Skip to content

isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC November 2023 Question Paper

Question paperisiZulu FALGrade 12202329 pages

Grade 12 isiZulu FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2023, 29 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2023

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA LE-12 ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LESIBILI (P2) NOVEMBA 2023 AMAMAKI: 70 ISIKHATHI: Amahora ama-2½ Leli phepha linamakhasi angama-29. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 2 DBE/Novemba 2023 NSC IMIYALELO KWABAHLOLWAYO 1. Fundisisa kahle le miyalelo ngaphambi kokuba uphendule imibuzo. 2. Ungayifundi yonke imibuzo ekuleli phepha. Bheka OKUQUKETHWE ekhasini elilandelayo bese umaka izinombolo zemibuzo yezincwadi ozifundile kulo nyaka. Ngemuva kwalokho funda le mibuzo bese ukhetha imibuzo ezincwadini EZIMBILI ozophendula ngazo. 3. Leli phepha LINEZIQEPHU EZINE: ISIQEPHU A: Inoveli (35) ISIQEPHU B: Umdlalo (35) ISIQEPHU C: Izindaba ezimfishane (35) ISIQEPHU D: Izinkondlo (35) 4. Phendula imibuzo EMIBILI kuphela, kunoma yiziphi iziqephu ezimbili ezilandelayo (umbuzo OWODWA esiqeshini NGASINYE.) ISIQEPHU A: INOVELI Phendula umbuzo ngenoveli EYODWA oyifundile. ISIQEPHU B: UMDLALO Phendula umbuzo ngomdlalo OWODWA owufundile. ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE Phendula imibuzo ngazo ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihlolwayo. ISIQEPHU D: IZINKONDLO Phendula imibuzo ngezinkondlo EZIMBILI ezibuziwe. 5. Sebenzisa uhlu lokubheka imibuzo ephenduliwe ('checklist') ukubheka ukuthi ukhethe ngendlela efanele yini. 6. Landela imiyalelo esekuqaleni kwesiqephu NGASINYE ngokucophelela. 7. Bhala izinombolo kahle njengoba zibhaliwe kuleli phepha lemibuzo. 8. Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA. 9. Indlela yokuhlela isikhathi encomekayo: Sebenzisa isikhathi esicishe sibe imizuzu engama-75 esiqeshini ngasinye. 10. Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 3 DBE/Novemba 2023 NSC OKUQUKETHWE: Leli khasi lizokusiza ukukhetha imibuzo ofisa ukuyiphendula ngaphandle kokufunda yonke imibuzo. ISIQEPHU A: INOVELI Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu. IZINOMBOLO ZEMIBUZO AMAMAKI IKHASI 1. Ithemba Lami 35 5 2. Kusinda Kwehlela Endodeni 35 8 3. Umshado 35 11 ISIQEPHU B: UMDLALO Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu. 4. Ababulali Benyathi 35 14 5. Icala Kaliboli 35 17 6. Isiko Nelungelo 35 20 ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE Phendula imibuzo kuzona ZOMBILI izindaba ezimfushane ezihloliwe. 7.1 'Noma Nini' 17 23 7.2 'Umakhonya' 18 25 ISIQEPHU D: IZINKONDLO Phendula imibuzo YOMIBILI kulesi siqephu. 8.1 'Sthandwa Sami' 17 27 8.2 'Siphukuphuku Ndini' 18 29 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 4 DBE/Novemba 2023 NSC Uhlu Lokubheka Imibuzo Ekhethiwe ('Checklist'): ISIQEPHU IZINOMBOLO IMIBUZO THIKHA UMBUZO ZEMIBUZO EPHENDULIWE OWUKHETHILE A: INOVELI 1–3 1 NOMA B: UMDLALO 4–6 1 NOMA C: IZINDABA 7 1 EZIMFISHANE NOMA D: IZINKONDLO 8 1 QAPHELA: Qiniseka ukuthi uphendule imibuzo eziqeshini EZIMBILI kuphela. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 5 DBE/Novemba 2023 NSC ISIQEPHU A: INOVELI UMBUZO 1: ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi (u-A no-B) bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA A Ukufika kukaZondiwe kwaba yisibusiso kwabakwaMchunu ngoba babungasehli ubuthongo, bengazi ukuthi ngabe ingane yabo injani lapho ikhona. 'Nina baseNgonyameni ngithi angizonehlisa amaphaphu, nginazise ukuthi indodakazi yenu isingcono kakhulu kunalokhu eyasuka iyikho lapha. Ukumshiya kwami nje nengqondo ibisibuyile sekuphelile nalokhuya kuhhema ayekuhhema, usengcono kakhulu, 5 akaseyena loya Nokulindela enamgcina egula.' 'Wo-hhe, umkhulu Simakade, umkhulu Mvelingqangi nani mathongo akoMacingwane eseNgonyameni! Hhawu nkosi yami! Kazi ngingabonga ngithini ngengane yami, bebungasehli ngisho ubuthongo. Sengifisa sengathi ngabe sengiyibona ngamehlo intombi yami.' 10 'Yiqiniso khona ndodana, njengoba ubona nje sengathi unina wentombazane uthanda ukuphithaniswa yinjabulo, khona bese singahleli kahle neze ngenxa yokugula komntwana wethu lona. Okukhulu kunakho konke ngibonga ukuphuthuma kwenu enakwenzayo ekubeni senithole umyalezo wokugula kwengane yami.' 'Khona kunjalo baba, okubuhlungu kini kubuhlungu nakithi, okuyintokozo kini 15 kuyintokozo nakithi.' 'Ngakho-ke ndodana nami ngisazoke ngehle ngiyozibonela ngawami ukuthi unjani undodakazi. Lapho-ke ngiyobe sengikwazi ukuthi sibonisane nomzawakho maqondana nezindleko zokwelashwa kwale ngane yami ngoba nasekuqaleni asibange sisabhunga okutheni. Empeleni mina senginqume ukuthi ngizozikhokha izindleko, kepha-ke uma 20 nomzawakho efuna ukufaka isandla, ngeke ngimvimbe kulokho.' 1.1 UZondiwe nobaba kaNokulindela bakuphi njengoba bexoxa kulesi siqeshana? (1) 1.2 Yini lena uZondiwe athi isingcono kakhulu ngoNokulindela? (1) 1.3 Bhala isithakazelo sakwaMchunu esitholakala kulesi siqeshana. (1) 1.4 Bhala okwabonwa yisayoni ngesikhathi sihlolela uSandanezwe? Nikeza amaphuzu AMABILI. (2) 1.5 Sizathu sini esenza uZondiwe alekelele uSandanezwe ngesikhathi ehambisa uNokulindela enyangeni? (2) 1.6 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Isimo sokukhuluma esithi: ukuphithaniswa yinjabulo kulesi siqeshana sisho … A ukusanganiswa yinjabulo. B ukuguliswa yinjabulo. C ukucasulwa yinjabulo. D ukukhaliswa yinjabulo. (1) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 6 DBE/Novemba 2023 NSC 1.7 Yini eyenza uSandanezwe ahambe engavalelisanga kuNokulindela? Nikeza iphuzu ELILODWA. (2) 1.8 Tomula amazwi/amagama asesiqeshini akhombisa ukuthi kwakumenza akuthokozele uMacingwane ukushesha kukaZondiwe noSandanezwe ngesimo sokugula kukaNokulindela. (2) 1.9 Bhala izinto EZIMBILI ezikhombisa ukuthi umama kaSandanezwe wayeyikholwa. (2) 1.10 Ukuba khona kukaNomgedla kule noveli kulukhulisa kanjani udweshu? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 1.11 UZabalaza kule noveli uvezwe njengomlingiswa onochuku. Sekela lokhu ngokubhekisa ezigamekweni ezikule noveli. Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 1.12 Umbhali uyisebenzise ngempumelelo inkulumo-mpendulwano ukusethulela abalingiswa kulesi siqeshana. Sekela lesi sitatimende ngokubhekisa kulaba balingiswa abalandelayo: UZondiwe noMchunu. (2) KANYE ISIQESHANA B Esebakhombisile umfana indawo abazolala kuyo bake badideka yila mazwi ayeshiwo yinyanga. 'Kambe nisho ukuthi uMbeje wayekuhlalise nje wayengasazi nesifo esikuphethe? Umzwile lona ukuthi uthe ufika wangabe enanaza wabe esho ukuthi uphethwe yini yangena kanjani?' 5 'Mama asazi, abanye abantu bayawazi umsebenzi wabo lapha emnyango. Yena ngokulanda kwakhe umfo kaMbuyisa lona sengathi uthanda ukuwahlumelelisa onke lawa mathemba akade esethanda ukushabalala.' 'Phela lona mfana yinyanga uqobo lwayo akubuzwa nokubuzwa, umuzwa nje evula umlomo ukuthi cha hhayi lapha ngizosinda. Utshelwa yithi-ke esesizaziyo izinyanga. 10 Yena akafani nalezi zinyanga ezivimbayo zithi ziyakwazi ukwelapha isifo kepha zibe zisehluleka ngisho ukusilanda ukuthi sangena kanjani.' 'Yiqiniso lelo Siwela, angithi nodokotela laba bazelapha nje izifo baqale bazi umlando waso bese bazi-ke nokuthi bangasinqoba uma besebenzise ini nani. Uma kusekhona izinyanga ezifana nalezi, kusho ukuthi imithi yethu yesintu ngeke ishabalale.' 15 'Hhayi, cha, mina wakoSiwela nje angiquli nakuqula ukuthi lapha sifike kwabokugcina. Nakho lokhu kufa noma kuthiwa kunenkani kodwa sengathi sekufike ekugcineni manje. Ngokubona kwami sekuyokheth' ukhethi impela.' 'Nokho uma sekweqe lapha kuyosho ukuthi kwakuvele kungavumanga. Sesingasho impela ukuthi hhiya ngigalele zephuka.' 20 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 7 DBE/Novemba 2023 NSC 1.13 Ngubani le nyanga ezincomayo kulesi siqeshana? (1) 1.14 Umama kaSandanezwe wamthola enjani ngesikhathi efika ezombona emzini wale nyanga? (1) 1.15 USiwela wawusiza kanjani umndeni kaSandanezwe ngalolu suku? (2) 1.16 Yini esikhombisa ukuthi umxoxi wale noveli akayona ingxenye yabalingiswa? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 1.17 Chaza umehluko phakathi kothando uSandanezwe ayeluthola kumama wakhe nalolo ayeluthola kuNokulindela. (2) 1.18 Ucabanga ukuthi yini eyenza ukuthi izinyanga zehluleke ukwelapha isifo esasiphethe uSandanezwe? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 1.19 Bangazuzani abafundi ngokufunda le noveli? Bhala iphuzu ELILODWA. (2) 1.20 Ngokubona kwakho inkinga yomlingiswa oqavile yaxazululeka yini esiphethweni sendaba? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU. (3) [35] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 8 DBE/Novemba 2023 NSC UMBUZO 2: KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu Funda iziqeshana EZIMBILI (C no D) ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA C 'Uqinisile lapho mkami, kodwa lokho akusho ukuthi thethisa umama njengengane. Ukhulume umathanda kuye, uze umkhombe ngomunwe. Ake ngikubuze. Wena kungakujabulisa yini uma ngingathethisa umama wakho phambi kwengane naphambi kwakho na? Ungephatheke kabi? Ngineqiniso ungahlala ungangikhulumisi izinsukwana. Akunjalo?' 'Phela owami umama uyakuhlonipha. Awukaze umuzwe 5 ekhulumisana nengane ngokuhamba kwayo, futhi akafuni ukuhlala nani bakhwenyana emzini yenu.' 'Uqonde ukuthini manje? Ngabe uqonde ukuthi umama owafuna ukuba azohlala nathi? Angithi wena indaba uyazi kahle. Ngabe ufuna ukungitshela ukuthi uma umama wakho engasala yedwa lapha kini, ungeke umthathe umlethe lapha ahlale nathi?' 10 'Yobe, ayidle izibekele Ndabezitha. Ngiyaxolisa Macingwane omkhulu. Ngicela sibonisane ngale ngane engakafiki kuze kube manje. Awubheke nje ukuthi sikhathi sini manje. Sekushaya ihora lesibili ekuseni ayikafiki namanje le ngane, ngabe kwenzenjani namuhla?' Umakoti eseshintsha inkulumo. 'Ngathini kuwena ngale ngane ifika ebusuku kakhulu ngoMgqibelo na? Angishongo 15 ukuthi khuluma nayo na? Angithi wena lo kuthangi ngakubuza ukuthi usukhulumile nayo, wathi yebo?' esho ngokufutheka uyise wentombazane. 'Ngakhuluma nale ngane. Ngakhuluma nayo kabanzi ngokubuya ebusuku kakhulu. Yangithembisa ukuthi isizobuya lingakashayi ihora leshumi.' 'Pho manje ngabe alikashayi ihora leshumi na?' 20 2.1 UFanyana noMaNene bakuphi njengoba bexoxa kulesi siqeshana? (1) 2.2 Yini ekhombisa ukuthi uMaNene akamhloniphi umamezala wakhe? (1) 2.3 Bhala isithakazelo sakwaMchunu esitholakala kulesi siqeshana. (1) 2.4 Bhala okwenziwa ngumama kaFanyana okukhombisa ukuthi uyakholwa. Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 2.5 Sizathu sini esenza uThembalihle acele imali kubaba wakhe? (2) 2.6 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Isimo sokukhuluma esithi, esho ngokufutheka uyise wentombazane, sichaza ukuthini kulesi siqeshana? A Ngokujabula B Ngokuhleka C Ngokucasuka D Ngokujabha (1) 2.7 Yini eyenza uMfundisi uZakwe athathe uMaNyoba noMaNdlovu ngesikhathi ebafica esiteshini eMnambithi? Nikeza iphuzu ELILODWA. (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 9 DBE/Novemba 2023 NSC 2.8 Tomula amazwi/amagama asesiqeshini akhombisa ukuthi uMaNene waxolisa kumyeni wakhe. (2) 2.9 Bhala izinto EZIMBILI ezikhombisa ukuthi isoka likaThembalihle lalingenazo izinhloso ezinhle ngaye. (2) 2.10 Ukuba khona kukankosikazi kaMjwayeli kule noveli kulukhulisa kanjani udweshu? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 2.11 UMaNdlovu kule noveli uvezwe njengomlingiswa okhuthele. Sekela lokhu ngokubhekisa ezigamekweni ezikule noveli. Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 2.12 Umbhali uyisebenzise ngempumelelo inkulumo-mpendulwano ukusethulela abalingiswa kulesi siqeshana. Sekela lesi sitatimende ngokubhekisa kulaba balingiswa abalandelayo: UFanyana noMaNene. (2) KANYE ISIQESHANA D 'Uthi ikholwa elibiza uninazala ngenuku esikhundleni sokumwashela, amncishe ukudla? Athi akahlukane nengane yakhe iphuma esipotini?' 'Qha! Mina …' 'Wena bani? Akuwena yini owawuthethisa umama wakho, uthi akahlukane nengane yakho? Usumlahlile umama wakho usuzomfuna lapha engekho khona. Sengathi 5 angangatholakala ngimfunge ubaba esemathuneni, uyowukhomba umuzi onotshwala. Phuma lapha ngingaze ngi …' Asho athathe iketela elinamanzi abilayo. Waphuma ngelikhulu ijubane elandelwa iketela. Wafika ekhaya wangawuvala umlomo ngendlela uMaNdlovu amtshele ngayo. Baqala ukuba bethuke manje, kwakufanele ukuba basuke ngaso leso sikhathi baye 10 eMnambithi nabo bayofuna lapho becabanga ukuthi bakhona oyise nonina. Bahamba ubusuku bonke indodakazi yabo ingafuni ngisho ukubakhulumisa. EThekwini uMjwayeli nomkakhe baya kulo muzi lapho uyise wayejwayele ukuya khona. Bathi bengena nje esangweni, indoda yavulela inja kwakhalwa ubumayemaye inja enkulu ibasukela, wayikhuza. Bacela ukukhuluma nayo, yathi abangene. 15 Baba ukungena nje endlini yababuza: 'Nginganisiza ngani?' Kwaphendula uMchunu: 'Besicela ukubuza ukuthi ubaba evalelisa kinina akashongo yini ukuthi uyaphi?' 'Uthe uya eMnambithi. Nikushiso yini lokho?' 'Abafowethu ababatholanga esiteshini, bafike sebehlile esitimeleni.' 20 2.13 Ngubani igama le ndodana kaManyoba eyabe ihamba imbheka emizini yabantu? (1) 2.14 Bamamukela kanjani uManyoba noMaNdlovu omakhelwane ngesikhathi sebebuya emzini wabo? (1) 2.15 Yiluphi usizo uManyoba alunikezwa ngumakhelwane kaMjwayeli? (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 10 DBE/Novemba 2023 NSC 2.16 Yini esikhombisa ukuthi umxoxi wale noveli akayona ingxenye yabalingiswa? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 2.17 Chaza umehluko phakathi kothando uManyoba ayeluthola kuMaNdlovu nalolo agcina eluthola emadodaneni akhe. Bhala iphuzu ELILODWA. (2) 2.18 Ucabanga ukuthi yayiyoba njani impilo kaManyoba ukuba akazange eqe epulazini ayesebenza kulo aye eGoli? Sekela ngamaphuzu AMABILI. (2) 2.19 Bangazuzani abafundi ngokufunda le noveli? Bhala iphuzu ELILODWA. (2) 2.20 Ngokubona kwakho inkinga yomlingiswa oqavile yaxazululeka yini esiphethweni sendaba? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU. (3) [35] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 11 DBE/Novemba 2023 NSC UMBUZO 3: UMSHADO – N Zulu Funda iziqeshana EZIMBILI (E no F) ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA E Ame isikhashana. Ehle uTholi emotweni. Bajabulelane. Basuke lapho baqonde endlini kaTholakele. Bathi besahamba memfu uBhatomu. 'Bheki, nangu uBhatomu.' 'Kahle Tholi. Ngempela?' 'Uqobo lwakhe.' 5 'Manje ngenzenjani mina.' 'Cha, asihambe. Sizozwa ngaye ukuthi uthini.' Kuthuleke. UBheki ahlupheke emoyeni. Angaqondi kahle ukuthi kuzoma kanjani njengoba sekuqhamuke le nsizwa. 'Sanibona makoti.' 10 'Yebo, sawubona baba.' 'Ubani-ke lo ohamba naye makoti?' 'Umngani wami. Bheki ubaba wasemzini lo.' UBheki akaphendulanga. Babhekana nje noBhatomu. 'Makoti ngifuna ukukhuluma nawe. Sengathi ngingathola ithutshana eliningi sisobabili.' 15 Inhliziyo kaBheki ithi xhifi. Abone uTholi embuka sakumeba. 'Xola Bheki. Kuhle sikhulume namuhla nobaba ngoba kusasa ngiyasebenza.' Noma uBheki yayimphethe kabi le nto wehlisa umoya wahamba. Wabashiya behambisana uBhatomu noTholi beya lapho okuhlala khona uTholi. Imicabango yaphithana futhi emqondweni kaBheki. Wacabanga ukuthi uma uBhatomu ejikela 20 uTholi ethi akabuyele ekhaya angenzenjani. Abone ukuthi okungcono akaqonde ekhaya ayozilalela. Uthe efika ekhaya wabizwa unina: 'Ufikile umalume wakho.' 'Ufike nini?' 'Ungena usanda kuphuma nje.' 25 'Uthi ngingabe ngisambona manje.' 'Uthe ngeke alale ningabonene.' Abone uBheki ukuthi usuku sengathi akusilo olwakhe. Izinto zithanda ukutsheka. Abone ukuthi akaqonde khona endlini enkulu, ayobhekana nomalume. 3.1 Babekuphi oBhekani noBhatomu njengoba bekhuluma kulesi siqeshana? (1) 3.2 Yini ecasula uBhekani ngenkulumo kaBhatomu? (1) 3.3 Bhala isizathu esashiwo nguTholakele sokuthi afune ukukhuluma noBhatomu ngalolu suku. (1) 3.4 Bhala izizathu EZIMBILI ezashiwo ngumalume kaBhekani ezazimenza angafuni ukuthi uBhekani aganwe nguTholakele. (2) 3.5 Sizathu sini esenza uPamella afike esikoleni lapho okufundisa khona uBhekani? (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 12 DBE/Novemba 2023 NSC 3.6 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Isimo sokukhuluma esithi: Izinto zithanda ukutsheka, sisho ukuthi izinto … A zihamba kahle. B ziphathana kahle. C zihleleke kahle. D azihambi kahle. (1) 3.7 Yini eyangenisa uTholakele esibhedlela ngokusho koDokotela? Nikeza iphuzu ELILODWA. (2) 3.8 Tomula amazwi/amagama asesiqeshini akhombisa ukuthi uBhekani wacasuka ngalolu suku. (2) 3.9 Bhala izinto EZIMBILI ezikhombisa ukuthi umama kaBhekani uyakholelwa emadlozini. (2) 3.10 Ukuba khona kukaBhatomu kule noveli kulukhulisa kanjani udweshu? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 3.11 UZenze uvezwe njengomlingiswa othanda imali. Sekela lokhu ngokubhekisa ezigamekweni ezikule noveli. Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 3.12 Umbhali uyisebenzise ngempumelelo inkulumo-mpendulwano ukusethulela abalingiswa kulesi siqeshana. Sekela lesi sitatimende ngokubhekisa kulaba balingiswa abalandelayo: UBhekani noTholakele. (2) KANYE ISIQESHANA F Axakwe ukuthi usho ukuthini uBhatomu uma ethi uyowuvimba umshado. Sengathi akusiyo into yokuthathwa kancane le. Kuzomele axoxe noTholakele bayisukumele. Acinge unina ukuze amxoxele ngohambo lwakhe. 'Unjani umakoti?' 'Usengcono kakhulu.' 5 'Ubephethwe yini?' Abone uBheki ukuthi unina useqonde endabeni yezidakamizwa. Ashintshe umqondo masinyane: 'Cha bathi bekungumkhuhlane nje.' 'Umkhuhlane?' 'Yebo mama.' 10 'Ungadlali ngami wena Bheki. Ubona sengathi ngiyingane yini? Lalela-ke. Kukhona umuntu ofike lapha wathi uyabuya khona manje ufuna ukukubona.' 'Ubehamba ngani?' 'Ngezinyawo.' Athi ukucabanga uBheki. Kokunye ngabe unina usho uBhatomu. 'Awumbuzanga ukuthi ungubani?' 15 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 13 DBE/Novemba 2023 NSC 'Uthe unguZenze. Nanguya eza. Lo muntu akaphathwa.' 'Cha, angingene endlini ukuze ngizwe ukuthi ufunani.' Behlukane-ke. UBheki azibuze imibuzo eminingi kabi ngokuza kukaZenze kubo. Nempela afike uZenze. 'Siyabonana mkhwenyana.' 20 'Yebo, sawubona.' 'Akonakele lutho. Ngithi angikwazise ukuthi le emakhaya kwamakoti bayakhala, bathi imali incane. Manje bathi ukuze kusheshe kulunge ngoba nakhu nijahile, lethani izinkulungwane ezimbili zamarandi ngaphezu kwale mali ebengiyihambisile.' Athule uBheki elindele enye incazelo. Ingabibikho. Axakeke ukuthi le mali engaka 25 usezoyithathaphi manje. Abone ukuthi okungcono akaxhumane noTholi kuqala. 3.13 Ngobani laba okuthiwa bakhala ngemali kulesi siqeshana? (1) 3.14 UBhekani wamthola enjani uTholakele esibhedlela ngesikhathi emvakashela okokuqala? (1) 3.15 Yiluphi usizo uLindiwe alunikeza uBhekani ngemuva kokuboshwa kukaTholakele ngosuku lomshado? (2) 3.16 Yini esikhombisa ukuthi umxoxi wale noveli akayona ingxenye yabalingiswa? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 3.17 Chaza umehluko phakathi kothando uBhekani ayeluthola kumama wakhe nalolo ayeluthola kuTholakele. Bhala iphuzu ELILODWA. (2) 3.18 Ucabanga ukuthi yini eyenza ukuthi uTholakele angabatsheli abantu bakubo ukuthi uyalotsholwa? Sekela ngamaphuzu AMABILI. (2) 3.19 Bangazuzani abafundi ngokufunda le noveli? Bhala iphuzu ELILODWA. (2) 3.20 Ngokubona kwakho inkinga yomlingiswa oqavile yaxazululeka yini esiphethweni sendaba? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU. (3) [35] AMAMAKI ESIQEPHU A: 35 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 14 DBE/Novemba 2023 NSC ISIQEPHU B: UMDLALO UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi Funda iziqeshana EZIMBILI (u-G no-H) ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA G MASHEZI: (Asukume ame ngezinyawo. Abambelele okhalweni abuke umyeni wakhe ngamehlo anoshikishi) Wena Duma uyaxaka. Ngiyakubona ukuthi unovadlwana. Intando yeningi isikunikile amandla okuphatha lezi zigodi. Emalokishini uma amakhansela ezobiza umhlangano abika kubani futhi acela kubani? Musa-ke nje ukulokhu uvumela umqondo wakho uzululeke 5 ngakuleso simo. Nguwe ikhansela lapha. Kanti wena wawukhethelwani uma futhi uzobuye uyonxenxa oNdabezitha uma usufuna ukwenza okufanele ukwenze njengekhansela? DUMA: (Akhombe uMaShezi ngomunwe) Hlala phansi MaShezi! Wena ungizwa kabi. Mina angesabi kodwa ngiveza lokho engicabanga ukuthi kulindelwe 10 yinkosi uShandu. Eqinisweni nje, mina ngeke ngicele kuye uma sengiqala izinhlelo zentuthuko. Phela abantu bafuna intuthuko nje kwaphela. MASHEZI: (Anqekuzise ikhanda sakuvuma) Awuzwa-ke baba! Ngifuna indoda enjalo-ke mina. Phela ngasuka lena KwaMashu ngazogana lapha emakhaya ngoba ngikuthanda. Uma ungakuthandabuzi okwenzayo, mina 15 ngizokuthanda kakhulu. Nawe yenza okuzongenza ngingazisoli ngokwenza isenzo esifana nse nokunikela. Phela ilokishi namakhaya yizinto ezimbili ezingafani. Wena letha intuthuko ezokwenza ungabikhona umehluko kulezi zindawo. DUMA: (Amamatheke aze atshekise ikhanda) Hheyi, yekanini abantu 20 basemadolobheni ngokuzibona bengcono! Hawu! Kanti wawunikela ngokugana lapha kwaDuma? 4.1 Ngubani lo MaShezi okuvela igama lakhe kulesi siqeshana. (1) 4.2 Ngokwalesi siqeshana yini enikeza uDuma ilungelo lokuphatha zonke izigodi endaweni? (1) 4.3 Babunjani ubudlelwane phakathi kukaDuma noMbandlwa? Sekela impendulo yakho. (2) 4.4 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: '... uma futhi uzobuye uyonxenxa oNdabezitha …' Igama elibhalwe ngokugqamile lisho ... A ukuncenga. B ukuxoxa. C ukushaya. D ukusebenza. (1) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 15 DBE/Novemba 2023 NSC 4.5 Tomula umusho okulesi siqeshana ositshela ukuthi uDuma wayengenalo uvalo lokubiza imihlangano yentuthuko endaweni ngaphandle kokwazisa inkosi. (2) 4.6 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B. IKHOLOMU A IKHOLOMU B 4.6.1 Ummeli A UMaNgema 4.6.2 Inkosikazi yenduna B USibanda 4.6.3 Inkosikazi yenkosi C UDlungwane 4.6.4 Umphathi wamaphoyisa D UMaMsomi (4 x 1) (4) 4.7 Chaza ukuthi kungani sithi uDuma ungummeleli kulo mdlalo? (2) 4.8 Ithini indikimba yalo mdlalo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (3) 4.9 Bhala okufanayo phakathi kwalaba balingiswa abalandelayo: uFohloza noDabula. Bhala iphuzu ELILODWA. (2) 4.10 Ngokubona kwakho okwenzeka kulo mdlalo kuyakholakala futhi kuyinto engenzeka yini empilweni yangempela? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2) KANYE Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 16 DBE/Novemba 2023 NSC ISIQESHANA H (Emagcekeni esikole kunamaphoyisa, osopolitiki ababili, yisikhulu sikaHulumeni kanye nalabo abakade besesibhedlela. Abantu batheleke ngezinkani. Umfundisi nguye ongusihlalo) MAZONGOLO: Njengoba senizizwele osopolitiki bekhuluma nani, naphinde nezwa noDuma exolisa ngokushayisa kwakhe, manje-ke ngizonifundela 5 umbiko wenkosi. (alungise ipheshana aliphethe maqede aqale afunde) Ithi inkosi yesizwe sakithi, 'Ngibingelela isikhulu sikaHulumeni, osopolitiki bezinhlangano zabantu kanye nesizwe sonke. Sizwe sami engisithandayo, okwenzekile kufana nento esingeke sisakwazi ukuyiguqula. Asebefile ngeke sibavuse kodwa 10 ngethemba ukuthi sifunde lukhulu kukho konke osekwenzekile. Ngabe angiyazi into engiyiphilelayo uma ngingababongi laba bantu besifazane ababili umkami uMaNgema, kanye noMaShezi, umkaDuma. Bobabili babambe iqhaza elibaluleke kakhulu ekucisheni lo mlilo. Ngempela baqinisile abathi, abantu besimame bayimbokodo. 15 Kusukela manje ikhansela lizoqhubeka nohlelo lokuletha intuthuko esizweni sami. Nalo liqaphele ukuthi lisebenzisana nabantu abanjani. Mina-ke ngizolisiza ikhansela. Njengoba alikabi nayo indlu yokusebenzela, mina nginikela ngendlu elaphaya emzini wami. Leyo ndlu iseduze kwesango. Yiyo-ke ezoba yigunjana azohlelela kulo 20 konke okuqondene nemisebenzi yakhe. Ngizovala ngokubonga amaphoyisa asebenze ngokuzikhandla ukubhula lo mlilo. Yimina inkosi yenu, uShandu.' ABANTU: (bonke kanye kanye) Ndabezitha! MAZONGOLO: (agoqe ipheshana lelo) Sizwe senkosi, uNdabezitha useshilo! 25 Hambani nani nenze njalo! UNkulunkulu emuhle uzosisiza! Makadunyiswe! 4.11 Ngubani owayengusihlalo walo mhlangano okukhulunywa ngawo kulesi siqeshana? (1) 4.12 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU incwadi eyabhalwa yinkosi. (3) 4.13 Chaza isakhiwo salo mdlalo ubhekise kulezi zihlokwana ezilandelayo. Bhala amaphuzu AMABILI ngesihlokwana ngasinye. 4.13.1 Isethulo (2) 4.13.2 Ukulandelana kwezigameko (2) 4.14 Ucabanga ukuthi ngubani owayenza ukuthi kube nodlame kule ndawo? Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA. (2) 4.15 Uyavumelana yini nokuthi lo mdlalo wenzeka endaweni yasemakhaya? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU. (3) 4.16 Uphumelele yini umbhali walo mdlalo osihloko sithi: Ababulali Benyathi, ukulandela isihloko somdlalo ekubhaleni kwakhe? Sekela impendulo yakho. (2) [35] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 17 DBE/Novemba 2023 NSC UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele Funda iziqeshana EZIMBILI (u-I no-J) ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA I MTHOFI: Udakiwe, ngizobuya emva kwezinsukwana nje sengiyilandile. SONTO: Kodwa ... MTHOFI: (Akhulume uSonto engakaqedi ukukhuluma.) Ngiyithole-ke imali yami uma ngibuya sisi, uyangizwa? SONTO: Ngiyakuzwa. Kodwa awu bakithi ... 5 (Waphuma uMthofi elengise isibhamu ngesandla, eshiya uSonto ekhala. Emva komzuzwana azihudule aqonde ekamelweni. Kusenjalo kungene uMbhele ephefumulela phezulu.) MBHELE: (Ememeza esemnyango.) Sonto, Sonto, u-right? Ukuphi? SONTO: (Esabela ngokwethuka esekamelweni.) Ngingapha s'thandwa sami. Yini, 10 kwenzenjani? MBHELE: (Engena egijima.) Akakulimazanga kodwa? SONTO: (Ngokwethuka) Usho ubani Mphemba? MBHELE: Ngisho le ndoda ephuma lapha endlini ephethe isibhamu ngesandla. SONTO: (Akhulume engazi ukuthi uzothini.) E ... Kayingi ... 15 MBHELE: (Emangele) Yini, kanti kwenzekani lapha Sonto? SONTO: (Eshalashalaza) Nami angazi. MBHELE: Okunye-ke lokhu. Kanti ubezofunani emzini wami lowaya mlisa ophethe isibhamu Sonto? Khuluma! Wankwankwaza nje, yini? SONTO: Angimazi nami s'thandwa. 20 MBHELE: (Ngokuthukuthela) Sonto, ngingafike ngishiye wena emzini wami njengenkosikazi yami, uma ngibuya ngihlangana namadoda aphethe izibhamu bese uzongitshela ukuthi awazi uma ngikubuza? Musa ukungisanganela, awukhulume wena. SONTO: Ufuna ngithini Mphemba? 25 MBHELE: Yini ngisole sengathi udinga okuzokunika umfutho wokukhuluma nje sisi? SONTO: Umfutho wani manje Mphemba? MBHELE: (Ekhuluma kunyuke izwi.) Hhayi bo! Kanti lowaya muntu akangenanga yini lapha endlini? 5.1 Ngubani lo Mbhele okuvela igama lakhe kulesi siqeshana? (1) 5.2 Ngokwalesi siqeshana yini eyayizofunwa nguMthofi emzini kaMbhele? (1) 5.3 Babunjani ubudlelwane phakathi kukaMaNsibande noMfundisi? Sekela impendulo yakho. (2) 5.4 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Emva komzuzwana azihudule aqonde ekamelweni. Igama elibhalwe ngokugqamile lisho … A ukuhamba sengathi awuthandi. B ukugijima ngesivinini esikhulu. C ukulala isikhashana esincane. D ukusebenza ngomfutho omkhulu. (1) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 18 DBE/Novemba 2023 NSC 5.5 Tomula amagama akulesi siqeshana asitshela ukuthi uSonto wayengazi ukuthi kumele athini kuMbhele ngesikhathi embuza ngendoda eyaphuma emzini wabo ilengise isibhamu. (2) 5.6 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B. IKHOLOMU A IKHOLOMU B 5.6.1 Ummeli kaMbhele A UDlamini 5.6.2 Umakhelwane kaMbhele B UNtshangase 5.6.3 Umfundisi C UMaMkhize 5.6.4 Unina kaSonto D UZondo (4 x 1) (4) 5.7 Chaza ukuthi kungani sithi uSonto ungummeleli kulo mdlalo. (2) 5.8 Ithini indikimba yalo mdlalo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (3) 5.9 Bhala okufanayo phakathi kwalaba balingiswa abalandelayo: uSonto noMthofi. Bhala iphuzu ELILODWA. (2) 5.10 Ngokubona kwakho okwenzeka kulo mdlalo kuyakholakala futhi kuyinto engenzeka yini empilweni yangempela? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2) KANYE ISIQESHANA J MAMKHIZE: Yikho wawusuthi ubona sengathi usecabanga ukukushiya. SONTO: Leso esinye sezizathu. MAMKHIZE: Wase ubona kungcono afe. SONTO: (Ekhala) Yebo, ukuze ngithole imali. MAMKHIZE: Manje sekuvela kanjani ukuthi nguwe owahlela ukufa kwakhe? 5 SONTO: Amaphoyisa abamba oMthofi. MAMKHIZE: Obani manje oMthofi? SONTO: Yilezi zinja engangizithumile. Zavele zalikhipha lonke iqiniso. MAMKHIZE: Awu Mntanami! SONTO: Kunjalo nje mama. Bazobe bengofakazi benkantolo bonke laba bantu. 10 (Ekhala kakhulu.) Ngeke ngidabule mama, ngeke! MAMKHIZE: Ungalilahli ithemba mntanami. SONTO: Sengililahlile. MAMKHIZE: (Ekhala) Awu Mntanami … SONTO: Ngiyaxolisa mama ngokukuzwisa ubuhlungu. 15 MAMKHIZE: Ngiyakuxolela mntanami. Kodwa mina ngisenalo ithenjana lokuthi … SONTO: Sisodwa nje isicelo sami mama. MAMKHIZE: Khuluma mntanami, ngilalele. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 19 DBE/Novemba 2023 NSC SONTO: Ngicela ungikhulisele ingane yami. MAMKHIZE: Ngiyezwa mntanami. 20 SONTO: Umkhulise kahle mama, umtshele ukuthi umhlaba uyahlaba mama. Umtshele ukuthi abathatha izindlela ezinqamulelayo ezinokukhohlakala babolela ejele njengami. MAMKHIZE: Ngeke ubolele ejele mntanami. Uzophuma ukhulise indodakazi yakho. SONTO: Ngiyofela lapha mama. (Akhale Kakhulu.) Awu, ngiyazisa ngomntanami, 25 ngake ngazenza ngathanda imali, ngavumela uSathane angenze ingelosi yakhe! MAMKHIZE: Kangivalelise mntanami, nakhu sekuthiwa sesiphelile isikhathi. Usale kahle mntanami. SONTO: Uhambe kahle mama. Ungikhonzele enganeni yami. Ungixolisele 30 kakhulu kuyo. Uyitshele ukuthi ikhule ingabi njengami. Uyitshele ukuthi ngiyohlala ngiyithanda. 5.11 Ngobani abalikhipha lonke iqiniso mayelana namacala kaSonto? (1) 5.12 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU inkulumo phakathi kukaSonto nonina kusukela emgqeni we-15 kuya kowa-30. (3) 5.13 Chaza isakhiwo salo mdlalo ubhekise kulezi zihlokwana ezilandelayo. Bhala amaphuzu AMABILI ngesihlokwana ngasinye. 5.13.1 Isethulo (2) 5.13.2 Ukulandelana kwezigameko (2) 5.14 Ucabanga ukuthi ngubani owayenza kube nobugebengu kule ndawo? Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA. (2) 5.15 Uyavumelana yini nokuthi lo mdlalo wenzeka endaweni yasedolobheni? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU. (3) 5.16 Uphumelele yini umbhali walo mdlalo osihloko sithi: Icala Kaliboli, ukulandela isihloko somdlalo ekubhaleni kwakhe? Sekela impendulo yakho. (2) [35] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 20 DBE/Novemba 2023 NSC UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu Funda iziqeshana EZIMBILI (u-K no-L) ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA K (Kusekuseni, uThenjiwe uhlezi endlini. Ukhuluma yedwa) THENJIWE: Impela ukufa kungizondile. Angisaphathi-ke udlame. Lungenze isilo sengubo. Kodwa ngavele ngabona indlela abengiphethe ngayo uMntungwa. Bengisathi ngisazomenzela izimanga. Bengithi nje ngifuna ukumzalela umqemane webhungu. Into engiphethe kabi ukuthi 5 ngisemncane ngiyoguga nini nje ngiphethwe yisizungu esinje. Kusho ukuthi ngizoba yingane yalapha ekhaya? Ngeke. Ngizocela bangidedele ngizibuyelele ekhaya ngiyoqala impilo phansi. (Athule kancane) Bangisize-ke nkosi yami bangangitsheli indaba yokungena. Ngeke ngiyingene. Ngingamane ngife ngiyimpohlo. (Kungene uThabi) 10 THABI: Bengithi uyakhuluma sisi? THENJIWE: Cha ngisuke ngaphunyukwa umcabango. Into engiyenziwe udlame ngeke ngiyikhohlwe Thabi. THABI: Impela nami sisi ngisho njalo. Impela ubhuti uSikhumbuzo ubesemncane kabi. Siyomkhumbula kakhulu. Manje wena sisi uzokwenzenjani? 15 THENJIWE: Angazi Thabi. Ngicabanga ukucela ubaba ngivele ngizibuyelele ekhaya. THABI: Ngeke kulunge sisi. Phela thina besesijwayele ukuhlala nawe. Kungakubi nje uma ungasekho lapha ekhaya. Sengathi ubaba angeze avuma. THENJIWE: Into manje uma ngihleli lapha ekhaya; ngeke ngize ngikuthole ukujabula. 20 Ngiyohlale ngikhumbula uMntungwa njalo nje. Ubengithanda; ngimthanda lowo muntu. THABI: Cha uqinisile lapho sisi; kodwa yena umama angathini nje ezwa kuthiwa uyahamba. Sihlushwa ukuthi asinayo into esingakuqeda ngayo isizungu. Besingayifuna siyithole uma ikhona. 25 6.1 Ngubani lo Sikhumbuzo okuvela igama lakhe kulesi siqeshana? (1) 6.2 Ngokwalesi siqeshana yini eyenza ukuthi uThenjiwe afune ukubuyela kubo? (1) 6.3 Babunjani ubudlelwane phakathi kukaMondise noZungu? Sekela impendulo yakho. (2) 6.4 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Lungenze isilo sengubo. Ibinzana elibhalwe ngokugqamile lisho … A ukwehlelwa into embi. B ukwehlelwa into enhle. C ukwehlelwa into emnandi. D ukwehlelwa into eyihlaya. (1) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 21 DBE/Novemba 2023 NSC 6.5 Tomula umusho okulesi siqeshana ositshela ukuthi uThenjiwe wayezokhuluma noManzini ngodaba lokubuyela kubo. (2) 6.6 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B. IKHOLOMU A IKHOLOMU B 6.6.1 Uyise kaDumisani A UMaMkhize 6.6.2 Unina kaThenjiwe B UZungu 6.6.3 Umakhelwane wakwaZungu C UNondumiso 6.6.4 Ingane kaMondise D UMaNzuza (4 x 1) (4) 6.7 Chaza ukuthi kungani sithi uThenjiwe ungummeleli kulo mdlalo? (2) 6.8 Ithini indikimba yalo mdlalo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (3) 6.9 Chaza okufanayo phakathi kwalaba balingiswa abalandelayo: uGugu noNondumiso. Bhala iphuzu ELILODWA. (2) 6.10 Ngokubona kwakho okwenzeka kulo mdlalo kuyakholakala futhi kuyinto engenzeka yini empilweni yangempela? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2) ISIQESHANA L (UThenjiwe noDumisani bahlezi endlini bayaxoxa) DUMISANI: Awubheke ucishe wona ubuhle nobumnandi bendumezulu yomshado. THENJIWE: Eqinisweni njalo ngangingaboni impela ukuthi singasuke silandele isiko bese siyathandana. Namanje ungathi ngiyaphupha. DUMISANI: Uma ubheka uthi umfowethu ungibeka icala ngalesi senzo sethu? 5 THENJIWE: Noma ngabe wayediniwe, naye engafuni ngikugane, kodwa ubaba ngendlela achaza, washweleza ngayo, nomufi waneliswa. DUMISANI: Kodwa wawutholaphi lo shevu owawuthi ungijuqa ngawo? THENJIWE: Ngicela ungabe usayikhuluma leyo ndaba, ingenza ngibe namahloni amangalisayo. 10 DUMISANI: Abahlola leliya tiye bathi ukuba ngake ngaliqhabula kanye, ingqakala yayiyobheka eZulwini. THENJIWE: Ngasuke ngavukwa inzondo embi, idalwa ukuthi uSipho wayefe ngenxa yakho. DUMISANI: Kanti nanihlobene kanjani noSipho? 15 THENJIWE: Kwakungumngani wami omkhulu. Mhlawumbe sasiyogcina sithandana nje. Uyena owayekwazi ukungiduduza uma ngikhumbule umfowenu. DUMISANI: Ngaphatheka kabuhlungu kabi mina ngizwa kuthiwa useshonile. THENJIWE: Ngifisa ukuyobeka imbali yodwa vo ethuneni lakhe. Ngifuna nokuvalelisa ngoba washona ngithi ngisambona. 20 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 22 DBE/Novemba 2023 NSC DUMISANI: Ngizwa kuthiwa wakubhalela incwadi engakashoni. THENJIWE: Edabukisa kakhulu. Sengathi wayebona ukuthi usezofa. DUMISANI: Akashongo lutho ngami? THENJIWE: Wayengayeka kanjani? Wathi angomxolisela kuwe futhi ngigcine ngikuganile. Yayimfushane incwadi idle ngokujula. Yayilokhu iphinda 25 wona la magama engiwashoyo. 6.11 Ngubani owabhalela uThenjiwe incwadi edabukisayo? (1) 6.12 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU inkulumo phakathi kukaThenjiwe noDumisani kusukela emgqeni we-10 kuya kowama-25. (3) 6.13 Chaza isakhiwo salo mdlalo ubhekise kulezi zihlokwana ezilandelayo. Bhala amaphuzu AMABILI ngesihlokwana ngasinye. 6.13.1 Isethulo (2) 6.13.2 Ukulandelana kwezigameko (2) 6.14 Ucabanga ukuthi ngubani owayecindezela uThenjiwe ngesiko lokungenwa? Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA. (2) 6.15 Uyavumelana yini nokuthi lo mdlalo wenzeka endaweni yasemakhaya? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU. (3) 6.16 Uphumelele yini umbhali walo mdlalo osihloko sithi: Isiko Nelungelo, ukulandela isihloko somdlalo ekubhaleni kwakhe? Sekela impendulo yakho. (2) [35] AMAMAKI ESIQEPHU B: 35 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 23 DBE/Novemba 2023 NSC ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE Kulesi siqephu, imibuzo ibuzwe kulezi zindaba ezimfushane ezilandelayo:  'Noma Nini' ebhalwe nguNE Mbesa  'Umakhonya' ebhalwe nguS Bhengu UMBUZO 7: 'IZINYEMBEZI ZOTHANDO' – DBZ Ntuli Funda lezi ziqeshana ezilandelayo ezitonyulwe ezindabeni ezimfushane ezimbili bese uphendula imibuzo ehlelwe esiqeshini ngasinye. Inani lamamaki elabelwe umbuzo ngamunye sebenza njengomhlahlandlela wobude bempendulo. QAPHELA: Phendula imibuzo ehlelwe kuzona zombili iziqeshana, okungukuthi UMBUZO 7.1 NOMBUZO 7.2. 7.1 'NOMA NINI' – NE Mbesa ISIQESHANA M 'Ngiye ngiphuphe sengathi ngamukela isinkwa kubaba.' 'Uma uthi 'ubaba' usho kambe uyihlo noma uMatshana?' kungenela umkhokheli. 'Yebo, ngisho yena uSithole. Ngithi lapho ngithi ngiyasemukela kumane kuqhamuke isivunguvungu ongakaze usibone selokhu wazalwa. 5 Isivunguvungu simane siphephethe umhlaba engimi kuwo, uguguleke kuze kusale lapho kumi khona izinyawo zami. Khona manjalo, kungabe kusaba isinkwa esiphethwe uSithole, siphenduke ingane ezelwe, esongwe kahle ngezingubo. Idedeleke ingane iphephuke nomoya ezandleni zami. Ngiphaphame sengikhala ngithi, 'Hawu umntanami'!' 10 Kuthi ukuthi cwaka lapha endlini. Kuzwakale igovu lalapha ekhaya likhuza libabaza ngasesangweni. Kuqhamuke okuyisimaku salapha ekhaya sekugulukudela, kwenanela igovu kuyophuma ngomnyango. Ezwakale ugogo ethi, 'Thulani nina, fuseki Master, nawe Snowy fuseki!' Athathe umkhokheli athi, 'Bala MaShandu, noma ngingemchazi wamaphupho 15 nje, sengathi likuzela nalukhulu.' 'Nibakhulu ekhaya,' kusho kungena uMphiwa, indodana yalapha ekhaya ilandelwa umakoti wayo uDelisiwe. Ngemuva kwabo kubhuduzela abantwana babo ababili, bayagegetheka, babangisana ngogogo wabo. NoSnowy naye akazibekile phansi, weqa amangqabithi ukujabula. Asukume uMaShandu 20 naye abawole abazukulu bakhe kubheke lena nalena. Nomkhokheli azibone naye esevalelisa kuwo lowo mnyama. Ubesephume ngesango, nogogo naye esemvalelisile, lapho ecabange khona ukuthi akasashongo ukuthi usebone ukuthi kuhle umhlangano kaMaria ulethele uMaShandu imisa ngoLwesine. 25 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 24 DBE/Novemba 2023 NSC 7.1.1 UMaShandu wayelixoxela bani iphupho elabe limhlupha ngalolu suku? (1) 7.1.2 Iyiphi ingane kaSithole eyafika kuqala njengoba babezilindile nje? (1) 7.1.3 Tomula igama elisesiqeshini elisho ukuthi kwake kwathula endlini. (1) 7.1.4 Usonta kuphi umndeni kaSithole ngokwalesi siqephu? (1) 7.1.5 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU iphupho likaMaShandu ayelixoxa ngalolu suku. (3) 7.1.6 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Hlobo luni lwesifengqo oluqukethwe yilo musho olandelayo? Kuzwakale igovu lalapha ekhaya likhuza libabaza ngasesangweni. A Ihaba B Ukwenzasasilwane C Ukwenzasamuntu D Isifaniso (1) 7.1.7 Emzini kaSithole baphila kahle. Sekela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI. (2) 7.1.8 Yini ekhombisa ukuthi u-Apple Face ungumlingiswa oqaphelayo futhi ongakhohlwa kule ndaba emfushane? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 7.1.9 Yini inhloso yombhali yokusibhalela le ndaba emfushane. Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 7.1.10 Uma wawunganikwa ithuba lokuqamba isihloko sale ndatshana wawungayinikeza isihloko esithini? Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA. (3) KANYE Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 25 DBE/Novemba 2023 NSC 7.2 'UMAKHONYA' – S Bhengu ISIQESHANA N Nakuba ayengasahlali nje kubo uMvuseni, kepha wayede efika ekhaya, ephathele unina izimpahlana. Wayengahlali isikhathi eside ngoba wayazi ukuthi angangena noma nini uyise. Akekho-ke owaziyo ukuthi kungenzekani uma emfica lapha emzini wakhe. Konke lokhu wayekuzwa uMakhoba. Ingani usebenza nabo omakhelwane 5 abasebenza behlala emakhaya! Abanye bathi uke alale ekhaya ethemba ukuthi akazukubuya uyise. Omakhelwana laba bayamvuna uMakhoba. Kwakusengathi bayakujabulela okwakwenzeka emzini wakhe. NgoLwesithathu namuhla. Usewenze wonke amalungiselelo okuya kwakhe uMakhoba. Nemoto azohamba ngayo isimi ngomumo. Uyiqashile le moto. 10 Uzosuka lapha phakathi kwamabili, ayohlola ukuthi kwenzekani emzini wakhe ngesikhathi engekho. Uma kushaya ihora leshumi nambili, uyaziphuma, uthatha indlela ebheke kwakhe. Akakaze agoduke ngalolu suku, uyaqala ngqa nje namuhla. Uzophatha iwisa aligoqe ngephepha. Uma kungenzeka nje amfice uMvuseni kwakhe, kuyoncinciza iphoyisa. Uma engamficanga, 15 sekuyoba sengathi ubeliphethe nje ukuze ahlale eziqaphile njengendoda. Uyathandaza kodwa ukuthi azithele nje, ukuze azibone ukuthi ufana nobani. Lishaye ihora leshumi nambili. Asuke aqonde emotweni. Ayishaye izule. Kuyibanga impela ekhaya. Kusobala uyofika selishaye ledlula ihora lokuqala. Kuyoba kuhle angamfici lo mfana. Nakanjani phela uzomphihliza. 20 Akasenandaba, noma angasala nendodakazi yakhe le eyodwa uBusisiwe ngoba isamazi ukuthi unguyise. 7.2.1 Wayesuke ezokwenzani uMvuseni ekhaya kubo ngoba ubaba wakhe wayesemxoshile? (1) 7.2.2 Shono ukuthi uMakhoba wakukhombisa kanjani ukuthi akamethembi umkakhe kulesi siqeshana. (1) 7.2.3 Bhala izinkinga EZIMBILI ayebhekene nazo uMaNdelu. (2) 7.2.4 Xoxa kafushane ngamaphuzu AMABILI okwenzeka ngesikhathi uMakhoba efika ekhaya ebusuku. (2) 7.2.5 Bhala uxoxe ngamaphuzu AMABILI isisusa sodweshu kule ndatshana. (2) 7.2.6 Ubani umlingiswa omkhulu kule ndaba? Sekela impendulo yakho. (2) 7.2.7 Xoxa ngesigameko esiyingwijikhwebu kule ndatshana. (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 26 DBE/Novemba 2023 NSC 7.2.8 Umbhali uwulandelile yini umgomo wenani labalingiswa okufanele batholakale endabeni emfushane kule ndatshana? Sekela impendulo yakho. (2) 7.2.9 Ngokucabanga kwakho yaba njani impilo emzini kaMakhoba emva kwale ngozi eyadaleka? (2) 7.2.10 Ngokwakho ukubona kwakuwumqondo omuhle yini ukuthi uMakhoba adilize indlu kaMvuseni ukukhombisa ngempela ukuthi wayengasamfuni kwakhe? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2) AMAMAKI ESIQEPHU C: 35 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 27 DBE/Novemba 2023 NSC ISIQEPHU D: IZINKONDLO Kulesi siqephu, imibuzo ibuzwe kulezi zinkondlo ezilandelayo:  'Sthandwa Sami' ebhalwe nguThembinkosi B Qwabe  'Siphukuphuku Ndini' ebhalwe nguLMMS Madondo QAPHELA: Phendula imibuzo ebuzwe kuzona zombili izinkondlo, okungukuthi UMBUZO 8.1 NOMBUZO 8.2. UMBUZO 8: AMAHLOKOHLOKO/IZINKWAZI ZOTHUKELA – EJ Mhlanga no JJ Thwala 8.1 Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. STHANDWA SAMI – Thembinkosi B Qwabe 1 Sengikhona ngingangawe; 2 Woza mnta kamama, 3 Woza ethafeni lokuhlangana kwethu, 4 Lapho kushaya khona umoya opholile, 5 Lapho kuhlanganise khona umculo omtoti, 6 Wezinyoni ezicikoza kamtoti okokhokho bazo, 7 Nowezinyosi ezizingela impova namanz' oju. 8 Woza sithamundelane izindaba zothando, 9 Olumi ngezinyawo ludlula iziqongo, 10 Sixoxe kunganyakazi zindebe zomlomo, 11 Odlulayo nobukayo adabuke phakathi, 12 Engibuka angibone ngisenhlameni yenomfi, 13 Kanti ubuso bami nokuzithoba kwami, 14 Yikhona okumshaya ngemfe iphindiwe. 15 Woza s'thandwa senhliziyo yami, 16 Ngikugqolozele ungigqolozele ezinhlamvini zamehlo, 17 Ziphuphuma ukwethaba nothando olucwebile, 18 Oluyaye lushayelwe ubuwahlawahla behlombe, 19 Wulwandle ludlalisela phambi kwethu, 20 Luzibumbela imibimbi emihle ekhangayo, 21 Efa ivuke ngokuphazima kuhle okwedangabane. 22 Woza s'thandwa senhliziyo yami, 23 Ngikubambe ngqi ngikuwolele esifubeni, 24 Ucamele kusona sethabe othandweni olujulile. 25 Mina nawe sahlanganiswa kubuk' ilanga 26 Ngakukhipha ngikubambe ngesandla, 27 Usubavumile abakhwenyana basemzini, Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 28 DBE/Novemba 2023 NSC 28 Ngakubamba ngesandla usuya emzini 29 Ngafike ngakushiya ngezinyembezi ezazigeleza, 30 Ezazivovwa yinhliziyo yami eyayidangele, 31 Ngakushiya ngabuya ngingasakuphethe ngezandla, 32 Kepha sengikuphethe ngenhliziyo nengqondo. 33 Woza-ke s'thandwa senhliziyo yami, 34 Wena ungowami, 35 Nami ngingowakho, 36 Size sihlukaniswe ngukufa. 8.1.1 Yiliphi igama elisenkondlweni elisho ukuxoxelana? (1) 8.1.2 Tomula umugqa osho ukuthi imbongi ifuna ukuthi babukane emehlweni nesithandwa sayo esitanzeni sesi-3. (2) 8.1.3 Fingqa ngamaphuzu AMABILI umqondo osobala wenkondlo esitanzeni sesi-4. (2) 8.1.4 Bhala imigqa EMIBILI efakazela ukuthi lo muntu okukhulunywa ngaye ungumuntu wesifazane esitanzeni sesi-5. (2) 8.1.5 Imbongi iyisebenziseleni imigqa evalekile kule nkondlo yayo? (2) 8.1.6 Iqondeni imbongi ngalawa mazwi? Ezazivovwa yinhliziyo yami eyayidangele, (2) 8.1.7 Bhala uhlobo lwesifengqo olutholakala kulo musho olandelayo: 'Wulwandle ludlalisela phambi kwethu' (2) 8.1.8 Kunamthelela muni ukusebenzisa isenzukuthi emgqeni wama-23? (2) 8.1.9 Imbongi igcizelelani kule nkondlo? (2) KANYE Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 29 DBE/Novemba 2023 NSC 8.2 Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. Siphukuphuku Ndini – LMMS Madondo 1 Siphuphutheki ndini ungisaphi? 2 Ungithubelezis' okwenkomo yokwebiwa. 3 Kwenzenjani engqondweni yakho? 4 Ujezisa ilungelo owaliphiwa uMdali 5 Lokumelekelela ekudalekeni kwami 6 Ungidlisa emadlelweni mbumbulu, 7 Uyambuluza ungifunze ubumbulu. 8 Siduphunga ndini ucabangani? 9 Uthini ngemvelaphi yami engingenakuyazi? 10 Ngendlela ongifihlele ngayo ukuyazi 11 Wangifunza obakh' ubumpoqabulungu, 12 Ngidedele ngifund' olwami ulimi, 13 Ngivumele ngiqonde elami isiko, 14 'Ze nami ngikhulise abami ngendlela. 8.2.1 Tomula imigqa EMIBILI eyisibonelo se-injambamenti esitanzeni soku-1. (2) 8.2.2 Bhala elinye igama elisho isiphukuphuku elisesitanzeni sesi-2. (1) 8.2.3 Hlobo luni lwefanamsindo olutholakala emgqeni wesi-5? Phinda uwubhale umugqa wesi-5 bese udwebela izinhlamvu ezesekela impendulo yakho. (2) 8.2.4 Bhala isizathu esishiwo yimbongi sokufuna ukwazi ngamasiko ayo. (2) 8.2.5 Iqonde ukuthini imbongi ngegama elibhalwe ngokugqamile emgqeni wesi-6? (2) 8.2.6 Imbongi ikhuluma nomzali wayo kule nkondlo. Tomula imigqa EMIBILI esesitanzeni soku-1 efakazela lokhu. (2) 8.2.7 Bhala imigqa EMIBILI enemvumelwano etholakala esitanzeni soku- 1 bese usho uhlobo lwayo. (2) 8.2.8 Uyavumelana yini nokuthi imbongi ilisebenzise kahle igama elithi isiphuphutheki kule nkondlo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2) 8.2.9 Ngokucabanga kwakho kubaluleke ngani ukuthi umuntu afunde ulimi lwakhe? Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3) AMAMAKI ESIQEPHU D: 35 AMAMAKI ESEWONKE: 70 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiZulu FAL

View all