Skip to content

isiZulu FAL Grade 12 March Test 2018 Question Paper

Question paperisiZulu FALGrade 1220188 pages

Grade 12 isiZulu FAL question paper from the March Test 2018, 8 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
KWAZULU NATAL DEPARTMENT OF BASIC EDUCATION GREENBURY SECONDARY SCHOOL ISIVIVINYO SIKAMASHI WEZI- 2018 ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL) IBANGA LE-12 UMHLOLI: P.N. LUTHULI UMCUBUNGULI: 5.B. MDUNGE ISIKHATHI: IHORA (1) AMAMAKE 40 USUKU: 16/3/18 INANI LAMAKHASI: 8 IMIYALELO KWABAHLOLWAYO - LELI PHEPHA LIHLUKANISWE IZIQEPHU EZINTATHU - FUNDISISA IMIGOMO YALELI PHEPHA NGAPHAMBI KOKUPHENDULA IMIBUZO. - PHENDULA YONKE IMIBUZO NGOLIMI OHLOLWA NGALO. - HLELA IZIMPENDULO ZAKHO NJENGOBA ZIHLELWE EMIBUZWENI. - HLELA ISIKHATHI SAKHO UKUZE UQEDE. - BHALA NGOBUNONO OBUKHULU NANGOKUCACILE. Pheqa ikhasi
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA UMBUZO 1 Fundisisa lesi sigephu esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. INKALAKATHA YAHLANGANISA IZINHLANGA INkalakatha yigama_ clisetshenziswa_ elokishini elisho umuntu owenza izinto ngokudlulele kunabanye. Abanye bathi uyisilkhokho UMduduzi Edmond Tshabalala owazalwa ngomhla we-17 Januwari 1978 endaweni yaseSOWETO elokishini laseZola naye ubenjalo. Wakhula ehlala nomama wakhe, ugogo kanye nodadewabo ababili. Ubaba wakhe akamazi ngoba washona ngonyaka azalwa ngawo. Waziwa kakhulu ngegama_ likaMandoza. Abanye babembiza ngenkalakatha. Kwathatha iculo elilodwa ukuhlanganisa abaMnyama nabaMhlophe baseNingizimu Afrika. INingizimu Afrika yayihlulexa —ukuhlala ngokubekezelelana ngokobuhlanga (race). UMandoza wazakhela udumo (fame) ngengoma/ ngeculo lakhe elithi iNkalakatha Le ngoma wayikhipha ngonyaka wezi-2000. Ngalesi sikhathi inkululeko phakathi kwezinhlanga zaseNingizimu Afrika yayiseyintsha. Ukufika kwale ngoma kwaba nomphumela omuhle wokuhlanganisa izinhlanga nokufunda umculo we-kwaito. Yayidlalwa kuyo yonke imisakazo, imicimbi nakumabonakude. Kwaba yingoma eyashisa izikhotha, UMandoza waqamba ngayo i-albhamu yakhe yesibili eyayihlanganiswe uGabi Le Roux owayesebenza ngokuzimisela ukuthuthukisa umculo we-kwaito. UGabi Le Roux noMandoza babengamathe nolimi. Wasebenza naye isikhathi eside kwezomculo. UGabi umchaza uMandoza njengomculi owayenento ehlukile ongeke uyifundiswe noma uyithenge. Wayekwazi ukuheha abantu ngomculo wakhe, bazibone bonke sebedansa ngisho bengawazi amagama eculo (lyrics) aliculayo, Wayengumfana wase-Afrika owayeyisibonelo kwabanye ontanga bakhe. Uthi wakhula ehlupheka kodwa ngokusebenzisa ithalente lakhe wakhombisa ukuthi noma ngubani angawafeza amaphupho akhe. Umceulo uyakwazi ukuthatha umuntu) umbeke kwelinye izinga. UMandoza akavelanga nje waba isibonelo esihle kwasekuqaleni kwempilo yakhe, Ukukhulela elokishini kunezirselelo (challenges) eziningi ikakhulukazi uma ungumfana okhula ngaphandle kukababa. Maningi amaphutha owenzayo ngokududana/ngokukhohlisana nabanye abafana. Ngesikhathi uMandoza eneminyaka eyi-16, waboshelwa ukuntshontsha/ukweba imoto. Kwaba isifundo kuyena ulkuthi ubugebengu abubuyiseli/abukhokheli ngoba wagwetshwa unyaka nohhafu ejele laseSun City. a 10 20 25 30 35
on Ngenkathi ebuyela ekhaya wahlangana nabangane bakhe akhula nabo uSiphiwe 'The General GTZ! Sibisi, uSizwe ‘Lollipop’ Motaung noSibusiso ‘Bless' Thanjekwayo, baqala iqgembu lomculo elibizwa ngeChiskop. |-Chiskop yayisebenza noGabi Le Roux enkampanini yakhe iGroove City, Kulapho baqala khona ukukhula/ukuthuthuka, Inhloso. kaGabi kwakungukubenza babe ngabaculi abazimele. UMandoza nguyena owashesha wakulungela ukuzimela ngenxa yethalente ayenalo emculweni nokusebenza kanzima. UBless noLollipop sebadlula nabo emhiabeni. Umculo kaMandoza wawunomyalezo kanye nesifundo Kubantu. Ingoma yakhe ethi: ‘Uzoyithola Kanjani Uplel’ Ekhoneni' kuthiwa yagqugquzela ‘amajita amaningi asekasi' (abafana baselokishini) angasebenzi ukuba ahambe ayoluna —umsebenzi, Abantu babeyithanda le ngoma ngoba yayinciphisa ubuvila kubantu abangafuni ukuzenzela_ izinto, UMandoza wayecula ngezilimi eziningi — ezifana nesiBhunu, — isiNgisi, isiXhosa — nesiZulu. Wacula nabaculi bezinhlanga ezahlukene. Ngonyaka_ wezi-2004, wasebenza noDanny kK ku-albhamu — i-Same Difference. Kwakuyisikhathi esihlukile ezweni ngoba ukusebenzisana kwabaculi bezinhlanga_ ezingafani kwakungajwayelekile eNingizimu_ Afrika Kwaba nesifundo — sokuthi singasebenzisana yize — singafani. Kwakhombisa nokuthi umculo uyabahlanganisa abantu kunciphe ukucwasana/ukubandlululana. Lokhu kwenza abantu bathatheka bayithenga kakhulu le alpbhamu yabo. Bathola iSAMA ye-Best Pop Album nendondo yeChannel O Music Awards. Ziningi izindondo azithola ngezingoma zakhe ezahlukene. UMandoza waqalwa ukugula, waphathwa isifo somdlavuza (cancer). Wangena ephuma — ezibhedlela, Ngelinye — ilanga waphuma esibhedlela waya ekhonsathini yomcula eyokhuluma nabalandeli bakhe. Abantu bajabula — kakhulu ukumbona — nakuba/noma babemzwela ngenxa yempilo yakhe eyayingaseyinhle. Abangani bakhe babezama ukuthi ajabule angabuzweli kakhulu ubuhlungu nakuba wayengasaboni kahle emehlweni. Ngomhla we-18 Septhemba 2016, iNingizimu Afrika yathola izindaba ezibuhlungu zokuthi akasekho emhiabeni. Imiyalezo yenduduzo yavela kuwo wonke amazwe omhlaba ngenxa yomsebenzi wakhe kwezomculo. /Nkalakatha yayidlalwa — kuyo yonke imisakazo ngenhloso yokumbhlonipha nokumkhumbula. Washiya emhlabeni unkosikazi wakhe uMpho Mputhi kanye nabantwana babo, ‘Lala kahle Nkalakatha, uyibekile induku ebandla.’ [Icashunwe ephephandabeni Isolezwe, Sephthemba 2016, yase iyahunyushwa] 40 70 ~ a 1.1 llokishi laseZola litholakala kuyiphi indawo? 1.2 Umuntu onjani obizwa ngesikhokho?
1.3 lyiphi ingoma eyayikhuthaza abantu ukuthi bahambe bayosebenza? (4) 1.4 Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe. Ukuthi ingoma ishisa izikhotha kusho ingoma........ A eshisa amazwi abantu B_ eculwa nguMandoza kuphela C edume kakhulu D yaselokishini (1) 1.5 Tomula umusho esigabeni sesi-5 ositshela ukuthi abangane abaqala iqembu leChiskop sebashona. (2) 1.6 Chaza isifundo esatholwa uMandoza ngokwenza izinto ezenziwa abafana abangalungile? (2) 1.7 Yikuphi okwenza uMandoza aphumelele emculweni? Bhala amaphuzu AMABILI (2) 1.8 Chaza lezi zimo zokukhuluma ezibhalwe ngokugqamile njengoba zisetshenzisiwe endabent: (a) Amathe nolimi (2) (b) Uyibekile induku ebandla (2) 1.9 Kwaba namthelela muni ukusebenza ndawonye kukaMandoza noDanny K? Bhekisa endabeni. (2) 1.10 Uyavumelana yini nokuthi ukufa kukaMandoza kwashintsha abantu abaningi. Sekela ngokubhekisa esigabeni sesi-8. (2) 1.14 Ngokucabanga kwakho ingane ekhula ingenaye ubaba iyahlupheka yini? Sekela impendulo yakho. (2) [20] An,
ISIQEPHU B: UKUFINGQA UMBUZO 2 Fundisisa lesi siqephu bese usifingga ngamaphuzu ayi-7. IMIYALELO i. Bhala amaphuzu ayi-7 ngemisho ephelele, amagama owasebenzisile angeqi/ angadluli kwangama-60. 2. Imisho yakho mayibe nezinombolo kusukela kweyoku-1 kuya kweye-7, Bhala iphuzu eliloldwa emshweni ngamanye. 4. Ekugcineni kwamaphuzu wonke owabhalile , bhala inani lamagama owasebenzisile. IZINDLELA ZOKWEHLISA ISISINDO NAMAFUTHA EMZIMBENI Imizimba yabantu ayifani futhi ayilingani, Kukhona abantu abazalwa bebakhulu kanti abanye benziwa ukudla abakunikwa besebancane. Isisindo namafutha kuyinkinga ukulwa nakho emzimbeni futhi kwenza/kubangela izifa ezahlukene. Zikhona izindlela ezingasiza ukuze umuntu akwazi ukuphila nesisindo kanye namafutha adingwa umzimba wakhe, Ukugala usuku Iwakho kudinga ube namandla Kanye nomfutho, Ekuseni uma uvuka kufanele uphuze inkomishi yamanzi afudumele anolamula zonke — izinsuku. Amanzi ayadingeka egazini kumele uwaphuze usuku lonke okungenani_ izinkomishi eziyi-8 ngosuku. Abantu: bacabanga_ukuthi ukuya ejimini kuphela okwehlisa isisindo namafutha. Kubalulekile ukuqala ngokwazi isisindo namafutha adingwa umzimba_ wakho, Ukuzivocavoca ngokwenza ama-earobics nokuhamba_ imizuzu €ngama-60 kwenza ujuluke, lokhu kungasehlisa_isindo emzimbeni walkho. Ungenzi okwenziwa yilaba abafuna ukuba nesisindo eseqile. Ziningi iziphuzo ezimnandi nezihehayo abantu abaziphuzayo. Ukugwema (ukuyeka) utshwala, ijusi neziphuzo ezinoshukela omningi kubalulekile. Itiye eliluhlaza (green tea) nelkhofi elimnyama kungcono kunalezi Ziphuzo ezakha isisindo namafutha. Izitolo zithengisa izinhlobo zamafutha amaningi amanyeé awo ayingozi emizimbeni yethu. Kudingeka usebenzise amafutha i-olive off uma upheka. Abeluleki bokudla bathi i-olive oil ingcono ngoba inamakhalorizi amancane. Isidlo sasebusuku sibalulekile kuwo wonke umuntu, Isikhathi odla ngaso_ isidlo Sasebusuku masibe ngaphambi kwehora lesi-7, Ukudla akugayeki ngakwanele uma umuntu edla ebusuku kakhulu,
Kuyadingeka ukubheka izithako (ingredients) zokudla okuthengayo. Thenga ukudla okunezithako ezinoshukela omncane noma ezingenawo. Funda amalebula (labels) okudla okuthengayo. Impilo iyashesha kanjalo nabantu bathenga ukudla okusheshayo (fast food). Umzimba udinga ukudla okuxube imisoco elingene ukuze usebenze kahle. Kungcono ukuziphekela kunokudla ijanki. 'Yidla kahle ukuze uphile kahle." [Umbhalo wokuziqambela] AMAMAKI ESIQEPHU B: 10
ISIQEPHU C: UHLELO NOKUSETSHENZISWA KOLIMI UMBUZO 3 Bukisisa le khathuni bese uphendula imibuzo ezolandela. Eish! Awubheke uTboz madoda ebhayiza! Akaboni yini ukuthi umama uFlo lona acela kuye imali. Uzosiceba emakhaya ukuthi sidojile - esikoleni. Phela thina sizoziphantela/ sizoziphandela inyuku yokugembula! (washo ebaleka uMpho) Baba igama lami nginguMlungisi, sengiqedile esikoleni kodwa lutho umsebenzi. Ngicela ungiphe itoho ukuze ngisize ekhaya. [Umbhalo wokuziqambela-izithombe-www.googlepics com] 3.1 Yini eyenza uMpho abaleke? (2) 3.2 Indlela uMlungisi amise ngayo izandla iveza muphi umuzwa? (1) 3.3 Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe: Ukuphanta/ ukuphanda ulimi lwasemgwaqweni olusho...... A ukubaleka B ukuzizamela C ukubamba itoho D ukudabukisa. (1) 3.4 Yimiphi imiphumela yokudoja esikoleni? Bhala OKUBILI, (2) 3.5 Qhathanisa izizathu ezenza umlungisi noTboz babe semgwaqweni. (2)
3.6 Ubona ukuthi yini engenziwa ukwehlisa isibalo sabantu abahlala emgwaqweni? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) [10] [AMAMAKI ASEWONKE: 40]

Study this subject

More from Grade 12 isiZulu FAL

View all