Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
NOVEMBA 2018
UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA
AMAMAKI: 100
Lo mhlahlandlela wokumaka unamakhasi ayi-14.
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo
Grade 12 isiZulu FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2018, 14 pages. Read online or download the free PDF.
Isizulu Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2018 · isizulu. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 329.0 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
NSC November Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.5Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.6Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting150 marks
Show all 13 questions
- Question 2.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.4Ukulalela nokukhuluma / Listening and Speaking30 marks
- Question 3.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 2 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU A: UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA IZINDABA
QAPHELA:
• Ngaso sonke isikhathi sebenzisa irubhrikhi uma umaka umbhalo wokuziqambela (Iphepha lesi-3, ISIQEPHU A).
• Amamaki ukusuka ku: 0–50 ahlukaniswe ngamazinga amahlanu ngokwezinkomba.
• Okubonwa ngakho okuqukethwe, ulimi & isitayela, inkomba ngayinye kumazinga amahlanu ihlukaniswe izingxenye ezimbili kuye ngokwabiwa
kwamamaki. Kunengxenye engenhla kanye nengezansi.
• Isakhiwo sona asithinteki ekuhlukaniseni ngokwezingxenye. Ayikho ingxenye engenhla noma engezansi.
ISIQEPHU A: AMARUBHRIKHI OKUHLOLA I-ESEYI: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-50]
Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Okunganelisi
OKUQUKETHWE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOKUHLELA -Impendulo enembayo -Impendulo yakheke kahle -Impendulo eyanelisayo -Impendulo ikhombisa -Impendulo enhlanhlathayo
ngaphezu -Imibono eshaya emhlolweni -Imibono inakho ukungahlangani -Imibono edidayo
Ingxenye engenhla
(Izimpendulo kanye nemibono) kobekulindelekile nehlabahlosile enokuvuthwa ukulandelana nokushaya -Imibono engacacile nenganembi
Ukudidiyelwa kwemibono -Imibono ekhaliphile, komqondo emhlolweni nokungeyona -Akuzwakali,
ngenhloso yokuhlela echukuluza ingqondo -Ihleleke kahle kakhulu -Ihleleke ngokusendimeni eyokuzisungulela kunokuphindaphinda
Ukuqonda inhloso, izethameli kanye nekhombisa kanye nokulandelana kanye nokulandelana -Kukhona okukhombisa -Akukho ukuhlela kanye
kanye nesimo ukuvuthwa komqondo (nokuxhumana) (nokuxhumana) ukuhlela okuncane nokulandelana
-Ihleleke ngobunyoninco kubandakanya isingeniso, kubandakanya nokulandelana
AMAMAKI ANGAMA-30 kanye nokulandelana umzimba kanye nesiphetho isingeniso, umzimba
(nokuxhumana) kanye nesiphetho
kubandakanya isingeniso,
umzimba kanye nesiphetho
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Impendulo yinhle kakhulu -Impendulo yakheke kahle -Impendulo enembayo -Impendulo engashayi -Ayikho imizamo
kepha intula izimpawu ze- -Imibono ehambisanayo kodwa intula ukucacisa emhlolweni ekhombisa ukuphendula
Ingxenye engezansi
eseyi enembayo nendaba nehlabahlosile -Imibono iyalandelana -Imibono ithanda ukuba ngesihloko
-Imibono ekhombisa -Ihleleke kahle kakhulu ngokusendimeni futhi nhlakanhlaka futhi -Akuhambisani nesihloko
ukuvuthwa komqondo kanye nokulandelana iyamukeleka iyadida futhi akufanelene
kanye nokukhalipha (nokuxhumana) -Kukhona okukhomba -Ukuhlela kanye -Akuqondene nesihloko
-Ikhombisa ikhono kubandakanya isingeniso, ukuhlela kanye nokulandelana akukho futhi kuphithene
lokuhlela kanye umzimba kanye nesiphetho nokulandelana
nokulandelana (nokuxhumana)
(nokuxhumana) kubandakanya
kubandakanya isingeniso, isingeniso, umzimba
umzimba kanye nesiphetho kanye nesiphetho
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 3 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
AMARUBHRIKHI OKUHLOLA I-ESEYI: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-50] (kuyaqhubeka)
Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Okunganelisi
ULIMI, ISITAYELA & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
UKULUNGISA AMAPHUTHA -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ulimi aluqondakali
ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama -Ithoni, irejista, isitayela
Ithoni, irejista, isitayela, kuhambisana kahle kuhambisana kahle kuhambisana kahle kuhambisana kanye nolwazimagama
ulwazimagama luyahambisana kakhulu nenhloso, nenhloso, izethameli kanye nenhloso, izethameli ngokungagculisi aluhambisani nenhloso,
Ingxenye engenhla
nenhloso/umthelela kanye izethameli kanye nesimo nesimo kanye nesimo nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo
nesimo -Ulimi lukhombisa -Ulimi lufanelekile kanye -Ukusetshenziswa kolimi kanye nesimo -Ulwazimagama luncane
Ukukhethwa kwamagama, ukuzethemba, nokusetshenziswa ukudlulisa umqondo -Ukusetshenziswa kolimi kakhulu okwenza kube
ukusetshenziswa kolimi, luyancomeka kakhulu kwethoni ngendlela -Ithoni ifanelekile ukudlulisa umqondo lukhuni ukuqonda
izimpawu zokuloba, uhlelo, -Ithoni ekhomba ukuphoqa efanelekile -Kusetshenziswe amasu akugculisi
isipelingi kanye namasu obuciko -Kukhombisa ukungabi obuciko ukukhulisa -Ithoni nephimbo
obunembayo namaphutha amaningi okuqukethwe akugculisi
AMAMAKI AYI-15 -Akunamaphutha nhlobo ohlelweni kanye nesipelingi -Kusetshenziswe amasu
ohlelweni kanye nesipelingi -Ibumbeke kahle kakhulu obuciko ngokungagculisi
-Ikhombise ikhono ukukhulisa okuqukethwe
eliphezulu lokubumba
13 10 7 4
-Ulimi lukhombisa -Ulimi luyahambisana futhi -Ukusetshenziswa kolimi -Ukusetshenziswa kolimi
ukuzethemba, lufanelekile okusendimeni okungekho endimeni
luyancomeka kakhulu -Ithoni iyahambisana futhi nokungahlangani -Imisho enhlobonhlobo
-Akunamaphutha ohlelweni ifanelekile okumbalwa imbalwa noma ayikho
Ingxenye kanye nesipelingi -Kunamaphutha ambalwa -Ithoni ifanelekile kanye -Ulwazimagama
-Ikhombise ikhono ohlelo kanye nesipelingi nokusetshenziswa olunomkhawulo
engezansi eliphezulu lokubumba -Ibumbeke kahle kwamasu obuciko
okunomkhawulo
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
Izimpawu zethekisthi, -Ukuthuthuka kwesihloko -Ukuthuthuka nokugeleza -Ukuthuthuka kwendaba -Amaphuzu ambalwa -Amaphuzu awatholakali
ukuthuthuka kwezigaba kanye okunembayo kwendaba okulindelekile azwakalayo -Imisho kanye nezigaba
nokwakhiwa kwemisho -Ukucacisa okunembayo -Ukulandelana -Imisho, izigaba -Imisho kanye nezigaba kunamaphutha
-Imisho, izigaba kwakheke -Imisho, izigaba kwakheke kahle kunamaphutha -I-eseyi ayinamqondo
AMAMAKI AYISI-5 kahle kakhulu kuyalandelana futhi -I-eseyi isenawo -I-eseyi isenawo
kuxubile umqondo umqondo noma
inamaphutha
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 4 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba:
• Q: Okuqukethwe
• Sk: Isakhiwo
• L: Ulimi
• St: Isitayela
• Pt: Amaphutha
• Hl: Ukuhlela
Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:
• QHl = 30
• LSP = 15 (8+4+3)
• Sk = 05
Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:
SP – (dwebela)-isipelingi esingamukelekile.
PH – uphawu lokubhala olungamukelekile.
L – (dwebela)- ulimi olungamukelekile.
// – khombisa isigaba esisha.
NK – inkathi engamukelekile.
GL – amagama awalandelani ngokufanele.
R – irejista.
KM – akwenzi umqondo.
ISIV. – isivumelwano esingavumelani.
AK – akudingekile.
^ – kunegama elingekho.
GN – igama elingcono.
/ – ukwehlukanisa amagama
( ) – ukuhlanganisa amagama
Pp – ukuphindaphinda amagama
OKULINDELEKILE MAYELANA NESAKHIWO SEMIBHALO (ISIQEPHU A)
• Isingeniso: Siyaheha, siyisigaba esisodwa, singenisa indikimba.
• Umzimba: (i) Izigaba zinemiqondo ezwakalayo nenikezelanayo.
(ii) Izigaba zihleleke kahle/umqondo osekelayo.
(iii) Umbhalo nombhalo mawuhambelane nenkathi okumele
ubhalwe ngayo.
• Isiphetho: (i) Siyisigaba esisodwa.
(ii) Makuvele ukuthi umbhalo usuyagoqwa noma uyasongwa.
(iii) Selungavela uvo lombhali ngalokho abhala ngakho okungaba
ukuxwayisa/ukweluleka/ukuxolisa
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 5 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
OKULINDELEKILE MAYELANA NEZIHLOKO ZEZINDABA (ISIQEPHU A)
1.1 Okwangenza ngazizwa ngiziqhenya ngalolu suku.
• Elandisayo.
Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
• Makubhalwe ngenkathi edlule.
• Yini owaziqhenya ngayo?
• Sizathu sini esenza uziqhenye ngale nto?
• Yakusiza kanjani noma yamsiza kanjani omunye umuntu?
• Okuqukethwe makugxile kulokho okwenzeka ngalolu suku.
(Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50]
1.2 Imfashini.
• Echazayo.
Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
• Kungaba inkathi exubile.
• Yini imfashini?
• Izinhlobo zemfashini.
• Ukubiza kwayo ezitolo.
• Ubungozi bokuthanda imfashini.
(Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50]
1.3 Ngazisiza ngokulalela abazali bami.
• Eningayo
Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
• Kungaba yinkathi exubile.
• Kwakwenzenjani?
• Yini lena eyashiwo abazali bakho?
• Kwakusiza kanjani?
• Ukuba awubalalelanga iyiphi inkinga owawungase ungene kuyona?
• Izeluleko ongazidlulisela kwabanye.
(Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50]
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 6 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
1.4 Ubuhle nobubi bokufundisa ingane yesikole ukushayela imoto.
• Eqhathanisayo.
Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
• Kungaba inkathi exubile.
Ubuhle:
• Kuyamsiza umzali ekhaya uma exakekile.
• Kuyivulela amathuba emisebenzi.
• Kuyasiza ukuthi ikwazi ukuzimela.
• Kulula ukufunda ukushayela usemncane.
Ububi:
• Kungamphazamisa ezifundweni.
• Kungamfaka esilingweni sokweba imoto.
• Kungafaka abazali enkingeni uma enza ingozi.
• Kungamdonsela abangani abangalungile.
(Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50]
1.5 Onogada bagcina izikole ziphephile. Uyavumelana yini nalesi sihloko?
• Edaza Inkani
Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
• Kungaba inkathi exubile.
• Makucace esingenisweni ukuthi uyavumelana noma uyaphikisana
nesihloko.
Amaphuzu avumelana nesihloko:
• Bavikela othisha nabafundi ngesikhathi sesikole.
• Bavikela impahla yesikole.
• Bavikela izakhiwo zesikole.
• Bagcina amarekhodi abantu abangena esikoleni.
Amaphuzu angavumelani nesihloko
• Abanye abaqeqeshiwe ngokwanele.
• Abanye abathembekile, bagcina sebesebenzisana nezigebengu.
• Bayalala ngesikhathi somsebenzi.
• Balekelela izingane ekungeniseni izidakamizwa.
(Nokunye okuhambisana nesihloko.) [50]
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 7 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
1.6 1.6.1 Isithombe
Nikeza indaba isihloko esiyifanele.
Izihloko ziyokwehluka:
Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
• Kungaba yinkathi edlule.
• Ukubhala amaphuzu ahambisana nesihloko.
• Ungaphumi kokuqukethwe isithombe.
• Isizathu sokukhumbula ebusheni bami.
• Impilo engangiyiphila:
- Nomndeni
- Nabangani
- Amathuba engawathola.
• Ukuqhathanisa impilo yamanje neyakudala.
QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhalwe
ngumfundi. [50]
1.6.2 Isithombe
Nikeza indaba isihloko esiyifanele.
Izihloko ziyokwehluka:
Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
• Kungaba yinkathi exubile.
• Ukubhala amaphuzu ahambisana nesihloko.
• Ungaphumi kokuqukethwe isithombe.
• Uhlobo lwenja enolaka.
• Ubungozi bayo.
- Ukuluma abantu.
- Ukukuxabanisa nomphakathi.
- Ukuba nekhaya elesatshwayo/ eliphephile.
- Ukuluma amalunga omndeni.
- Ukwandisa izifo eziyingozi.
- Ukubulala abantu nezinye izilwane.
• Umbono ngalolu hlobo lwenja.
QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhalwe
ngumfundi [50]
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 8 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
1.6.3 Isithombe
Nikeza indaba isihloko esiyifanele.
Izihloko ziyokwehluka:
Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
• Kungaba yinkathi exubile.
• Ukwethula uDokotela Nelson Mandela esingenisweni.
• Ubudlelwane bakhe nezingane.
• Iqhaza alibamba ekuthuthukiseni imfundo.
• Ukwakha ukubumbana phakathi kwezinhlanga ezahlukene.
• Ukuletha ukuthula eNingizimu Afrika.
QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhalwe
ngumfundi. [50]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 50
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 9 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU B: AMARUBHRIKI OKUHLOLA UMBHALO OMUDE ODLULISA UMYALEZO: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI
ANGAMA-30]
Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Okunganelisi
OKUQUKETHWE, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
UKUHLELA -Impendulo enembayo -Impendulo enhle -Impendulo esendimeni -Impendulo esezingeni -Impendulo ikhombisa
NESAKHIWO ngaphezu kakhulu ekhombisa ekhombisa ulwazi eliyisisekelo ekhombisa ukungabi nalo ulwazi
kobekulindelekile ulwazi lwezimpawu lwezimpawu zohlobo ulwazi lwezimpawu lwezimpawu zohlobo
Impendulo kanye nemibono -Amasu akhaliphile zohlobo lombhalo lombhalo zohlobo lombhalo lombhalo
Ukudidiyelwa kwemibono kanye nokuvuthwa -Inamathele esihlokweni -Ayinamathele kahle -Ukunamathela -Umqondo ufiphele
ngenhloso yokuhlela komqondo -Akukho ukunhlanhlatha esihlokweni esihlokweni ngenxa yokunhlanhlatha
Inhloso, izethameli, -Ulwazi olubanzi -Ukulandelana -Kunokunhlanhlatha kuyabonakala kodwa okukhulu.
izakhiwo nezimiso kanye lwezimpawu zohlobo kokuqukethwe okuncane. kunokunhlanhlatha -Imibono ayilandelani
nesimo lombhalo nemibono, kuchazwe -Ukulandelana -Ukulandelana nhlobo
-Umbhalo unamathele kahle futhi kusekela kwemibono kwamaphuzu -Ukuchaza okumbalwa
AMAMAKI AYI-18 esihlokweni isihloko okuqukethwe okuqukethwe kubuye okusekela isihloko
-Amasu akhombisa -Isakhiwo esifanele kufanelekile kungabonakali -Akasebenzisanga
ukuthelelana kanye esinamaphushana -Ukuchaza okumbalwa -Ukuchaza okumbalwa nhlobo imithetho
nokulandelana kusekela isihloko kusekela isihloko yesakhiwo
-Acacisa ngokusobala -Isakhiwo esifanelekile -Usebenzise
kanye nokusekela kodwa kunamaphutha ngokunganele imithetho
isihloko ambalwa yesakhiwo
-Isakhiwo esifanele -Kukhona okumbalwa
nesicacile okubalulekile
ULIMI, ISITAYELA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
KANYE NOKULUNGISA -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela
AMAPHUTHA ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama kanye nolwazimagama
kuhambisana kahle kuhambisana kahle kuyahambisana kunokungahambisani akuhambisani nenhloso,
Ithoni, irejista, isitayela, kakhulu nenhloso, nenhloso, izethameli nenhloso, izethameli nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo
inhloso/umthelela, izethameli kanye nesimo kanye nesimo kanye nesimo kanye nesimo -Kugcwele amaphutha
izethameli kanye nesimo -Uhlelo lufanelekile futhi -Uhlelo lufanelekile futhi -Kunamaphutha -Uhlelo olungafanelekile futhi kuyadida
Ukusetshenziswa kolimi lwakheke kahle kakhulu lwakheke kahle ambalwa ohlelo olunamaphutha -Ulwazimagama
kanye nezimiso -Akunamaphutha -Ulwazimagama oluhle -Ulwazimagama amaningi aluhambisani nenhloso
Ukukhethwa kwamagama nhlobo. kakhulu olwanele -Ulwazimagama -Umqondo
Izimpawu zokuloba kanye -Akunamaphutha -Amaphutha olunganele uyanhlanhlatha kakhulu
nesipelingi amaningi awawuphazamisi -Umqondo ufiphele.
AMAMAKI AYI-12 umqondo.
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 10 DBE/Novemba 2018
NSC- Umhlahlandlela wokumaka
Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba:
• Q: Okuqukethwe
• Sk: Isakhiwo
• L: Ulimi
• St: Isitayela
• Pt: Amaphutha
Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:
• QSk = 18
• LSP = 12 (7+3+2)
OKULINDELEKILE:
2.1 INCWADI YOBUNGANI
• Ikheli lobhalayo esandleni sokudla elihambisana nosuku,
Isib. (14 kuLwezi 2018/14 Novemba 2018).
• Obhalelwayo makabingelelwe ngolimi olujwayelekile: Isib. Mkhulu noma
athakazelwe, isib. Khabazela.
• Isingeniso: Isigaba sokuqala esifishane, umfundi akakhombise ukuthi
bayazana nalo ambhalelayo.
• Umzimba: Isigaba sesibili, umfundi akabhale izizathu ezizokwenza
ukuba angaphumeleli ukuyohlala nomkhulu.
Isigaba sesithathu, umfundi akenabe ngalokhu abhale ngakho esigabeni
sesibili.
• Isiphetho: Isigaba sokugcina esifishane, akakhonze abonge noma
adlulise umyalezo.
• Isivaleliso masikhombise ubuhlobo: Yimina umzukulu wakho
uSuraya
• Amagama awabe inani elifanele. [30]
2.2 INCWADI YOKUZICHAZA (CV) KANYE NENCWADI EYISIPHELEKEZELO
Incwadi Yokuzichaza (CV):
Imininingwane eqondene nawe:
• Isibongo, amagama akho aphelele, usuku lokuzalwa, inombolo kamazisi,
ubulili, ubuzwe, izilimi ozikhulumayo, ikheli, inombolo yocingo/iselula
nezincwadi zokushayela.
Imininingwane eqondene nemfundo:
• Isikole, ibanga, unyaka, izifundo, izitifiketi nokunye okuhambisana
nemfundo.
Imininingwane eqondene nomsebenzi:
• Uhlobo lomsebenzi, indawo, isikhathi osisebenzile lapho, isipiliyoni
nokunye okuhambisana nomsebenzi.
Imininingwane ngofakazi:
• Igama nesibongo, isikhundla, inombolo yocingo nokunye okuqondene
nofakazi.
• Amagama awabe inani elifanele.
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 11 DBE/Novemba 2018
NSC- Umhlahlandlela wokumaka
Incwadi Eyisiphelekezelo (Covering Letter)
• Ikheli lobhalayo alibe ngasesandleni sokudla lihamba nosuku,
Isib. (3 kuNhlangulana 2017/3 Juni 2017).
• Ikheli lobhalelwayo alibe ngasesandleni sokunxele liqale ngesikhundla.
• Obhalelwayo makabingelelwe ngesizotha, Isib. Mnumzane/ Nkosazane.
• Qala ngomusho oyisihloko, udwetshelwe noma ubhalwe ngamagama
amakhulu (ofeleba).
• Esigabeni sokuqala umfundi akabhale isizathu sokubhala incwadi.
• Esigabeni sesibili umfundi akacacise ukuthi imininingwane yonke
isencwadini yokuzichaza.
• Isiphetho masibe sifishane sifingqe isicelo.
• Isivaleliso masikhombise isizotha: Yimina Ozithobayo
u-Ayanda Ndlovu (Nksz.)
• Amagama awabe inani elifanele. [30]
2.3 INDATSHANA YEPHEPHANDABA
• Kumele kube nalezi zihlokwana ezilandelayo:
- Usuku negama lephephandaba.
- Isihloko esibhalwe ngokugqamile, sihehe.
- Isitayela asehluke, sixoxe ngqo nofundayo.
- Indatshana kumele iqubule isasasa.
- Amaphuzu ahambisana nemibono yombhali.
- Izinkinga zokuthenga ngokusebenzisa ubuchwepheshe bamanje.
- Imiphumela yalesi senzo.
- Imibono engasiza ukuxazulula lezi zinkinga.
- Kungabuzwa imibuzo engadingi mpendulo (umbuzombumbulu).
• Akuvele igama lobhalile nendawo ahlala kuyo ekugcineni kwendatshana.
Isibonelo: Ibhalwe nguNolwazi eNanda
• Amagama awabe inani elifanele. [30]
2.4 INKULUMO-MPENDULWANO
• Isingeniso/Isethulo.
• Ukusetshenziswa kwezimpawu ezifanele nolimi olukhululekile.
• Amagama abantu ababambe iqhaza ngasesandleni sokunxele.
• Isingeniso: Ukubingelelana komfundi nothisha okukhombisa
ukumangala nokujabulelana.
• Umzimba: - Ukuxoxa ngomlando wempumelelo yomfundi.
- Umfundi makanikeze uthisha usizo olukhethekile.
- Uthisha makaqhubeke nokuthenga ifenisha.
- Inkulumo yabo mayikhombise ukuthi uthisha uyaziqhenya ngaye.
- Makuvele izinto ezahlukene ezingahle zilethe ukumangala kuthisha.
• Isiphetho: Masicacise ukuthi uthisha uyaqhubeka nokuthenga ifenisha.
Ukuvalelisa.
Amagama awabe inani elifanele. [30]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 30
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 12 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU C: AMARUBHRIKI OKUHLOLA UMBHALO OMFISHANE ODLULISA UMYALEZO: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA
[AMAMAKI ANGAMA-20]
Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Okunganelisi
OKUQUKETHWE, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
UKUHLELA NESAKHIWO -Impendulo -Impendulo enhle -Impendulo esendimeni -Impendulo esezingeni -Impendulo ikhombisa
enembayo ngaphezu kakhulu ekhombisa ekhombisa ulwazi eliyisisekelo ekhombisa ukungabi nalo ulwazi
Impendulo nemibono kobekulindelekile ulwazi lwezimpawu lwezimpawu zohlobo ulwazi lwezimpawu lwezimpawu zohlobo lombhalo
Ukudidiyelwa kwemibono -Amasu akhaliphile zohlobo lombhalo lombhalo zohlobo lombhalo -Umqondo ufiphele ngenxa
ngenhloso yokuhlela kanye nokuvuthwa -Inamathele esihlokweni -Ayinamathele kahle -Ukunamathela yokunhlanhlatha okukhulu
Izimpawu/Izimiso kanye komqondo -Akukho ukunhlanhlatha esihlokweni kuyabonakala kodwa -Imibono ayilandelani nhlobo
nesimo -Ulwazi olubanzi -Ukulandelana -Kunokunhlanhlatha kunokunhlanhlatha -Ukuchaza okumbalwa
lwezimpawu zohlobo kokuqukethwe okuncane -Ukulandelana okusekela isihloko
AMAMAKI AYI-12 lombhalo nemibono, kuchazwe -Ukulandelana kwamaphuzu -Akasebenzisanga nhlobo
-Umbhalo unamathele kahle futhi kusekela kwemibono okuqukethwe okuqukethwe kubuye imithetho yesakhiwo
esihlokweni isihloko kufanelekile kungabonakali
-Amasu akhombisa -Isakhiwo esifanele -Ukuchaza okumbalwa -Ukuchaza okumbalwa
ukuthelelana kanye esinamaphushana kusekela isihloko kusekela isihloko
nokulandelana -Isakhiwo esifanelekile -Usebenzise imithetho
-Acacisa ngokusobala kodwa esinamaphutha yesakhiwo
kanye nokusekela ambalwa ngokungafanele
isihloko -Kukhona okumbalwa
-Isakhiwo esifanele okubalulekile
nesicacile
ULIMI, ISITAYELA KANYE 7–8 5–6 4 3 0–2
NOKULUNGISA -Ithoni, irejista, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela kanye
AMAPHUTHA isitayela, ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama nolwazimagama
ulwazimagama kuhambisana kahle kuyahambisana nenhloso, kunokungahambisani akuhambisani nenhloso,
Ithoni, irejista, isitayela, kuhambisana kahle nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo
inhloso/umthelela, kakhulu nenhloso, kanye nesimo -Kunamaphutha ambalwa kanye nesimo -Kugcwele amaphutha futhi
izethameli kanye nesimo izethameli kanye -Uhlelo lufanelekile futhi -Ulwazimagama -Uhlelo olungafanelekile kuyadida
Ukusetshenziswa kolimi nesimo lwakheke kahle olusendimeni olunamaphutha -Ulwazimagama aluhambisani
kanye nezimiso -Uhlelo lufanelekile -Ulwazimagama oluhle -Amaphutha amaningi nenhloso
Ukukhethwa kwamagama futhi lwakheke kahle -Akunamaphutha awawuphazamisi -Ulwazimagama -Umqondo awucacile neze
izimpawu zokuloba kanye kakhulu amaningi. umqondo olunganele
-Akunamaphutha -Umqondo ufiphele
nesipelingi
nhlobo
AMAMAKI AYISI-8
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 13 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
Amakhodi okuqopha amamaki kulesi sigaba:
• Q: Okuqukethwe
• Sk: Isakhiwo
• L: Ulimi
• St: Isitayela
• Pt: Amaphutha
Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:
• QSk = 12
• LSP = 08 (4+2+2)
OKULINDELEKILE:
3.1 IPHOSTA
• Isihloko sokukhangiswayo masigqame.
• Sebenzisa amafonti axubile (izindlela zokubhala ezahlukene).
• Sebenzisa ulimi oluzoheha abafundi.
• Imininingwane elindelekile:
- indawo.
- isikhathi.
- amanani.
- izinombolo zocingo/umakhalekhukhwini.
• Amagama awabe inani elifanele. [20]
3.2 IPHOSIKHADI
• Ikheli lobhalelwayo.
• Isitembu saseposini.
• Usuku nendawo lapho livela khona.
• Ukubingelela: Isib. Mnumzane/Nkosikazi/Nkosazane.
• Okuqukethwe makuhambisane nenhloso yokubhala iphoskhadi.
• Ukuvalelisa makuhambisane nokwazana kobhalayo nobhalelwayo.
• Amagama awabe inani elifanele. [20]
3.3 IMIYALELO: IRESIPHI
Iresiphi yekhekhe elikhulu.
Izithako:
- 500g/izinkomishi ezi-2 zikafulawa.
- 250ml ubisi/inkomishi eyodwa.
- I-¼ ithisipuni likasawoti/ncinza kancane usawoti.
- 250g ibhotela/inkomishi yebhotela.
- 125g ushukela/ikota yenkomishi kashukela.
- 10ml i-vanilla essence/isipuni esisodwa se-vanilla essence.
- U-½ wedazini lamaqanda/uhhafu wedazini lamaqanda/amaqanda ayisi-6.
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3 14 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
Indlela yokwenza:
- Shisisa uhhavini ube sezingeni elingama-200.
- Faka ibhotela noshukela endishini bese ukuhlanganisa kuze kuthambe.
- Faka amaqanda, i-vanilla nosawoti kulokhu okuhlanganise endishini bese
ukugoqoza ndawonye.
- Faka ufulawa kukho konke lokhu osukuhlanganise ndawonye endishini
ulandelise ngobisi.
- Hlanganisa zonke izithako zize zithambe.
- Gcoba ipani lokubhaka ngebhotela bese ufaka konke osukuhlanganisile.
- Faka ipani elinenhlama (izithako ezihlanganisiwe) kuhhavini imizuzu
engama-20.
Umbono: Leli khekhe linganela abantu abayi-10. Ungalidla nesiphuzo
esishisayo noma esibandayo.
• Amagama awabe inani elifanele. [20]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 20
AMAMAKI ESEWONKE: 100
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2018 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2018 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo
More from Grade 12 isiZulu FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023 24

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper