Skip to content

isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo

MemorandumisiZulu FALGrade 12201814 pages

Grade 12 isiZulu FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2018, 14 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2018

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA LE-12 ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) NOVEMBA 2018 UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA AMAMAKI: 100 Lo mhlahlandlela wokumaka unamakhasi ayi-14. Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 2 DBE/Novemba 2018 NSC – Umhlahlandlela wokumaka ISIQEPHU A: UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA IZINDABA QAPHELA: • Ngaso sonke isikhathi sebenzisa irubhrikhi uma umaka umbhalo wokuziqambela (Iphepha lesi-3, ISIQEPHU A). • Amamaki ukusuka ku: 0–50 ahlukaniswe ngamazinga amahlanu ngokwezinkomba. • Okubonwa ngakho okuqukethwe, ulimi & isitayela, inkomba ngayinye kumazinga amahlanu ihlukaniswe izingxenye ezimbili kuye ngokwabiwa kwamamaki. Kunengxenye engenhla kanye nengezansi. • Isakhiwo sona asithinteki ekuhlukaniseni ngokwezingxenye. Ayikho ingxenye engenhla noma engezansi. ISIQEPHU A: AMARUBHRIKHI OKUHLOLA I-ESEYI: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-50] Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Okunganelisi OKUQUKETHWE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOKUHLELA -Impendulo enembayo -Impendulo yakheke kahle -Impendulo eyanelisayo -Impendulo ikhombisa -Impendulo enhlanhlathayo ngaphezu -Imibono eshaya emhlolweni -Imibono inakho ukungahlangani -Imibono edidayo Ingxenye engenhla (Izimpendulo kanye nemibono) kobekulindelekile nehlabahlosile enokuvuthwa ukulandelana nokushaya -Imibono engacacile nenganembi Ukudidiyelwa kwemibono -Imibono ekhaliphile, komqondo emhlolweni nokungeyona -Akuzwakali, ngenhloso yokuhlela echukuluza ingqondo -Ihleleke kahle kakhulu -Ihleleke ngokusendimeni eyokuzisungulela kunokuphindaphinda Ukuqonda inhloso, izethameli kanye nekhombisa kanye nokulandelana kanye nokulandelana -Kukhona okukhombisa -Akukho ukuhlela kanye kanye nesimo ukuvuthwa komqondo (nokuxhumana) (nokuxhumana) ukuhlela okuncane nokulandelana -Ihleleke ngobunyoninco kubandakanya isingeniso, kubandakanya nokulandelana AMAMAKI ANGAMA-30 kanye nokulandelana umzimba kanye nesiphetho isingeniso, umzimba (nokuxhumana) kanye nesiphetho kubandakanya isingeniso, umzimba kanye nesiphetho 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Impendulo yinhle kakhulu -Impendulo yakheke kahle -Impendulo enembayo -Impendulo engashayi -Ayikho imizamo kepha intula izimpawu ze- -Imibono ehambisanayo kodwa intula ukucacisa emhlolweni ekhombisa ukuphendula Ingxenye engezansi eseyi enembayo nendaba nehlabahlosile -Imibono iyalandelana -Imibono ithanda ukuba ngesihloko -Imibono ekhombisa -Ihleleke kahle kakhulu ngokusendimeni futhi nhlakanhlaka futhi -Akuhambisani nesihloko ukuvuthwa komqondo kanye nokulandelana iyamukeleka iyadida futhi akufanelene kanye nokukhalipha (nokuxhumana) -Kukhona okukhomba -Ukuhlela kanye -Akuqondene nesihloko -Ikhombisa ikhono kubandakanya isingeniso, ukuhlela kanye nokulandelana akukho futhi kuphithene lokuhlela kanye umzimba kanye nesiphetho nokulandelana nokulandelana (nokuxhumana) (nokuxhumana) kubandakanya kubandakanya isingeniso, isingeniso, umzimba umzimba kanye nesiphetho kanye nesiphetho Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 3 DBE/Novemba 2018 NSC – Umhlahlandlela wokumaka AMARUBHRIKHI OKUHLOLA I-ESEYI: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-50] (kuyaqhubeka) Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Okunganelisi ULIMI, ISITAYELA & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 UKULUNGISA AMAPHUTHA -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ulimi aluqondakali ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama -Ithoni, irejista, isitayela Ithoni, irejista, isitayela, kuhambisana kahle kuhambisana kahle kuhambisana kahle kuhambisana kanye nolwazimagama ulwazimagama luyahambisana kakhulu nenhloso, nenhloso, izethameli kanye nenhloso, izethameli ngokungagculisi aluhambisani nenhloso, Ingxenye engenhla nenhloso/umthelela kanye izethameli kanye nesimo nesimo kanye nesimo nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo nesimo -Ulimi lukhombisa -Ulimi lufanelekile kanye -Ukusetshenziswa kolimi kanye nesimo -Ulwazimagama luncane Ukukhethwa kwamagama, ukuzethemba, nokusetshenziswa ukudlulisa umqondo -Ukusetshenziswa kolimi kakhulu okwenza kube ukusetshenziswa kolimi, luyancomeka kakhulu kwethoni ngendlela -Ithoni ifanelekile ukudlulisa umqondo lukhuni ukuqonda izimpawu zokuloba, uhlelo, -Ithoni ekhomba ukuphoqa efanelekile -Kusetshenziswe amasu akugculisi isipelingi kanye namasu obuciko -Kukhombisa ukungabi obuciko ukukhulisa -Ithoni nephimbo obunembayo namaphutha amaningi okuqukethwe akugculisi AMAMAKI AYI-15 -Akunamaphutha nhlobo ohlelweni kanye nesipelingi -Kusetshenziswe amasu ohlelweni kanye nesipelingi -Ibumbeke kahle kakhulu obuciko ngokungagculisi -Ikhombise ikhono ukukhulisa okuqukethwe eliphezulu lokubumba 13 10 7 4 -Ulimi lukhombisa -Ulimi luyahambisana futhi -Ukusetshenziswa kolimi -Ukusetshenziswa kolimi ukuzethemba, lufanelekile okusendimeni okungekho endimeni luyancomeka kakhulu -Ithoni iyahambisana futhi nokungahlangani -Imisho enhlobonhlobo -Akunamaphutha ohlelweni ifanelekile okumbalwa imbalwa noma ayikho Ingxenye kanye nesipelingi -Kunamaphutha ambalwa -Ithoni ifanelekile kanye -Ulwazimagama -Ikhombise ikhono ohlelo kanye nesipelingi nokusetshenziswa olunomkhawulo engezansi eliphezulu lokubumba -Ibumbeke kahle kwamasu obuciko okunomkhawulo ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 Izimpawu zethekisthi, -Ukuthuthuka kwesihloko -Ukuthuthuka nokugeleza -Ukuthuthuka kwendaba -Amaphuzu ambalwa -Amaphuzu awatholakali ukuthuthuka kwezigaba kanye okunembayo kwendaba okulindelekile azwakalayo -Imisho kanye nezigaba nokwakhiwa kwemisho -Ukucacisa okunembayo -Ukulandelana -Imisho, izigaba -Imisho kanye nezigaba kunamaphutha -Imisho, izigaba kwakheke -Imisho, izigaba kwakheke kahle kunamaphutha -I-eseyi ayinamqondo AMAMAKI AYISI-5 kahle kakhulu kuyalandelana futhi -I-eseyi isenawo -I-eseyi isenawo kuxubile umqondo umqondo noma inamaphutha Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 4 DBE/Novemba 2018 NSC – Umhlahlandlela wokumaka Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba: • Q: Okuqukethwe • Sk: Isakhiwo • L: Ulimi • St: Isitayela • Pt: Amaphutha • Hl: Ukuhlela Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa: • QHl = 30 • LSP = 15 (8+4+3) • Sk = 05 Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa: SP – (dwebela)-isipelingi esingamukelekile. PH – uphawu lokubhala olungamukelekile. L – (dwebela)- ulimi olungamukelekile. // – khombisa isigaba esisha. NK – inkathi engamukelekile. GL – amagama awalandelani ngokufanele. R – irejista. KM – akwenzi umqondo. ISIV. – isivumelwano esingavumelani. AK – akudingekile. ^ – kunegama elingekho. GN – igama elingcono. / – ukwehlukanisa amagama ( ) – ukuhlanganisa amagama Pp – ukuphindaphinda amagama OKULINDELEKILE MAYELANA NESAKHIWO SEMIBHALO (ISIQEPHU A) • Isingeniso: Siyaheha, siyisigaba esisodwa, singenisa indikimba. • Umzimba: (i) Izigaba zinemiqondo ezwakalayo nenikezelanayo. (ii) Izigaba zihleleke kahle/umqondo osekelayo. (iii) Umbhalo nombhalo mawuhambelane nenkathi okumele ubhalwe ngayo. • Isiphetho: (i) Siyisigaba esisodwa. (ii) Makuvele ukuthi umbhalo usuyagoqwa noma uyasongwa. (iii) Selungavela uvo lombhali ngalokho abhala ngakho okungaba ukuxwayisa/ukweluleka/ukuxolisa Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 5 DBE/Novemba 2018 NSC – Umhlahlandlela wokumaka OKULINDELEKILE MAYELANA NEZIHLOKO ZEZINDABA (ISIQEPHU A) 1.1 Okwangenza ngazizwa ngiziqhenya ngalolu suku. • Elandisayo. Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo: • Makubhalwe ngenkathi edlule. • Yini owaziqhenya ngayo? • Sizathu sini esenza uziqhenye ngale nto? • Yakusiza kanjani noma yamsiza kanjani omunye umuntu? • Okuqukethwe makugxile kulokho okwenzeka ngalolu suku. (Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50] 1.2 Imfashini. • Echazayo. Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo: • Kungaba inkathi exubile. • Yini imfashini? • Izinhlobo zemfashini. • Ukubiza kwayo ezitolo. • Ubungozi bokuthanda imfashini. (Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50] 1.3 Ngazisiza ngokulalela abazali bami. • Eningayo Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo: • Kungaba yinkathi exubile. • Kwakwenzenjani? • Yini lena eyashiwo abazali bakho? • Kwakusiza kanjani? • Ukuba awubalalelanga iyiphi inkinga owawungase ungene kuyona? • Izeluleko ongazidlulisela kwabanye. (Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50] Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 6 DBE/Novemba 2018 NSC – Umhlahlandlela wokumaka 1.4 Ubuhle nobubi bokufundisa ingane yesikole ukushayela imoto. • Eqhathanisayo. Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo: • Kungaba inkathi exubile. Ubuhle: • Kuyamsiza umzali ekhaya uma exakekile. • Kuyivulela amathuba emisebenzi. • Kuyasiza ukuthi ikwazi ukuzimela. • Kulula ukufunda ukushayela usemncane. Ububi: • Kungamphazamisa ezifundweni. • Kungamfaka esilingweni sokweba imoto. • Kungafaka abazali enkingeni uma enza ingozi. • Kungamdonsela abangani abangalungile. (Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50] 1.5 Onogada bagcina izikole ziphephile. Uyavumelana yini nalesi sihloko? • Edaza Inkani Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo: • Kungaba inkathi exubile. • Makucace esingenisweni ukuthi uyavumelana noma uyaphikisana nesihloko. Amaphuzu avumelana nesihloko: • Bavikela othisha nabafundi ngesikhathi sesikole. • Bavikela impahla yesikole. • Bavikela izakhiwo zesikole. • Bagcina amarekhodi abantu abangena esikoleni. Amaphuzu angavumelani nesihloko • Abanye abaqeqeshiwe ngokwanele. • Abanye abathembekile, bagcina sebesebenzisana nezigebengu. • Bayalala ngesikhathi somsebenzi. • Balekelela izingane ekungeniseni izidakamizwa. (Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50] Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 7 DBE/Novemba 2018 NSC – Umhlahlandlela wokumaka 1.6 1.6.1 Isithombe Nikeza indaba isihloko esiyifanele. Izihloko ziyokwehluka: Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo: • Kungaba yinkathi edlule. • Ukubhala amaphuzu ahambisana nesihloko. • Ungaphumi kokuqukethwe isithombe. • Isizathu sokukhumbula ebusheni bami. • Impilo engangiyiphila: - Nomndeni - Nabangani - Amathuba engawathola. • Ukuqhathanisa impilo yamanje neyakudala. QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhalwe ngumfundi. [50] 1.6.2 Isithombe Nikeza indaba isihloko esiyifanele. Izihloko ziyokwehluka: Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo: • Kungaba yinkathi exubile. • Ukubhala amaphuzu ahambisana nesihloko. • Ungaphumi kokuqukethwe isithombe. • Uhlobo lwenja enolaka. • Ubungozi bayo. - Ukuluma abantu. - Ukukuxabanisa nomphakathi. - Ukuba nekhaya elesatshwayo/ eliphephile. - Ukuluma amalunga omndeni. - Ukwandisa izifo eziyingozi. - Ukubulala abantu nezinye izilwane. • Umbono ngalolu hlobo lwenja. QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhalwe ngumfundi [50] Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 8 DBE/Novemba 2018 NSC – Umhlahlandlela wokumaka 1.6.3 Isithombe Nikeza indaba isihloko esiyifanele. Izihloko ziyokwehluka: Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo: • Kungaba yinkathi exubile. • Ukwethula uDokotela Nelson Mandela esingenisweni. • Ubudlelwane bakhe nezingane. • Iqhaza alibamba ekuthuthukiseni imfundo. • Ukwakha ukubumbana phakathi kwezinhlanga ezahlukene. • Ukuletha ukuthula eNingizimu Afrika. QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhalwe ngumfundi. [50] AMAMAKI ESIQEPHU A: 50 Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 9 DBE/Novemba 2018 NSC – Umhlahlandlela wokumaka ISIQEPHU B: AMARUBHRIKI OKUHLOLA UMBHALO OMUDE ODLULISA UMYALEZO: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-30] Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Okunganelisi OKUQUKETHWE, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 UKUHLELA -Impendulo enembayo -Impendulo enhle -Impendulo esendimeni -Impendulo esezingeni -Impendulo ikhombisa NESAKHIWO ngaphezu kakhulu ekhombisa ekhombisa ulwazi eliyisisekelo ekhombisa ukungabi nalo ulwazi kobekulindelekile ulwazi lwezimpawu lwezimpawu zohlobo ulwazi lwezimpawu lwezimpawu zohlobo Impendulo kanye nemibono -Amasu akhaliphile zohlobo lombhalo lombhalo zohlobo lombhalo lombhalo Ukudidiyelwa kwemibono kanye nokuvuthwa -Inamathele esihlokweni -Ayinamathele kahle -Ukunamathela -Umqondo ufiphele ngenhloso yokuhlela komqondo -Akukho ukunhlanhlatha esihlokweni esihlokweni ngenxa yokunhlanhlatha Inhloso, izethameli, -Ulwazi olubanzi -Ukulandelana -Kunokunhlanhlatha kuyabonakala kodwa okukhulu. izakhiwo nezimiso kanye lwezimpawu zohlobo kokuqukethwe okuncane. kunokunhlanhlatha -Imibono ayilandelani nesimo lombhalo nemibono, kuchazwe -Ukulandelana -Ukulandelana nhlobo -Umbhalo unamathele kahle futhi kusekela kwemibono kwamaphuzu -Ukuchaza okumbalwa AMAMAKI AYI-18 esihlokweni isihloko okuqukethwe okuqukethwe kubuye okusekela isihloko -Amasu akhombisa -Isakhiwo esifanele kufanelekile kungabonakali -Akasebenzisanga ukuthelelana kanye esinamaphushana -Ukuchaza okumbalwa -Ukuchaza okumbalwa nhlobo imithetho nokulandelana kusekela isihloko kusekela isihloko yesakhiwo -Acacisa ngokusobala -Isakhiwo esifanelekile -Usebenzise kanye nokusekela kodwa kunamaphutha ngokunganele imithetho isihloko ambalwa yesakhiwo -Isakhiwo esifanele -Kukhona okumbalwa nesicacile okubalulekile ULIMI, ISITAYELA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 KANYE NOKULUNGISA -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela AMAPHUTHA ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama kanye nolwazimagama kuhambisana kahle kuhambisana kahle kuyahambisana kunokungahambisani akuhambisani nenhloso, Ithoni, irejista, isitayela, kakhulu nenhloso, nenhloso, izethameli nenhloso, izethameli nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo inhloso/umthelela, izethameli kanye nesimo kanye nesimo kanye nesimo kanye nesimo -Kugcwele amaphutha izethameli kanye nesimo -Uhlelo lufanelekile futhi -Uhlelo lufanelekile futhi -Kunamaphutha -Uhlelo olungafanelekile futhi kuyadida Ukusetshenziswa kolimi lwakheke kahle kakhulu lwakheke kahle ambalwa ohlelo olunamaphutha -Ulwazimagama kanye nezimiso -Akunamaphutha -Ulwazimagama oluhle -Ulwazimagama amaningi aluhambisani nenhloso Ukukhethwa kwamagama nhlobo. kakhulu olwanele -Ulwazimagama -Umqondo Izimpawu zokuloba kanye -Akunamaphutha -Amaphutha olunganele uyanhlanhlatha kakhulu nesipelingi amaningi awawuphazamisi -Umqondo ufiphele. AMAMAKI AYI-12 umqondo. Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 10 DBE/Novemba 2018 NSC- Umhlahlandlela wokumaka Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba: • Q: Okuqukethwe • Sk: Isakhiwo • L: Ulimi • St: Isitayela • Pt: Amaphutha Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa: • QSk = 18 • LSP = 12 (7+3+2) OKULINDELEKILE: 2.1 INCWADI YOBUNGANI • Ikheli lobhalayo esandleni sokudla elihambisana nosuku, Isib. (14 kuLwezi 2018/14 Novemba 2018). • Obhalelwayo makabingelelwe ngolimi olujwayelekile: Isib. Mkhulu noma athakazelwe, isib. Khabazela. • Isingeniso: Isigaba sokuqala esifishane, umfundi akakhombise ukuthi bayazana nalo ambhalelayo. • Umzimba: Isigaba sesibili, umfundi akabhale izizathu ezizokwenza ukuba angaphumeleli ukuyohlala nomkhulu. Isigaba sesithathu, umfundi akenabe ngalokhu abhale ngakho esigabeni sesibili. • Isiphetho: Isigaba sokugcina esifishane, akakhonze abonge noma adlulise umyalezo. • Isivaleliso masikhombise ubuhlobo: Yimina umzukulu wakho uSuraya • Amagama awabe inani elifanele. [30] 2.2 INCWADI YOKUZICHAZA (CV) KANYE NENCWADI EYISIPHELEKEZELO Incwadi Yokuzichaza (CV): Imininingwane eqondene nawe: • Isibongo, amagama akho aphelele, usuku lokuzalwa, inombolo kamazisi, ubulili, ubuzwe, izilimi ozikhulumayo, ikheli, inombolo yocingo/iselula nezincwadi zokushayela. Imininingwane eqondene nemfundo: • Isikole, ibanga, unyaka, izifundo, izitifiketi nokunye okuhambisana nemfundo. Imininingwane eqondene nomsebenzi: • Uhlobo lomsebenzi, indawo, isikhathi osisebenzile lapho, isipiliyoni nokunye okuhambisana nomsebenzi. Imininingwane ngofakazi: • Igama nesibongo, isikhundla, inombolo yocingo nokunye okuqondene nofakazi. • Amagama awabe inani elifanele. Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 11 DBE/Novemba 2018 NSC- Umhlahlandlela wokumaka Incwadi Eyisiphelekezelo (Covering Letter) • Ikheli lobhalayo alibe ngasesandleni sokudla lihamba nosuku, Isib. (3 kuNhlangulana 2017/3 Juni 2017). • Ikheli lobhalelwayo alibe ngasesandleni sokunxele liqale ngesikhundla. • Obhalelwayo makabingelelwe ngesizotha, Isib. Mnumzane/ Nkosazane. • Qala ngomusho oyisihloko, udwetshelwe noma ubhalwe ngamagama amakhulu (ofeleba). • Esigabeni sokuqala umfundi akabhale isizathu sokubhala incwadi. • Esigabeni sesibili umfundi akacacise ukuthi imininingwane yonke isencwadini yokuzichaza. • Isiphetho masibe sifishane sifingqe isicelo. • Isivaleliso masikhombise isizotha: Yimina Ozithobayo u-Ayanda Ndlovu (Nksz.) • Amagama awabe inani elifanele. [30] 2.3 INDATSHANA YEPHEPHANDABA • Kumele kube nalezi zihlokwana ezilandelayo: - Usuku negama lephephandaba. - Isihloko esibhalwe ngokugqamile, sihehe. - Isitayela asehluke, sixoxe ngqo nofundayo. - Indatshana kumele iqubule isasasa. - Amaphuzu ahambisana nemibono yombhali. - Izinkinga zokuthenga ngokusebenzisa ubuchwepheshe bamanje. - Imiphumela yalesi senzo. - Imibono engasiza ukuxazulula lezi zinkinga. - Kungabuzwa imibuzo engadingi mpendulo (umbuzombumbulu). • Akuvele igama lobhalile nendawo ahlala kuyo ekugcineni kwendatshana. Isibonelo: Ibhalwe nguNolwazi eNanda • Amagama awabe inani elifanele. [30] 2.4 INKULUMO-MPENDULWANO • Isingeniso/Isethulo. • Ukusetshenziswa kwezimpawu ezifanele nolimi olukhululekile. • Amagama abantu ababambe iqhaza ngasesandleni sokunxele. • Isingeniso: Ukubingelelana komfundi nothisha okukhombisa ukumangala nokujabulelana. • Umzimba: - Ukuxoxa ngomlando wempumelelo yomfundi. - Umfundi makanikeze uthisha usizo olukhethekile. - Uthisha makaqhubeke nokuthenga ifenisha. - Inkulumo yabo mayikhombise ukuthi uthisha uyaziqhenya ngaye. - Makuvele izinto ezahlukene ezingahle zilethe ukumangala kuthisha. • Isiphetho: Masicacise ukuthi uthisha uyaqhubeka nokuthenga ifenisha. Ukuvalelisa. Amagama awabe inani elifanele. [30] AMAMAKI ESIQEPHU B: 30 Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 12 DBE/Novemba 2018 NSC – Umhlahlandlela wokumaka ISIQEPHU C: AMARUBHRIKI OKUHLOLA UMBHALO OMFISHANE ODLULISA UMYALEZO: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-20] Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Okunganelisi OKUQUKETHWE, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 UKUHLELA NESAKHIWO -Impendulo -Impendulo enhle -Impendulo esendimeni -Impendulo esezingeni -Impendulo ikhombisa enembayo ngaphezu kakhulu ekhombisa ekhombisa ulwazi eliyisisekelo ekhombisa ukungabi nalo ulwazi Impendulo nemibono kobekulindelekile ulwazi lwezimpawu lwezimpawu zohlobo ulwazi lwezimpawu lwezimpawu zohlobo lombhalo Ukudidiyelwa kwemibono -Amasu akhaliphile zohlobo lombhalo lombhalo zohlobo lombhalo -Umqondo ufiphele ngenxa ngenhloso yokuhlela kanye nokuvuthwa -Inamathele esihlokweni -Ayinamathele kahle -Ukunamathela yokunhlanhlatha okukhulu Izimpawu/Izimiso kanye komqondo -Akukho ukunhlanhlatha esihlokweni kuyabonakala kodwa -Imibono ayilandelani nhlobo nesimo -Ulwazi olubanzi -Ukulandelana -Kunokunhlanhlatha kunokunhlanhlatha -Ukuchaza okumbalwa lwezimpawu zohlobo kokuqukethwe okuncane -Ukulandelana okusekela isihloko AMAMAKI AYI-12 lombhalo nemibono, kuchazwe -Ukulandelana kwamaphuzu -Akasebenzisanga nhlobo -Umbhalo unamathele kahle futhi kusekela kwemibono okuqukethwe okuqukethwe kubuye imithetho yesakhiwo esihlokweni isihloko kufanelekile kungabonakali -Amasu akhombisa -Isakhiwo esifanele -Ukuchaza okumbalwa -Ukuchaza okumbalwa ukuthelelana kanye esinamaphushana kusekela isihloko kusekela isihloko nokulandelana -Isakhiwo esifanelekile -Usebenzise imithetho -Acacisa ngokusobala kodwa esinamaphutha yesakhiwo kanye nokusekela ambalwa ngokungafanele isihloko -Kukhona okumbalwa -Isakhiwo esifanele okubalulekile nesicacile ULIMI, ISITAYELA KANYE 7–8 5–6 4 3 0–2 NOKULUNGISA -Ithoni, irejista, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela kanye AMAPHUTHA isitayela, ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama nolwazimagama ulwazimagama kuhambisana kahle kuyahambisana nenhloso, kunokungahambisani akuhambisani nenhloso, Ithoni, irejista, isitayela, kuhambisana kahle nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo inhloso/umthelela, kakhulu nenhloso, kanye nesimo -Kunamaphutha ambalwa kanye nesimo -Kugcwele amaphutha futhi izethameli kanye nesimo izethameli kanye -Uhlelo lufanelekile futhi -Ulwazimagama -Uhlelo olungafanelekile kuyadida Ukusetshenziswa kolimi nesimo lwakheke kahle olusendimeni olunamaphutha -Ulwazimagama aluhambisani kanye nezimiso -Uhlelo lufanelekile -Ulwazimagama oluhle -Amaphutha amaningi nenhloso Ukukhethwa kwamagama futhi lwakheke kahle -Akunamaphutha awawuphazamisi -Ulwazimagama -Umqondo awucacile neze izimpawu zokuloba kanye kakhulu amaningi. umqondo olunganele -Akunamaphutha -Umqondo ufiphele nesipelingi nhlobo AMAMAKI AYISI-8 Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 13 DBE/Novemba 2018 NSC – Umhlahlandlela wokumaka Amakhodi okuqopha amamaki kulesi sigaba: • Q: Okuqukethwe • Sk: Isakhiwo • L: Ulimi • St: Isitayela • Pt: Amaphutha Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa: • QSk = 12 • LSP = 08 (4+2+2) OKULINDELEKILE: 3.1 IPHOSTA • Isihloko sokukhangiswayo masigqame. • Sebenzisa amafonti axubile (izindlela zokubhala ezahlukene). • Sebenzisa ulimi oluzoheha abafundi. • Imininingwane elindelekile: - indawo. - isikhathi. - amanani. - izinombolo zocingo/umakhalekhukhwini. • Amagama awabe inani elifanele. [20] 3.2 IPHOSIKHADI • Ikheli lobhalelwayo. • Isitembu saseposini. • Usuku nendawo lapho livela khona. • Ukubingelela: Isib. Mnumzane/Nkosikazi/Nkosazane. • Okuqukethwe makuhambisane nenhloso yokubhala iphoskhadi. • Ukuvalelisa makuhambisane nokwazana kobhalayo nobhalelwayo. • Amagama awabe inani elifanele. [20] 3.3 IMIYALELO: IRESIPHI Iresiphi yekhekhe elikhulu. Izithako: - 500g/izinkomishi ezi-2 zikafulawa. - 250ml ubisi/inkomishi eyodwa. - I-¼ ithisipuni likasawoti/ncinza kancane usawoti. - 250g ibhotela/inkomishi yebhotela. - 125g ushukela/ikota yenkomishi kashukela. - 10ml i-vanilla essence/isipuni esisodwa se-vanilla essence. - U-½ wedazini lamaqanda/uhhafu wedazini lamaqanda/amaqanda ayisi-6. Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 14 DBE/Novemba 2018 NSC – Umhlahlandlela wokumaka Indlela yokwenza: - Shisisa uhhavini ube sezingeni elingama-200. - Faka ibhotela noshukela endishini bese ukuhlanganisa kuze kuthambe. - Faka amaqanda, i-vanilla nosawoti kulokhu okuhlanganise endishini bese ukugoqoza ndawonye. - Faka ufulawa kukho konke lokhu osukuhlanganise ndawonye endishini ulandelise ngobisi. - Hlanganisa zonke izithako zize zithambe. - Gcoba ipani lokubhaka ngebhotela bese ufaka konke osukuhlanganisile. - Faka ipani elinenhlama (izithako ezihlanganisiwe) kuhhavini imizuzu engama-20. Umbono: Leli khekhe linganela abantu abayi-10. Ungalidla nesiphuzo esishisayo noma esibandayo. • Amagama awabe inani elifanele. [20] AMAMAKI ESIQEPHU C: 20 AMAMAKI ESEWONKE: 100 Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka

Study this subject

More from Grade 12 isiZulu FAL

View all