Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
NOVEMBA 2018
UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA
AMAMAKI: 80
Lo mhlahlandlela unamakhasi ayi-9.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo
Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2018, 9 pages. Read online or download the free PDF.
Isizulu Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2018 · isizulu. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 327.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 9
This exam
NSC November Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)24 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)6 marks
- Question 3Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions10 marks
- Question 4Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions10 marks
- Question 5.1Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions14 marks
- Question 5.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)26 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 2 DBE/Novemba 2018
NSC – Imemorandamu
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1
INDLELA YOKUMAKA:
1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma
kuthinta umqondo wempendulo yonke. Omakayo kumele awatshengise
ngezimpawu ezisetshenziswayo amaphutha uma ekhona.
2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo, lawo
magama ngeke anakwe uma impendulo ayibhalile inomqondo ophelele. Uma
kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe noma kudingeka
ukuthi impendulo inike lona, lokho kuyovumeleka.
3. Imibuzo evulelekile edinga izimpendulo ezinjengoYEBO/CHA noma
ANGIVUMI/NGIYAVUMA azinikwa amamaki. Ngokufanayo nalezi ezinjengo-
IQINISO/AKUSILO IQINISO noma IQINISO/UMBONO nazo azinikwa
amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki.
4. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke;
umfundi uthola amamaki uma eyidwebele impendulo noma eyikhombise
ngandlela thize.
5. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi
wabhala angaphezulu kwalokho, kumakwa amaphuzu amabili/amathathu
okuqala okunye kungabe kusanakwa.
6. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni
yakhe.
7. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje:
Isib: 1.1.5 USizwe/A (okuwuhlamvu oluphelele).
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 3 DBE/Novemba 2018
NSC – Imemorandamu
1.1 1.1.1 IMount Kilimanjaro.√ (1)
1.1.2 Inkululeko yokungaphathwa amazwe aseNtshonalanga.√ (1)
1.1.3 C√/Inkululeko.√ (1)
1.1.4 Ukuzilolonga√/ Ukuba aphile kahle emzimbeni nasemqondweni. √√ (2)
1.1.5 Okukodwa kwalokhu:
• Ungafunda ngosikompilo√/
• Ulimi√/
• Imvelo√/
• Umlando wezwe.√ (1)
1.1.6 (i) C√/Wakhuphuka intaba esemncane kakhulu.√ (1)
(ii) D√/Owokuqala kwabadala ukukhuphuka intaba.√ (1)
(iii) B√/Wathatha isikhathi eside ukufika esicongweni sentaba.√ (1)
(iv) A√/Wakhuphuka intaba ngokushesha kunabo bonke abantu.√ (1)
1.1.7 Okukodwa kwalokhu:
• Kuyasiza ukuphokophela ukwenza into oyifisayo unganaki
isimo sakho. √√/
• Abantu abakhubazekile bangakwazi ukwenza izinto ezenziwa
yiwo wonke umuntu. √√/
(Nokunye okunembayo) (2)
1.1.8 Okukodwa kwalokhu:
• Ukuze wazi ngesimo sempilo yakho.√√/
• Ukuze uzilungiselele ngendlela efanele.√√/
• Ukuze uhlole umzimba nomqondo wakho.√√
(Nokunye okunembayo). (2)
1.1.9 Okubili kwalokhu:
• Ukwenza umehluko ezimpilweni zabanye abantu.√/
• Ukunikela emakhaya ezintandane nabadala.√/
• Ukusiza abakhubazekile.√/
• Ukunikelela abafundi ngamabhasari/imifundaze.√/
• Ukulwa nokuhlukunyezwa kwabantu nezilwane.√ (2)
1.1.10 (a) Ukusiza√√/ukulekelela.√√/ ukuxhasa√√ (2)
(b) Ukunganaki√√/ukungabi nandaba√√/ukuziba.√√/
ukuthalalisa√√ (2)
1.1.11 Izimpendulo ziyokwehluka:
Isibonelo:
Ngiyavumelana ngoba asikho isiqiniseko sokuthi abakhuphuka
intaba bazobuya besaphila.√√
NOMA
Angivumelani ngoba ukwenyuka intaba kunemiphumela emihle
kwabakhuphukayo nasemiphakathini.√√
(Nokunye okunembayo). (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 4 DBE/Novemba 2018
NSC – Imemorandamu
1.1.12 Yebo ngoba:
Okukodwa kwalokhu:
• Ukufika kwabantu abavela kwamanye amazwe kungenisa
imali.√√/
• ITanzania ithola udumo emhlabeni jikelele.√√/
• Iheha izivakashi eziningi.√√
NOMA
Cha ngoba:
Okukodwa kwalokhu:
• Kuhlomula abantu abayingcosana.√√/
• Abantu bayafa kakhulu ngokukhuphuka le ntaba.
(Nokunye okunembayo). (2)
1.2 1.2.1 Ama-18%√/18%√/Amaphesenti ayi-18.√ (1)
1.2.2 I-facebook.√ (1)
1.2.3 Izimpendulo ziyokwehluka :
Okukodwa kwalokho:
• Abantu abaneminyaka engama-50 kuya kwengama-64 iningi
labo liyasebenza√√/
• Banemali yokuthenga ama-data.√√/
• Bakwazi ukuthenga amafoni anazo zonke izinhlobo
zokuxhumana.√√/
• Bafundiswa izingane zabo ngoba sezikhulile.√√/
• Iningi labo linamabhizinisi ngakho-ke bafuna
ukuwakhangisa. √√
(Nokunye okunembayo). (2)
1.2.4 Izimpendulo ziyokwehluka:
Okukodwa kwalokhu:
Yebo ngiyazwelana nabo ngoba:
• Kungenzeka ukuthi nabo bayafisa ukusebenzisa ezinye
izindlela kepha bavinjwa isimo semali ngoba iningi labo
selihola impesheni. √√/
• Kungenzeka ukuthi ukungabi nolwazi ngobuchwepheshe
banamuhla. √√
NOMA
Cha angizwelani nabo ngoba:
• Yibona abazithambisayo, abafuni ukuzihlupha ngokufunda
ubuchwepheshe banamuhla. √√/
• Izingane zabo zingakwazi ukubathengela omakhalekhukhwini
besimanje, nabo basebenzise ezinye izindlela
eziseqophelweni eliphezulu lokuxhumana. √√/
(Nokunye okunembayo) (2)
AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 5 DBE/Novemba 2018
NSC – Imemorandamu
ISIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2
Amaphuzu esingawabheka:
AMAPHUZU ACASHUNIWE AMAPHUZU AHUNYUSHIWE
1. 'Emapaki nasemakhaya izimbali 1. Izimbali zitshalelwa ukuhlobisa
ziyatshalwa ukuze uma seziqhakazile amakhaya nezindawo zemiphakathi
zihlobise ngemibala yazo emihle'. ukuze zibukeke kahle.
2. 'Kukhona izimbali ezidliwa izinyoni, 2. Kukhona eziwusizo ngokudla
izilwane kanye nabantu ezinika okwakha umzimba kubantu
umsoco wamaprotheni nasezilwaneni.
namavithamini'.
3. 'Izimpande namahlamvu 3. Izimpande namahlamvu kwenziwa
kusetshenziselwa ukwakha imithi ngakho imithi yokwelapha izifo
yokwelapha nokuvikela izifo ezinhlobonhlobo.
ezahlukene'.
4. 'Izimbali ziyasiza ukudlulisa imiyalezo 4. Zidlulisa imiyalezo ehambisana
yothando, ukufisela ogulayo nezimo ezahlukene njengothando
ukululama ngokushesha kanye nokunye.
nokududuzana'.
5. 'Ezinye zezinto ezisetshenziselwa 5. Kwakhiwa ngazo imikhiqizo
zona amakhandlela, insipho, eyahlukene edingwa ngabantu.
amafutha, izingubo, neziqholo
zomzimba'.
6. 'Ubuhle bezimbali bukhuphula izinga 6. Ziyasetshenziswa ukuhlobisa
emshadweni, emingcwabeni emicimbini eminingi ukuze ibe
nakweminye imicimbi enhlobonhlobo seqophelweni eliphezulu.
egujwayo'.
7. 'Abantu bavula amabhizinisi 7. Zivula amathuba emisebenzi
okudayisa/ukuthengisa, ukuqashisa kubantu abaningi abangasebenzi.
nokwenza imihlobiso yezimbali'.
Ukumakwa kokufingqa
Ukumaka kubhekela ukuba khona kwamaphuzu abalulekile nokuhlungwa kwalawo
angabalulekile empendulweni ngokombuzo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 6 DBE/Novemba 2018
NSC – Imemorandamu
Ukufingqa kumele kumakwe ngale ndlela:
• Ukwabiwa Kwamamaki:
o Amamaki ayi-7 ngamaphuzu ayi-7 (Iphuzu lilinye labelwa imaki elilodwa).
o Amamaki ama-3 abelwa ukusetshenziswa kahle koLimi.
o Isamba samamaki-10.
• Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi Esebenzise
Awakhe Amagama:
o Iphuzu eli-1 kuya kwama-3: Uklonyeliswa ngemaki eli-1.
o Amaphuzu ama-4 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngamamaki ama-2.
o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Uklonyeliswa ngamamaki ama-3.
• Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi Ecaphune
Njengoba Kunjalo Esiqeshini:
o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Akaklonyeliswa lutho ngemaki lolimi.
o Iphuzu eli-1 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngemaki eli-1 lolimi.
QAPHELA:
• Ukubalwa Kwamagama:
o Abamakayo kulindeleke ukuthi babale inani lamagama asetshenzisiwe.
o Awekho amamaki asuswayo uma umfundi engalibhalanga inani lamagama
asetshenzisiwe noma elibhalile kodwa kungesilona.
o Uma inani lamagama asetshenzisiwe leqile, funda ugcine emushweni
wokugcina ngaphezu kwenani lamagama elibekiwe, ungabe usakunaka
okunye okulandelayo.
AMAMAKI ESIQEPHU B: 10
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 7 DBE/Novemba 2018
NSC – Imemorandamu
ISIQEPHU C: UHLELO NOKUSETSHENZISWA KOLIMI
UMBUZO 3
Indlela yokumaka ISIQEPHU C
• Ukupelwa kwamagama/Isipelingi
o Izimpendulo ezidinga igama elilodwa mazimakwe noma kunamaphutha
esipelingi, ngaphandle uma iphutha lishintsha umqondo/incazelo yegama.
o Ezimpendulweni ezingumusho ophelele, akube nesijeziso sesipelingi
esingesiso uma iphutha lisesakhiweni solimi okuyisona esihlolwayo.
o Uma kuhlolwa isifinyezo, impendulo mayibe nophawu lokuloba olufanele.
• Ukwakhiwa kwemisho makulandele uhlelo lokusetshenziswa kolimi olufanele.
• Emibuzweni lapho kukhethwa khona izimpendulo, yamukela KOKUBILI uhlamvu
oluhambisana nempendulo efanele NOMA impendulo efanele ebhalwe
ngokugcwele.
3.1 UMhlaba Omusha Rehab.√ (1)
3.2 3.2.1 Sizokuvumela ukhokhe izinyanga eziyi-6.√/Siyokuvumela … √/
Siyakuvumela … uzokhokha√/uyokhokha ………√ (1)
3.2.2 Saguqula impilo yabantu.√/Sasiguqula …√ (1)
3.3 Sinodokotela abangochwepheshe kuyo yonke imikhakha.√√ (2)
3.4 C√/Saka.√ (1)
3.5 Okukodwa kwalokhu:
• Zikhombisa indlela abantu abafika beyiyona kodwa bagcine
sebesizakele, sebethole nokuxoxa nabanye.√√/
• Zikhombisa umuntu obambe ikhanda nababambene ngezandla.√√/
• Zikhombisa umuntu ogulayo nabajabule. √√ (2)
3.6 Izimpendulo ziyokwehluka:
Isibonelo: Yebo, ngoba abanye ababe besaphindela ekuthatheni
izidakamizwa.√√/
NOMA
Cha, ngoba abanye babuye baphindele ekuzithatheni izidakamizwa.√√
(Nokunye okunembayo). (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 8 DBE/Novemba 2018
NSC – Imemorandamu
UMBUZO 4
4.1 Ukuba nemikhaba/imikhabakazi.√/Ukuba nezisu ezinkulu.√/Ukukhuluphala. √ (1)
4.2 Udla ukudla okukhuluphalisayo/ijanki.√/Uyadla ngesikhathi sokujima.√/
Uyishaya indiva imithetho yejimu.√ (1)
4.3 Isikhuliso.√ (1)
4.4 D√/Ukungayinaki.√ (1)
4.5 Okukodwa kwalokhu:
• Ayikhethi bulili nabuhlanga.√√/
• Sesibaningi kakhulu esinayo. √√ (2)
4.6 Imisho mayikhombe isibindi esiyisitho somzimba somuntu noma sesilwane.
Isibonelo: Abafana bosa isibindi senkomo esibayeni.√√ (2)
4.7 Izimpendulo ziyokwehluka:
Abesifazane ngoba yibona abakhuluphala kakhulu.√√
NOMA
Abesifazane ngoba yibona abangakuthandi kakhulu ukuba nemikhaba.√√
NOMA
Abesilisa ngoba abakuqikeleli ukuya ejimini nokudla ukudla okwakha kahle
imizimba.√√
NOMA
Bobabili abesifazane nabesilisa ngoba imikhaba ayichemi ngokobulili.√√
(Nokunye okunembayo). (2)
[10]
UMBUZO 5
5.1 5.1.1 Umculi ucele intsha ukuthi iziphathe kahle.√√ (2)
5.1.2 Isivumelwano sikamenziwa.√ (1)
5.1.3 Isib.√ (1)
5.1.4 C√/Indlela esabizo.√ (1)
5.1.5 Impambosi yokwenzana.√√/Umqondo wokwenzana.√√/Umqondo
wokulandelana kwabaculi.√√/Umqondo wokuthi bazongena
ngokushintshana esiteji.√√/ Umqondo wokunikezana ithuba
esiteji. √√ (2)
5.1.6 Onzima.√ (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 9 DBE/Novemba 2018
NSC – Imemorandamu
5.1.7 Abaculi baphisane ngezikibha zikaKhisimusi ngoba bafuna/befuna
ukukhangisa ngomculo wabo.√√
NOMA
Abaculi bafuna ukukhangisa ngomculo wabo ngakho-ke
baphisane ngezikibha zikaKhisimusi.√√
NOMA
Abaculi bafuna ukukhangisa ngomculo wabo yingakho bephisane
ngezikibha zikaKhisimusi.√√
(Nesinye isihlanganiso esinembayo). (2)
5.1.8 Umphathiluhlelo uthe kubantu, ''Yehlisani umsindo ukuze nizwe
iculo''.√√/ ''Yehlisani umsindo ukuze nizwe iculo'' kusho
umphathiluhlelo kubantu √√ (2)
5.1.9 Izihlwele.√
Isibonelo: Umfundisi wakhuluma nezihlwele ezazibhikisha.√
NOMA
Intsha√
Isibonelo: Intsha yanamuhla ayisenayo inhlonipho. √ (2)
5.2 5.2.1 Ukucwasa ngokweminyaka.√/Ngokobudala.√ (1)
5.2.2 Usekhohliwe.√ (1)
5.2.3 Kulungile ngizozithengela ibhanoyi ngala masenti
engizowathola.√√ (2)
5.2.4 Kuphethe mina manje.√√ (2)
[20]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 40
AMAMAKI ESEWONKE: 80
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2018 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo
More from Grade 12 isiZulu FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023 24

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper