Confidential
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
LWEZI 2025
AMAMAKI: 70
ISIKHATHI: Amahora ama-2½
Leli phepha linamakhasi angama-32.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentQuestion paper 











View all





Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2025 QP (isiZulu)
Grade 12 Isizulu Fal Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2025 (isiZulu), 32 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isizulu Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · isizulu. Question paper, 32 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isizulu Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Question paper
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 32
- File size
- 1.1 MB
Loading document…
Loading document…
1 of 32
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 2 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
IMIYALELO KWABAHLOLWAYO
1. Fundisisa kahle le miyalelo ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.
2. Ungayifundi yonke imibuzo ekuleli phepha. Bheka OKUQUKETHWE ekhasini
elilandelayo bese umaka izinombolo zemibuzo yezincwadi ozifundile kulo
nyaka. Ngemuva kwalokho funda le mibuzo bese ukhetha imibuzo ezincwadini
EZIMBILI ozophendula ngazo.
3. Leli phepha LINEZIQEPHU EZINE:
ISIQEPHU A: Inoveli (35)
ISIQEPHU B: Umdlalo (35)
ISIQEPHU C: Izindaba ezimfishane (35)
ISIQEPHU D: Izinkondlo (35)
4. Phendula imibuzo EMIBILI kuphela, kunoma yiziphi iziqephu ezimbili
ezilandelayo (umbuzo OWODWA esiqeshini NGASINYE.)
ISIQEPHU A: INOVELI
Phendula umbuzo ngenoveli EYODWA oyifundile.
ISIQEPHU B: UMDLALO
Phendula umbuzo ngomdlalo OWODWA owufundile.
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
Phendula imibuzo ngazo ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihlolwayo.
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
Phendula imibuzo ngezinkondlo EZIMBILI ezibuziwe.
5. Sebenzisa uhlu lokubheka imibuzo ephenduliwe ('checklist') ukubheka ukuthi
ukhethe ngendlela efanele yini.
6. Landela imiyalelo esekuqaleni kwesiqephu NGASINYE ngokucophelela.
7. Bhala izinombolo kahle njengoba zibhaliwe kuleli phepha lemibuzo.
8. Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.
9. Indlela yokuhlela isikhathi encomekayo:
Sebenzisa isikhathi esicishe sibe imizuzu engama-75 esiqeshini ngasinye.
10. Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 3 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
OKUQUKETHWE 2025
Leli khasi lizokusiza ukukhetha imibuzo ofisa ukuyiphendula ngaphandle kokufunda
yonke imibuzo.
ISIQEPHU A: INOVELI
Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
IZINOMBOLO ZEMIBUZO AMAMAKI IKHASI
1. Ithemba Lami 35 5
2. Kusinda Kwehlela Endodeni 35 8
3. Umshado 35 11
ISIQEPHU B: UMDLALO
Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
4. Ababulali Benyathi 35 14
5. Icala Kaliboli 35 18
6. Isiko Nelungelo 35 22
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
Phendula imibuzo kuzona ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihloliwe.
7.1 'Amathunzi Ezintaba' 18 26
7.2 'Ingcebo Yezicebi Nezimpofana' 17 28
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
Phendula imibuzo YOMIBILI kulesi siqephu.
8.1 'Nonkululeko' 18 29
8.2 'Sezibuya Inhlazane' 17 31
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 4 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
Uhlu Lokubheka Imibuzo Ekhethiwe ('Checklist'):
ISIQEPHU IZINOMBOLO IMIBUZO THIKHA UMBUZO
ZEMIBUZO EPHENDULIWE OWUKHETHILE
A: INOVELI 1–3 1
NOMA
B: UMDLALO 4–6 1
NOMA
C: IZINDABA
7 1
EZIMFISHANE
NOMA
D: IZINKONDLO 8 1
QAPHELA: Qiniseka ukuthi uphendule imibuzo eziqeshini EZIMBILI kuphela.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 5 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
ISIQEPHU A: INOVELI
UMBUZO 1: ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa
Funda iziqeshana EZIMBILI (u-A no-B) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.
ISIQESHANA A
'Ngenxa yokuthi lesi sifo sesigcwele wonke umzimba, kuzofanele ngikugcabe onke
amalunga ukuze insizi ihlangane ezinhlanganweni zomzimba ilwe nesifo. Emveni
kokukugcaba, ngizokunika omunye umuthi wokuchatha nomunye ozowuphuza ukuze
igazi ngilihlanze ngaphansi nangaphezulu. Uyabona mfo kaMkhumane lesi sifo sakho
sinzima njengoba nawe uzibonela, ngakho-ke sidinga imithi yangempela hhayi into 5
yokudlala. Ephusheni lami ebusuku, abakithi abangasekho bangibonisile imithi
okufanele ngikwelaphe ngayo. Omunye wale mithi ukhona lapha kwelakithi nakuba
uyingcosana nje. Eminye-ke kusafanele ngiyibhukulele ngihambe ngiyoyifuna ukuze
ngiyithole. Omunye kufanele ngiwulande ePutukezi kwaLomahasha njengoba ngangike
ngasho. Nalapho iyobe ingakapheleli ngoba abaphansi bathe ngiyithake ngesitho 10
sangasese sowesifazane osemncane. Uyazi-ke nawe mfana ukuthi yinto elukhuni
kanjani ukuthola zonke lezi zinto ezifunakalayo. Ngithi mangikwazise mfana ngaleli
phupho, usize kube yisifuba sakho, wazi ukuthi engikwenzayo ngikwenzela ukusindisa
wena. Into efike ingime ngqi njengesidwa ukuthi amakhosi athe loyo muntu wesifazane
kungabi umuntu ohambe ngesandla sami, futhi kungabi umuntu ohambe ngokugula.' 15
Wayilanda kanjalo umfo kaMbeje indaba yephupho lakhe. Into eyayimxaka ukuthi kazi
sithondini uyovelaphi. Ngaleso sikhathi wayesefile uvalo uSandanezwe, ethuswa ukuthi
kufanele kuhambe umuntu ukuze asinde.
[Isahluko sesi-3]
1.1 Kungani uMbeje wayebona kufanele amgcabe onke amalunga omzimba
uSandanezwe? (1)
1.2 Ngokwalesi siqeshana, wawuzomsiza kanjani uSandanezwe umuthi
wokuphuza nowokuchatha? (2)
1.3 Yini eyenza ukuthi uNtshingila angakwazi ukusiza uNonkamfela ngokumtholela
isitho sangasese somuntu wesifazane? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
1.4 Nikeza izizathu ezenza ukuthi uZabalaza akhethe uNomgedla ukuba kube
nguye ofakela uNokulindela umuthi wentando. Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
1.5 Igama elibhalwe ngokugqamile 'Wayilanda' lichaza ukuthini?
Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
A Ukuthetha kakhulu
B Ukuxoxa indaba
C Ukulalela ixoki
D Ukukhala kakhulu (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 6 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
1.6 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
1.6.1 UMzulazula A Inkosi yesizwe sakwaMadlebe
1.6.2 UMchunu B Ubaba kaSandanezwe
1.6.3 UZungu C Isoka likaSebenzile
1.6.4 UKhumbulani D UMacingwane
(4 x 1) (4)
1.7 Chaza amagama abhalwe ngokugqamile emgqeni we-15. (2)
1.8 Ngabe yini eyabangela ukuthi uSandanezwe acele ukuvakashela ekhaya
ngesikhathi elashwa kwaMbeje? (2)
1.9 USandanezwe ungumlingiswa osemqoka kule noveli. Sekela lesi sitatimende
ngamaphuzu AMABILI. (2)
1.10 Ucabanga ukuthi uSandanezwe wayethembekile kwezothando? Sekela
impendulo yakho. (2)
KANYE
ISIQESHANA B
'Ngikuzwa kahle nkosazana ngingadakiwe, yiqiniso impela le nto oyishoyo, kodwa-ke
lokhu okwami kwehlukile, okothando kuphela hhayi ukubulala.' UZabalaza naye
ezabalazela ukuzivikela.
'Uma kungewona owokubulala hleze ngingazama, nakhona sengihlulwa yikho nje ukuthi
ungukanina kodwa kungenjalo bengingeke mpela mpela ngavuma. Nalapho kodwa 5
kuyoncika ekuthini usizo alukho yini ngaphezulu kwamandla ami.'
Yamgqolozela intombi yalinda azokusho.
'Nkosazana ngizocela uqaphelisise ungalenzi iphutha nangengozi uphambanise le mithi
engizokunika yona,' esho embhekisisa efuna ukubona ukuthi ngabe umuzwa kahle yini.
'Ngizocela lona uwufake ekudleni noma emanzini azophuzwa yintombi,' esho emnikeza 10
ibhodlelana lokuqala. 'Lona wona kuzofanele uwuvuvuzele emanzini ezogeza ngawo
intombi. Nakanjani kulena ngeke adabule, wena nje uqikelele ukuthi ingaphambani.'
Wamnikeza nebhodlelana lesibili.
'Sekukimina-ke ukuthi ngiyifaka kanjani le mithi noma ngivakashela kubo noma ngimbize
azolala kithi ukuze ngithole kahle ithuba lokuyisebenzisa, nokho icebo seliyozakha. 15
Hhayi, kodwa buyanihlupha ubushimane benu kanina ngoba bugcina sebufundise nathi
ukuthakatha.'
'Wo-hhe! Kuyothiwani kanina ngoba kuphilwa ngakho ukusizana lapha ezweni.'
Baxoxa-ke base beyehlukana bethembisene ukubonana esikhathini esingengakanani
kuzwakale ukuthi ngabe izinto zihambe ngalo yini uhlelo. 20
[Isahluko sesi-6]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 7 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
1.11 Yini uZabalaza ayinikeza inkosazana ayexoxa nayo ngalolu suku? (1)
1.12 Bhala isibongo sikaZabalaza. (1)
1.13 Nikeza okufanayo phakathi kukaNonkamfela noMbuyisa. Bhala iphuzu
ELILODWA. (2)
1.14 Enye yezindikimba ezitholakala kule noveli, 'ukuthembeka'. Bhala amaphuzu
AMABILI asekela lo mbono. (2)
1.15 Isenzo sikaZabalaza nezinsizwa zangakubo sokuhlekisa ngokugula
kukaSandanezwe silukhulisa kanjani udweshu kule noveli? Bhala amaphuzu
AMABILI. (2)
1.16 Ukube wena wawunguSebenzile wawuyomeluleka uthini umngane wakho
uNokulindela uma ekuxoxela ngenkinga yakhe noSandanezwe? Bhala
amaphuzu AMATHATHU. (3)
1.17 Ngokubona kwakho kwaba isenzo esihle yini ukuthi uNonkamfela angamtsheli
uSandanezwe ukuthi isifo esasimphethe siyamehlula ukuselapha? Sekela
impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
1.18 Xoxa ngekhono lombhali lokuqamba kahle umlingiswa onguNokulindela. (2)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 8 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
UMBUZO 2: KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu
Funda iziqeshana EZIMBILI (u-C no-D) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.
ISIQESHANA C
UManyoba wasebenza eGoli iminyaka eminingi engakwazi ukuzijabulisa ngoba
efundisa izingane zakhe, efuna ukuba zisebenze zinganceli isithupha njengaye.
Engakayi ukuyofuna umsebenzi ePitoli, wake wahlaselwa ukufa okwamenza
waphindela ekhaya. Wahlatshwa izibhobo zathi azimbulale, zaze zathi izinsizwa
zangakubo kungcono abuyele ekhaya ukuze elashwe ngesiZulu ngoba becabanga 5
ukuthi waphuzela okhambeni okwakuphehlelwa amanzi ngalo. Wahanjiswa ekhaya
ngokushesha. Walashwa kodwa kwanhlanga zimuka nomoya, wabe eseyiswa
esibhedlela. Wahlala izinyanga ezintathu zonke elashwa esibhedlela saseGreytown.
Esengcono waphindela eGoli lapho ayesebenza khona. Wahlala unyaka wonke
wayesethola umsebenzi ePitoli. Kwaba kubi impela ezinsizweni zangakubo esehamba 10
eGoli, kodwa-ke kwakungekho ababezokwenza ngalokho ngoba babengeke balawule
impilo yakhe. Wahamba kanjalo-ke eGoli. Engakashiyi iPitoli wafundela ukushayela
izimoto ezincane, wazithola izincwadi zokushayela ngemuva kokukhulu ukwehluleka
lokhu. Wajabula kakhulu ngoba uNdabazabantu wamnika umsebenzi wokushayela
khona ngaphakathi efemini, ngemuva nje kwesikhashana esanda kuthola izincwadi. 15
Ngemuva kwezinyanga ezimbalwa, wanikwa umuntu owayazi kahle indawo ukuze aqale
ukuhambisa izimpahla ezindaweni lapho zifuneka khona. Lo msebenzi wamhambisa
iPitoli neGoli lonke ngoba wayediliva izimpahla. Wawusebenza-ke lo msebenzi
ngokukhulu ukuzimisela lokhu.
[Isahluko sesi-7]
2.1 Kungani uManyoba wayengakwazi ukuzijabulisa ngesikhathi esebenza eGoli? (1)
2.2 Ngokwalesi siqeshana yini eyenza ukuthi uManyoba aphindele ekhaya
okwesikhashana ngaphambi kokuyofuna umsebenzi ePitoli? (2)
2.3 Yini eyenza ukuthi uManyoba ashiye umsebenzi emayini eGoli emuva
kwezinyanga eziyisishagalolunye kuphela eqashiwe? Bhala amaphuzu
AMABILI. (2)
2.4 Nikeza izizathu ezenza ukuthi uManyoba akhushulelwe esikhundleni
sokusebenzisa umshini ongasemnyango efemini ayesebenza kuyo. Bhala
amaphuzu AMABILI. (2)
2.5 Ukuhlatshwa izibhobo kuchazani?
Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
A Ukuphathwa yisifo sofuba
B Ukugwazeka ngaphakathi emzimbeni
C Ukulunywa umzimba wonke
D Ukuphuza okhambeni olungafanele (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 9 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
2.6 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
2.6.1 UMirriam A Inkosi yesizwe saseMaChunwini
2.6.2 UNtombi B Indodakazi kaManyoba
2.6.3 USimakade C Ushade noMaNgubane
2.6.4 UNtombela D UMaGatsheni
(4 x 1) (4)
2.7 Chaza amagama abhalwe ngokugqamile emgqeni wesi-7. (2)
2.8 Ngabe yini eyenza ukuthi uManyoba ashiye eMsinga ayozifunela eyakhe
indawo eMdlovana? (2)
2.9 UManyoba ungumlingiswa osemqoka kule noveli. Sekela lesi sitatimende
ngamaphuzu AMABILI. (2)
2.10 Ucabanga ukuthi uNtombi wayethembekile yini kwezothando? Sekela
impendulo yakho. (2)
KANYE
ISIQESHANA D
'Uthi ikholwa elibiza uninazala ngenuku esikhundleni sokumwashela, amncishe ukudla?
Athi akahlukane nengane yakhe iphuma esipotini?'
'Cha! Mina …'
'Wena bani? Akuwena yini owawuthethisa umama wakho, uthi akahlukane nengane
yakho? Usumlahlile umama wakho usuzomfuna lapha engekho khona. Sengathi 5
angangatholakala ngimfunge ubaba esemathuneni, uyowukhomba umuzi onotshwala.
Phuma lapha ngingaze ngi …' Asho athathe iketela elinamanzi abilayo. Waphuma
ngelikhulu ijubane elandelwa iketela.
Wafika ekhaya wangawuvala umlomo ngendlela uMaNdlovu amtshele ngayo. Baqala
ukuba bethuke manje, kwakufanele ukuba basuke ngaso leso sikhathi baye eMnambithi 10
nabo bayofuna lapho becabanga ukuthi bakhona oyise nonina. Bahamba ubusuku
bonke indodakazi yabo ingafuni ngisho ukubakhulumisa.
EThekwini uMjwayeli nomkakhe baya kulo muzi lapho uyise wayejwayele ukuya khona.
Bathi bengena nje esangweni, indoda yavulela inja kwakhalwa ubumayemaye inja
enkulu ibasukela, wayikhuza. Bacela ukukhuluma nayo, yathi abangene. 15
Baba ukungena nje endlini yababuza: 'Nginganisiza ngani?'
Kwaphendula uMchunu: 'Besicela ukubuza ukuthi ubaba evalelisa kinina akashongo yini
ukuthi uyaphi?'
'Uthe uya eMnambithi. Nikushiso yini lokho?'
'Abafowethu ababatholanga esiteshini, bafike sebehlile esitimeleni.' 20
'Kanti ubaba wenu ngempela uMchunu naningamnakile nje. UMchunu ubehamba
ngezinto ezinganakekelwe zonke izinsuku ukhona makoti?'
[Isahluko se-10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 10 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
2.11 Yini eyenza ukuthi uMaNene aphume ngelikhulu ijubane emzini kaMaNdlovu? (1)
2.12 Bhala isibongo sikaMjwayeli. (1)
2.13 Nikeza okufanayo phakathi kukaFanyana noBheki. Bhala iphuzu ELILODWA. (2)
2.14 Enye yezindikimba ezitholakala kule noveli, 'ukubekezela'. Bhala amaphuzu
AMABILI asekela lo mbono. (2)
2.15 Isenzo sikaMaNene sokuhlukumeza umamezala wakhe silukhulisa kanjani
udweshu kule noveli? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
2.16 Ukube wena wawungumakhelwane kaMjwayeli wawuyomeluleka uthini
umakhelwane wakho mayelana nendlela ababephethe ngayo uMchunu? Bhala
amaphuzu AMATHATHU. (3)
2.17 Ngokubona kwakho ngabe kuyisenzo esihle yini ukuthi obaba balobolele
amadodana abo njengoba kwenza uManyoba? Sekela impendulo yakho
ngamaphuzu AMABILI. (2)
2.18 Xoxa ngekhono lombhali lokuqamba kahle umlingiswa onguThembaluhle. (2)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 11 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
UMBUZO 3: UMSHADO – Nelisiwe Zulu
Funda iziqeshana EZIMBILI (u-E no-F) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.
ISIQESHANA E
Ekuseni babonana sebeya emsebenzini. Behlukana bevumelene ngokuthi uTholakele
uzovakashela uBheki. Kazi unina uzothini! 'Sengobona khona,' kusho uBheki eziqinisa.
Esikoleni wayengeneme neze uBheki. Nababethi bayamkhulumisa wayebeka amabili
amathathu athule. Akayixoxanga eyokusha kwezimpahla zakhe. Waxoxa kodwa
noSifiso. 5
'Isiyakutshela le ntokazi yakho ukuthi ifunde yagcina kwabani?'
'Ayishongo.'
'Wawungayibuzi ngani?'
'Yagcina ithi nje yayithanda ukuba uthisha kodwa akwalunga.'
'Ukuba uthisha?' Wabuza lo mbuzo uSifiso wahleka kakhulu. 10
Lwamcasula lolu hleko uBhekani wamshiya kanjalo uSifiso wahamba. Akahlalanga
isikhathi eside, saphuma isikole. Wacabanga unina nempepho. Akaze asibona nje
isikhathi sokushisa leyo mpepho.
Washeshe waqonda ekhaya uBheki sekuphuma isikole. Wayejahe ukuyobona ukuthi
uwodilophu awusushile yini wona. Endleleni wacabanga ubumnandi abuzwe 15
enoTholakele ngayizolo. Wayeze ahleke yedwa. Imicabango imkhungathe waze
wayongena ekhaya. Aphuthume endlini yakhe. Aqalaze ngokushesha. Cha, zonke izinto
zimi ngomumo. Aphume. Acinge unina. Amthole.
'Usibonile isivakashi sakho?'
'Cha, mama, siphi?' 20
'Ngena lapha endlini yokuphumula.' Angene esenyonyoba uBhekani. Athi ukujabula,
ecabanga ukuthi kokunye uTholi uyammangaza. Avule umnyango. Hawu ubani lo
ambonayo? Akhamise umlomo uBheki ebona le ntokazi.
'Hawu! Lindiwe.'
'Yimina impela Bheki. Kanti usaphila baba?' 25
'Ngiyaphila Lindi.'
[Isahluko sesi-3]
3.1 Kungani uBhekani wayephatheke kabi ngalolu suku? (1)
3.2 Ngokwalesi siqeshana yini eyacasula uBhekani ngesikhathi exoxa noSifiso? (2)
3.3 Yini eyenza ukuthi uBhekani angakuthandi ukuya ezangomeni? Bhala
amaphuzu AMABILI. (2)
3.4 Nikeza izizathu ezenza ukuthi uBhekani angasithengi isibhamu. Bhala
amaphuzu AMABILI. (2)
3.5 Igama elibhalwe ngokugqamile 'imikhungathe' lichaza ukuthini?
Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
A Imshaye
B Imbelesele
C Imbulale
D Imbalekele (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 12 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
3.6 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
3.6.1 ULindiwe A Akezwani nento ebhedayo
3.6.2 USifiso B Unguthisha
3.6.3 UMalume kaBhekani C Udayisa izibhamu/oqhwasha
3.6.4 UJazibomvu D Usebenza noBhekani
(4 x 1) (4)
3.7 Chaza amagama abhalwe ngokugqamile emgqeni we-18. (2)
3.8 Ngabe yini eyabangela ukuthi uTholakele angafuni ukuyolotsholelwa kubo?
Nikeza amaphuzu AMABILI. (2)
3.9 UBhekani ungumlingiswa osemqoka kule noveli. Sekela lesi sitatimende
ngamaphuzu AMABILI. (2)
3.10 Ucabanga ukuthi uBhekani wayethembekile yini kwezothando? Sekela
impendulo yakho. (2)
KANYE
ISIQESHANA F
Isikhathi sihambe. Lutho umakoti. Usecasukile manje uBheki. Umfundisi athi abangene
manje abakwamkhwenyana. Bavume. Bangena nje uBheki uyazihudula. Yilokhu ebheka
emuva into engapheli. Abone ukuthi kusobala ukuthi isu likaBhatomu lisebenzile.
Axakwe ukuthi abasezi ngani ukuzobika uma kukhona ingxaki.
Kuzwakale umsinjwana phandle. Yibo oTholi. Abazilungisile bayaconsa. Ukhona 5
noPamella. Akhululeke kancane uBheki. Umfundisi athumele ukuthi abangene
ngokushesha. Nempela bangene. Kukikizelwe, kuchwaze esontweni.
Kube ukungena nje aqale umsebenzi umfundisi. Kuthi kuphakathi, kusukume uyise
kaTholi, amemeze khona esontweni lapha: 'Ubani othathe ilobolo lalo makoti?'
Abantu babheke kulo baba omemezayo. Amehlo abomvu klubhu kulo baba. Bathi 10
bayamthulisa athethe aye phambili. Alizwe leli zwi elibuzayo uBheki. Ezwe efikelwa
umjuluko omncane. Kusobala ukuthi imali yakhe idliwe uZenze yonke. Uthe esalalele
lokho, wasukuma uTholi waqonda ngqo kulo baba omemezayo. Weswela umgodi
wokucasha uBheki. Umfundisi athi akuculwe. Licule ibandla. Afike uTholi athi
ukukhuluma noyise, ahlale phansi uyise. 15
Athi efika eduze kukaBheki uTholi, abuze uBheki ukuthi ubeyothini kuyise.
'Kanti nalishonisaphi ilobolo Tholi?' Ubuza ngokuhleba ecasukile manje uBheki. Athi
engakaphenduli uTholi umfundisi athi akuqhutshekwe. UBheki useyagula ephoxeka
kangaka endaweni yakubo. Nokho aziduduze ngokuthi isiwombe esidlulayo nje lesi.
[Isahluko sesi-6]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 13 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
3.11 Yini eyayixake uBheki ngalolu suku? (1)
3.12 Bhala igama lomngani kaTholakele. (1)
3.13 Nikeza okufanayo phakathi kukamama nomalume kaBhekani. Bhala iphuzu
ELILODWA. (2)
3.14 Enye yezindikimba ezitholakala kule noveli, 'uthando lwemali'. Bhala
amaphuzu AMABILI asekela lo mbono. (2)
3.15 Isenzo sikaBhatomu sokulwa noBhekani silukhulisa kanjani udweshu kule
noveli? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
3.16 Ukube wena wawungumngani kaLindiwe, wawuyomeluleka uthini umngane
wakho mayelana nenkinga ayebhekene nayo yokulahlwa nguyise wengane
yakhe? Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3)
3.17 Ngokubona kwakho kuyisenzo esihle yini ukuthi abazali bakhethele izingane
zabo abantu abazoshada nazo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu
AMABILI. (2)
3.18 Xoxa ngekhono lombhali lokuqamba kahle umlingiswa onguZenze. (2)
[35]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 14 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
ISIQEPHU B: UMDLALO
UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi
Funda iziqeshana EZIMBILI (u-G no-H) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.
ISIQESHANA G
(Seliya ngomutsha wendoda. UMaShezi uzihlalele endlini yokuphumula. Nomsakazo
usholo maphansi. Uphenqaphenqa iphephabhuku. Khona manjalo kungene uDuma.)
MASHEZI: (ephakamisa ikhanda) Sekunguwe njalo baba?
DUMA: (sakuncokola) Ubuza ibhasi libhaliwe?
MASHEZI: (naye athi ukumamatheka) Hawu! Kanti wena sewaba yibhasi? (bahleke 5
bobabili)
DUMA: (ahlale kwesinye isihlalo) Uboshiwe ngempela uDlamini. Kusasa uzoya
kobingelela imantshi.
MASHEZI: Ashile! Kuhle-ke uma eboshiwe. (athule kancane)
Nginovadlwana kodwa mina baba. 10
DUMA: Kodwa! Kodwa! Uvadlwana! Yini manje?
MASHEZI: (ngokuzithoba) Baba! Igazi likaMbandlwa lichithekile, induna yaboshwa.
Konke lokhu akusho lutho kuwe?
DUMA: (ngolaka) Uthini manje? Mina ngibona kuzobathambisa ukuboshwa
kwenduna. 15
MASHEZI: (aphakamise izwi, nomoya wakhe wenyuke) Hhayi bo! Ubathatha kancane
wena abantu bakule ndawo. Uyakhumbula ngesikhathi sodlame? Iningi
labantu balapha bayayithanda inkosi futhi bayayihlonipha. (ehlise umoya)
Baba, ngicela ukubone lokhu engikushoyo. Mina bengingacabangi ukuthi
lesi simo sizoze sifike kuleli banga esesikulo. Uyabona, nenja uma 20
ikhonkotha uke unganaki. Wethuke uphele uma isizifikela ngamazinyo
kuwe. Baba, izwe lizobheduka. Mina ngibona kungcono wena uzehlise
enkosini noma uyeke kwabona ubukhansela lobu.
DUMA: (ethukuthela) Hheyi! Hheyi! Kanti usudleni wena? Lezi zinto ozishoyo
zombili angizamukeli! Lungamane luchitheke uphoko! Lutho mfazi! Ngeke! 25
MASHEZI: (enyuke ngolaka naye) Ubani umfazi weBafana? Ubiza mina ngomfazi?
Wena awufuni ukuboniswa!
[Inkundla yesi-3]
4.1 Ngokwalesi siqeshana osifundile ngabe lezi zitatimende ezilandelayo
ZIYIQINISO noma AZILONA IQINISO. (Bhala inombolo yombuzo bese ubhala:
IQINISO noma AKULONA IQINISO lapho kufanele khona)
4.1.1 Kulesi siqeshana uDuma utshela uMaShezi ukuthi induna iboshiwe. (1)
4.1.2 Abantu abaningi kule ndawo abayihloniphi inkosi. (1)
4.1.3 UMaShezi utshela umyeni wakhe ukuthi kumele azehlise enkosini
uShandu. (1)
4.1.4 UDuma wakwemukela konke akwakushiwo uMaShezi ngalolu suku. (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 15 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
4.2 Chaza ngesigameko esaholela ekuboshweni kukaDlamini. Bhala amaphuzu
AMABILI. (2)
4.3 Amagama abhalwe ngokugqamile athi 'ubuza ibhasi libhaliwe' achaza
ukuthini?
Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
A Ukubuza into esobala
B Ukubuza into engekho
C Ukubuza ngezinto zokuhamba
D Ukuzibuza uziphendule (1)
4.4 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
4.4.1 UFohloza A Inkosikazi kaDlamini
4.4.2 INdabuzekwayo B Umfundisi wendawo
4.4.3 UMazongolo C Unogada wenkosi
4.4.4 UMzizi D Umhlangano wentuthuko
4.4.5 UMaMsomi E Lwalungafakwa lubuya nodaka
(5 x 1) (5)
4.5 Bhala uchaze ukuthi kulo mdlalo isimo sezombusazwe sabaqhatha kanjani
abalingiswa? (2)
4.6 Yiliphi iqhaza elibanjwe ngumlingiswa uMbandlwa kulo mdlalo? Bhala
amaphuzu AMABILI. (2)
4.7 Chaza lezi zihlokwana ezilandelayo ubhekise kulo mdlalo. Bhala amaphuzu
AMABILI ngesihlokwana ngasinye.
4.7.1 Isizinda sendawo (2)
4.7.2 Umsebenzi womlandi (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 16 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
ISIQESHANA H
(Ntambama emzini wenkosi. UShandu uhleli nomkakhe, bayaxoxa.)
SHANDU: MaNgema, angikuphikisanga mhlazana uzama ukuthi ngimbize uDuma.
Yebo, ngakwenza lokho kodwa akusebenzanga. Manje, uthi
angenzenjani-ke futhi?
MANGEMA: Baba, ngizoqala ngokukubonga ngoba wangilalela yize nje wawunalokho 5
kungabaza. Khona akukho osengakwenza. Angazi kodwa,
sengethembele enhlanganweni yakhe uDuma ikakhulu labo
abasezihlalweni eziphezulu kulesi sifundazwe. Kwanginika ithemba ukuthi
isikhulu soMnyango wezendabuko sakuthembisa ngokuthi sizobikela
abenhlangano yakhe emazingeni aphezulu. 10
SHANDU: Hhayi-ke bandla, masethembe bona osopolitiki. (athule kancane)
Uyabona, ukube kuseyisendulo, bengizomane ngimdingise uMbandlwa
ngoba nguye oyimpethu.
MANGEMA: Khohlwa-ke baba. Njengoba sekubonwa ngentando yeningi nje, ngeke
uyilinge leyo nto. Kwabanye abantu intando yeningi isho ukuthi kufanele 15
umuntu alifune ilungelo lakhe bese naye enikeza abanye elabo ilungelo.
SHANDU: Uyakhuluma lapho MaNgema. Kafushane nje singathi, konke
esikwenzayo kufanele kuncike kuthatha-nika. Uma wena uthatha nje
kwaphela kodwa unganiki, uyayibulala intando yeningi. (banqekuzise
amakhanda bobabili, bevumelana) 20
(Phandle kukhuleke induna uDlamini.)
DLAMINI: Ndabezitha! Ndabezitha!
SHANDU: Ngena Mzizi!
(Angene uDlamini. Iphepha aliphethe ngesandla alibeke phambi
kwenkosi bese ehlala phansi.) 25
DLAMINI: Ngiyanibingelela Ndabezitha.
SHANDU: (ufunda iphepha ngesikhathi ekhuluma) Yebo Mzizi.
[Inkundla yesi-7]
4.8 Bakuphi laba abaxoxayo kulesi siqeshana? (1)
4.9 Ngubani uMzizi? (1)
4.10 Lo mdlalo uyimbangalusizi/imelodrama. Sekela lo mbono ngamaphuzu
AMABILI. (2)
4.11 Wayeqonde ukuthini uSayitsheni ngokukhuluma la mazwi alandelayo
kuDuma?
'Amakhansela afana nawe vele ayehluleka ukwenza umsebenzi wawo ngoba
ayajiyelwa ngukuthi indawo yaseMlazi ayifani nendawo yasemakhaya
enenkosi.' (2)
4.12 Chaza ukuthi lutholakala kuphi uvuthondaba kulo mdlalo. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 17 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
4.13 Ngabe ukuziphatha kukaDuma kuyahambisana yini nendlela umholi okhethwe
ngabantu okufanele aziphathe ngayo? Sekela impendulo yakho. (2)
4.14 Uyavumelana yini nokuthi esingenisweni salo mdlalo uMaShezi uvezwe
njengomuntu oyihloniphayo inkosi yendawo? Sekela impendulo yakho. (2)
4.15 Ncoma impumelelo yombhali ekuphetheni lo mdlalo. Bhala amaphuzu
AMATHATHU. (3)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 18 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele
Funda iziqeshana EZIMBILI (u-I no-J) ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA I
MBHELE: Yini ngisole sengathi udinga okuzokunika umfutho wokukhuluma nje sisi?
SONTO: Umfutho wani manje Mphemba?
MBHELE: (Ekhuluma kunyuke izwi.) Hhayi bo! Kanti lowaya muntu akangenanga yini
lapha endlini?
SONTO: Hhayi bo! Uma usungithethisa kangaka izothini manje ingane? 5
MBHELE: Nakhu ngigulelwa unkosikazi ephathwa izindlebe bo! Umbuzo wami uthi
kanti lowaya mlisa akangenanga yini lapha endlini? Musa-ke ukungitshela
indaba yoZinhle abazothini lapha. Ngiphendule-ke. Akangenanga umlisa
wesibhamu?
SONTO: Ungenile. 10
MBHELE: Wafike wathini?
SONTO: Kukhona amfunayo.
MBHELE: Sonto, wakhulumisa okwengane nje? Chaza konke okufanele ngikwazi.
SONTO: (Ekhuluma engazwakali.) Hhayi, uthe kunabafana abajahayo, manje
ubebheka ukuthi abangenanga yini lapha. 15
MBHELE: Ukuze ilunge le nto ake ngithinte abomthetho bazoyilungisa yonke le nto.
(Akhiphe iselula ephaketheni)
SONTO: Cha! Sithandwa sami asikho isidingo. (Abambe isandla sikaMbhele
esineselula.)
MBHELE: Yini ndaba sengathi kukhona okufihlayo nje sisi? 20
SONTO: (Ezikhalikhalisa) Akukho myeni wami. Ukuthi isibhamu saleya ndoda
singithuse kakhulu. Ngisadidekile namanje ingakho kungathi angazi ukuthi
kumele ngithini. Manje amaphoyisa azongibuza imibuzo eminingi. (Washo
esikhihla isililo.)
MBHELE: (Afake iselula ephaketheni bese anga uSonto.) Ubungasho ngani sonke lesi 25
sikhathi ngize ngikuthethise kangaka s'thandwa sami?
SONTO: (Eciphiza) Ngisadidekile namanje Mphemba wami.
[Inkundla yoku-1]
5.1 Ngokwalesi siqeshana osifundile ngabe lezi zitatimende ezilandelayo
ZIYIQINISO noma AZILONA IQINISO. (Bhala inombolo yombuzo bese ubhala:
IQINISO noma AKULONA IQINISO lapho kufanele khona)
5.1.1 Kulesi siqeshana uMbhele ubuza uSonto ngomlisa ongene emzini
wabo ephethe isibhamu. (1)
5.1.2 Ubaba uNtanzi wafika emzini kaMbhele ngalolu suku ezofuna imali
yakhe kuSonto. (1)
5.1.3 USonto wayengafuni ukuthi uMbhele abize abomthetho. (1)
5.1.4 Kulesi siqeshana sithola ukuthi uMaNtuli wagula isikhathi eside
ephethwe isifo sofuba. (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 19 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
5.2 Chaza ngesigameko esaholela ekuboshweni kukaMaNsibande. Bhala
amaphuzu AMABILI. (2)
5.3 Amagama abhalwe ngokugqamile athi 'esikhihla isililo' achaza ukuthini?
Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
A Ukukhala kakhulu
B Ukukhuluma kakhulu
C Ukuthetha kakhulu
D Ukuhleka kakhulu (1)
5.4 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
5.4.1 UZondo A Umakhelwane kaMbhele
5.4.2 UToronto B Ingane kaMbhele
5.4.3 UZinhle C Umfundisi wendawo
5.4.4 UNtanzi D Isigebengu
5.4.5 UDlamini E Wayesebenza ebhange
(5 x 1) (5)
5.5 Bhala uchaze ukuthi kulo mdlalo isimo sokuthanda imali sabaqhatha kanjani
abalingiswa. (2)
5.6 Yiliphi iqhaza elibanjwe ngumlingiswa uNhleko kulo mdlalo? Bhala amaphuzu
AMABILI. (2)
5.7 Chaza lezi zihlokwana ezilandelayo ubhekise kulo mdlalo. Bhala amaphuzu
AMABILI ngesihlokwana ngasinye.
5.7.1 Isizinda sendawo (2)
5.7.2 Umsebenzi womlandi (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 20 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
ISIQESHANA J
(UNhleko akamile nophenyo. Usekufune kubo kaSonto waze wakuthola. Namuhla uya
kwaMaMkhize, unina kaSonto.)
NHLEKO: (Ngenhlonipho) Siyakubingelela ntombi endala bo.
MAMKHIZE: Ninjani mntanami?
NHLEKO: Siyaphila mama. 5
MAMKHIZE: Nami ngiyaphila, ngena nje mntanami ungesabi. Hlala, nazi izitulo.
NHLEKO: Ngiyabonga ntombi endala.
MAMKHIZE: Ningivakashele ngani-ke ndodana?
NHLEKO: Mina ngingumseshi uNhleko.
MAMKHIZE: (Ngokwethuka) Kanti uyiphoyisa. Kwenzenjani, nginecala yini? 10
NHLEKO: Cha mama, akonakele lutho, ngizofuna nje indodakazi yakho uSonto.
MAMKHIZE: (Emangala) Kwenzenjani?
NHLEKO: Akukho lutho, kukhona nje ulwazana esilufuna kuye.
MAMKHIZE: Anazi yini emzini wakhe?
NHLEKO: Ngiphuma khona, akukho muntu. Bengicabanga ukuthi mhlawumbe 15
kungenzeka ukuthi uvakashele ngapha.
MAMKHIZE: Cha, impela mntanami ubengakafiki ngapha.
NHLEKO: Wena umgcine nini uSonto mama?
MAMKHIZE: Hhawu! Angisamazi impela umntanami, sekuyophela unyaka manje.
NHLEKO: Uqinisekile Ntombi endala? Usho ukuthi akakaze azokubona ugula khona 20
muva nje?
MAMKHIZE: (Ehleka) Mina ngigula, hhayi, angisiyo nje loyo nhlobo. Ngagcina mina
ukugula ngiye emngcwabeni kamfowethu ngingenwe amakhaza
ngonyaka ophelile. Angigulaguli mina.
NHLEKO: Ukukhuluma naye ugcine nini mama? 25
MAMKHIZE: Cha, ucingo yinto avamisile ukuyishaya noma sekuyisikhathi agcina,
kepha yena uvamisile. Hhayi bo! Wase ungibuza imibuzo engaka kanti
nimfunelani umntanami emaphoyiseni?
[Inkundla yesi-2]
5.8 Bakuphi laba abaxoxayo kulesi siqeshana? (1)
5.9 Ngubani uMaMkhize? (1)
5.10 Lo mdlalo uyimbangalusizi/imelodrama. Sekela lo mbono ngamaphuzu
AMABILI. (2)
5.11 Wayeqonde ukuthini uMaNsibande ngokukhuluma la mazwi alandelayo
kuSonto?
'Siyabonga. Ngijabulela nje ukuthi uNkulunkulu uyizwile imithandazo yethu,
umfundisi usezongikhulula.' (2)
5.12 Chaza ukuthi lutholakala kuphi uvuthondaba kulo mdlalo. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 21 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
5.13 Ngabe ukuziphatha kukaMthofi kuyahambisana yini nendlela umuntu ophume
ngoshwele ejele okufanele aziphathe ngayo? Sekela impendulo yakho. (2)
5.14 Uyavumelana yini nokuthi esingenisweni salo mdlalo uSonto uvezwe
njengomuntu othembekile? Sekela impendulo yakho. (2)
5.15 Ncoma impumelelo yombhali ekuphetheni lo mdlalo. Bhala amaphuzu
AMATHATHU. (3)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 22 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu
Funda iziqeshana EZIMBILI (u-K no-L) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.
ISIQESHANA K
THABI: Bengicabanga ukuthi ukuba kuyenzeka; besizovele sithi shada nobhuti
uDumisani. Into kodwa sengathi usemncane futhi-ke angazi yena le ndaba
angayithatha kanjani.
THENJIWE: Uyazihlanyela nje ngaleyo ndaba Thabi. Bathi likhona isiko elinjalo
elalisebenza kuqala; nokho-ke selaphelelwa yisikhathi. 5
THABI: Noma selaphelelwa yisikhathi, kodwa phela ngoba siyalidinga lapha
ekhaya, besizolivusa.
THENJIWE: Livuselwe mina?
THABI: Cha phela ngabe sizama ukulungisa isimo sisi.
THENJIWE: Ngikutshele kahle ukuthi akukho muntu engiyobe ngisamthanda manje 10
mina. Uyangibhedela nje-ke wena uma ukhuluma ngoDumisani.
Ngingenzani nje ngaye? Uyingane kakhulu futhi kunami.
THABI: Mina ngizoke ngikhulume naye uma esefikile.
THENJIWE: Sizoxabana uma ulokhu ubelesele ngale ndaba Thabi. Uyangizwa? Uma
ungasazi ukuthi uzothini kimi, phuma lapha. Kungcono ungishiye 15
ngiziqhathele umunyu. Siyezwana?
THABI: Ngiyaxolisa sisi.
THENJIWE: Ungajwayeli ukuzongibhedela la uyezwa! Sengathi ubuye ukhohlwe ukuthi
angisiye untangayenu.
THABI: Ngicela uxolo sisi. Bengizidlalela mina. 20
THENJIWE: Udlala noba? Uhlekisa ngami ngoba ngifelwe yindoda yami. Uhlekisa
ngami.
THABI: (Aphume)
THENJIWE: (Ukhuluma yedwa)
Le ngane bengithi izongiduduza kanti izongisanganela. Ibona ukuthi mina 25
ngisengumuntu wamasoka okungena nokungenwa. Iqambe ishilo.
Ngizoyifundisa ikheli. Mina senginqume ukuba wumfelokazi isibili.
Angisafuni ndoda eduze kwami. (Athule kancane) Wangishiya kabuhlungu
uMntungwa madoda. Sengidlala izingane kanje?
[Inkundla yoku-1]
6.1 Ngokwalesi siqeshana osifundile ngabe lezi zitatimende ezilandelayo
ZIYIQINISO noma AZILONA IQINISO. (Bhala inombolo yombuzo bese ubhala:
IQINISO noma AKULONA IQINISO lapho kufanele khona)
6.1.1 Kulesi siqeshana uThabi utshela uThenjiwe ukuthi ukuba
kuyenzeka; bebezovele bamshadise noDumisani. (1)
6.1.2 Ngalolu suku uMaMbatha watshela uDumisani ukuthi kumele
athathe uThenjiwe amenze unkosikazi wakhe wesibili. (1)
6.1.3 UThenjiwe akahambisani naleli siko lokungenwa. (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 23 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
6.1.4 Kulesi siqeshana sithola ukuthi uMntungwa wagula isikhathi eside
ephethwe isifo sofuba. (1)
6.2 Chaza ngesigameko esaholela ekuboshweni kukaSipho. Bhala amaphuzu
AMABILI. (2)
6.3 Amagama abhalwe ngokugqamile athi 'ngiziqhathele umunyu' achaza
ukuthini?
Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Ukucabanga …
A ngezinkinga zakho.
B ngempumelelo yakho.
C ngomngane wakho.
D ngohambo lwakho. (1)
6.4 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
6.4.1 UMaNzuza A washona ngodlame
6.4.2 UMaMkhize B ingane kaZungu
6.4.3 UThabi C umakhelwane kaMaMbatha
6.4.4 KwaDubazane D umama kaNondumiso
6.4.5 USikhumbuzo E balenza isiko lokungenwa
(5 x 1) (5)
6.5 Bhala uchaze ukuthi ukuphoqelela isiko lokungenwa kulo mdlalo kubaqhatha
kanjani abalingiswa? (2)
6.6 Yiliphi iqhaza elibanjwe ngumlingiswa uMondise kulo mdlalo? Bhala amaphuzu
AMABILI. (2)
6.7 Chaza lezi zihlokwana ezilandelayo ubhekise kulo mdlalo. Bhala amaphuzu
AMABILI ngesihlokwana ngasinye.
6.7.1 Isizinda sendawo (2)
6.7.2 Umsebenzi womlandi (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 24 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
ISIQESHANA L
(Kusezitolo, kuhlangana uGugu noThenjiwe)
GUGU: (Ememeza) Hawu mngani wami kodwa usucasheleni kangaka?
THENJIWE: (Eqalaza) Hawu kanti uwena Gugu. Phela wena usuyangizonda manje.
GUGU: Angikuzondi mngani bengithi nawe uyoke uthuke uphuma uzongicinga
ngakithi. Kanti wena awukhathali yini ukuhlala ekhaya? 5
THENJIWE: Phela mina angihleli ekhaya ngoba ngithanda ngizilile. Wena ufuna
ukungihlanganyela nalolu sizi.
GUGU: Ungathi ngikuhlanganyela nosizi mngani wami. Ziningi kabi izinto
ezingibambayo ekhaya. (Ambuke) Kodwa cishe usuhleli kahle manje
ngibona sengathi usunonophele. 10
THENJIWE: (Ehleka) Kodwa kukhona ukunonophala komuntu ezilile. Okokuqala nje
indlela yokuya ekhaya ngibona sengathi ayikhanyi kahle.
GUGU: Kahle wena? Mina bengithi bayakuzwela manje abazali bakaSikhumbuzo.
THENJIWE: Lutho dade. Hhayi, into ababelesele ngayo yiwo amasiko lawo. Uyazi
sengizonda ngisho nalowo muntu owadala lelo siko. 15
GUGU: Konje wathi bathi ukhona umfowabo kaSikhumbuzo?
THENJIWE: Basho njalo impela. Kodwa okungixakayo ukuthi uDumisani sengathi
akayingeni leyo ndaba.
GUGU: Usuke wabonana yini naye?
THENJIWE: Sesike sabonana ndoda. 20
GUGU: Uyeshela yini naye?
THENJIWE: Cha akayi nangakuya ngalapho. Eqinisweni uye yedwa engibona sengathi
angavumelana nokuthi ngiye ekhaya.
GUGU: (Edonsa umoya) Kwangcono mngani wami. Mina uyena ebengimesaba
ngithi uzothi nje wadla ngomashudula wentokazi. 25
THENJIWE: (Ehleka) Umashudula wani kodwa Gugu?
GUGU: Ha! Ungazenyezi phela mngani wami. Kanti uthi yini abazali
bakaSikhumbuzo bekulandele kangaka bangafuni uhambe.
THENJIWE: Uyazi mngani wami bengithi uzongicebisa ngamasu ngempela.
[Inkundla yesi-2]
6.8 Bakuphi laba abaxoxayo kulesi siqeshana? (1)
6.9 Ngubani uGugu? (1)
6.10 Lo mdlalo uyimbangalusizi/imelodrama. Sekela lo mbono ngamaphuzu
AMABILI. (2)
6.11 Wayeqonde ukuthini uNondumiso ngokukhuluma la mazwi alandelayo
kuZungu?
'Ngisuswe yilokho phansi mina Manzini, ngicabanga ukuthi isiko lisebenza
kahle uma kukhona ukuzwana. Angiboni ukuthi lingaphoqelelwa ngenkani.' (2)
6.12 Chaza ukuthi lutholakala kuphi uvuthondaba kulo mdlalo. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 25 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
6.13 Ngabe ukuziphatha kukaMaMbatha kuyahambisana yini nendlela umuntu
ongumamezala okufanele aziphathe ngayo? Sekela impendulo yakho. (2)
6.14 Uyavumelana yini nokuthi esingenisweni salo mdlalo uThenjiwe uvezwe
njengomuntu ohambisanayo nesiko lokungenwa? Sekela impendulo yakho. (2)
6.15 Ncoma impumelelo yombhali ekuphetheni lo mdlalo. Bhala amaphuzu
AMATHATHU. (3)
[35]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 26 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
Kulesi siqephu, imibuzo ibuzwe kulezi zindaba ezimfushane ezilandelayo:
• 'Amathunzi Ezintaba' ebhalwe ngu-NAP Khumalo
• 'Ingcebo Yezicebi Nezimpofanaʹ ebhalwe ngu-MJ Mngadi
UMBUZO 7: IZINYEMBEZI ZOTHANDO – DBZ Ntuli
Funda lezi ziqeshana ezilandelayo ezitonyulwe ezindabeni ezimfishane ezimbili bese
uphendula imibuzo ehlelwe esiqeshini ngasinye. Inani lamamaki elabelwe umbuzo
ngamunye ungalisebenzisa njengomhlahlandlela wobude bempendulo.
QAPHELA: Phendula imibuzo ehlelwe kuzona zombili iziqeshana, okungukuthi
UMBUZO 7.1 NOMBUZO 7.2.
7.1 'AMATHUNZI EZINTABA' – NAP Khumalo
Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA M
Sabambana kwaze kwaphela isikhathi eside. Emva kwalokho ngabuye
ngaqhubeka, 'Eminyakeni emihlanu sithandana angikaze ngiphazame ngawe
emoyeni, Mntakwethu. Ngakho-ke ngithi angisobe ngamthola omunye
ongasivala lesi sikhala sakho. Wabavuthulula bonke enganginabo ngentobeko
nangokubekezela kwakho. Namuhla sewumi wedwa ukhanyise kuhle 5
kwelanga lona likufiphaza konke ukukhanya kwezinkanyezi, libuye ligqamise
noma lifiphaze inyanga.'
Akaze aphendula uNomkhosi. Zehla izinyembezi.
Ngaqhubeka, 'Sengikukhiphile okusenhliziyweni yami. Ngakho-ke sekusele
ukuba lokho engikufisayo nengikushilo ngikufeze ngaphandle kokwenza 10
iphutha.'
'Ngiyabonga Sithandwa sami.' Zehla futhi kuNomkhosi. Ngake ngathula,
ngamnika ithuba ukuba akhale azenelise. Nempela wachiphiza, wachiphiza
kwaze kwasala sona isibibithwane, elokhu ezesula.
Ngase ngithatha ngithi, 'Kube kuhle Nomkhosi ukuhlangana kwethu, nakuba 15
ekugcineni kulethe izinyembezi. Ngiyazi ukuthi yizinyembezi zenjabulo. Okuhle
kakhulu ukuthi sengikufezile ukubhoboza okusesifubeni sami, isikhathi eside.
Ngizokubona nini futhi?'
'Angazi phela Siziba.'
'Ngicela ukukubona futhi kusasa ntambama.' 20
'Sizohlangana Sithandwa. Ngizoliphemba lelo thuba lokuba ngikubone kusasa.'
'Sizohlangana selithambeme elakusasa phansi komnyezane enhla
nomthombo wamanzi. Ngifisa ukuba ngikuthukululele ifindo lokuthi
siyobathumela nini abakhongi. Okwamanje sisayogonyoza siphethe leyo
mbenge nawobaba, ngoba bese siyaluka. Sekusele nje ukuba kumiswe usuku. 25
Kuyoba kuhle ukuba wazi nawe, ulindele.' Ngambamba ngamqinisa.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 27 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
7.1.1 Ngokwalesi siqeshana, singakanani isikhathi umxoxi/umlandi
wendaba ethandana noNomkhosi? (1)
7.1.2 Kulesi siqeshana, tomula umusho ositshela ukuthi umxoxi/umlandi
wendaba wahlukana nazo zonke ezinye izintombi ayethandana
nazo. (2)
7.1.3 Yini lena umxoxi/umlandi wendaba ayitshela intombi yakhe
nemenza ukuthi akhale uNomkhosi? (2)
7.1.4 Ngokwalesi siqeshana babezohlangana kuphi oNomkhosi nesoka
lakhe ngakusasa? (2)
7.1.5 Igama elibhalwe ngokugqamile elithi 'abakhongi' lichaza ukuthini?
Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
A Abaphelezela umakoti uma eseyoshada
B Abaphelezela umkhwenyana uma eyoshada
C Abamela umkhwenyana uma kuxoxwa ngelobolo
D Abagada umkhwenyana anganyamalali ngosuku lomshado (1)
7.1.6 Chaza ngokwenzeka esiphethweni sale ndaba. Bhala amaphuzu
AMABILI. (2)
7.1.7 Kwakufanele yini umxoxi/umlandi wendaba ahlawuliswe
ngokushona kukaNomkhosi? Sekela impendulo yakho. (2)
7.1.8 Ngabe umbhali wale ndaba uwulandelile yini umgomo wenani
labalingiswa bendaba emfushane? Sekela impendulo yakho. (2)
7.1.9 Ngabe umbhali wale ndaba ubefuna ukusifundisani ngayo? Bhala
iphuzu ELILODWA. (2)
7.1.10 Umbhali ulisebenzise ngempumelelo isu lokujeqeza emuva kule
ndaba. Sekela lesi sitatimende ngephuzu ELILODWA. (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 28 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
7.2 'INGCEBO YEZICEBI NEZIMPOFANA' – MJ Mngadi
Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA N
Wanele wamshiya uMgcineni uValerie wabuyela endlini, ekamelweni lakhe
lokulala ayenele aphume nje kulo lendlulwe kabusha. Wavula isikhwama sakhe
wakhipha i-alibhamu encane wayesezishaya embhedeni, eyiqhekeza eyibuka.
Wakhala zaphophoza izinyembezi lapho ebuka abazali bakhe ababomile
egazini, bentekenteke. Wayehluleke esebafumbela ngemali nokudla, kepha 5
beze badlula emhlabeni bengeneme. Wavula esesoka lakhe. Wayehlangane
nalo liyinsizwa uqobo lwensizwa. Lase liwuqhaqhavana lapha esithombeni
olwalubukeka ludangele, ludikibele. Lase lashona isoka, lazibulala. Amehlo
esemvimbi wezinyembezi, wavula elinye ikhasi. Kulo kwakunezithombe
zomndeni, ezinye besesontweni. Wayegcine ukulandela enkonzweni 10
eseyingane. Wathinteka emoyeni wezwakala ethandaza ezicelela yena
noMcCall ukuhlahlanyeliswa ngesihe nomusa.
Emuzwa uThandekile ekhuluma yedwana, wangena. A, wayethandaza kanti
eguqe embhedeni. Waguqa naye uThandekile eduze kombhede, wacimeza
waze waphela umthandazo. 15
'Ngizocela ungisize Thandekile ubatshele ukuthi uma kwenzeka eshaya ucingo
uDave, ngibizwe. Ngifisa ukumazisa ukuthi sengiyawubonga wonke lo mbuso
angibusise ngawo. Angizuzanga ntokozo. Ukuphuza ebha yesicebi lokhu
okwenza ukuba ngisuswe entokozweni yokwenama osizini ngilethwe lapha
endumalweni yokubusa.' 20
Wazidela uThandekile wathi, 'Kodwa Mesisi uma umbuza nje uMnu. McCall
ukuthi uyoze aganwe nini aziphumuze kule mpilo ebuhlungu kangaka, uyaye
athini?'
'Umi nje ekutheni isikhathi somunye umuntu akanaso.' Wathunukala emoyeni
wakhala. 25
7.2.1 Ngobani izisebenzi zakwaMcCall EZIMBILI okukhulunywe ngazo
kulesi siqeshana? (2)
7.2.2 Ngokwalesi siqeshana yini eyayenziwa izisebenzi ekamelweni
likaValerie uma ephuma nje? (1)
7.2.3 Lashona kanjani isoka likaValerie? (2)
7.2.4 Chaza izinto EZIMBILI uValerie noMnu. McCall abavumelana
ngokuzenza ukulungisa amaphutha ababewenzile empilweni. (2)
7.2.5 Bhala OKUKODWA okufanayo uma uqhathanisa isithombe sabazali
bakaValerie nesesoka lakhe. (2)
7.2.6 Umbhali uyiphethe kahle le ndaba. Sekela lo mbono ngamaphuzu
AMATHATHU. (3)
7.2.7 Ithini indikimba yale ndaba? Sekela impendulo yakho ngephuzu
ELILODWA. (3)
7.2.8 Ngokubona kwakho yikuphi okubalulekile phakathi kokuba yisigwili
nokuba nomndeni okuthandayo? Sekela impendulo yakho. (2)
AMAMAKI ESIQEPHU C: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 29 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
AMAHLOKOHLOKO/IZINKWAZI ZOTHUKELA – EJ Mhlanga no JJ Thwala
Kulesi siqephu uzophendula YOMIBILI imibuzo: UMBUZO 8.1 NOMBUZO 8.2.
UMBUZO 8
8.1 Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
NONKULULEKO – Nomthandazo C Makhanya
1 Nonkululeko ntokaz'enhle,
2 Kad'ufunwa nkalo zonke,
3 Imilomo ingavalwa ngawe,
4 Ufunw'ezintabeni zasemaweni,
5 Ufunw'emagqumeni nasezigodini,
6 Namhla ufunyenwe ntokazi enhle.
7 Nonkululeko ntokaz'enhle,
8 Ufunwe ngaphesheya nanganeno,
9 Wafunwa kuyo yonk'i-Afrika,
10 Wafunwa kuyo yonk'i-Eshiya,
11 Wafunwa kuyo yonk'iYurophu,
12 Wafunwa kuyo yonk'iMelika.
13 Nonkululeko siphalaphala sika-Afrika,
14 Ukufika kwakho kuleth'intokozo.
15 Yesul'izinyembezi zeminyaka,
16 Namuhla sisin'umphiqilo,
17 Sishay'indlamu, sichway'uchwayo,
18 Sisin'umphendu, sisin'umqokozo.
19 Nonkululeko ntokaz'enhle,
20 Ulindwe ngokukhul'ukubekezela,
21 Ulindw'abanewenu bozalo,
22 Beguquk'imilalandle kweziny'izinkalo,
23 Begqok'izinxibi kwamany'amagquma,
24 Baguquk'iziduli zaphakade kwelemiphafa.
25 Nonkululeko ntokaz'enhle,
26 Ukufika kwakho kufana
27 Nokuqhamuka kwenhlamvu yelanga,
28 Ewukukhanya kwaphakade.
29 Ubukhona bakho bash'ukuhlabana
30 Okuyosala kungumlando waphakade.
31 Nonkululeko ntokaz'enhle,
32 Uzel'uNokuthula sethaba,
33 Wazal'uNtuthuko sethaba,
34 Wazal'uNobuhle sethaba
35 Wazal'uNolubambiswano sethaba;
36 Phila njalo ntokaz'enhle!
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 30 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
37 Nonkululeko ntokaz'enhle,
38 Mana njalo kuleyo nqubo,
39 Qhubeka njalo kuleyo migomo,
40 UNolucwasano mfak'inhlanekela,
41 UNoluphithano mkhomb'indlela,
42 UNomaqili mfundis'isifundo.
8.1.1 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
(a) Ufunyenwe A ukudideka
(b) Siphalaphala B ubandlululo
(c) UNoluphithano C owesifazane omuhle
(d) UNolucwasano D utholakele
(4 x 1) (4)
8.1.2 Tomula imigqa enokuxhumana esitanzeni soku-1 bese udwebela
amagama akhomba ukuxhumana. Shono uhlobo lokuxhumana. (2)
8.1.3 Nikeza amagama ezindawo EZIMBILI lapho kufunwe khona
inkululeko. (2)
8.1.4 Bhala umugqa oyimpindwa kule nkondlo. (2)
8.1.5 Caphuma umugqa onesizura/isikhawu esitanzeni sesi-3. (2)
8.1.6 Fingqa ngamaphuzu AMABILI umqondo osobala oqukethwe
isitanza sesi-5. (2)
8.1.7 Ithini indikimba yale nkondlo? Sekela impendulo yakho. (2)
8.1.8 Ucabanga ukuthi yini inhloso yembongi yokusibhalela le nkondlo? (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 31 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
8.2 Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
SEZIBUYA INHLAZANE – SB Mlambo
1 Sezibuy' inhlazane
2 Sekugqigqwa namagula
3 Sekuyisikhathi sokukleza.
4 Kusesibayeni solwazi
5 Kusengwa amahinikazi
6 Kusengwa izigqala.
7 Kuyaphithizela ubuyaluyalu
8 Ayagcwala amathunga kuyathululwa.
9 Kwabanye ziwakhahlel'egcwele.
10 Kusesibayeni solwazi
11 Sengathi ngumbondo neminjonjo
12 Bazozuza selithambama.
13 Asebegcwalisile bayayikizela
14 Sebeyeke imiyeko yokunqoba
15 Imiyeko bayithole sebeqedile.
16 Izehluleki seziyabanyonkoloza
17 Zibabeka izici bengenazo
18 Kuthiwa bayazidla!
19 Sebezizuzele izaqheqhe
20 Abasayikwephucwa muntu!
21 Yisinkwa sabo!
22 Nani enisashay' umphehlu
23 Yalelani nabanye abantu
24 Ngamaqhinga okusenga le nkomazi.
8.2.1 Ngabe isihloko sale nkondlo sichaza ukuthini? (2)
8.2.2 Ukwenzenjani ukukleza? (2)
8.2.3 Bhala imigqa EMIBILI efakazela ukuthi kulesi sibaya imbongi
ekhuluma ngaso kusengwa lonke uhlobo lwezinkomazi. (2)
8.2.4 Ngokomqondo ocashile wale nkondlo, sizathu sini esenza imbongi
ibize isikole ngesibaya solwazi? (2)
8.2.5 Hlobo luni lwesifenqo olutholakala emgqeni we-11? (1)
8.2.6 Shono ukuthi uphawu lokuloba emgqeni we-18 luwulolonga kanjani
umqondo walokhu okushiwo yimbongi kulo mugqa? (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 32 DBE/Lwezi 2025
NSC Confidential
8.2.7 Chaza umoya wale nkondlo. (2)
8.2.8 Ngokubona kwakho yini okufanele yenziwe umuntu ukuze azuze
izaqheqhe esibayeni solwazi? Bhala kube KUBILI. (2)
8.2.9 Uyavumelana yini nalokhu okushiwo yimbongi emgqeni wama-20?
Sekela impendulo yakho. (2)
AMAMAKI ESIQEPHU D: 35
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P1 NSC June 2025 Question Paper (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P3 NSC June 2025 Question Paper (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2025 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P3 NSC November 2025 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P1 November 2024 NSC QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 November 2024 NSC QP (isiZulu)
Related documents

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2023 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2023 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2022 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2022 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2021 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2021 QP (isiZulu)
More from Grade 12 Isizulu Fal

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023 24

Memorandum
Isizulu Fal Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo (isiZulu)

Memorandum
Isizulu Fal Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo (isiZulu)

Memorandum
Isizulu Fal Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P3 November 2024 NSC QP (isiZulu)

Question paper