Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
NOVEMBA 2022
AMAMAKI: 70
ISIKHATHI: Amahora ama-2½
Leli phepha linamakhasi angama-28.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2022 papers 





View all





isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC November 2022 Question Paper
Grade 12 isiZulu FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2022, 28 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isizulu Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2022 · isizulu. Question paper, 28 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Question paper
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 28
- File size
- 518.2 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 28
This exam
NSC November Exam 2022
- Paper 1Question paper
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Ubuciko / Literature (Set Works)31 marks
- Question 2Ubuciko / Literature (Set Works)30 marks
- Question 3Ubuciko / Literature (Set Works)33 marks
- Question 4Ukulalela nokukhuluma / Listening and Speaking33 marks
- Question 5Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)21 marks
- Question 6Ubuciko / Literature (Set Works)26 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 2 DBE/Novemba 2022
NSC
IMIYALELO KWABAHLOLWAYO
1. Fundisisa kahle le miyalelo ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.
2. Ungayifundi yonke imibuzo ekuleli phepha. Bheka OKUQUKETHWE ekhasini
elilandelayo bese umaka izinombolo zemibuzo yezincwadi ozifundile kulo
nyaka. Ngemuva kwalokho funda le mibuzo bese ukhetha imibuzo
ezincwadini EZIMBILI ozophendula ngazo.
3. Leli phepha LINEZIQEPHU EZINE:
ISIQEPHU A: Inoveli (35)
ISIQEPHU B: Umdlalo (35)
ISIQEPHU C: Izindaba ezimfishane (35)
ISIQEPHU D: Izinkondlo (35)
4. Phendula imibuzo EMIBILI kuphela, kunoma yiziphi iziqephu ezimbili
ezilandelayo (umbuzo OWODWA esiqeshini NGASINYE.)
ISIQEPHU A: INOVELI
Phendula umbuzo ngenoveli EYODWA oyifundile.
ISIQEPHU B: UMDLALO
Phendula umbuzo ngomdlalo OWODWA owufundile.
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
Phendula imibuzo ngazo ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihlolwayo.
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
Phendula imibuzo ngezinkondlo EZIMBILI ezibuziwe.
5. Sebenzisa uhlu lokubheka imibuzo ephenduliwe ('checklist') ukubheka ukuthi
ukhethe ngendlela efanele yini.
6. Landela imiyalelo esekuqaleni kwesiqephu NGASINYE ngokucophelela.
7. Bhala izinombolo kahle njengoba zibhaliwe kuleli phepha lemibuzo.
8. Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.
9. Indlela yokuhlela isikhathi encomekayo:
Sebenzisa isikhathi esicishe sibe imizuzu engama-75 esiqeshini ngasinye.
10. Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 3 DBE/Novemba 2022
NSC
OKUQUKETHWE:
Leli khasi lizokusiza ukukhetha imibuzo ofisa ukuyiphendula ngaphandle kokufunda
yonke imibuzo.
ISIQEPHU A: INOVELI
Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
IZINOMBOLO ZEMIBUZO AMAMAKI IKHASI
1. Ithemba Lami 35 5
2. Kusinda Kwehlela Endodeni 35 8
3. Umshado 35 11
ISIQEPHU B: UMDLALO
Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
4. Ababulali Benyathi 35 14
5. Icala Kaliboli 35 17
6. Isiko Nelungelo 35 20
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
Phendula imibuzo kuzona ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihloliwe.
7.1 'USihawu Nesihawu' 18 23
7.2 'Mhla Liduma Laduma' 17 24
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
Phendula imibuzo YOMIBILI kulesi siqephu.
8.1 'Kuyosala Izibongo?' 17 26
8.2 'UNozidumo' 18 27
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 4 DBE/Novemba 2022
NSC
Uhlu Lokubheka Imibuzo Ekhethiwe ('Checklist'):
ISIQEPHU IZINOMBOLO IMIBUZO THIKHA UMBUZO
ZEMIBUZO EPHENDULIWE OWUKHETHILE
A: INOVELI 1–3 1
NOMA
B: UMDLALO 4–6 1
NOMA
C: IZINDABA
7 1
EZIMFISHANE
NOMA
D: IZINKONDLO 8 1
QAPHELA: Qiniseka ukuthi uphendule imibuzo eziqeshini EZIMBILI kuphela.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 5 DBE/Novemba 2022
NSC
ISIQEPHU A: INOVELI
UMBUZO 1: ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi (u-A no-B) bese uphendula imibuzo
ezolandela.
ISIQESHANA A
'Hhayi-ke malume, nami ake ngihlawule amabele kadadewenu engawenza aba
yimijwaqu ngananti iphepha elibomvu. Uxole malume, kulokhu umuntu akakwazanga
nokuthi akuphathele nokuyinkantini.'
'Awu ungizalile mntakankehli. Bekuyini okuyinkantini kunemali, into ebuye isibangele
izifo lena?' 'Cha, mshana, usuyosibonela nathi kodadewethu, usidungulele nalo 5
mkhuhlane womzawakho, usho ukuthi bengisazomazisa.'
'Ngiyomazisa Mkhumane ayikho inkinga. Hhayi-ke kuhlwa ngomnyama, umuntu
kuyoba kuhle atotobe kusakhanya.'
'Sibongile mshana ukuzosibona, konke kusemandleni okuphila, ubudoda yibo lobo
mntakadadewethu. Noma sesingafa siyokwazi ukuthi sinishiye nazana ukuthi 10
niyazalana.'
Behlukana uZondiwe ethembise ukuthi useyothi uma esehla ephindela eThekwini,
adlule ngaseMpangeni abone umzawakhe owayesebunzimeni. Wahamba ephindela
ekhaya inhliziyo yakhe ibuhlungu idangele ngomzawakhe uSandanezwe. Wafika
nasekhaya wabalandisa ngezindaba ayezithole koninalume wakhe. 15
Zahamba zaphela izinsuku zikaZondiwe, kwadinga ukuthi aphindele emsebenzini.
Kwadingeka edlule kuSandanezwe njengoba wayethembisile kumalume wakhe.
Nebala wazibamba izinqola ezehlayo, zehla naye njalo zaye zayombeka eMpangeni.
Esefikile kwesakwaMadlebe akumthathanga sikhathi ukuthi athole umuzi ayewufuna
kwazise kwakuwumuzi wenyanga edumile, waziwa nayingane encane. Ekufikeni 20
kwakhe kwaMbeje, wabuza uSandanezwe, nebala bamyalela ilawu ayehlala kulo.
1.1 Ngokwalesi siqeshana osifundile yini uZondiwe ayinikeza uMkhumane
ngalolu suku? (1)
1.2 Wayesebenza kuphi uSandanezwe ngaphambi kokuba ahlaselwe ukugula? (1)
1.3 Wayenezingane ezingaki uMkhumane? (1)
1.4 Yisiphi isithembiso uZondiwe asenza kuMkhumane ngalolu suku? (2)
1.5 Tomula umusho ophelele osikhombisa ukuthi uZondiwe wayephatheke kabi
ngesikhathi esephindela ekhaya. (2)
1.6 Umnumzane wahlawulisa uyise kaNomgedla izinkomo ezinhlanu. Bhala
ngephuzu ELILODWA usho ukuthi wahlawuliselwani. (2)
1.7 Yiziphi izizathu ezenza umama kaSandanezwe angavumi ukuthi indodana
yakhe iphindele esibhedlela emva kokuhluleka kwamakhambi kaNonkamfela?
Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 6 DBE/Novemba 2022
NSC
1.8 Chaza ukuthi wamukeleka kanjani uSandanezwe ngesikhathi efika emzini
kaNonkamfela. Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
1.9 Lichazani leli gama elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo njengoba
lisetshenzisiwe kulesi siqeshana?
Nebala wazibamba izinqola ezehlayo, zehla naye njalo zaye zayombeka
eMpangeni. (1)
1.10 Uyavumelana yini nokuthi umxoxi kule noveli uwuhlobo lomlandi olubizwa
ngosazikonke (umlandi wesithathu)? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu
AMABILI. (2)
1.11 Hlaziya le noveli: Ithemba Lami, ubhekise kulezi zihlokwana ezilandelayo:
Bhala iphuzu ELILODWA ngesihlokwana ngasinye.
1.11.1 Uvuthondaba (2)
1.11.2 Isisusa sodweshu (2)
KANYE
ISIQESHANA B
Wacabanga ukuthi athole abantu ayengabathuma kodwa waxakwa ukuthi naloyo
muntu kuyofana nokuthi uhambe ngesandla sakhe. Into eyayibangela ashikashikeke
kangaka omdala, yingoba lo muntu ayemelapha, odokotela base besikaze ukuthi
unengculazi. Ngakho-ke wayemagange efuna ukuphakamisa igama lezinyanga ukuthi
asikho isifo esehlula izinyanga ngisho sesibehlulile odokotela. UNonkamfela wayazi 5
ukuthi abantu sebancamela abamhlophe badela izinyanga zakubo ngenxa yobuwaka
obukhona kwezinye izinyanga zigagamela into noma zingayazi zethembe ukuthi cishe
ucilo angethuka uzishaya endukwini.
Ekubonaneni kwabo noSandanezwe wamlandisa ukuthi, 'Mfo kaMkhumane, indima
yokuqala yalo msebenzi wethu sengiyigojele. Osekusele manje yikhona osekuthanda 10
ukuba umqansa, kodwa-ke izinyanya zakithi ngeke neze zingilahle. Ngiyethemba
ukuthi zizongikhanyisela ukuthi leso sitho esesisilele sizotholakala kanjani.'
'Akukho baba Mbeje okwehlula ukuhlala ethembeni.'
'Kunjalo fana, futhi-ke abaphansi abavamisile ukuthi umuntu bambonise into engelona
iqiniso. Kodwa-ke uma loyo muntu owelashwayo kwenzeka eba nedlozi elibi elivalayo 15
lingafuni elashwe kuyenzeka.'
'Hhayi-ke, mina nje angikholwa ukuthi ukhona kwabakithi ongavala izindlela zami
ngoba angikaze ngibone ngalutho nokudla ngihlale ngibenzela.'
'Cha-ke uma kunjalo, asethembe mfo kaMkhumane ukuthi izinto zizohamba
ngononina. Khululeka, usuyozwa ngami futhi uma sengikudinga.' 20
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 7 DBE/Novemba 2022
NSC
1.12 Ngokwalesi siqeshana osifundile ukwelapheka ngempumelelo
kukaSandanezwe kwakuzoba wusizo kanjani kuNonkamfela kanye nabanye
abelaphi bendabuko? (2)
1.13 Fingqa ngamaphuzu AMABILI okushiwo ngumbhali emgqeni we-10 ukuya
kowe-15. (2)
1.14 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
1.14.1 uZondiwe A umakhelwane kaMzulazula
1.14.2 uNdebele B umama kaNokulindela
1.14.3 uMaZikalala C umthandazi wasendaweni
1.14.4 uSiwela D usebenza eThekwini
(4 x 1) (4)
1.15 Yimiphi imiyalezo eyethulwa umbhali kule noveli? Bhala EMIBILI. (2)
1.16 Ukuba wena wawungumngani kaSandanezwe wawuyothini kuye ngesenzo
sakhe sokuqonywa izintombi eziningi ngesikhathi esisodwa. Bhala amaphuzu
AMATHATHU. (3)
1.17 Chaza ukuthi kungani uzwelana nomndeni wakwaMchunu kulesi simo
sokugula kwendodakazi yabo uNokulindela. (2)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 8 DBE/Novemba 2022
NSC
UMBUZO 2: KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu
ISIQESHANA C
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi (u-C no-D) bese uphendula imibuzo
ezolandela.
Ukuxabana kwezinsizwa ngasemakhaya ngoKhisimuzi kwenza ukuba impi ingapheleli
emakhaya ngoba uxolo lwalungenzekanga. Ziphindela nje izinsizwa emsebenzini,
izinhliziyo zibomvu akukhulunyiswana. Kufihlelwene induku emqubeni. Olunye
uhlangothi lwalwehla lwenyuka luthenga izibhamu zomgunyathi ngoba befuna
ukuziphindiselela ingcabha ingagcini kubona. Akutshelwana uma kukhona 5
abazohlasela, ngakho-ke abanye babona ngoba sebembozwa impi. Ngalelo langa
behlaselwa, uManyoba wayesebenza ebusuku. Wafika ekuseni sekukhona ababe
sebefile, sekugcwele ezikadalawane emagcekeni ehostela. Uma ebuza ukuthi
kwenzenjani, bamtshela ngokwenzekile, washaqeka wacishe wawa phansi uvalo
lokuthi ngabe naye ungomunye mhlawumbe walaba abafile. Kwake kwaba muncu 10
isikhathi eside kunohlevana kubahlali basehostela. Ngenhlanhla nje kwakungabangwa
izwe, kwakungamagqubu nje ezinsizweni. Ezinye zezizathu ezamenza wafuna
ukushiya umsebenzi eGoli ayosebenza ePitoli. EGoli izinsizwa zokuhamba zazivamise
ukuhamba ngambili noma ngantathu ngoba zazikhuthuzwa noma zigetshengwe
otsotsi. Ngesikhathi sabo kwakukhona amaqembu otsotsi anjengoMsomi namanye 15
ayedume ngokubulala, umuntu atholakale edindilizile esefile emgwaqweni. Isikhali
esikhulu sokubulala kuqala, kwakuwummese noma kube untshumentshu. Into embi
kakhulu eyayenzeka emadolobheni, ukuthola umuntu enqunywe intamo kungaziwa
ukuthi ubulawe ubani.
2.1 Ngokwalesi siqeshana osifundile yini eyayidala ukuthi ukuxabana
kwezinsizwa ngasemakhaya ngoKhisimuzi kungapheleli emakhaya? (1)
2.2 Wayesebenza kuphi uManyoba ngaphambi kokuba ayosebenza eGoli? (1)
2.3 Wayenezingane ezingaki uManyoba? (1)
2.4 Ngokwalesi siqeshana, yiziphi izikhali EZIMBILI ezazivamise
ukusetshenziswa otsotsi uma begebenga abantu? (2)
2.5 Tomula umusho ophelele osikhombisa ukuthi uManyoba wafika sekugcwele
amaphoyisa lapho ayehlala khona. (2)
2.6 Kungani kwakunzima ukuthi uManyoba ahole imali yempesheni kahulumeni
eyisibonelelo sabantu asebekhulile? Bhala ngephuzu ELILODWA. (2)
2.7 Yiziphi izizathu ezenza ukuthi uManyoba angayi kobikela amaphoyisa
ngesigameko asibona senzeka emgodini wemayini lapho ayesebenza khona?
Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
2.8 Chaza ukuthi wamukeleka kanjani uManyoba ngesikhathi efika ehostela
eGoli. Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 9 DBE/Novemba 2022
NSC
2.9 Lichazani leli gama elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo njengoba
lisetshenzisiwe kulesi siqeshana?
Olunye uhlangothi lwalwehla lwenyuka luthenga izibhamu zomgunyathi … (1)
2.10 Uyavumelana yini nokuthi umxoxi kule noveli uwuhlobo lomlandi olubizwa
ngosazikonke (umlandi wesithathu)? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu
AMABILI. (2)
2.11 Hlaziya le noveli: Kusinda Kwehlela Endodeni, ubhekise kulezi zihlokwana
ezilandelayo:
Bhala iphuzu ELILODWA ngesihlokwana ngasinye.
2.11.1 Uvuthondaba (2)
2.11.2 Isisusa sodweshu (2)
KANYE
ISIQESHANA D
Wasuka lapho lo mseshi ozisebenzayo, waya komunye unesi abacishe balingane
naye, wacela ukuba amboleke inyufomu yakhe ngoba kukhona umuntu afisa
ukumsiza, uzoyibuyisa ngalo lelo langa. Wamnika, waphuma waya ekhaya. Wafike
wayilinganisa le nyunifomu. Yathi ukumpintsha kancane lapha nalaphaya kodwa
wayigqoka. Wasuka umseshi ngemoto yakhe. Asuka amaphepha imoto ibheke kwale 5
ntombazane. Bathi befika babona lo baba ehleli emnyango efunda iphepha.
'Sawubona baba kaCeli,' kubingelela unesi. 'Yebo nesi,' kuvuma indoda
esimidwayidwa. Isukile egadeni, ibonakala futhi ukuthi isike yadliwa inkemane
isikhathi esijana nokho.
'Cha ikuphethe kahle indodakazi le. Kambe uthe unguyise kaCeli, akekho omunye 10
ohleli naye mhlawumbe wena ungumngane nje kayise?'
'Cha yimina uyise kaCeli. Nginganisiza ngani?' 'Awu! Baba sekuvele inhlekelele
yengozi lapha. UCeli ulimele kakhulu impela. Manje kudingeka igazi eliningi ukuze
kuphephiswe impilo yakhe,' kuchaza unesi.
'Manje ikuphi phela inkinga lapho ngoba igazi liyatholakala ezikhumulweni zalo nje? 15
Aniyi ngani khona nisindise ingane yami na?' kubuza leli khehla libahlahlela amehlo.
'Konke lokho sekwehlulekile. Kuwona wonke lawo magazi alikho elingamsiza,
sekufanele sicele umuntu oyigazi lakhe ngoba yilona kuphela elingamsiza ...'
2.12 Ngokwalesi siqeshana osifundile isu lomseshi lokugqoka inyumfomu
yamanesi lalizoletha luphi usizo emndenini kaCeli? (2)
2.13 Fingqa ngamaphuzu AMABILI okushiwo ngumbhali emgqeni wesi-5 ukuya
kowe-10. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 10 DBE/Novemba 2022
NSC
2.14 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
2.14.1 uMjwayeli A wayesika izidwaba azidayise
2.14.2 uSimakade B wayesebenza noManyoba
2.14.3 uDoda C wayeyinkosi yaseMaChunwini
2.14.4 uMaNdlovu D wafundela ukuba ummeli
(4 x 1) (4)
2.15 Yimiphi imiyalezo eyethulwa umbhali kule noveli? Bhala OKUBILI. (2)
2.16 Ukuba wena wawunguFanyana wawuyothini kuMaNene uma ekutshela ukuthi
akafuni umama wakho athandaze emzini wenu? Bhala amaphuzu
AMATHATHU. (3)
2.17 Chaza ukuthi kungani uzwelana nendodakazi kaManyoba kulesi simo sayo
sokungalitholi ithuba lokufunda? (2)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 11 DBE/Novemba 2022
NSC
UMBUZO 3: UMSHADO – N Zulu
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi (u-E no-F) bese uphendula imibuzo
ezolandela.
ISIQESHANA E
'Hhayi, hlala nje ngizovula nansi iwadilobhu ngicashe kuyo.' Nempela wasithela
uTholakele. Wazibhekisa phansi uBheki. Amehlo ayelokhu entshontsha lapho
kusithele khona uTholi. Washeshe waqeda ukugqoka uTholi. Waphuma esegqoke
ingutshana elulwelwesi elula, eyayikuveza konke eyekugqoke ngaphansi. Amabele
wayengasawabophile. 'Unazo izingane?' 5
'Cha, ngangingakamtholi umntwana. Ubuziswa yini?'
'Ngibona amabele akho emi sengathi awetshitshi.'
'Uyazi ukuthi kuthiwa uma iso likuhlupha likhiphe?'
'Awami ngeke ngiwakhiphe, angibonisa izinto ezinhle zodwa.'
Kuthe uma esebeke amabhodwe eziko uTholi, waletha isiphuzo kuBhekani. 10
'Wenzani, uzongichithisa?' Kubuza uTholi ngenkathi ebeka isiphuzo embhedeni
phambi kukaBheki. UBheki wayesuke wagaxa isandla phakathi kwamabele
kaTholakele.
'Ngiyaxolisa. Ngeke ngisakuthinta ngaphandle kwemvume.' Babehleli phansi futhi
bebhekene uTholi noBheki. 15
'Manje ucabange kanjani ntokazi?'
'Kukuwe mngani wami. Uma ubona ukuthi awuzukuzifaka enkingeni ngokusondelana
nami, mina ngikhululekile. Uma sekufika uBhatomu uyomisa kanjani?'
'Phela ngizimisele ukukufela manje. Angizimisele ukuvinjwa abantu
abanjengoBhatomu endleleni yami.' 20
Ngale nkathi uTholi wayesusa izitsha zokuphuza ezibeka etafuleni, uBhekani elokhu
embuka ehla enyuka. Le ngubo ekhanyayo yayisuke imgulise uBhekani. Isimo
sikaTholakele yayisibeka obala.
3.1 Ngokwalesi siqeshana osifundile yini eyayenziwa nguTholakele ngesikhathi
ecashe ngesicabha sewadilobhu? (1)
3.2 Waphuma esegqoke kanjani uTholakele ngemuva kokushintsha? (1)
3.3 Wayenezingane ezingaki uTholakele? (1)
3.4 Bhala into eyenziwa nguBhekani ngenkathi uTholi eletha isiphuzo. (2)
3.5 Tomula inkulumo ekhombisa ukuthi uTholakele usekulungele ukuthandana
noBhekani. (2)
3.6 Umama kaBhekani wayefuna ukuthi indodana yakhe ishade noLindiwe.
Kungani umama kaBhekani wayengamfuni uTholakele? Bhala iphuzu
ELILODWA. (2)
3.7 Yiziphi izizathu ezenza ukuthi uBhekani afune ukubuqeda ubungani phakathi
kukaTholakele noPamella? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 12 DBE/Novemba 2022
NSC
3.8 Chaza ukuthi wamukeleka kanjani uLindiwe ngesikhathi efika kubo kaBhekani
ezoxolisa. Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
3.9 Lichazani leli gama elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo njengoba
lisetshenzisiwe kulesi siqeshana?
Kuthe uma esebeke amabhodwe eziko uTholi, waletha isiphuzo kuBhekani. (1)
3.10 Uyavumelana yini nokuthi umxoxi kule noveli uwuhlobo lomlandi olubizwa
ngosazikonke (umlandi wesithathu)? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu
AMABILI. (2)
3.11 Hlaziya le noveli: Umshado, ubhekise kulezi zihlokwana ezilandelayo:
Bhala iphuzu ELILODWA ngesihlokwana ngasinye.
3.11.1 Uvuthondaba (2)
3.11.2 Isisusa sodweshu (2)
KANYE
ISIQESHANA F
'Nangu umfazi wokushadwa,' kusho uBheki ekhulumela phansi. Lumuthi heqe uvalo
uma ekhumbula ukuthi unina akafuni nakumbona uTholi lo. Akhumbule indaba yenzilo
uBheki. Athi esacabanga kanjalo afike uTholakele. Babingelelane. UTholakele aqabule
uBheki. Ethuke uBheki. 'Kahle bo, abantu bazothini?'
'Abantu baphi?' 5
'Laba abahamba lapha ezweni.'
'Kahle wena Bheki. Kanti ukhuluma ngabantu ongabazi nokuthi obani?' Imxake le
ndaba yesibindi sikaTholi uBheki. Naye aziqinise. Bahambe uTholi abuye amgaxe
uBheki. Aziqhuthulule izandla ezimgaxile uBheki. Ahleke uTholi.
'Namuhla uzolala kwami Bheki.' 10
'Kwakho?'
'Kwami. Ngifuna kuze kuse sibhekile.'
'Senzani?'
'Ungazihluphi wena. Uyobona khona.'
Imethuse le nto eshiwo uTholi uBheki. Uma engayi ekhaya uyothi ubekuphi kuLindiwe 15
nakunina? Abone ukuthi kuzofuneka azame isu lokuphunyuka kuTholi. Bahamba nje
bathule; uBheki kuphela odla amathambo ekhanda. Bafike endlini. UTholi akhiphe
izimpahla aziphethe.
'Nakhu engikuphathele khona Bheki.' Athathe uBheki. Aqaqe le mpahla. Amayembe
kanokusho amahlanu nontanjana bakhona. 20
'Hawu Tholi!' agxume uBheki adonse uTholakele amqabule. 'Ngiyabonga mntakwethu.'
UBheki waluzwa uthando lukaTholi lugcwala swi. Azibukisise lezi zimpahla. Zinhle
ngendlela emangalisayo. 'Wezwa ngobani ukuthi ngashelwa zimpahla?'
'Umuntu uyazazela usizi lwento yakhe Bheki.'
Abuyele kwasifuba kuBheki. Acabange isu lokuphunyuka manje. 25
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 13 DBE/Novemba 2022
NSC
3.12 Ngokwalesi siqeshana osifundile yini eyadala ukuthi izimpahla zikaBheki
zishe zonke kuwodilophu? (2)
3.13 Fingqa ngamaphuzu AMABILI okushiwo ngumbhali emgqeni wesi-5 ukuya
kowe-15. (2)
3.14 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
3.14.1 uJazibomvu A wayengumngani kaTholakele
3.14.2 uZenze B ayehlupha uTholakele
ngesikhathi esesibhedlela
3.14.3 amaphoyisa
C wathatha imali yamalobolo
3.14.4 uPamela
D wayedayisa izibhamu
zokuzakhela
(4 x 1) (4)
3.15 Yimiphi imiyalezo eyethulwa umbhali kule noveli? Bhala OKUBILI. (2)
3.16 Ukuba wena wawungomunye wabangani bakaBhekani oyazi yonke imikhuba
kaTholakele wawuyothini kumngani wakho ngezinto ezimbi ezenziwa
yintombi yakhe? Bhala OKUTHATHU. (3)
3.17 Chaza ukuthi kungani uzwelana nomndeni wakubo kaBhekani mayelana
naleli hlazo elenzeka/owangena kulo ngosuku lomshado? (2)
[35]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 14 DBE/Novemba 2022
NSC
ISIQEPHU B: UMDLALO
UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi
Funda iziqeshana EZIMBILI (u-G no-H) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.
ISIQESHANA G
(Emzini wekhansela, uDuma. UDuma uhleli esigcakini nomkakhe uMaShezi, bayaxoxa)
MASHEZI: (Uyahleka, ushaya izandla sakubabaza) He! He! He! Mina lo MaShezi,
sengingumama oyinkosikazi yekhansela! Bonke abafazi bale ndawo
sebengibingelela sengathi babona inkosikazi yenkosi. (Aphinde ashaye
izandla) Hhawu! Hamba mzabalazo! 5
DUMA: (Emamatheka) We! Nina bafazi nijatshuliswa wubala ngempela. Nifana
ncimishi nezingane.
MASHEZI: (Ebuka umyeni wakhe emehlweni) Ha! Ha! Ubani ongayeka ukujabula
esesimweni esifana nesami? Uthi wubala baba uqala ukuhola le mali
osuyihola? Angithi ngikhuluma nje usuyakhulekelwa wena. 10
DUMA: (Ubuso bushintshe buhwaqabale) MaShezi! Lokho-ke yikho
okungihluphayo. Osibhincamakhasana bayasho ukuthi inkosi yendawo
uShandu, akeneme futhi bathi ukubeka kucace ukuthi mina sengicabanga
ukuthi sengiyinkosi. Eqinisweni angazi ukuthi inkosi ikhathazwa yini ngoba
ngakhethwa ngabantu. Angiyona inkosi, kodwa yimi olawula intuthuko 15
yalapha endaweni yakithi.
MASHEZI: Amakhosi aphelelwe yisikhathi manje. Phela intando yeningi iphoqa ukuthi
abaholi mabakhethwe ngabantu. Inkosi yakhethwa nini-ke yona? Suka
lapha! Musa nje ukulokhu ucabangana nabantu abasatatazeliswa
ngukuchithwa yisikhathi. 20
DUMA: Kuzocaca maduze nje ngoba izinhlelo zentuthuko sezizoqala
kungekudala. Kufanele ngihlele imihlangano yomphakathi kodwa mina
ngeke ngilokhu ngiyotatazelela inkosi ngicelana nelungelo lokubiza
imihlangano. Angithi yona ifuna ukubikelwa, incengwe ngisho noma
umuntu ezokwenza idina lodwa leli. 25
4.1 Ngokwalesi siqeshana ujatshuliswa yini uMaShezi? (1)
4.2 Bhala amazwi noma inkulumo ekulesi siqeshana etshengisa ukuthi uDuma
akabahloniphi abantu besimame. (1)
4.3 Yisiphi isizathu esabangela ukuthi uDuma angayinaki indaba yokucela
enkosini uma ezobiza imihlangano? (2)
4.4 Bhala OKUBILI okwakwenza uDuma angajabuli kahle hle ngesikhundla sakhe
ngokwalesi siqeshana. (2)
4.5 Yini eyayenza inkosi uShandu ibe nozwelo ngokuboshwa kukaDlamini? Bhala
iphuzu ELILODWA. (2)
4.6 Nikeza izizathu ezenza ukuthi inkosi uShandu ingahambisani nentando
yeningi. Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 15 DBE/Novemba 2022
NSC
4.7 UMbandlwa wayeba nolaka njalo uma ekhuluma nenduna uDlamini.
Kwakubangelwa/kwakudalwa yini lokho? (2)
4.8 Kwaba namthelela muni ukushona kukaMbandlwa noDlamini kulo mphakathi
okuxoxwa ngawo kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho. (2)
4.9 Isigameko sokulawula/sokuphatha umhlangano woxolo ngempumelelo
simveza njengomuntu onjani uMfundisi uMazongolo? Sekela impendulo
yakho ngephuzu ELILODWA. (2)
4.10 Xoxa ngeqhaza elibanjwe ngumlingiswa onguSayitsheni kulo mdlalo. Bhala
amaphuzu AMABILI. (2)
4.11 Abantu abanjengomlingiswa uDlamini basekhona esikhathini samanje. Sekela
lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI. (2)
KANYE
ISIQESHANA H
(Kusekilasini lokufundela esikoleni. Kunezihlalo eziningana zibekwe zahlelelwa
umhlangano. Phambili kunetafula okuhleli emva kwalo uDuma noMbandlwa.
Bayaxoxa.)
MBANDLWA: Namuhla olwamanqamu. Imilomo yoDlamini izovaleka ngoba abantu
bazokhuluma njengoba bakhuluma mhlazane bevota. 5
DUMA: Akukho okunye. Namuhla kunamuhla. Uyabona leli kilasi sengathi
lizoba yinkinga ngenxa yobuningi babantu abazofika bezothamela lo
mhlangano. Phela thina asizile ukuzoqoqa imali yabantu kodwa
sizobanika isihlonti abantu.
MBANDLWA: Akusona nesihlonti kodwa yilanga. Mina intuthuko ngiyifanisa nelanga 10
lona eliphuma maqede kujabule yonke into esemhlabeni. Ngisho
nalabo abangamazisi uJehova kodwa bayajabula. Kanjalo nalapha
kule ndawo labo abebengayingeni eyakho bazothokoza maqede
bayingene shiqe! Ngempela bazokuthanda. Uqale kahle impela.
Uyabona eyamanzi ingungqa phambili. 15
DUMA: Umuhle wena ngoba uphila ngethemba. Nomuntu osondelene nawe
uyakhuthazeka.
(Kuzwakale abantu abahhomuzelayo phandle.)
DUMA: Mbandlwa, sebekhona abantu lapha ngaphandle. Awubatshele
bangene. 20
MBANDLWA: (Asukume aqonde emnyango.) Bakwethu! Bakwethu, ngenani bo!
Ikhansela selimi ngomumo.
(Abuyele etafuleni. Nabantu bangene kodwa bayidlanzana nje.)
DUMA: (Asukume.) Ngiyanibingelela bakwethu! (Bavume abantu.) Sekuyiso
isikhathi lesi sokuqala umhlangano oyingqophamlando. Besicela 25
uMbandlwa asivulele ngomthandazo.
MBANDLWA: (Asukume nabantu basukume.) Masivaleni amehlo. Baba oseZulwini,
siyabonga ngokusivikela silele ebusuku. Uphinde usinike amandla
nomdlandla wokusukumela izinto ezizosithuthukisa. Manje-ke Baba
wethu sisize ngomoya wakho oyiNgcwele ukuze sikwazi ukubonisana 30
ngomoya omuhle. Baba hlehlisa amadimoni angasihlasela. Konke
lokhu sikucela ngegama lenkosi uJesu Kristu, Amen.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 16 DBE/Novemba 2022
NSC
4.12 Ngubani lo Mbandlwa okukhulunywa ngaye kulesi siqeshana? (1)
4.13 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU okwenzeka kulesi siqeshana esingenhla. (3)
4.14 Xoxa ngesixazululo salo mdlalo. Bhala ngephuzu ELILODWA. (2)
4.15 Bhala izigameko EZIMBILI ezithinta uDuma nezimveza njengomlingiswa
owayezama ukwenza umsebenzi wakhe ngendlela efanele. (2)
4.16 Ngokucabanga kwakho kwayithinta kanjani impilo kaMbandlwa ukuzwana
nekhansela uDuma? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
4.17 Uyazwelana yini nomlingiswa onguShandu kulesi simo abhekene naso kulo
mdlalo sokusuka kothuthuva/sokungezwani endaweni abusa kuyona? Bhala
amaphuzu AMATHATHU. (3)
4.18 Inkulumo-mpendulwano isebenze kahle kulesi siqeshana. Sekela impendulo
yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 17 DBE/Novemba 2022
NSC
UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele
Funda iziqeshana EZIMBILI (u-I no-J) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.
ISIQESHANA I
(USonto uhleli kwakhe, ucabanga ngosizi emva kokuzwa ngokululama kukaMfundisi.
Imicabango yakhe isiphazanyiswa ukungena kukaMbhele endlini.)
MBHELE: (Ememeza.) Sonto, Sonto ukhona yini?
SONTO: Yebo ngikhona Mbhele.
MBHELE: Kanti awuyanga yini ukuyolanda uMfundisi esibhedlela? 5
SONTO: Cha, angibange ngisahamba.
MBHELE: Yini indaba?
SONTO: Bese sibaningi kakhulu, ekubeni itekisi ibiyodwa. Kwenzanjani, wahlahla
amehlo?
MBHELE: Ngiqeda kukhuluma noMaNsibande nababuya esibhedlela. 10
SONTO: (Ngokuthuka.) Batheni?
MBHELE: UMaNsibande ungitshele ukuthi bathole umfundisi eseshonile.
SONTO: Ini?
MBHELE: Usho njalo impela.
SONTO: Kanjani? Ingani ubeseluleme eseyolandwa? 15
MBHELE: UMaNsibande namalungu ebandla bebedabuke kabi.
SONTO: (Ngokukhululeka.) UNkulunkulu uhlela ngendlela yakhe.
MBHELE: Indaba kamfundisi yaxaka nje iqala.
SONTO: Uphumule umfundisi.
MBHELE: Hhayi, kunzima nokho ukuyikholwa le ndaba. (Ebuka iwashi.) Cha, ake 20
ngibaleke, bengedlula ngithi angikulunguze nje ngoba indlela eya
edolobheni idlula ngapha.
SONTO: (Emoyizela.) Kanti ubungedluliswa yinkumbulo?
MBHELE: Bengedluliswa yiyona.
SONTO: Pho kawusangiqabuli nakancane nje ukuze ngikholwe ngempela? 25
MBHELE: (Esondeza izindebe.) Bengilindele wena ukuthi ungiqabule kuqala.
(Babambane baqabulane. Abuye avalelise uMbhele. Asale uSonto. Bese
ephazanyiswa ukungqongqoza.)
SONTO: Ngena!
(Kungene uMthofi. Kuthi akazibulale uSonto.) 30
MTHOFI: Hawu, wadinwa wangibuka kabi nje uma ngingena?
SONTO: Kufanele ngabe ngenzenjani?
MTHOFI: Kufanele ngabe uyangibingelela, hhayi ukungibuka sengathi ubona inja nje
ezokubangela isicefe.
SONTO: Vele uyinja nje. 35
MTHOFI: (Ehleka kakhulu.) Sengathi usheshile nje ukungibiza ngenja.
SONTO: (Ehlahla amehlo.) Uchaza ukuthini?
MTHOFI: Ngichaza ukuthi ingane yakho uzoyiswela. Kayizukubuya namhla esikoleni.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 18 DBE/Novemba 2022
NSC
5.1 Ngokwalesi siqeshana iphazanyiswe yini imicabango kaSonto? (1)
5.2 Bhala amazwi noma inkulumo ekulesi siqeshana esitshengisa ukuthi uMbhele
uyamangala ukufica uSonto esendlini. (1)
5.3 Yisiphi isizathu sangempela esabangela ukuthi uSonto angabe esahamba
nababeya esibhedlela? (2)
5.4 Bhala OKUBILI okwakwenza uSonto angakujabuleli ukufika kukaMthofi
kwakhe ngalolu suku. (2)
5.5 Yini eyayenza ukuthi uMbhele abe nozwelo ngoMfundisi? Bhala iphuzu
ELILODWA. (2)
5.6 Nikeza izizathu ezenza ukuthi uSonto ashaywe uvalo uma uMthofi ekhuluma
ngengane yakhe noMbhele. Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
5.7 UMthofi wayeba nolaka njalo uma ekhuluma noSonto. Kwakubangelwa/
kwakudalwa yini lokho? (2)
5.8 Kwaba namthelela muni empilweni kaMbhele ukuphuma kukaMthofi ejele?
Sekela impendulo yakho. (2)
5.9 Isigameko sokudutshulwa koMfundisi simveza njengomuntu onjani uSonto?
Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA. (2)
5.10 Xoxa ngeqhaza elibanjwe ngumlingiswa onguToronto kulo mdlalo. Bhala
iphuzu ELILODWA. (2)
5.11 Abantu abanjengomlingiswa onguMthofi basekhona esikhathini samanje?
Sekela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI. (2)
KANYE
ISIQESHANA J
(Emva kwesikhashana lukhale futhi ucingo lukaSonto. Aluphendule.)
MTHOFI: Sesiyibulele le nja yakho.
SONTO: Niqinisekile ukuthi ufe ngempela?
MTHOFI: Hawu, ngingakufonelelani uma ngingenasiqiniseko? Umbuzo onjani nje
lowo? 5
SONTO: Cha, ngifuna ukuba ne-sure ukuthi konke kuhambe kahle.
MTHOFI: Yizwa ngami, konke kuhambe kahle.
SONTO: Niwenze kanjani umsebenzi?
MTHOFI: (Ehleka.) Eyi, kasidlali thina. Simhlabe ngamalambu, sayimisa imoto yakhe.
Ube wukuma nje kasabe sisalinda lutho. Mina-ke njengomuntu owayekade 10
ebadubula ngibe sengimdubula.
SONTO: Wafa?
MTHOFI: Kanti uzwa kanjani? Kangithi ngikubingelele ngokuthi ufile?
SONTO: Ngikuzwile uthi ufile. Into nje ngifuna ukwazi ukuthi …
MTHOFI: Zwana ngami-ke, ufile uMbhele. Imoto yakhe siyishiye ingamalangabi. 15
SONTO: Yena?
MTHOFI: Ubengasinda kanjani nje uma ucabanga? Naye ushe waba umlotha. Nina
nizongcwaba umlotha.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 19 DBE/Novemba 2022
NSC
SONTO: Kuhle-ke, yenzani isiqiniseko sokuthi akusali bufakazi.
MTHOFI: Ngikutshelile ukuthi relax yonke into ihlangene. 20
SONTO: Kulungile ngizonithinta ngokuqhubeka kwesikhathi.
MTHOFI: Sesiwuqedile owethu umsebenzi.
SONTO: Ngiyabonga.
MTHOFI: Asifune kubongwa ngomlomo. Sifuna imali osethembise yona ihlale
esandleni. 25
SONTO: Khululeka, nizoyithola ngokushesha.
MTHOFI: Makube njalo-ke. Tshela abantu bomshuwalense labo ukuthi kabalungise
izinto ngokushesha, ziphume izimali sithole okungokwethu.
SONTO: Khululeka, imali izophuma ngokushesha.
MTHOFI: Sengathi kungaba njalo ngoba sesikhathele indaba yakho. Uma kulibala, 30
sizodubula wena manje.
SONTO: Kahle Mthofi, kakukhulunywa kanjalo.
MTHOFI: Bengikwexwayisa nje. Nakhu okunye engikwexwayisa ngakho …
SONTO: (Ethuka.) Yini manje?
MTHOFI: Ungalinge ubhayize. 35
SONTO: Ngibhayize? Kanjani?
5.12 Ngubani obizwa ngenja kulesi siqeshana? (1)
5.13 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU okwenzeka kulesi siqeshana esingenhla. (3)
5.14 Xoxa ngesixazululo salo mdlalo. Bhala ngephuzu ELILODWA. (2)
5.15 Bhala izigameko EZIMBILI ezithinta uNhleko nezimveza njengomlingiswa
okwazi ukwenza umsebenzi wakhe ngempulelelo/kahle. (2)
5.16 Ngokucabanga kwakho kwayithinta kanjani impilo kaToronto ukuzwana
noMthofi? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
5.17 Uyazwelana yini nomlingiswa onguSonto kulesi simo abhekene naso kulo
mdlalo sokuhlukunyezwa uMthofi efuna imali yakhe? Bhala amaphuzu
AMATHATHU. (3)
5.18 Inkulumo-mpendulwano isebenze kahle kulesi siqeshana. Sekela impendulo
yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 20 DBE/Novemba 2022
NSC
UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu
Funda iziqeshana EZIMBILI (u-K no-L) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.
ISIQESHANA K
(UZungu noMaMbatha bayaxoxa endlini)
MAMBATHA: Uyagula yini baba awakhuluma nje namuhla?
ZUNGU: Usebuyile yini umakoti?
MAMBATHA: Akakabuyi. Kusho ukuthi ngabe uphethwe kabi ukuhamba kwalolu
hlanya lwengane? 5
ZUNGU: Cha impela kwenzeke into embi mkami. Okokuqala asiyazi nokuthi iphi
le ngane. Kokunye izithele phezu kwezigebengu zayenzakalisa.
MAMBATHA: Phela lapho ngabe umvundla ziyawunqanda phambili. Yona yini
ingasilaleli uma siyitshela ngesiko lesintu.
ZUNGU: Namasiko lawa asefuna ukubhekisiswa. Sengathi akhona asephelelwa 10
yisikhathi manje. Amanye kufuneka achazwe kahle aziwe yibo bonke
abantu.
MAMBATHA: Ubona sengathi umakoti akalazi leli siko. Ulazi kahle uyazihlanyisa.
ZUNGU: Mina ngibona sengathi sinecala manje.
MAMBATHA: Icala lani? Musa ukudlala wena Manzini. Phela thina asiyixoshanga le 15
ngane lapha ekhaya. Izihambele. Uyangizwa? Izihambele.
ZUNGU: UMsindo onjengalo uzosixabanisa namadlozi.
MAMBATHA: Nawo ngabe ayaganga lawo madlozi. Angayeka ukubuyisa uhlanya
lukamakoti, axabane nathi? Kanti awalazi yini wona leli siko esilitshela
le ntombazane. 20
ZUNGU: Mina ngisafuna ukuhlala phansi ngiyichazele kahle intombazane.
Kokunye uma isizwe kahle iyobubona ubuhle baleli siko.
MAMBATHA: Wena ubona sengathi izokulalela njengoba isiwumdlwembe nje? (Athi
ukuhleka) Kodwa ungichazile uDumisani. Wajika eduze
njengenkalankala. 25
ZUNGU: Nami ungimangazile impela lo mfana.
6.1 Ngokwalesi siqeshana yini ephethe kabi uZungu? (1)
6.2 Bhala amazwi noma inkulumo ekulesi siqeshana etshengisa ukuthi
uMaMbatha simjabulisile isenzo sikaDumisani. (1)
6.3 Yisiphi isizathu esabangela ukuthi uThenjiwe angabe esayinaka indaba
yokucela imvume emzini uma ezoya kubo? (2)
6.4 Bhala OKUBILI okwakwenza uThenjiwe angajabuli ngaleli siko aphoqwa
ngalo ngokwalo mdlalo. (2)
6.5 Yini eyayenza uZungu abe nozwelo uma ekhuluma ngendaba kaThenjiwe?
Bhala iphuzu ELILODWA. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 21 DBE/Novemba 2022
NSC
6.6 Nikeza izizathu ezenza ukuthi uDumisani agcine eshintshe umqondo wakhe
esebona kufanele angene inkosikazi yomfowabo. Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
6.7 UMaMbatha wayeba nolaka njalo uma ekhuluma noZungu ngodaba
lukaThenjiwe. Kwakubangelwa/kwakudalwa yini lokho? (2)
6.8 Kwaba namthelela muni empilweni kaNondumiso ukwesekela kwakhe
uThenjiiwe ezinkingeni ayebhekene nazo emzini? Sekela impendulo yakho
ngamaphuzu AMABILI. (2)
6.9 Isigameko sokuzama ukubulala uDumisani ngoshevu simveza njengomuntu
onjani uThenjiwe? Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA. (2)
6.10 Xoxa ngeqhaza elibanjwe ngumlingiswa onguThabi kulo mdlalo. Bhala iphuzu
ELILODWA. (2)
6.11 Abantu abanjengomlingiswa onguMondise basekhona esikhathini samanje.
Sekela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI. (2)
KANYE
ISIQESHANA L
(Kukubo kaThenjiwe, baphumile bami phandle bebona umuntu ozayo ohamba ekhala)
MONDISE: Kodwa nithi uza lapha ekhaya lo muntu?
MAMKHIZE: Sengathi. Kodwa uyambona baba ukuthi ubani?
THENJIWE: Sengathi umuntu omdala nje.
MONDISE: Ngabe kushone bani pho? 5
MAMKHIZE: Uza lapha impela. Hawu nkosi yami. Kodwa ngabe ukufa kusifunani
lapha ekhaya?
THENJIWE: Sengathi umamezala lo? Uyena impela.
MONDISE: UMaMbatha?
THENJIWE: Uyena kanye baba. 10
MAMKHIZE: (Amemeze) Siphuthume bo! Sekugadlephi ukufa na?
MAMBATHA: (Ebalisa) Yeka ngengane yami. Nokwenza isisele iyodwa vo.
MONDISE: Iyiphi-ke leyo ngane?
MAMBATHA: (Ekhala) UDumisani (Hhi … hhi) zimgwazile izigebengu zikamakoti.
(Hhi … hhi) 15
MONDISE: Umakoti waphi?
MAMBATHA: Yena (Hhi … hhi) lo. (Akhombe uThenijiwe)
MAMKHIZE: Zimgwaza kuphi? Nini? Hhawu weSimakade! Uyaphila?
MONDISE: Kahle ngemibuzo eminingi kangaka. Ngeke siluzwe kahle udaba.
Ugwazwe ubani uDumisani? 20
MAMBATHA: (Hhi … hhi) Isoka likaThenjiwe (Hhi …)
THENJIWE: Hhayi bo! Anginasoka mina. (Ethukile)
MONDISE: Kodwa yini le oyenzayo Thenjiwe? Usuhambe wafuna abantu ukuba
bagwaze umfowabo kamkhwenyana. Khona ungamfuni usungambulala
pho? 25
MAMKHIZE: Hawu Sebawoti. Kanti umuntu uyophumula nini emhlabeni. Ushonile
yini umfana?
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 22 DBE/Novemba 2022
NSC
MAMBATHA: Usesi … bhe … dlela. Ugulela ukufa. Bamlalele endleleni.
THENJIWE: Bakwethu, akalalelwanga endleleni. Bekula …
MONDISE: (Ngolaka) Usenesibindi sokukhuluma usubulele umuntu? Lunga 30
kuyobonwa lo muntu ofayo.
MAMKHIZE: Ugwazwa yiyo intokazi njalo?
MAMBATHA: Kusobala ukuthi yisoka layo. Sengiyabona ukuthi ilwa kangaka nje
nesiko le ngane isizitholele ezomgana.
THENJIWE: Anginasoka mina. Akukho (Akhale) muntu engizomgana. UDumisani 35
ulimale uSipho engivikela.
MAMBATHA: Kade ngezwa mina ngalo Sipho. Cishe yafa ingane yami.
6.12 Ngubani lo Sipho okukhulunywa ngaye kulesi siqeshana? (1)
6.13 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU okwenzeka kulesi siqeshana esingenhla. (3)
6.14 Xoxa ngesixazululo salo mdlalo. Bhala ngephuzu ELILODWA. (2)
6.15 Bhala izigameko EZIMBILI ezithinta uMaNzuza nezimveza njengomlingiswa
onezeluleko ezinhle/ezakhayo. (2)
6.16 Ngokucabanga kwakho kwayithinta kanjani impilo yabakwaZungu
nabakwaMondise ukuvuma kukaThenjiwe ukungenwa nguDumisani? Bhala
amaphuzu AMABILI. (2)
6.17 Uyazwelana yini nomlingiswa onguMondise kulesi simo ayebhekene naso
kulo mdlalo sokubuya kwendodakazi yakhe emzini? Bhala amaphuzu
AMATHATHU. (3)
6.18 Inkulumo-mpendulwano isebenze kahle kulesi siqeshana. Sekela impendulo
yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
[35]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 23 DBE/Novemba 2022
NSC
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFUSHANE
IZINYEMBEZI ZOTHANDO – DBZ Ntuli (Umhleli)
Kulesi siqephu phendula YOMIBILI imibuzo; UMBUZO 7.1 NOMBUZO 7.2
UMBUZO 7
7.1 'USIHAWU NESIHAWU' – NE Mbesa
Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA M
'Hawu, Bathobile, ubekwa yini lapha mntakadadewethu? Madoda, kanti
ngabe leli so lidikizela nje kukhona elingibikela khona? Ngisheshisele,
kukhona yini osekukwehlele Mntanami? We MaZulu, ake uthi gqi lapha bo!'
'Yebo ngiyeza Baba; ngisasakazela izinkukhu umgqakazo.'
Angene maqede umalumekazi, athi nhla uBathobile ashaye isikhwehlelana 5
esincane. UBathobile amane azibonele nje ukuthi ayidumi kanje uma izosuka.
'Yini Bathobile? Ungasho ukuthi usuhlulwe umsebenzi? Ucabanga ukuthi
uzophila ngani na mame?' kubuza umalumekazi wakhe ephubuza isicephu
ehlala phansi.
Asithathe futhi isililo uBathobile. Kumane kumcacele nje ukuthi uma izinto 10
zihamba ngale ndlela, kusho ukuthi ngempela ishwa linaye. Kusobala ukuthi
nendaba kaSihawu abesebambelele kuyo ayizukulunga. Kodwa uzohlalela
izinkulumo ezinjengalezi afe nini?
'MaZulu, MaZulu, uma uthi uyabukisa ngengane kadadewethu, khohlwa
ngoba awunazo izibukeli. Ngicela uvele uyeke, ngoba njengoba uthunuka 15
amanxeba ayo nje, nakimina kubuhlungu. Okudlula lapho, ngizosuka
ngikwenze into ongazange uyibone.'
Kube ubumayemaye umalumekazi esesho ukuhamba yena lapha ekhaya.
Indaba ize ingenelwe unina owazogana naye, ngoba wayezele yena yedwa.
Akhuze uhlanya lwakhe ukuze indaba iqhubeke. 'Bathobile, 20
mntanomntanami, xola. Sesikubingelela kabi sikuthunuka amanxeba avele
esopha. Phephisa ngane yami. Kodwa-ke unjani?'
7.1.1 Ngokwalesi siqeshana wayenzani uMaZulu ngesikhathi ebizwa
umalume kaBathobile? (1)
7.1.2 Bhala imibuzo EMIBILI uMaZulu ayibuza uBathobile kulesi
siqeshana. (2)
7.1.3 Bhala umusho ophelele okulesi siqeshana okhombisa ukuthi
umalume kaBathobile wayehlukumezeka naye emoyeni ngesenzo
sikaMaZulu. (2)
7.1.4 Chaza kafushane ukuthi kwenzekani ehlathini ngesikhathi
uBathobile ehlangana noSihawu. Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3)
7.1.5 Ngubani umlingiswa omkhulu kule ndaba? Sekela impendulo
yakho. (2)
7.1.6 Xoxa ngodweshu lwangaphakathi emva kokuba uSihawu etshelwe
ngudokotela ukuthi akanayo inzalo. Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 24 DBE/Novemba 2022
NSC
7.1.7 Bhala ingwijikhwebu etholakala kule ndaba. Bhala amaphuzu
AMABILI. (2)
7.1.8 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo musho
ongezansi sichaza ukuthini?
Asithathe futhi isililo uBathobile.
A Abaleke aphindele emuva
B Akhale kakhulu futhi
C Aguqe athandaze yedwa
D Ahleke kakhulu futhi (1)
7.1.9 Uyazwelana yini nomlingiswa ongumama kaMaZulu kule ndaba
ngesimo abhekene naso mayelana nokuziphatha kwendodakazi
yakhe? Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3)
KANYE
7.2 'MHLA LIDUMA LADUMA' – MJ Mngadi
Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA N
Wamlandela uMaNyambose. Emva kwesikhashana noNyandeni
owayesaquviswe yindaba yencence wabhodla, wacula. Uma ungababonanga
wawungafunga uthi kwakukhala ipuleti elithile labaculi bodumo. Zakhala futhi
izinsimbi zibika ukuqhubeka kohambo lohazane. Intokazi eyayikade ithethisa
uLaduma yadonswa umculo yazethuka isingena ekhompathimentini 5
ababekuyo. Yafaka imithwalo ngaphansi kwesihlalo eside esasinoLaduma,
yahlala yazotha isonge izandla. Yapha indlebe ukudla komculo lapho
inyakaza indlu ababehlezi kuyo, iqhuma kancane insimbi phansi, kusala
izindlu nezigxobo zikagesi efomu. Bathi ukuba baliqede ihubo, wayibingelela
uMaNyambose, wazethula nomyeni wakhe, ithuba baledlulisela kuLaduma 10
naye owayazisa nangoLaphazima. UPhakathi wawuhlaba inhlali.
Yazethula-ke nayo intokazi ngokuthi yayiwuMaDuma, uNomvula, owayendele
kwaMkhizwana.
'Awuzwe, awuzwe! Yahlangana idabuli!' Washo evuka uPhakathi evula
isikhwama sakhe, ekhipha umancishana webhodlela likagologo obomvu, 15
elivula elincela. Waphuza, wahlina, walibeka eceleni kwakhe, wayeselala
eshaya amanhlakomuzi.
'Ake nimuzwe-ke lo muntu bakithi edlokodla umoya kadadewethu engena
ngakho kodwa nje! Sicula nje sithi sipholisa umlilo wochuku lwakhe
ngencence. Ahlangene kuphi-ke amadabuli uma kungena umuntu wabantu, 20
njengoba nimbona nje umalokazana nezindandatho?' Washo uLaduma
bazibuka zigcwele umunwe zimanyazela amadayimane.
UPhakathi waziphendulela ngokuthi, 'Ngisho phela Ndodana ngoba wena
uthe unguLaduma Mafu. NinoNoziphepho nazibula ngomzukulu lo
osazumekile uLaphazima.' 25
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 25 DBE/Novemba 2022
NSC
7.2.1 Yini eyayicasule uNyandeni? (1)
7.2.2 Ngubani le ntokazi eyadonswa umculo owawuzwakala
ekhompathimentini? (1)
7.2.3 Yikuphi OKUBILI okwenziwa intokazi emva kokungena kwayo
ekhompathimentini? (2)
7.2.4 Chaza kafushane okwehlukile okwenziwa uPhakathi ngesikhathi
abanye bezethula. (2)
7.2.5 Indikimba yale ndaba emfushane ubugebengu. Sekela lo mbono
ngamaphuzu AMABILI. (2)
7.2.6 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo musho
ongezansi sichaza ukuthini?
Wayeselala eshaya amanhlakomuzi.
A Walala zwi embhedeni wabheka phansi
B Walala wangazumeka kahle embhedeni ebusuku
C Walala wabheka phezulu emise amadolo
D Walala ephenduphenduka kwaze kwasa embhedeni (1)
7.2.7 Phawula ngesingeniso sale ndaba emfushane. Bhala amaphuzu
AMABILI. (2)
7.2.8 Iyini inhloso yombhali ukusibhalela le ndaba emfushane? (2)
7.2.9 Isenzo somlingiswa onguLaduma sokusebenzisa ingane
ekwenzeni izenzo zobugebengu asamukeleki. Fakazela lesi
sitatimende ngamaphuzu AMABILI. (2)
7.2.10 Uyavumelana yini nombono wokuthi uLaduma wayenobuhlakani
ekwenzeni ubugebengu bokushushumbiswa kwamadayimane?
Sekela impendulo yakho. (2)
AMAMAKI ESIQEPHU C: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 26 DBE/Novemba 2022
NSC
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
AMAHLOKOHLOKO/IZINKWAZI ZOTHUKELA – EJ Mhlanga no JJ Thwala
Kulesi siqephu uzophendula YOMIBILI imibuzo: UMBUZO 8.1 NOMBUZO 8.2
UMBUZO 8
8.1 Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
KUYOSALA IZIBONGO – TB Qwabe
1 Wayengathethi manga okaNdaba
2 Ngesikhathi ethi ziyofa izinsizwa kusale izibongo.
3 Kula mathafa ezwe lethu kwake kwaphila izinsizwa,
4 Ezazigijima mzila munye nezinyoka ezibulalayo,
5 Zibhukuda mfula munye nezingwenya ezibulalayo,
6 Zibanga amaqele namabhubesi abulalayo,
7 Zidwanguza amahlathi nezingwe ezibulalayo.
8 Ekuhambeni kwami nginqamula izwe lakithi,
9 Ngibona inhlaba imile ngezinyawo ihlobile,
10 Namatshe elele ngezisu elanda ezasendulo,
11 Notshani kukhwele ngezidindi kukhinindelana ezasendulo,
12 Kuyaye kube sengathi ngamehlo ami,
13 Ngibona amaqhawe akithi evunule ngamabheshu,
14 Ezandleni ebambe amahawu amaqhabanga namaklwa,
15 Ezinyaweni embethe ukushesha okungathi okombani,
16 Esho ingoma yempi esenukelwa yigazi,
17 Edinwe evevezela okweminyovu ngokudlokodlwa ehlweni.
18 Ngiwabona ethi shalushalu,
19 Egane unwabu, ngifung', uNonhlanhla kababa,
20 Elwa engakhokhi moya noma seyaphela impi,
21 Elwa ngemimoya ekhathazekile ngoba engagezwanga,
22 Futhi kungekho namunye owathi shwele.
8.1.1 Tomula umugqa ovulekile kule nkondlo. (1)
8.1.2 Ngokwale nkondlo yayinobungozi indawo ayehamba kuyo
amabutho. Bhala imisho EMIBILI efakazela lokhu. (2)
8.1.3 Isigqi sale nkondlo siyanensa. Fakazela lo mbono ngamaphuzu
AMABILI. (2)
8.1.4 Tomula imvumelwano siqalo etholakala esitanzeni sesi-2. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 27 DBE/Novemba 2022
NSC
8.1.5 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Hlobo luni lwenzwa (sense) olutholakala kulo mugqa?
Esho ingoma yempi esenukelwa yigazi:
A Inzwa yokunambitha
B Inzwa yokuthinta
C Inzwa yokuhogela
D Inzwa yokulalela (1)
8.1.6 Hlobo luni lwesifengqo olutholakala kulo mugqa olandelayo?
Namatshe elele ngezisu elanda ezasendulo, (2)
8.1.7 Yini eyayibangela amabutho ukuthi angakutholi ukuphumula noma
impi seyaphela kudala? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
8.1.8 Ngokubona kwakho yiziphi izinto EZINTATHU okwakufanele
zenziwe ukujabulisa amabutho uma sekuphele impi? (3)
8.1.9 Ucabanga ukuthi yibuphi ububi obudalwa yizimpi
ezindaweni/emiphakathini esuke ilwa? (2)
KANYE
8.2 Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
UNOZIDUMO – LMMS Madondo
1 Ngikubonile mntanomuntu uyiphaka,
2 Ngikubonile nkosazana uyididiyela
3 Ngikuzwile mntanomfazi uyiyalela
4 Ngikuzwile ngane yabantu uyikhakhabeza.
5 Uyiphake angakholwa nkosazana,
6 Uyisuse kwelakini koMelika
7 Wayisingisa kwelenkolo koSadamu,
8 Uyiphake yadl' amadoda mame,
9 Uyiphake kwasuka izidumo Nozidumo
10 Uyiphathise omkhulu umyalezo,
11 Kashongo njalo okaBush!
12 Uyididiyele ntokazi yase-Afrika,
13 Wayijuba mame omnyama,
14 Kwagxabhazela izisu emadodeni.
15 Uyididiyele kwaphela izinseka
16 Zobumame obumumatha izinyanga,
17 Abantwana babantu abazocoboshiswa.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 28 DBE/Novemba 2022
NSC
18 Uyiphakile Nozidumo wakithi,
19 Wanamathela kwabakhulu bakho,
20 Wayikhomba engahlehliyo,
21 Wayisingisa kuNtshebende
22 Iphume ekamabuyaze eyakho,
23 Wayisingisa koSadamu
24 Ngolaka nesankahlu seluxu,
25 Lokwahluleka kuNtshebende,
26 Wayikhomba ngolaka oluphindiwe,
27 Yadla mfazi yadla ndoda kuSadamu.
28 Izidumo ezingaka uzisusa ngaliphi?
29 Ulaka olungaka uluthathaphi?
30 Isibindi esingaka wasifuziswaphi?
31 Izindimbane ezilele kobandayo?
32 Ngelakho izwi Nozidumo elinonya,
33 Ngabe wunya lobugqila boyihlomkhulu?
34 Babenzeni uma bezicijela imikhonto yabo?
35 Kakade igquzelwa ubisi lwayo.
8.2.1 Yini le eyayiphakwa nguNozidumo ngokwale nkondlo? (1)
8.2.2 Phinda ubhale imigqa enokuxhumana esigabeni sokuqala bese
udwebela amagama lawo akhomba ukuxhumana. Shono ukuthi
luhlobo luni lokuxhumana. (3)
8.2.3 Esitanzeni sesi-3 tomula igama elisho ukubulawa. (1)
8.2.4 Yaqala yahlaselaphi ekaNozidumo ngaphambi kokuya kuSadamu? (1)
8.2.5 Tomula amagama akha impindamqondo atholakala esigabeni
sokuqala. (2)
8.2.6 Phawula ngokukhethwa kwamagama emgqeni we-14 usho ukuthi
ayawudlulisa yini umyalezo wembongi. Sekela impendulo yakho. (2)
8.2.7 Kunamthelela muni ukusebenzisa uphawu lokubuza esigabeni
sokugcina? (2)
8.2.8 Phinda ubhale imigqa kusukela kowama-24 kuya kowama-26 bese
udwebela izinhlamvu ezakha ifanamsindo longwaqa. (2)
8.2.9 Lichazani igama lokuphaka kule nkondlo? (2)
8.2.10 Ngumuntu onjani okuthiwa akanazo izinseka? Sekela impendulo
yakho. (2)
AMAMAKI ESIQEPHU D: 35
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2022 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P3 NSC November 2022 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC November 2021 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC November 2019 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC November 2018 Question Paper
More from Grade 12 isiZulu FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023 24

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum