Skip to content

isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

MemorandumisiZulu FALGrade 12202313 pages

Grade 12 isiZulu FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2023, 13 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2023

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA LE-12 ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) NOVEMBA 2023 UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA AMAMAKI: 100 Lo mhlahlandlela wokumaka unamakhasi ayi-13. Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 2 DBE/Novemba 2023 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka ISIQEPHU A: UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA IZINDABA QAPHELA:  Ngaso sonke isikhathi sebenzisa irubhrikhi uma umaka umbhalo wokuziqambela (Iphepha lesi-3, ISIQEPHU A).  Amamaki ukusuka ku: 0–50 ahlukaniswe ngamazinga amahlanu ngokwezinkomba.  Okubonwa ngakho okuqukethwe, ulimi & isitayela, inkomba ngayinye kumazinga amahlanu, ihlukaniswe izingxenye ezimbili kuye ngokwabiwa kwamamaki. Kunengxenye engenhla kanye nengezansi.  Isakhiwo sona asithinteki ekuhlukaniseni ngokwezingxenye. Ayikho ingxenye engenhla noma engezansi. ISIQEPHU A: IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-50] Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Okunganelisi OKUQUKETHWE & 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 UKUHLELA -Impendulo enembayo -Impendulo yakheke kahle -Impendulo eyanelisayo -Impendulo ikhombisa -Impendulo enhlanhlathayo ngaphezu -Imibono eshaya emhlolweni -Imibono inakho ukungahlangani -Imibono edidayo Ingxenye engenhla (Izimpendulo kanye nemibono) kobekulindelekile nehlabahlosile enokuvuthwa ukulandelana nokushaya -Imibono engacacile nenganembi Ukudidiyelwa kwemibono -Imibono ekhaliphile, komqondo emhlolweni nokungeyona -Akuzwakali, ngenhloso yokuhlela echukuluza ingqondo -Ihleleke kahle kakhulu -Ihleleke ngokusendimeni eyokuzisungulela kunokuphindaphinda Ukuqonda inhloso, izethameli kanye nekhombisa kanye nokulandelana kanye nokulandelana -Kukhona okukhombisa -Akukho ukuhlela kanye kanye nesimo ukuvuthwa komqondo (nokuxhumana) (nokuxhumana) ukuhlela okuncane nokulandelana -Ihleleke ngobunyoninco kubandakanya isingeniso, kubandakanya nokulandelana AMAMAKI ANGAMA-30 kanye nokulandelana umzimba kanye nesiphetho isingeniso, umzimba (nokuxhumana) kanye nesiphetho kubandakanya isingeniso, umzimba kanye nesiphetho 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Impendulo yinhle kakhulu -Impendulo yakheke kahle -Impendulo enembayo -Impendulo engashayi -Ayikho imizamo kepha intula izimpawu ze- -Imibono ehambisanayo kodwa intula ukucacisa emhlolweni ekhombisa ukuphendula Ingxenye engezansi eseyi enembayo nendaba nehlabahlosile -Imibono iyalandelana -Imibono ithanda ukuba ngesihloko -Imibono ekhombisa -Ihleleke kahle kakhulu ngokusendimeni futhi nhlakanhlaka futhi -Akuhambisani nesihloko ukuvuthwa komqondo kanye nokulandelana iyamukeleka iyadida futhi akufanelene kanye nokukhalipha (nokuxhumana) -Kukhona okukhomba -Ukuhlela kanye -Akuqondene nesihloko -Ikhombisa ikhono kubandakanya isingeniso, ukuhlela kanye nokulandelana akukho futhi kuphithene lokuhlela kanye umzimba kanye nesiphetho nokulandelana nokulandelana (nokuxhumana) (nokuxhumana) kubandakanya kubandakanya isingeniso, isingeniso, umzimba umzimba kanye nesiphetho kanye nesiphetho Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 3 DBE/Novemba 2023 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-50] (kuyaqhubeka) Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Okunganelisi ULIMI, ISITAYELA & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 UKULUNGISA AMAPHUTHA -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ulimi aluqondakali ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama -Ithoni, irejista, isitayela Ithoni, irejista, isitayela, kuhambisana kahle kuhambisana kahle kuhambisana nenhloso, kuhambisana kanye nolwazimagama Ingxenye engenhla ulwazimagama luyahambisana kakhulu nenhloso, nenhloso, izethameli kanye izethameli kanye nesimo ngokungagculisi aluhambisani nenhloso, nenhloso/umthelela kanye izethameli kanye nesimo nesimo -Ukusetshenziswa kolimi nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo nesimo -Ulimi lukhombisa -Ulimi lufanelekile kanye ukudlulisa umqondo kanye nesimo -Ulwazimagama luncane Ukukhethwa kwamagama, ukuzethemba, nokusetshenziswa -Ithoni ifanelekile -Ukusetshenziswa kolimi kakhulu okwenza kube ukusetshenziswa kolimi, luyancomeka kakhulu kwethoni ngendlela -Kusetshenziswe amasu ukudlulisa umqondo lukhuni ukuqonda izimpawu zokuloba, uhlelo, -Ithoni ekhomba ukuphoqa efanelekile obuciko ukukhulisa akugculisi isipelingi kanye namasu obuciko -Kukhombisa ukungabi okuqukethwe -Ithoni nephimbo obunembayo namaphutha amaningi akugculisi AMAMAKI AYI-15 -Akunamaphutha nhlobo ohlelweni kanye nesipelingi -Kusetshenziswe amasu ohlelweni kanye nesipelingi -Ibumbeke kahle kakhulu obuciko ngokungagculisi -Ikhombise ikhono ukukhulisa okuqukethwe eliphezulu lokubumba 13 10 7 4 -Ulimi lukhombisa -Ulimi luyahambisana futhi -Ukusetshenziswa kolimi -Ukusetshenziswa kolimi ukuzethemba, lufanelekile okusendimeni okungekho endimeni luyancomeka kakhulu -Ithoni iyahambisana futhi nokungahlangani -Imisho enhlobonhlobo -Akunamaphutha ohlelweni ifanelekile okumbalwa imbalwa noma ayikho Ingxenye kanye nesipelingi -Kunamaphutha ambalwa -Ithoni ifanelekile kanye -Ulwazimagama -Ikhombise ikhono ohlelo kanye nesipelingi nokusetshenziswa olunomkhawulo engezansi eliphezulu lokubumba -Ibumbeke kahle kwamasu obuciko okunomkhawulo ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 Izimpawu zethekisthi, -Ukuthuthuka kwesihloko -Ukuthuthuka okugelezayo -Ukuthuthuka -Akhona amaphuzu -Amaphuzu alindelekile ukuthuthuka kwezigaba kanye okwedlulele. kwemininingwane kwemininingwane azwakalayo awatholakali. nokwakhiwa kwemisho -Ukucacisa okunembayo -Ukulandelana efanele. -Imisho kanye nezigaba -Imisho kanye nezigaba -Imisho, izigaba kwakheke -Imisho, izigaba -Imisho, izigaba kunamaphutha kunamaphutha AMAMAKI AYISI-5 kahle kakhulu kuyalandelana futhi kwakheke kahle -I-eseyi isenawo -I-eseyi ayinamqondo kuxubile -I-eseyi isenawo umqondo noma umqondo inamaphutha Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 4 DBE/Novemba 2023 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba:  Q: Okuqukethwe  SK: Isakhiwo  L: Ulimi  ST: Isitayela  PT: Amaphutha  HL: Ukuhlela Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:  QHL = 30  LSP = 15  SK = 05 Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa: SP – (dwebela)-isipelingi esingamukelekile. PH – uphawu lokubhala olungamukelekile. L – (dwebela)- ulimi olungamukelekile. // – khombisa isigaba esisha. NK – inkathi engamukelekile. GL – amagama awalandelani ngokufanele. R – irejista. KM – akwenzi umqondo. ISIV. – isivumelwano esingavumelani. AK – akudingekile. ^ – kunegama elingekho. GN – igama elingcono. / – ukwehlukanisa amagama ( ) – ukuhlanganisa amagama PP – ukuphindaphinda amagama OKULINDELEKILE MAYELANA NESAKHIWO SEMIBHALO (ISIQEPHU A)  Isingeniso: Siyaheha, siyisigaba esisodwa, singenisa indikimba.  Umzimba: (i) Izigaba zinemiqondo ezwakalayo nenikezelanayo. (ii) Izigaba zihleleke kahle/umqondo osekelayo. (iii) Umbhalo nombhalo mawuhambelane nenkathi okumele ubhalwe ngayo.  Isiphetho: (i) Siyisigaba esisodwa. (ii) Makuvele ukuthi umbhalo usuyagoqwa noma uyasongwa. (iii) Selungavela uvo lombhali ngalokho abhala ngakho okungaba ukuxwayisa/ukweluleka/ukuxolisa/ukuphosa inselelo. QAPHELA: Kweqiwa umugqa owodwa phakathi kwezigaba. Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 5 DBE/Novemba 2023 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka OKULINDELEKILE MAYELANA NEZIHLOKO ZEZINDABA (ISIQEPHU A) 1.1 Sekuyabonakala ukuthi Sonke Lesi Sikhathi Ubephila Impilo Yamanga.  Elandisayo. Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:  Bhala ngenkathi edlule.  Isakhiwo masiveze isingeniso, umzimba nesiphetho.  Landisa ukuthi ngubani, wakwabani futhi iyiphi le mpilo yamanga abeyiphila.  Landisa ukuthi kwavela kanjani ukuthi impilo yakhe ingamanga.  Indaba ayinamathele esihlokweni. (Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50] 1.2 Ukubaluleka Kokuphana Izipho.  Echazayo. Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:  Kungaba inkathi exubile.  Isakhiwo masiveze isingeniso, umzimba nesiphetho.  Chaza ngokubaluleka kokuphana izipho.  Nika izibonelo zezipho abantu abaphana zona.  Indaba ayinamathele esihlokweni. (Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50] 1.3 Qaphela Amazwi Owakhulumayo ngoba Ayokubuyela Ngelinye Ilanga.  Eningayo/Ecabangisisayo. Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:  Kungaba inkathi exubile.  Isakhiwo masiveze isingeniso, umzimba nesiphetho.  Izibonelo ezisekela isihloko.  Imibono mayesekelwe ngamaqiniso.  Isifundo ngemithelela yamazwi owasho kubantu.  Indaba ayinamathele esihlokweni. (Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50] Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 6 DBE/Novemba 2023 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 1.4 Imithetho Eqinile Ingalakha noma Ilibhidlize Ikusasa Lomuntu.  Eqhathanisayo. Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:  Kungaba inkathi exubile.  Isakhiwo masiveze isingeniso, umzimba nesiphetho.  Veza amaphuzu aqhathanisayo. Okwakhayo:  Incazelo yemithetho eqinile elakhayo ikusasa lomuntu.  Izibonelo ezikhombisa imithetho eqinile eyakhayo.  Amaphuzu akaveze ukuthi imithetho eqinile ingalakha kanjani ikusasa lomuntu.  Imiphumela yokulandela imithetho eqinile. Okubhidlizayo:  Incazelo yemithetho eqinile elibhidlizayo ikusasa lomuntu.  Izibonelo ezikhombisa imithetho eqinile ebhidlizayo.  Amaphuzu awaveze ukuthi imithetho eqinile ingalibhidliza kanjani ikusasa lomuntu. (Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50] 1.5 Ilungelo Lokuthenga Utshwala Kufanele Liqale Kubantu Abaneminyaka Yobudala Esukela Kwengama-21.  Edaza Inkani. Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:  Kungaba inkathi exubile.  Isakhiwo masiveze isingeniso, umzimba nesiphetho.  Isingeniso masiveze uhlangothi ovumelana nalo (ukuvumelana noma ukuphikisana.) Amaphuzu avumelana noma aphikisana nesihloko:  Yethula amaphuzu adaza inkani.  Isigaba nesigaba asigqamise iphuzu elihamba phambili bese wenaba ngalo. (Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50] Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 7 DBE/Novemba 2023 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 1.6 Isithombe Nikeza indaba isihloko esiyifanele. Izihloko ziyokwehluka: Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:  Kungaba inkathi exubile.  Isihloko masihambisane nokuqukethwe isithombe.  Indaba ayinamathele esihlokweni. QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhaliwe. [50] 1.7 Isithombe Nikeza indaba isihloko esiyifanele. Izihloko ziyokwehluka: Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:  Kungaba inkathi exubile.  Isihloko masihambisane nokuqukethwe isithombe.  Indaba ayinamathele esihlokweni. QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhaliwe. [50] 1.8 Isithombe Nikeza indaba isihloko esiyifanele. Izihloko ziyokwehluka: Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:  Kungaba inkathi exubile.  Isihloko masihambisane nokuqukethwe isithombe.  Indaba ayinamathele esihlokweni. QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhaliwe. [50] AMAMAKI ESIQEPHU A: 50 Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 8 DBE/Novemba 2023 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka ISIQEPHU B: IRUBHRIKHI YOKUHLOLA UMBHALO OMUDE ODLULISA UMYALEZO: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-30] Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Okunganelisi OKUQUKETHWE, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 UKUHLELA -Impendulo enembayo -Impendulo efanelekile -Impendulo esendimeni -Impendulo esezingeni -Impendulo ikhombisa NESAKHIWO ngaphezu ekhombisa ulwazi ekhombisa ulwazi eliyisisekelo ekhombisa ukungabi nalo ulwazi kobekulindelekile lwezimpawu zohlobo lwezimpawu zohlobo ulwazi lwezimpawu lwezimpawu zohlobo Impendulo kanye nemibono -Amasu akhaliphile lombhalo lombhalo zohlobo lombhalo lombhalo Ukudidiyelwa kwemibono kanye nokuvuthwa -Inamathele esihlokweni -Ayinamathele kahle -Ukunamathela -Umqondo ufiphele ngenhloso yokuhlela komqondo -Akukho ukunhlanhlatha esihlokweni esihlokweni ngenxa yokunhlanhlatha Inhloso, izethameli, -Ulwazi olubanzi -Ukulandelana -Kunokunhlanhlatha kuyabonakala kodwa okukhulu. izakhiwo nezimiso kanye lwezimpawu zohlobo kokuqukethwe okuncane. kunokunhlanhlatha -Imibono ayilandelani nesimo lombhalo nemibono, kuchazwe -Ukulandelana -Ukulandelana nhlobo -Umbhalo unamathele kahle futhi kusekela kwemibono kwamaphuzu -Ukuchaza okungenelisi AMAMAKI AYI-18 esihlokweni isihloko okuqukethwe okuqukethwe kubuye okusekela isihloko -Amasu akhombisa -Isakhiwo esifanele kufanelekile kungabonakali -Akasebenzisanga ukuthelelana kanye esinamaphushana -Ukuchaza okumbalwa -Ukuchaza okuncane nhlobo imithetho nokulandelana kusekela isihloko kakhulu okusekela yesakhiwo -Acacisa ngokusobala -Isakhiwo esifanelekile isihloko kanye nokusekela kodwa kunamaphutha -Usebenzise isihloko ambalwa ngokunganele imithetho -Isakhiwo esifanele yesakhiwo nesicacile -Kukhona okumbalwa okubalulekile ULIMI, ISITAYELA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 KANYE NOKULUNGISA -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela AMAPHUTHA ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama kanye nolwazimagama kuhambisana kahle kuhambisana kahle kuyahambisana kunokungahambisani akuhambisani nenhloso, Ithoni, irejista, isitayela, kakhulu nenhloso, nenhloso, izethameli nenhloso, izethameli nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo inhloso/umthelela, izethameli kanye nesimo kanye nesimo kanye nesimo kanye nesimo -Kugcwele amaphutha izethameli kanye nesimo -Uhlelo lolimi lufanelekile -Uhlelo lolimi lufanelekile -Kunamaphutha -Uhlelo lolimi futhi kuyadida Ukusetshenziswa kolimi futhi lwakheke kahle futhi lwakheke kahle ambalwa ohlelo lolimi olungafanelekile -Ulwazimagama kanye nezimiso kakhulu -Ulwazimagama oluhle -Ulwazimagama olunamaphutha aluhambisani nenhloso Ukukhethwa kwamagama -Akunamaphutha kakhulu olwanele amaningi -Umqondo Izimpawu zokuloba kanye nhlobo. -Akunamaphutha -Amaphutha -Ulwazimagama uyanhlanhlatha kakhulu nesipelingi amaningi awawuphazamisi olunganele AMAMAKI AYI-12 umqondo. -Umqondo ufiphele. UHLU LWAMAMAKI 25-30 19-23 14-17 9-12 0-7 Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 9 DBE/Novemba 2023 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba:  Q: Okuqukethwe  SK: Isakhiwo  L: Ulimi  ST: Isitayela  PT: Amaphutha Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:  QSK = 18  LSP = 12 OKULINDELEKILE: 2.1 IKHARIKHULAMU VITHAYE (CV) NENCWADI EYISIPHELEKEZELO Imininingwane eqondene nawe:  Isibongo, amagama akho aphelele, usuku lokuzalwa, inombolo kamazisi, ubulili, ubuzwe, izilimi ozikhulumayo, ikheli, inombolo yocingo/ iselula kanye nezincwadi zokushayela. Imininingwane eqondene nemfundo:  Isikole, ibanga, unyaka, izifundo, izitifiketi nokunye okuhambisana nemfundo. Imininingwane eqondene nomsebenzi:  Uhlobo lomsebenzi, indawo, isipiliyoni nokunye okuhambisana nomsebenzi. Imininingwane eqondene nokokuchitha isizungu:  Umculo/ezemidlalo/ ukufunda amanoveli/ ukubuka umabonakude/ ukuvakasha/njl. Imininingwane ngofakazi:  Igama nesibongo, isikhundla kanye nenombolo yocingo.  Amagama awabe inani elifanele. INCWADI EYISIPHELEKEZELO (COVERING LETTER)  Ikheli lobhalayo malibe sesandleni sokudla lihambisane nosuku olugcwele, Isib. (20 Lwezi 2023/20 Novemba 2023).  Ikheli lobhalelwayo alibe ngasesandleni sokunxele liqale ngesikhundla sobhalelwayo.  Obhalelwayo makabingelelwe ngolimi olukhombisa isizotha: Isib. Nkosikazi.  Qala ngomusho oyisihloko, udwetshelwe noma ubhalwe ngosonhlamvukazi/ofeleba.  Isingeniso: Isigaba esifushane: umfundi akabhale isizathu sokubhala incwadi.  Umzimba: Isigaba sesibili: umfundi akacacise ukuthi imininingwane yonke isencwadini yokuzichaza.  Isiphetho: Isigaba esifishane esifingqa isicelo.  Isivaleliso masikhombise isizotha: Yimina Ozithobayo uNosipho Nxasane (Nksz.) Amagama awabe inani elifanele. [30] Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 10 DBE/Novemba 2023 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 2.2 UMLANDO NGOMUFI  Isihloko: Bhala amagama aphelele kamufi nesibongo.  Bhala ngenkathi edlule. Isingeniso:  Imininingwane ngomufi: - Amagama kamufi aphelele nesibongo. - Usuku lokuzalwa nendawo azalelwa kuyona. - Abazali bakhe. - Usuku ahambe ngalo emhlabeni. Umzimba: Isigaba sokuqala: - Imininingwane yemfundo (izikole nezikhungo, iminyaka afunda ngayo). - Amagalelo nezikhundla ezikhungweni zemfundo. Isigaba sesibili: - Imininingwane yasemsebenzini. - Amagalelo nezikhundla emsebenzini. - Aphumelele kukhona/neqhaza abelibambile emphakathini. Isiphetho: - Abashiyile emhlabeni. - Umusho omfushane wokumvalelisa. Isibonelo: Hamba kahle Njomane KaMgabhi, siyokukhumbula njalo! Amagama awabe inani elifanele. [30] 2.3 INDATSHANA YEPHEPHANDABA  Kumele kube nalezi zihlokwana ezilandelayo: - Usuku negama lephephandaba. - Isihloko esibhalwe ngokugqamile esihehayo. - Isitayela asehluke, sixoxe ngqo nofundayo. - Amaphuzu ahambisana nemibono yombhali. - Amasu okulwa nalabo abadayisa izidakamizwa.  Akuvele igama lobhalile nendawo ahlala kuyona ekugcineni kwendatshana. Isibonelo: Ibhalwe nguDidiza Xhelo eMzimkhulu.  Amagama awabe inani elifanele. [30] Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 11 DBE/Novemba 2023 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 2.4 INKULUMO ELUNGISELELWE  Isihloko senkulumo masicace.  Makuvele ukuthi inkulumo yethulwa nini, kuphi futhi ngubani.  Ingqikithi yenkulumo.  Isingeniso: - Ukubingelela abantu ngezigaba zabo. - Amazwi okuvula aheha izethameli.  Umzimba: - Ukwenaba ngesihloko okhuluma ngaso. - Ukwakha kahle amaphuzu kugwenywe amagama angafanelekile.  Isiphetho: Ukubonga izethameli. Amagama awabe inani elifanele. [30] AMAMAKI ESIQEPHU B: 30 Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 12 DBE/Novemba 2023 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka ISIQEPHU C: IRUBHRIKHI YOKUHLOLA UMBHALO OMFISHANE ODLULISA UMYALEZO: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-20] Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Okunganelisi OKUQUKETHWE, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 UKUHLELA NESAKHIWO -Impendulo -Impendulo efanelekile -Impendulo esendimeni -Impendulo esezingeni -Impendulo ikhombisa enembayo ngaphezu ekhombisa ulwazi ekhombisa ulwazi eliyisisekelo ekhombisa ukungabi nalo ulwazi Impendulo nemibono kobekulindelekile lwezimpawu zohlobo lwezimpawu zohlobo ulwazi lwezimpawu lwezimpawu zohlobo lombhalo Ukudidiyelwa kwemibono -Amasu akhaliphile lombhalo lombhalo zohlobo lombhalo -Umqondo ufiphele ngenxa ngenhloso yokuhlela kanye nokuvuthwa -Inamathele esihlokweni -Ayinamathele kahle -Ukunamathela yokunhlanhlatha okukhulu Izimpawu/Izimiso kanye komqondo -Akukho ukunhlanhlatha esihlokweni kuyabonakala kodwa -Imibono ayilandelani nhlobo nesimo -Ulwazi olubanzi -Ukulandelana -Kunokunhlanhlatha kunokunhlanhlatha -Ukuchaza okumbalwa lwezimpawu zohlobo kokuqukethwe okuncane -Ukulandelana okusekela isihloko AMAMAKI AYI-12 lombhalo nemibono, kuchazwe -Ukulandelana kwamaphuzu -Akasebenzisanga nhlobo -Umbhalo unamathele kahle futhi kusekela kwemibono okuqukethwe okuqukethwe kubuye imithetho yesakhiwo esihlokweni isihloko kufanelekile kungabonakali -Amasu akhombisa -Isakhiwo esifanele -Ukuchaza okumbalwa -Ukuchaza okumbalwa ukuthelelana kanye esinamaphushana kusekela isihloko kusekela isihloko nokulandelana -Isakhiwo esifanelekile -Usebenzise imithetho -Acacisa ngokusobala kodwa esinamaphutha yesakhiwo kanye nokusekela ambalwa ngokungafanele isihloko -Kukhona okumbalwa -Isakhiwo esifanele okubalulekile nesicacile ULIMI, ISITAYELA KANYE 7–8 5–6 4 3 0–2 NOKULUNGISA -Ithoni, irejista, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela kanye AMAPHUTHA isitayela, ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama nolwazimagama ulwazimagama kuhambisana kahle kuyahambisana nenhloso, kunokungahambisani akuhambisani nenhloso, Ithoni, irejista, isitayela, kuhambisana kahle nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo inhloso/umthelela, kakhulu nenhloso, kanye nesimo -Kunamaphutha ambalwa kanye nesimo -Kugcwele amaphutha futhi izethameli kanye nesimo izethameli kanye -Uhlelo lolimi -Ulwazimagama -Uhlelo lolimi kuyadida Ukusetshenziswa kolimi nesimo lufanelekile futhi olusendimeni olungafanelekile -Ulwazimagama aluhambisani kanye nezimiso -Uhlelo lolimi lwakheke kahle -Amaphutha olunamaphutha nenhloso Ukukhethwa kwamagama lufanelekile futhi -Ulwazimagama oluhle awawuphazamisi amaningi -Umqondo awucacile neze izimpawu zokuloba kanye lwakheke kahle -Akunamaphutha umqondo -Ulwazimagama kakhulu amaningi. olunganele nesipelingi -Akunamaphutha -Umqondo ufiphele nhlobo AMAMAKI AYISI-8 UHLU LWAMAMAKI 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 13 DBE/Novemba 2023 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka Amakhodi okuqopha amamaki kulesi sigaba:  Q: Okuqukethwe  SK: Isakhiwo  L: Ulimi  ST: Isitayela  PT: Amaphutha Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:  QSK = 12  LSP = 08 OKULINDELEKILE: 3.1 ISIKHANGISO  Isihloko sokukhangiswayo masigqame.  Sebenzisa amafonti axubile (izindlela zokubhala ezahlukene).  Sebenzisa ulimi oluzoheha amakhasimende.  Imininingwane elindelekile: - Izinombolo zocingo/umakhalekhukhwini. I-imeyli/i-website nekheli. - Izikhathi zokuvula nokuvala. - Izinhlobo zezitayela kanye nokunye okwenziwa esaluni. - Amanani. Amagama awabe inani elifanele. [20] 3.2 UMYALEZO OMFISHANE (Facebook)  Bhala usuku, isikhathi kanye nelanga.  Bhala ngenkathi efanele.  Bhala njengomuntu wokuqala.  Sebenzisa ulimi olukhululekile olusetshenziswa ku-Facebook.  Okuqukethwe makunamathele emyalelweni. (UBusi uphendula umyalezo ka-Ayanda Goba.)  Akuvele igama lophendula umyalezo. Amagama awabe inani elifanele. [20] 3.3 INKOMBANDLELA  Bhala ngamaphuzu.  Bhala imiyalelo ngokulandela imicibisholo njengoba injalo.  Bhala izindawo ezigqamile nezimpawu ezitholakala endleleni.  Sebenzisa ulimi oluphoqayo.  Sebenzisa imisho ecacile nenembayo. Amagama awabe inani elifanele. [20] AMAMAKI ESIQEPHU C: 20 AMAMAKI ESEWONKE: 100 Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka

Study this subject

More from Grade 12 isiZulu FAL

View all