)
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 11 DBE/November 2015 KABV — Graad 10 5.2 Bestudeer die stowwe (A-E) in die tabel hieronder en beantwoord die vrae wat volg. 5.2.1 5:2:2 5.2.3 STOF Swawelpoeier Natriumchloriedkristalle Koperdraad COz(s) [droé ys] 'n Diamant Mm\O|O|/o)|> Skryf die LETTER(S) neer wat die volgende voorstel: (a) 'n Stof met 'n reuse-atoomrooster (b) 'n Stof met ‘'n rooster wat uit positiewe ione en gedelokaliseerde valenselektrone bestaan (c) | TWEE stowwe met intermolekulére kragte tussen deeltjies Gebruik Lewisstrukture om die vorming van stof B te toon. Stof D ondergaan SUBLIMASIE. Stel hierdie verandering met 'n chemiese vergelyking voor. VRAAG 6 (Begin op 'n nuwe bladsy.) Magnesiumlint brand in suurstof met ‘n helder, wit viam om '‘'n_ wit vaste stof, magnesiumoksied, te vorm. 6.1 Noem die tipe chemiese binding in: 6.1.1 Magnesiumlint 6.1.2 Magnesiumoksied 6.2 Is die reaksie tussen magnesiumlint en suurstof 'n FISIESE of CHEMIESE verandering? Gee 'n rede vir die antwoord. 6.3 Skryf 'n gebalanseerde vergelyking vir die reaksie tussen magnesium en suurstof neer. 6.4 Gebruik die wet van massabehoud om aan te toon dat massa gedurende die reaksie in VRAAG 6.3 behoue bly. Kopiereg voorbehou {UI AO AN LE A acini GAUTENG (1) (1) (2) (4) (2) [21] (1) (1) (2) (3) (4) [11]
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 DBE/November 2015 KABV — Graad 10 VRAAG 7 (Begin op 'n nuwe bladsy.) Kalsiumkarbonaat, CaCOs, reageer met verdunde soutsuur, HCf, volgens die volgende gebalanseerde vergelyking: CaCO,(s) + 2HCt(aq) CaCt,(aq) + CO2(g) + H20(2) BA Die reaksie hierbo is 'n voorbeeld van 'n suur-basis-reaksie. Definieer die term suur-basis-reaksie. (2) Die grafiek hieronder toon die verwantskap tussen die volume koolstofdioksiedgas, CO;(g), wat gevorm word en die massa SUIWER kalsiumkarbonaat. 40 30) "E 2 3 20 is) a £ i} S 10 ok 0 0,02 0,04 0,06 0,08 0,1 0,12 Massa CaCQ; (g) 7.2 Bepaal, vanaf die grafiek, die volume CO2(g) wat gevorm word wanneer 0,072 g SUIWER CaCOs3(s) reageer. (1) 7.3 'n Sekere teensuurtablet, met 'n massa van 0,25g, bevat hoofsaaklik kalsiumkarbonaat wat met verdunde soutsuur in die maag reageer om koolstofdioksiedgas te vorm. Die konsentrasie soutsuur in die maag is 0,1 mol-dm*. 7.3.1 Definieer die term konsentrasie van ‘n oplossing. (2) 7.3.2 Daar word gevind dat 25 cm* CO,(g) gevorm word wanneer een teensuurtablet volledig reageer. Gebruik die inligting in die grafiek en bereken die persentasie CaCOs,(s) in een teensuurtablet. (3) T33 Bereken die volume soutsuur wat deur EEN teensuurtablet geneutraliseer sal word. (5) [13] nn ALON KI 0m sei
Downloaded from hlayiso.com 13 Fisiese Wetenskappe/V2 DBE/November 2015 KABV — Graad 10 VRAAG 8 (Begin op 'n nuwe bladsy.) 8.1 Baie chemiese reaksies vind in waterige oplossings plaas. Definieer die term waterige oplossing. (1) 8.2 loniese vaste stowwe dissosieer wanneer dit in water oplos. 8.2.1 Definieer die term dissosiasie. (2) 8.2.2 Skryf 'n gebalanseerde vergelyking neer vir die dissosiasie van ammoniumkarbonaat, (NH4)2COs3, in water. (3) 8.3 Die eksperimentele opstelling hieronder word gebruik om die elektriese geleidingsvermoé van 'n_ kalsiumchloriedoplossing, CaCf(aq), en 'n natriumchloriedoplossing, NaCi(aq), te vergelyk. Die konsentrasie van elke oplossing is 0,5 mol:dm™. s @A) Water Die CaCt.(aq) word druppelgewys by water gevoeg en die ammeterlesing word aangeteken na die byvoeging van elke druppel. Die prosedure word dan herhaal met die NaCf(aq). Die resultate word in die tabel hieronder aangetoon. GETAL AMMETERLESING (mA) DRUPPELS OPLOSSING CaCe2(aq) NaC@(aq) 0 0,18 0,18 1 0,55 034 | 2 0,92 0,55 3 1,29 0,74 i 4 1,47 0,92 5 1,84 1,1 6 2,21 1,29 7 2,39 1,47 8:3:1 Identifiseer die: (a) | Afhanklike veranderlike (1) (b) | Onafhanklike veranderlike (1) Koperavoreteu JANA HNN) === 820m sme
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 14 DBE/November 2015 8.4 8.5 KABV — Graad 10 8.3.2 Vanuit die resultate, lei die verwantskap tussen die ioonkonsentrasie in 'n oplossing en sy geleidingsvermoé af. 8.3.3 Gebruik gebalanseerde chemiese vergelykings om te verduidelik hoekom CaCf2(aq) 'n sterker elektroliet as NaCt(aq) is. Dui die tipe reaksie aan wat deur elk van die volgende vergelykings voorgestel word. Skryf slegs PRESIPITASIE, REDOKS of GASVORMING neer. 8.4.1 Zn(s) + CuSO4(aq) —» Cu(s) + ZnSO,(aq) 8.4.2 Zn(s) + 2HCL(aq) —+ ZnCt,(aq) + H2(g) 8.4.3 NazCO3(aq) + BaCt2(aq) + 2NaCf(aq) + BaCOs(s) Skryf 'n gebalanseerde chemiese vergelyking vir die volgende woordvergelyking neer: Salpetersuur + koper — koper(|I)nitraat + water + stikstofdioksied VRAAG 9 (Begin op 'n nuwe bladsy.) 9.1 9.2 Waterstof, H2(g), en stikstof, N2(g), reageer om ammoniak, NH3(g), te vorm. Die reaksie wat plaasvind, word deur die volgende vergelyking voorgestel: N2(g) + 3Ha(g) + 2NH3(g) 9.1.1 Definieer die term 1 mol. 9.1.2 Hoeveel mol ammoniak sal uit 1 mol waterstofgas geproduseer word? 9.1.3 Aanvanklik word 10 cm® stikstof en 24 cm* waterstof in 'n houer gemeng. Die temperatuur en druk bly konstant. Bereken die volume gas wat in die houer sal oorbly nadat die reaksie voltooi is. In 'n ander eksperiment reageer 80 g waterstofgas met stikstofgas om ammoniak te vorm. Bereken die: 9.1.4 Getal mol waterstofgas wat gereageer het 91:5 Volume van die stikstofgas wat by STD gebruik is Wanneer 207 g lood, Pb, met suurstof verbind, word 239 g van 'n sekere oksied van lood gevorm. Gebruik 'n berekening om die formule van hierdie oksied van lood te bepaal. Keio voto LN LEAN, tom ssi (1) (4) (1) (1) (1) (3) [19] (2) (1) (4) (2) (5) [16]
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 15. DBE/November 2015 KABV — Graad 10 VRAAG 10 (Begin op 'n nuwe bladsy.) Die watersiklus in die diagram hieronder verbind die hidrosfeer met die ander globale stelsels. Die letter P, Q, R en S dui sommige van die prosesse aan wat in die watersiklus plaasvind. Waterdamp 10.1 Verduidelik kortliks die term hidrosfeer. (1) 10.2 Noem die prosesse gemerk: 10.2.1 P (1) 10.22 Q (1) 10.23 R (1) 1024 § (1) 10.3 Skryf EEN voordeel van proses R neer. (1) 10.4 Die bou van damme het verskeie voordele vir mense en die omgewing. Noem TWEE van hierdie voordele. - TOTAAL: 150 Koper veorbeta A
Downloaded from hlayiso.com Fisiese Wetenskappe/V2 KABV — Graad 10 DBE/November 2015 DATA FOR PHYSICAL SCIENCES GRADE 10 PAPER 2 (CHEMISTRY) GEGEWENS VIR FISIESE WETENSKAPPE GRAAD 10 VRAESTEL 2 (CHEMIE) TABLE 1: PHYSICAL CONSTANTS/TABEL 1: FISIESE KONSTANTES NAME/NAAM SYMBOL/SIMBOOL VALUE/WAARDE Standard pressure 8 5 Standaarddruk P 1,013 x 10° Pa Molar gas volume at STP ae Molére gasvolume by STD Vn 22,4 dm™-mol Standard temperature Standaardtemperatuur T 273K Charge on electron 19 Lading op elektron a 16x 10°C TABLE 2: FORMULAE/TABEL 2: FORMULES m BO N n=— n=— M Ny Vv c== OR c= n=—— Vv MV Vin Kopiereg voorbehou GAUTENG
SNALISS UU TONG TA AAT TAN ee ol | cob LOL | OOL 66 86 246 | 96 S66 £6 26 L6 06 cu. | ezt 69) | zor | so | e9t | ost | zs | ZL ost pee | byt | Ovb wi | 49 | OH | Ad | gL |} PD ng | wg | Wd] PN 4d | a9 8&2 zee 47 | ON PW) 44] Sa} 30 KE | wo;uy nd GN| NM ed | UL 6s | s9 | 29 99 | so | p9 9 | zg 19 | 09 | 6s | gg oy | 68 60z |20z voz |Lloz | 264 |S6L |zeL [OGL |98t |Per |+er |ezt | GEL Oddi !@eqdds\aL1s/5H |nv dd 4] SO (2H |M |PL |3H 3) PT vs | ss ze re {oe |ez |e | ze [oe ce | ve ce | ee 2g ezt[zzt Git |StL |ztt | 80b |90b |eor | tor 96» ©«Z6 16 68 eLX qs Zz useZ] ul s)pPOs By ziPaRyuyRnys oO soows an |4Z Zl aA zs is 0s | 6 |e 2 | op | sp |r ch | zp br | ov 6£ 62 |st |ez |oz |s9 seo | 6s | 6S | 9¢ | sg | zs 1s | &p Sv 9S f SV 5/9D 2) PD 3) 4Z 5 NDS IN Z)9D S| Pd SUNG] IO SF alll aj9S w)PO Ss WME ve ce | ze ve | oe 6z_|sz | zz |oz |sz |v [ez (z 1z 0z 61 ze be 8z iz | esseuuooje amayejas apiopeuag rd €Z $s % dis gave SSEW JIWOJe sA}}EJOI OJeEUIXOIddy 6IN Z/eN = a a 2 eT 4 ze | ub a | a LL ‘ 6 Z OofNneloxrnae jooqus __) a = | yeumneBouonyosz ageln = m 3 m 2 joquiAs Je *~ AWANeBau0NDa1y aoe & 8 £ 9 S 6Z v £ L i nv feeBuroojy TALNFTSIAAM H > Jequinu s1woy? L (ma) (A) A) (A) CA) (un) (1) SL LL 9L SL vl €L Al bb OL 6 8 2 9 S v € z b FLNIWITS NVA TIGVL FMFANGOldsd FG -€ TAAVLISLNAWAITA JO JIGVL DIGOIM3Ad AHL ‘e AIAVL OL PREIS — AaYy LOZ JequusAoN/4aG ZA/addeysuajeny esalsi4
Downloaded from hlayiso.com

Study this subject

More from Grade 10 Physical Sciences

View all