SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
NHLABA/NHLANGULANA 2025
UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA
AMAMAKI: 70
Lo mhlahlandlela wokumaka unamakhasi angama-26.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2025 papers 





View all
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo
Grade 12 isiZulu FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2025, 26 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isizulu Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2025 · isizulu. Memorandum, 26 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 26
- File size
- 680.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 26
This exam
NSC June Exam 2025
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 2Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 3Ubuciko / Literature (Set Works)37 marks
- Question 4Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 5Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 6Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 2 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA:
• Ohlolwayo akufanele aphendule imibuzo engaphezulu kowodwa ngohlobo
olufanayo lombhalo.
• Uma umfundi enikeze izimpendulo ezimbili, maka eyokuqala bese ungayinaki
elandelayo.
• Uma izinombolo zezimpendulo zingahleliwe ngendlela efanele, maka
ngokwememo.
• Uma iphutha lesipelingi liphazamisa umqondo, ayingamukelwa leyo mpendulo.
Uma lingawuphazamisi umqondo, ayamukelwe impendulo.
• Uma ohlolwayo engabasebenzisi onokucaphuna lapho kuthiwe akacaphune
khona, ungamjezisi ngalokho.
• Emibuzweni evulekile, akunganikwa mamaki ngoYEBO/CHA noma
NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kanjalo futhi akukho mamaki okumele anikezwe
ngoYIQINISO/AKULONA IQINISO noma UMBONO/IQINISO. Kumele kugxilwe
kulokhu okwesekelwa ngakho impendulo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 3 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQEPHU A: INOVELI
UMBUZO 1: ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa
ISIQESHANA A
1.1.1 Akulona iqiniso.√ (1)
1.1.2 Iqiniso.√ (1)
1.1.3 Iqiniso.√ (1)
1.1.4 Akulona iqiniso.√ (1)
1.1.5 Iqiniso.√ (1)
1.2 KwaHlazakazi.√ (1)
1.3 Into eyenzeka zonke izinsuku.√/A√ (1)
1.4 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Ukufa okwakuphethe uSandanezwe kwakumphica. √/
• Wayebona ukuthi kungaba yingozi ukuthi uSandanezwe ashonele emzini
wakhe ngoba lokho kwakuzophuphisa imithi yakhe. √/
• Wayengafuni ukuvuma kuSandanezwe ukuthi ukufa kuyamehlula ngoba
engafuni ukuthunaza umsebenzi wakhe. √/
• Ukulahleka kwesitho sowesifazane ayesesitholile kwawaqeda nya
amathenjana ayenawo okunqoba isifo. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
1.5 ... wayifumana iziphumulele endlini ibeke umancishana ide yehlisa ilanga
lasemini kwazise kuyashisa kuleliya eligudla ugu. √ (1)
1.6 1.6.1 UZondiwe
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Unenhliziyo enhle. Ngesikhathi kugula uNokulindela wasiza
umzala wakhe ngesikhathi ehambisa ingoduso yakhe
enyangeni. √/
• Uyazazisa izihlobo zakhe. Ngesikhathi ethole ikhefu
lezinsukwana emsebenzini wadlula kubo kaSandanezwe
ngoba efuna ukuyozwa ukuthi ngabe sinjani isimo
somzawakhe. √/
• Unozwelo. Wayephatheke kabi kakhulu ngokugula
kukaSandanezwe, nguye oweluleka umzala wakhe ukuthi aye
kodokotela. √/
• Uyaphana. Ngesikhathi edlule kubo kaSandanezwe wafike
wapha umalume wakhe iphepha elibomvu. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 4 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
1.6.2 UMaZikalala
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Uyaqaphelisisa. Wakwazi ukuzibonela ngokwakhe ukuthi
kukhona okwakungahambi kahle endodakazini yakhe. √/
• Uma kunento engamphethe kahle uyiveza obala. Ngesikhathi
ebona ukuthi indodakazi yakhe ayiphathekile kahle wayihlalisa
phansi waxoxisana nayo. √/
• Unozwelo. Wakhala waze waquleka ngesikhathi kugula
uNokulindela. √/
• Uyalazisa ihlazo. Watshela indodakazi yakhe ukuthi ukuqoma
kwayo uZabalaza kungathela umndeni wonke wakwaMchunu
ngehlazo.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
1.7 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
Ingculazi√/Isifo esingalapheki √ ngoba:
• Incwadi ikhuluma ngesifo esingalapheki ingculazi. √/
• USandanezwe wahamba odokotela, izinyanga nabathandazi ezama
ukuthola usizo. √/
• Bonke abelaphi ayebahamba behluleka bancama ukunqoba isifo
esasimphethe. √/
• Ukufa kuSandanezwe kwakuya ngokuya kudlondlobala kwaze kwaba
sesiphethweni sencwadi elokhu ebambekile. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
1.8 Akabange esahlonipheka kuNokulindela ngoba wayesemgcona ngakho
ukungakwazi ukuzivikela √√ (2)
1.9 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Wayethandana nezintombi eziningi ngesikhathi esebenza ezitimeleni
zamanzi eThekwini.√/
• USandanezwe wayethandana nayo yonke inhlobo yentombi:
amaKhaladi, abaMnyama, amaNdiya kanye nabaMhlophe.√/
• Wayelala namantombazane amaningi ngaphandle kokusebenzisa ijazi
lomkhwenyana.√/
• Wakhombisa ukungayicabangeli ingoduso yakhe uNokulindela ngoba
kwakungenzeka ayithelele ngengculazi.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 5 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQESHANA B
1.10 UMnumzane uSiwela.√ (1)
1.11 Inyanga yathi balicupha ngalesi silwane okuthiwa yimbila bayixube
nezinhlamvu zesihlahla esithile okuthi uma leso sihlahla sesiqhuma nazo
izimbilaphu ziqhume.√ (1)
1.12 • Benihlaleleni nalo muntu esecishe wanifela nje? √
• Niyambona ukuthi usengamathambo kanjani? √ (2)
1.13 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UMbuyisa uncoma izimbiza ebezidliwa nguSandanezwe ngoba zikwazile
ukubamba izimbilaphu ukuthi zingaqhumi. √/
• UMbuyisa uthi le nto ephethe uSandanezwe iyilumbo elicushwa kumuntu
wesifazane. √/
• UMbuyisa uthi leli lumbo abanye balicupha ngalesi silwane okuthiwa
yimbila. √ (2)
1.14 Izenzo ezinhle:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Uyinyanga edumile ngokusiza izindimbane zabantu abagulayo.√/
• Welapha uNokulindela ngempumelelo.√/
• Uyabalalisa, abaphe ukudla abantu emzini wakhe ngaphandle
kokubakhokhisa. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi)
KANYE
Izenzo ezimbi:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Wacwiya isitho sangasese somuntu wesifazane owabe egingqike
nebhasi.√/
• Akamtshelanga uSandanezwe iqiniso lokuthi isifo esabe simphethe
siyamehlula.√/
• Wenza isenzo esasingabeka umsebenzi kaNtshingila engozini
ngokumenzisa into eyicala. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
1.15 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Nguye esimthola ekuqaleni kwendaba kuze kube sekugcineni.√/
• Nguye obhekene nenkinga yokugula.√/
• Zonke izigameko ezenzeka endabeni zithinta yena.√/
• Indaba izungeza kuye ize ifike esiphethweni engalutholi usizo
aludingayo.√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 6 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
1.16 Kwaba isenzo esihle ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UNokulindela wacishe wafa ngenxa yesenzo sabo. √/
• AbakwaMchunu noSandanezwe bangena ezindlekweni zokwelapha
uNokulindela. √/
• UMaZikalala wacishe walahlekelwa impilo yakhe ngesikhathi equleka
uma ebona indodakazi yakhe ibangwa nezibi.√/
• Umnumzane kwakumele enze isibonelo ngabo ukuze nabanye abafisa
ukwenza okufanayo babe nokwesaba babone ukuthi uyasebenza
umthetho kule ndawo. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
1.17 Umbhali uphumelele ukusivezela kahle isifundo kule noveli ngoba
usebenzise:
Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
• Umlingiswa onguSandanezwe ukusifundisa ukuthi kubalulekile
ukuziphatha kahle uma umuntu esebenza kude nasekhaya.√/
• Abalingiswa okunguNonkamfela noMbuyisa ukusifundisa ukuthi
kubalulekile ukuba umuntu ogulayo aqaphele angadlali izinyanga
eziqamba amanga ngokuthi zelapha zonke izifo.√/
• Isibhedlela okwalala kuso uSandanezwe, izinyanga nabathandazi
ukusifundisa ukuthi alikho ikhambi lokwelapha isifo sengculazi.√/
• Inkulumompendulwano phakathi kukaSandanezwe, uyise nonina
ukusivezela ukwehlukana kwabantu ngemibono ngesifo sengculaza. √/
• Abalingiswa abangoZabalaza, uNomgedla noJiyane ukusifundisa ukuthi
imithi yentando ingaba yingozi uma isetshenziswa ngendlela
okungesiyo. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (3)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 7 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu
UMBUZO 2
ISIQESHANA C
2.1.1 Akulona iqiniso.√ (1)
2.1.2 Iqiniso.√ (1)
2.1.3 Iqiniso.√ (1)
2.1.4 Akulona iqiniso.√ (1)
2.1.5 Iqiniso.√ (1)
2.2 eBergville. √ (1)
2.3 Abantu abanemali eningi.√/A√ (1)
2.4 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UManyoba wayesephelelwe amandla okuzondla yena nomkakhe. √/
• Amadodana kaManyoba ahlanganisa amakhanda ngalolu daba, abona
ukuthi kuzoba izindleko ezinkulu ukubahambisela ukudla nyanga
zonke. √/
• Amadodana kaManyoba ayebona ukuthi ngeke abe naso isikhathi
sokubuya nyanga zonke ekhaya ngenxa yomsebenzi. √/
• Amadodana kaManyoba ayehlala kude kakhulu naseMdlovana, ngakho-
ke ayebona kuzoba umqansa ukuya khona nyanga zonke. √/
• Emva kokuvumelana ngokubathatha abazali babo bayohlala nabo,
babona ukuthi kuzobasinda ukubahlalisa ndawonye base beqhamuka
neqhinga lokubahlalisa ngokwehlukana.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
2.5 Bayambona futhi ukuthi lo muntu uya ngokuya eguga kube sengathi akasadli
nakudla lapho ehlala khona. √ (1)
2.6 2.6.1 UMduduzi.
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Unenhliziyo enhle. Wayebazwela abazali bakhe
engahambisani nokuthi bahlaliswe ngokwehlukana.√/
• Uyamlalela unkosikazi wakhe. Uyavumelana nomkakhe uma
embonisa ngephutha abalenza nabafowabo.√/
• Unozwelo ngabazali bakhe. Ngesikhathi engabafici abazali
bakhe eMnambithi wazihlupha waze waya emaphoyiseni.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 8 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
2.6.2 UFanyana.
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Akanaso isibindi sokumela into akholelwa kuyona. Uyabayeka
abafowabo bathathe isinqumo nakuba engahambisani naso.√/
• Unozwelo. Wayengahambisani nokuba abazali babo
behlukaniswe. √/
• Wehlulwa ngunkosikazi wakhe. Wavumelana naye uma ethi
akathandi ukuthi umama wakhe akhuleke lapha emzini wakhe
ngoba ungumuntu ongahambisani nesonto.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
2.7 Inhlalo yomndeni√/ ukungalilahli ithemba√ ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Inhlalo yomndeni wakwaMchunu yayingaseyinhle ngemuva kokuthi
uManyoba esethathe umhlalaphansi.√/
• Ikhuluma ngokungalilahli ithemba nanxa izimo sezinzima emndenini.
OManyoba noMaNdlovu baphindela emuva emzini wabo oseMsinga,
baqala impilo kabusha emva kokuhlukumezeka abakuthola ezinganeni
zabo ngesikhathi behlala nazo ngokwehlukana.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
2.8 Wayenenjabulo ngoba uNgobese wayeseshilo ukuthi uma ubizelwa kuleli
hhovisi usuke uzotshelwa izindaba ezimnandi kepha wayenovalo ngoba
wayengenaso isiqiniseko sokuthi ubizelwa izindaba ezinhle ngempela. √√ (2)
2.9 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UNtombela wayeshade noMaNgubane, benezingane nomuzi endaweni
yaseXobho, kuthe lapho esesebenza eGoli waphinde washada
noMaNgcobo ngaphandle kokwazisa unkosikazi wakhe wokuqala. √/
• UNtombela wayenomuzi eGoli kodwa wawungaziwa wumndeni wakhe
ayewushiye emakhaya. √/
• Kwavela ukungathembeki kwakhe ngesikhathi eseshonile ngoba
uMaNgcobo wayengabhaliwe emafeni kaNtombela. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 9 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQESHANA D
2.10 UFanyana wayezobuza umakhelwane ukuthi alukho yini ulwazi analo
ngomama wakhe njengoba umfowabo engamtholanga lapho
ayeyomhlangabeza khona, eMnambithi.√ (1)
2.11 OKUKODWA kokulandelayo:
• Wayefike athole okuya ethunjini.√/
• Wayesethandazela khona.√ (1)
2.12 Imibuzo EMIBILI kwelandelayo:
• Ubani lowo? √/
• Ngiyaphupha yini bantu? √/
• Ngiyaphupha ngilele yini? √/
• Uthi akuzuvuka ubaba emathuneni esazilalela? √/
• Ngabe uwena lo ozongena kwami? √ (2)
2.13 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UFanyana wancenga umakhelwane wakhe waze wagebisa ikhanda. √/
• Umakhelwane kaFanyana wamtshela ukuthi akangene ngokushesha
endlini. √/
• Ngesikhathi kufika uFanyana umakhelwane wayematasa elungiselela
ukuwasha izingubo eziningi. √/
• UFanyana wangena ngokushesha endlini watshela umakhelwane indaba
ayeze ngayo. √ (2)
2.14 Izenzo ezinhle:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Wagcina esenobudlelwane obuhle nogogo wakhe ngoba esebonile ukuthi
umtshela amaqiniso ngendlela okumele aziphathe ngayo.√/
• Wayesezilalela izeluleko zikagogo wakhe.√/
• Wasola abazali bakhe wabatshela emehlweni ukuthi abanayo indlela
yokukhulisa intombazane. √/
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi)
KANYE
Izenzo ezimbi:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• UThembalihle wabikela umama wakhe ukuthi ugogo uyamhlupha
ngokumshumayeza ngokuziphatha kahle.√/
• Wayehamba ebusuku aze abuye entathakusa. √/
• Wayengaceli futhi engabazisi abazali bakhe uma ezohamba lezi zindlela
zakhe.√/
• Wayevumela ukuthi isoka lakhe elihamba ngemoto limlethe lize
liyomehlisa esangweni kubo.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi.) (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 10 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
2.15 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Nguye esimthola ekuqaleni kwendaba kuze kube sekugcineni.√/
• Nguye obhekene nenkinga yokweqa epulazini ayofuna umsebenzi
eGoli.√/
• Zonke izigameko ezenzeka endabeni zithinta yena.√ (2)
2.16 Kwaba isenzo esihle ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Wayengeke abe nemali eyanele yokulobola uNtombi, eyokondla umndeni
wakhe, ukufundisa izingane zakhe nokuzakhela umuzi. √/
• Wayezophila ngokuhlukumezeka epulazini kanti nezingane zakhe
zazingeke zibe nekusasa eliqhakazile. √/
• Wayengeke alithole ithuba lokufunda esikoleni sasebusuku nokufundela
ukushayela. √/
• Wayezoba yisehluleki impilo yakhe yonke angakwazi ukuzithuthukisa. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi.) (2)
2.17 Umbhali uphumelele ukusivezela kahle isifundo kule noveli ngoba
usebenzise:
Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
• Izenzo zamadodana kaManyoba; uFanyana, uMjwayeli, uBheki
noMduduzi ukusifundisa ngokubaluleka kokunakekela abazali uma
sebephelelwe amandla okuzondla.√/
• Umlingiswa onguManyoba ukusifundisa ngokubaluleka kokuzibekela
imali yomhlalaphansi uma usasebenza ukuze ungahlupheki.√/
• Abalingiswa abangamakhosikazi kaMjwayeli noFanyana ukusifundisa
ngokubaluleka kokuthi amadodana axoxisane namakhosikazi awo
ngaphambi kokuthatha izinqumo ezibalulekile ezithinta ukubhekwa
kwabazali noma umndeni.√/
• Umlingiswa onguManyoba ukusifundisa ngokubaluleka kokungalilahli
ithemba uma izinto zingakuhambeli kahle, njengoba adlala iLotho wawina
imali eyagcina imsize ukubuyisela impilo esimweni esihle.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (3)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 11 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
UMBUZO 3
UMSHADO – N Zulu
ISIQESHANA E
3.1.1 Akulona iqiniso.√ (1)
3.1.2 Iqiniso.√ (1)
3.1.3 Iqiniso.√ (1)
3.1.4 Akulona iqiniso.√ (1)
3.1.5 Iqiniso.√ (1)
3.2 Epulazini.√ (1)
3.3 ukuthukuthela.√/A√ (1)
3.4 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Imvelaphi kaTholakele abayazi kanti noBhekani kuncane akwaziyo ngalo
muntu wesifazane afuna ukumshada.√/
• UTholakele ungumfelokazi osazilile.√/
• Akaziwa ukuthi usebenza msebenzi muni uTholakele.√/
• Endaweni kwakudume ukuthi uTholakele udayisa insangu.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
3.5 Wayethi uma ezifaka esikalweni, ezihlolisisa zonke zingafaneli ukumgana.√ (1)
3.6 3.6.1 UZenze.
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Unobugebengu ngoba wayehlangene noTholakele noPamella
ekudayiseni izidakamizwa, ukusabalalisa imali yomgunyathi,
waqola noBhekani futhi.√/
• Uyiqili ngoba wathatha imali yelobolo wangayihambisa kubo
kaTholakele.√/
• Akathembekile ngoba wakhohlisa uBhekani ethi kufuneka
enye imali yelobolo√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
3.6.2 Umalume kaBhekani.
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Akezwani nehlazo ngoba wayengafuni ukuthi umshana wakhe
ashade nomfelokazi okwakuzofaka wonke umndeni
ehlazweni.√/
• Ulikhonzile isiko lesintu ngoba uthanda ukuthi izinto zenziwe
kulandelwe indlela yesintu yokuphila.√/
• Uyazazisa izihlobo zakhe ngoba waphuthuma emzini
kadadewabo ngesikhathi ecelwa ukuba enze njalo.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 12 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
3.7 Ubugebengu√/Uthando√ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Indaba ikhuluma ngobugebengu kusukela ekuqaleni kuze kube
sekugcineni.√/
• Ikhuluma ngothando kusukela ekuqaleni kuze kube sekugcineni.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
3.8 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Umalume wamduba ngoba uBhekani enza izinto eziphambene
nomndeni, efuna ukushada nomfelokazi osazilile, ongafundile, ongaziwa
nemvelaphi yakhe.√√/
• Umalume wathi angeke abe yingxenye yabantu abazohambisa
ilobolo. √√/
• Wathi angeke aze aye emshadweni ngoba uBhekani wayengafuni
ukulalela unina.√√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
3.9 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Uthandana namantombazane amaningi ngesikhathi esisodwa.√/
• Wakhombisa ukungathembeki ngesikhathi uLindiwe efika kuye ezoxolisa
ngokungamtsheli ukuthi usethandana noTholakele.√/
• Washiya uLindiwe endlini wahamba noTholakele.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
KANYE
ISIQESHANA F
3.10 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Wayegqoke izingubo ezimnyama.√/
• Wayefake isiketi esinezinkinobho phambili ezisuka phezulu ziphele
ezansi. √ (1)
3.11 Azikho.√ (1)
3.12 • Singayitholaphi indawo esingahlala kuyo isikhashana eside nje
Tholakele? √
• Kanti uhlala wedwa? √ (2)
3.13 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UTholakele wenzela uBhekani isiphuzo esibandayo. √/
• Ngesikhathi uTholakele enza isiphuzo, uBhekani wathola kahle ithuba
lokumbuka. √/
• Isiketi esasigqokwe uTholakele sasinezinkinobho phambili ezisuka
phezulu ziphele ezansi. UTholi wayengazifasile ezimbili
ezingasekugcineni. √/
• Amehlo kaBhekani ayengasasuki kuleso sikhadlana sezinkinobho
esasiveza ithanga likaTholi. √ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 13 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
3.14 Izenzo ezinhle:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Wayekwazi ukuxolisa uma enze iphutha.√/
• Wayephathela umama kaBhekani izipho uma evakashele kubo
kaBheki.√/
• Wayekwazi ukuxolela ngoba waxolela uBheki emva kokuba emlaxazile
ekhulelwe ingane yakhe.√/
• Wafunda waze waba nguthisha.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi)
KANYE
Izenzo ezimbi:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Wayelova esikoleni ehleli kubo kaBhekani.√/
• Wayezifikela kubo kaBhekani ngaphandle kokumenywa noma
ukucelwa.√/
• Waya ocansini olungaphephile.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
3.15 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Nguye esimthola ekuqaleni kwendaba kuze kube sekugcineni.√/
• Nguye obhekene nenkinga yokufuna ukuganwa njengokuyalela
kwephupho likayise.√/
• Zonke izigameko ezenzeka endabeni zithinta yena.√ (2)
3.16 Kwaba isenzo esihle ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Wayengeke akuthole ukujabula ngoba babefuna ukumshadisa nomuntu
angamthandi.√/
• Babengeke bahlalisane kahle noBhatomu ngoba umshado wabo
wawungeke ube nesisekelo sothando.√/
• Wayengagcina esehlukumezeka ngoba uBhatomu uyindoda enodlame.√/
• Kwakuzosho ukunikela ngelungelo lakhe lokuzikhethela okumele
akwenze emva kokushonelwa umyeni wakhe.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
3.17 Umbhali uphumelele ukusivezela kahle isifundo kule noveli ngoba
usebenzise:
Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
• Umlingiswa onguBhekani ukusifundisa ngokubaluleka kokulalela abazali
uma bekuxwayisa ngomuntu othandana naye, njengoba umama
kaBhekani nomalume wakhe babemxwayisa.√/
• Umlingiswa onguSifiso ukusifundisa ukubaluleka kokulalela izeluleko
zabangani bakho ukuze ugweme izinkinga, uBhekani wangena
ezinkingeni ngoba akazithathanga izeluleko zikaSifiso.√/
• Izenzo zoTholakele, uPamella noZenze ukusifundisa ukuthi ubugebengu
abubuyiseli ngalutho, ngoba baphelela ejele. √/
• Ukuxhamazela kukaBhekani ukushada noTholakele ukusifundisa
ngokubaluleka kokuthola ulwazi olwanele ngomuntu ngaphambi
kokumshada. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3)
[35]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 14 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQEPHU B: UMDLALO
UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi
ISIQESHANA G
4.1 NguDlamini.√ (1)
4.2 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Wathi yena usenaye umama omphekelayo njengoba ayengaganiwe.√/
• Wayengathandi ukuhamba sekuhlwile. √/
• Wathi ayikho inkinga uma engadli ngoba uhlale edla lapha ekhaya
kwaDuma.√ (2)
4.3 Wayeboshelwe ukuhlasela/ukushaya uMbandlwa ngosuku lomhlangano.√ (1)
4.4 C√/ Ukukhuluma ngobuciko. √ (1)
4.5 Yingoba uDuma akazange azehlise kwasekuqaleni athathise enkosini
uShandu uma efuna ukubiza umhlangano.√√ (2)
4.6 Mbandlwa, ngicela usho uma ngabe unenkinga nge-air time futhi
ungajwayeli ukuyivala iselula yakho. √√ (2)
4.7 4.7.1 D√/UDlamini.√
4.7.2 A√/UDuma.√
4.7.3 E√/UMbandlwa.√
4.7.4 B√/UShandu.√
4.7.5 C√/UMaNgema.√ (5)
4.8 Uvuthondaba lulapho kunomhlangano wokuthelelana amanzi
owawuphethwe uMfundisi uMazongolo efunda incwadi eyayibhalwe yinkosi
uShandu isesibhedlela.√√ (2)
4.9 Ikhansela uDuma lacela uSayitsheni ukuthi agcine ukuthula endaweni.√√ (2)
4.10 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Kwenza ukuthi inkosi uShandu ingameseki ngoba ibona engakhombisi
inhlonipho, lokhu kwawuhlukanisa phakathi umphakathi futhi
kwakuzokwenza izinhlelo zentuthuko ziphazamiseke.√/
• Kwenza ukuthi uDlamini amlwise njalo uma ezama ukumemezela
umhlangano ngoba wayengathathisi enkosini uma ezoba nomhlangano,
lokhu kwakwenza ukuba angakutholi ukwesekelwa yinkosi. √/
• Ukuzibona engcono kunabanye abaholi engasayihloniphi nenkosi
kwenza ukuthi umphakathi ungameseki. √/
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 15 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQESHANA H
4.11 Wayethuswe yisimo sikaMbandlwa kanye nabafanyana abahambisana
nenkosi, abadlula kwakhe bedelela. √ (1)
4.12 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Wayefuna babonisane ngezinkinga ezazihlasele endaweni ezazidalwa
ukungasebenzisani kwenkosi nekhansela, bese beqhamuka nesu
lokuzixazulula. √/
• Kwase kunezinkomba zodlame, uMaShezi engafuni ukuthi afe umyeni
wakhe uDuma kwazise wayemthanda.√/
• Wathi uyabona futhi uyezwa ukuthi abantu benkosi sebeyaxokozela,
bayamsola uDuma. √/
• Wathi akafuni ukubona ake wakubona endaweni yakomalume
eseyingane.√ (1)
4.13 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Itiyela lalizolimaza izinselo zemfuyo yomphakathi.√/
• Kwakuzodingeka ukuthi abantu bakhokhe amaleyithi.√/
• Imfuyo yayizoxhoshwa ugesi.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
4.14 Isimo sokufika kwentando yeningi. √
Lokhu kuqhatha/kuhlukanisa phakathi umphakathi ngokuthi kube khona
abahambisana nenkosi uShandu bese abanye bahambisane nekhansela
uDuma/intando yeningi. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
4.15 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Abantu ababesemhlanganweni baxhawulana, okuwuphawu
lokuthelelana amanzi, kwaba nokuthula endaweni.√/
• Inkosikazi yenkosi neyekhansela bawolana, okuwuphawu lokuzwana. √/
• Inkosi yanikeza uDuma indawo yokusebenzela emzini wayo.√/
• Abantu base bezothola intuthuko endaweni. √ (2)
4.16 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Usethulela isimo sesigcawu nenkundla. √√/
• Umlandi usinikeza ulwazi ngeminyakazo yabalingiswa. √√/
• Umlandi usazisa ngesimo abalingiswa abasuke bekuso. √√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 16 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
4.17 UShandu wayehlakaniphile ngoba:
Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
• Wakhuluma iphuzu elibalulekile elithi kwakumele uHulumeni abavikele
ngokubafundisa ngokusebenzisana nabantu ekuletheni intuthuko.√/
• Wayezicabangela izinduna ukuthi kumele zihole njengamakhansela.√/
• Wayengazimisele ukulwisana nemithetho kaHulumeni, kodwa
wayedinga ukuhlonishwa nje kuphela.√/
• Wathi akathandi ukuthi kubuye udlame nokufa kwabantu endaweni
ngoba akuklomelisi muntu.√/
• Uyalalela uma uMaNgema embonisa, njengokuthi akavume
ukuxoxisana noDuma.√/
• Wabhala incwadi eyayizodala uxolo emphakathini.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (3)
4.18 Wayengumlingiswa olimelayo iqiniso ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Ngesikhathi uDuma eyocela uSayitsheni ukuthi avakashele uDlamini
nenkosi, wathi ngeke alokothe aye enkosini ngoba yayingathinteki
esenzweni sikaDlamini sokuphazamisa umhlangano womphakathi. √/
• Wathi kumele uDuma ayihloniphe inkosi nakuba esesikhundleni
sobukhansela.√/
• USayitsheni wasola uDuma ngokungathathisi enkosini uma ezoba
nomhlangano emphakathini. Akamfihlelanga uDuma ukuthi yiso lesi
senzo esasiqhatha umphakathi.√/
• Wakhuthaza uDuma ukuthi angayeki ukuba yikhansela
bazosebenzisana naye. √/
• Uyamyala ukuthi akaboqala enkosini uma kukhona afuna ukukwenza
emphakathini.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
[35]
NOMA
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 17 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele
ISIQESHANA I
5.1 Abaphathi basemaphoyiseni.√ (1)
5.2 • Wathi ukhonza naye.√
• uZondo ungumfundisi wakhe. √ (2)
5.3 Wadubula umfundisi efuna ukuntshontsha imali yesonto.√ (1)
5.4 C√/Asithandaze√ (1)
5.5 Yingoba uMbhele wathandana noSonto esashade noMaNtuli, kanti nguye lo
Sonto ozogcina emeluleka ngokuthi amise imoto ukuze oMthofi
bambulale. √√ (2)
5.6 Kakuzukungisiza nakancane ukuphikisana nawe lapha.√√ (2)
5.7 5.7.1 D√/USonto.√
5.7.2 A√/UMaMkhize.√
5.7.3 E√/UMbhele.√
5.7.4 B√/UZinhle.√
5.7.5 C√/UDlamini.√ (5)
5.8 Uvuthondaba lulapho umseshi uNhleko efica oMthofi bezungeza umuzi
kaMbhele ebusuku wathi uma ebabuza ukuthi benzani base bemtshela lonke
iqiniso.√√ (2)
5.9 USonto wacela oMthofi ukuthi babulale uMbhele ukuze athole ifa bese
ekwazi ukubakhokhela imali yabo.√√ (2)
5.10 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UZinhle washintsha isikole ayefunda kuso sezinhlanga ezixubile
wayofunda endaweni yasemakhaya. √/
• UZinhle wayesezophila ngaphandle kwabazali bakhe ngoba uyise
wayesedlulile emhlabeni kanti umama wakhe wayeseboshiwe.√/
• UZinhle walahlekelwa abangani bakhe ayesebajwayele esezoqala
abangani abasha. √/
• Isimo senhlalo kaZinhle sashintsha ngoba wayesezohlala nogogo wakhe
owayengeyena umacaphunakusale njengobaba wakhe. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 18 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQESHANA J
5.11 OMthofi balikhipha lonke iqiniso.√ (1)
5.12 Wayengenayo imali yokukhokhela ummeli.√ (1)
5.13 • Ngenxa yokuthi imizi yoDlamini noMbhele yayisondelene, wayekwazi
ukubona konke okwenzeka khona uma emi egcekeni. √
• UDlamini wayekwazi ukubona kwaMbhele ngisho ebuka ngewindi.√ (2)
5.14 Isimo sokuthi uSonto ufisa ukuthola imali yokukhokhela uMthofi. √
UMthofi wayesephumile ejele, esefuna imali yakhe kuSonto ngomsebenzi
amenzela wona wokubulala uMaNtuli. √ (2)
5.15 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• USonto wakhathazeka ngoba akabange esakwazi ukuthola ifa likaMbhele
ngenxa yemibandela ayeyibekile ngefa lakhe.√/
• Waphila ngokukhathazeka ngoba akabange esakwazi ukukhokhela
oMthofi imali yabo njengokwethembisa kwakhe. Lokhu kwenza ukuthi
aphile ngokubaleka, angabi nokuphumula.√/
• Wabolela ejele ngoba wabanjwa esathi uyabaleka.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
5.16 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Usethulela isimo sesigcawu nenkundla.√√/
• Umlandi usinikeza ulwazi ngeminyakazo yabalingiswa. √√/
• Umlandi usazisa ngesimo abalingiswa abasuke bekuso. √√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
5.17 UMbhele wayengahlakaniphile kangako ngoba:
Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
• UMbhele ukholwa konke okushiwo nguSonto ngisho kungawenzi
umqondo.√/
• UMbhele wayengayinaki indaba yokuphatha ukhiye womuzi wakhe.
Lokho kwakudala ukuthi uma engamficanga uSonto angakwazi ukungena
endlini. √/
• Wayesefuna ukuyolwisa oMthofi ngesikhathi becashe noNtshangase
kwaDlamini. Lokhu kwakungamdalela ingozi ngoba wayengakujwayele
ukusebenzisa isibhamu njengoMthofi. √/
• Washayela uSonto ucingo ngesikhathi ebona imoto emlandelayo
esikhundleni sokushayela amaphoyisa, ekubeni esazi ukuthi uSonto
wenza izinto ezingasaqondakali.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (3)
5.18 Wayengumlingiswa olimelayo iqiniso ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Wayekhombisa ukumsola uSonto ngezenzo zakhe zobugebengu,
akazange amvune.√/
• Wayengakholwa ukuthi nguye lo owazala isigebengu.√/
• Kwathi noma emsola uSonto, wamkhuthaza ukuthi angalilahli ithemba. √/
• Wayemvakashela uSonto esejele.√/
• Wavuma ukuthi uzomkhulisa ngobuqotho uZinhle.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 19 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu
ISIQESHANA K
6.1 NguMaMbatha.√ (1)
6.2 • Wathi abantu bavele bacabange ukuthi owesifazane wayebabhangqile
abafokazi labo.√
• Abantu bangasola ukuthi ofuna ukungena umfelokazi nguye owabulala
umufi.√ (2)
6.3 Wayeboshelwe ukugwaza uDumisani.√ (1)
6.4 C√/ Kuyasiza ukubuza kwabanolwazi. √ (1)
6.5 Zikhona ezinye izindlela ayengazisebenzisa uSipho ukuvikela uThenjiwe
ngaphandle kokusebenzisa ummese.√√` (2)
6.6 Umuntu unelungelo lokuzikhethela inqubo yakhe kulezi zinsuku.√√` (2)
6.7 6.7.1 D√/UGugu.√
6.7.2 A√/UThenjiwe.√
6.7.3 E√/Ugogo.√
6.7.4 B√/UNondumiso.√
6.7.5 C√/UDumisani.√ (5)
6.8 Uvuthondaba lulapho kunomhlangano womndeni wakwaZungu
nowakwaMondise, kukhulunywa udaba lukaThenjiwe lokufakela uDumisani
ushevu etiyeni, uThenjiwe esevuma ukungenwa nguDumisani.√√ (2)
6.9 UThenjiwe wafakela uDumisani ushevu ongujuqu etiyeni.√√ (2)
6.10 • UMaMbatha waphoqelela uThenjiwe ukuba avume ukungenwa
uDumisani uma efuna asule icala bese kukhululwa uSipho ejele. √
• UMaMbatha wafafaza inkulumo engelona iqiniso emphakathini ukuthi
uThenjiwe uthandana noSipho, yingakho ayengavumi ukungenwa
uDumisani.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
ISIQESHANA L
6.11 NguThenjiwe noDumisani. √ (1)
6.12 Wathi uzofuna owakhe umakoti ozohlala lapha ekhaya bakhe naye umuzi.√ (1)
6.13 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Wavele wahamba waya kubo kwaze kwaba kabili, engavumelananga
nabasemzini.√/
• Uyazincoma ukuthi wavele wahamba wamshiya kanjalo uMaMbatha
esakhuluma naye.√/
• Ukhuluma amazwi angenayo inhlonipho uthi yena akasona isilima
sokudlala umamezala.√/
• Washaya uThabi ngesikhathi ememeza esho ukuthi umbonile efakela
umfowabo ushevu etiyeni.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 20 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
6.14 Isimo sokuthi uThenjiwe aphoqelelwe ukuthi alandele isiko.√
Umndeni wakwaZungu wawufuna ukuthi uThenjiwe angenwe uDumisani
emva kokushona komkhwenyana wakhe, uSikhumbuzo. √ (2)
6.15 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Waba senkingeni ngoba abakwaZungu bathi kufanele aye ejele, noma
abizelwe umndeni wakubo.√/
• Yashintsha impilo yakhe ngoba kwaphetha ngokuthi avume ukungenwa
nguDumisani, le nto ayengayifuni.√/
• Yashintsha yaba mnandi impilo emzini, imindeni isithelelene amanzi. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
6.16 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Usethulela isimo sesigcawu nenkundla.√√/
• Umlandi usinikeza ulwazi ngeminyakazo yabalingiswa. √√/
• Umlandi usazisa ngesimo abalingiswa abasuke bekuso. √√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
6.17 UZungu wayehlakaniphile ngoba:
Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
• UZungu ukhombisa ubuhlakani ngokuthi athi uthanda ukuthi azihlaziye
kahle izinto uma bekhuluma ngesiko lokungenwa.√/
• Akamvaleli ngaphandle uThenjiwe, uthi uma efuna ukubeka umbono
bayomlalela.√/
• Uyamkhuza uMaMbatha ngokuthathela izinto phezulu, nokungamchazeli
kahle uDumisani ngesifiso sabo sokuthi angene uThenjiwe.√/
• Nguye owabonisa uMaMbatha ukuthi leli siko selidinga ukubhekisiswa.√/
• Wayesethathe isinqumo sokuyombheka uThenjiwe njengoba ayehambe
engashongo ekhaya.√/
• Wazibophezela ukuthi uzobeseka oThenjiwe noDumisani uma kwenzeka
behlangabezana nezinkinga.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (3)
6.18 Wayengumlingiswa olimelayo iqiniso ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Wamsola kakhulu uThenjiwe emva kokuthi uSipho egwaze uDumisani. √/
• Wasigxeka isenzo sikaSipho sokulamula ngommese.√/
• Wamtshela uThenjiwe ukuthi akumele athathe izinto ngamawala, aze
enze izinto ezingekho emthethweni. √/
• Weluleka uThenjiwe ukuthi kufanele ayoxolisa kubona bonke abantu
ayebonile. √/
• Wamtshela uThenjiwe ukuthi akazimisele ukumkhohlisa, uzomtshela
iqiniso njengoba linjalo. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
[35]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 21 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
IZINYEMBEZI ZOTHANDO – DBZ Ntuli (Umhleli)
UMBUZO 7
7.1 ʹAMATHUNZI EZINTABA' – NAP Khumalo
ISIQESHANA M
7.1.1 Otshanini√/ Otshanini eceleni kukaSiziba.√/ Esicongweni sentaba iNcombo√ (1)
7.1.2 OKUKODWA kwalokhu:
• izintaba√/
• amagquma√/
• imihosha√/
• imifula√/
• Isibhakabhaka√/
• Ulwandle√ (1)
7.1.3 Amehlo ayegijima agcine kude le ...√/ ... ulwandle sasilubuka laphaya ... √ (1)
7.1.4 Wayejabulele ukuhlala kamnandi nesithandwa sakhe amehlo abo ebuka
imvelo.√√ (2)
7.1.5 Amazwi kaSiziba ayemahle kakhulu ngaphezu kwalokhu okwakulindelwe
nguNomkhosi.√√ (2)
7.1.6 Abheke phansi ekhombisa uthando lwesoka lakhe.√√ (2)
7.1.7 Le ndaba inesizinda esiqoqekile ngokwesikhathi ngoba yenzeka ngesikhathi
esifushane, esingadonsi kakhulu.√√ (2)
7.1.8 Uvuthondaba lutholakala lapho uSiziba ethusa uNomkhosi ngohlobo
lwemvunulo ayeyifakile, kanti uzokwethuka agcine ngokushona
uNomkhosi.√√ (2)
7.1.9 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Kufanele sizikhethe izinto esidlalisa ngazo abantu abanenkinga
yokwesaba, njengoba uSiziba wethusa uNomkhosi ngokumemeza kakhulu
athi, 'Hha! Kanti uzogcina eseshona ngenxa yokwethuka.' √√/
• Abantu kumele bakuqonde ukuthi ukudlala ngezinto ezinobungozi
kungagcina kubafaka emacaleni, njengoba uSiziba agcina ethethiswa icala
enduneni uSithabathaba. √√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 22 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
7.1.10 Imibono iyokwehluka:
Kwakufanele ahlawuliswe ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Kwakungeke kulunge ukuthi angajezi ngesenzo sakhe sokukhipha
umphefumulo. √√/
• Wayeyazi inkinga kaNomkhosi yokwethuka, ngakho-ke kwakufanele
aqaphele uma emdlalisa. √√/
• Induna uSithabathaba wayefuna kube nokuxolelana nokuthula phakathi
kwale mindeni. √√
NOMA
Kwakungafanele ahlawuliswe ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Wayengahlosile ukubulala isithandwa sakhe, wayethi uyadlala. √√/
• Ukuhlawuliswa sekwengeza ubuhlungu ngoba wayeseshonelwe ingoduso
yakhe. √√/
• Ukujeziswa kwakhe kwakungeke kubathobe amanxeba abakubo
kaNomkhosi, kunalokho kwakuzobavusela amanxeba uma belokhu
bebuka izinkomo zenhlawulo. √√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
KANYE
7.2 'INGCEBO YEZICEBI NEZIMPOFANA' – MJ Mngadi
7.2.1 NguDave McCall √/NguMnumzane MacCall. √ (1)
7.2.2 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Wayengenazo izingane nonkosikazi. √/
• Wayengenabo ubudlelwane bomndeni obunesisekelo sothando. √/
• Wayengenabo abangani. √ (2)
7.2.3 UValerie wayezibona esemdabukela uMnumzane MacCall ngoba
wayesebenza kakhulu engakutholi ukuphumula. √√ (2)
7.2.4 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Indaba iphetha sebezwana oValerie noMnumzane McCall, bakhiphelana
wonke amaqiniso ngempilo yabo. √/
• UMcCall uxoxela uValerie ngokulahlekelwa yingoduso. √/
• UValerie usiza uDave ngokumbonisa ukuthi ayovakashela abazali bakhe
ekhaya labadala. √/
• UDave ushintsha impilo yakhe, uqala ukubona ukubaluleka kokuba
nesikhathi nabantu asondelene nabo. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
7.2.5 C√/Wenza ngani√ (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 23 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
7.2.6 • Okufanayo ukuthi bobabili babephila impilo yokungabi nesikhathi sabanye
abantu, bekhonze umcebo.√
• Umehluko ukuthi uDave wayenawo umcebo√ kanti uValerie yena
ngakolunye uhlangothi wayesempofu.√ (3)
7.2.7 Simveza njengomuntu:
OKUKODWA kwalokhu:
• Onothando. √ Waqamba ibha ngaye ukuze angakhohlwa. √/
• Onozwelo.√ Wayesebonile ukuthi uValerie wayesephelelwe ukuzethemba,
ngakho-ke ukuqamba ibhizinisi elithile ngaye, kwakuzobuyisa umuzwa
wokuzethemba kuValerie. √ (2)
7.2.8 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Babengakwazi ukubekezelela ukuhlala bodwa njengoba uDave
wayengenaso isikhathi asichitha nabo. √√/
• Babengaziboni bebalulekile empilweni kaDave ngoba wayehlala
ematasatasa ngomsebenzi namabhizinisi akhe. √√ (2)
7.2.9 Isingeniso sihle ngoba:
• Siqoqekile√
• Sisethulela umlingiswa omkhulu, uValerie Bennett nenkinga abhekene
nayo, okungukuthi uhlaliswe emzini wesigwili uDave McCall omenzela
konke amphathise okwendlovukazi uqobo, kodwa konke lokho
akumjabulisi uValerie kunalokho kuyamzacisa usuku nosuku.√
• Umbhali usethulela nesizinda sendawo ukuthi le ndaba yenzeka endaweni
yaseMhlali, okuyindawo egudle ulwandle ehlala izigwili ngesikhathi
sanamuhla.√ (3)
AMAMAKI ESIQEPHU C : 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 24 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
AMAHLOKOHLOKO/IZINKWAZI ZOTHUKELA – EJ Mhlanga no JJ Thwala
UMBUZO 8
8.1 'SEZIBUYA INHLAZANE' – SB Mlambo
8.1.1 Sezibuy' inhlazane
Sekugqigqwa namagula√/
Sekusikhathi sokukleza. √
Imvumelwano Siqalo√
Amamaki azokwabiwa ngale ndlela elandelayo:
• Imaki lokuqala elokukhipha okungenani imisho emibili
elandelanayo.
• Imaki lesibili elokubhala uhlobo lwemvumelwano (2)
8.1.2 Imbongi ithi kulesi sitanza asebeqedile ukufunda sebeyayikizela
ngemiyeko yokunqoba. √√ (2)
8.1.3 Imbongi iqonde ukuthi labo abangaphumelelanga sebebabuka
kabi.√√ (2)
8.1.4 Ukugcizelela/ukubabaza indlela abantu abangaphumelelanga
ababadelela ngayo labo abafunde baphumelela bethi
sebeyazitshela/sebeyaziqhenya ngokufunda kwabo.√√ (2)
8.1.5 Amahinikazi. √ (1)
8.1.6 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Kumele abantu bafunde ukuze isizwe sethu siphumelele
siqhubekele phambili. √/
• Kumele sifunde ngokuzimisela ukuze sibe nokusizakala
ezimpilweni zethu kusasa. √/
• Akekho umuntu ongakuphuca imfundo oyisebenzele wena
ngokuzimisela. √/
• Asebephumelele, baqhubekela phambili nemfundo, kuhle
bakhuthaze nabanye ukuba bafunde nabo. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
8.1.7 Abafundi abaphumelele ngenxa yokufunda ngokuzimisela.√√ (2)
8.1.8 Imbongi iqonde ukuthi nalabo abasaqhubeka nokufunda,
abacobelele nabanye amacebo okuphumelela kwezemfundo. √√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 25 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
8.1.9 Izimpendulo ziyokwehluka:
Ngiyavumelana ngoba:
OKUKODWA kwalokhu:
• Iziqu zemfundo ozizuzile awusoze walahlekelwa yizo ziyohlale
ziwusizo kuwe impilo yakho yonke. √√/
• Uma usufunde wagogoda akekho noyedwa ongathatha iziqu
zakho azenze ezakhe. √√/
• Imfundo iyohlale ikusiza ngokuthi uthole umsebenzi bese uphila
impilo engcono. √√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.)
NOMA
Ngiyaphika ngoba:
OKUKODWA kwalokhu:
• Yize iziqu zakho zingasoze zathathwa muntu, kodwa angeke
zikusize ngazo zonke izikhathi. Bakhona abantu abahleli
emakhaya abangasebenzi yize beneziqu zabo ngenxa
yokusweleka kwamathuba omsebenzi. √√/
• Inkohlakalo iphinde yenze kube nzima kubantu abaneziqu
ukuthi bathole imisebenzi. Isikhathi esiningi abantu
sebeqashana ngokwazana kunokubheka ikhono kanye neziqu
zomuntu. √√/
• Ukwanda kokusetshenziswa kwezidakamizwa notshwala
kwenza ukuthi umuntu angaqasheki ngenxa yokugxila kwakhe
ezidakamizweni.√√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 26 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
8.2 'NONKULULEKO' – Nomthandazo C Makhanya
8.2.1 Ezintabeni zasemaweni√
Emagqumeni nasezigodini. √ (2)
8.2.2 Nonkululeko ntokaz' enhle√ (1)
8.2.3 Mana njalo kuleyo nqubo,
Qhubeka njalo kuleyo migomo, √
Ukuxhumana maphakathi √
NOMA
Mana njalo kuleyo nqubo,
Qhubeka njalo kuleyo migomo,√
Ukuxhumana maphakathi√
Amamaki azokwabiwa ngale ndlela elandelayo:
• Imaki lokuqala elokukhipha imisho yomibili nokudwebela
amagama.
• Imaki lesibili elokubhala uhlobo lokuxhumana. (2)
8.2.4 Ukwenzasamuntu. √ (1)
8.2.5 Inhloso yembongi yokusebenzisa isizura/isikhawu emgqeni we-17
ukubala izinto abazenzayo uma sebejatshuliswe ukuthola
inkululeko.√ ukusina indlamu nokusina umchwayo kokubili
okuwuhlobo oluthile lokusina.√ (2)
8.2.6 Umugqa wama-26 kuya kowama-27:
Ukufika kwakho kufana √
Nokuqhamuka kwenhlamvu yelanga,√
NOMA
Umugqa wama-29 kuya kowama-30:
Ubukhona bakho bush' ukuhlabana√
Okuyosala kungumlando waphakade. √ (2)
8.2.7 C √/ Inkululeko√ (1)
8.2.8 Imbongi iqonde ukuthi ukuba khona kwenkululeko kusho
ukuphumelela noma impumelelo.√√ (2)
8.2.9 Ulisebenzise kahle ngoba ukuphithana kusho ukudideka okungaba
okomqondo noma udidwe okuthile. Lapha imbongi igcizelela (2)
ukuthi ukufika kwenkululeko kuqeda ukudideka kubantu.√√
8.2.10 Isigqi sale nkondlo siyashesha √ ngenxa:
• Yomoya wokujabula ngoba imbongi iveza imizwa yayo
yokujabula noma yokuthokoza ngenkululeko eletha ukujabula
kubantu.√
• Yokuthi imigqa eminingi kule nkondlo mifishane. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi.) (3)
AMAMAKI ESIQEPHU D: 35
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2019 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Memo

Memorandum



