Skip to content

isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo

MemorandumisiZulu FALGrade 1220219 pages

Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2021, 9 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2021

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA LE-12 ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) NOVEMBA 2021 UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA AMAMAKI: 80 Lo mhlahlandlela unamakhasi ayi-9. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 2 DBE/Novemba 2021 NSC – Imemorandamu ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA UMBUZO 1 INDLELA YOKUMAKA: 1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma kuthinta umqondo wempendulo yonke. Omakayo kumele awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo amaphutha uma ekhona. 2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo, lawo magama ngeke anakwe uma impendulo ayibhalile inomqondo ophelele. Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona, lokho kuyovumeleka. 3. Imibuzo evulelekile edinga izimpendulo ezinjengoYEBO/CHA noma ANGIVUMI/NGIYAVUMA azinikwa amamaki. Ngokufanayo nalezi ezinjengo- IQINISO/AKUSILO IQINISO noma IQINISO/UMBONO nazo azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki. 4. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke; umfundi uthola amamaki uma eyidwebele impendulo noma eyikhombise ngandlela thize. 5. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala angaphezulu kwalokho, kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala okunye kungabe kusanakwa. 6. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni yakhe. 7. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje: Isib: 1.1.5 A/USizwe. (okuwuhlamvu oluphelele). Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 3 DBE/Novemba 2021 NSC – Imemorandamu 1.1 1.1.1 UKrista Neher √/ Krista √ / Neher√ (1) 1.1.2 OKUBILI kwalokhu:  Umlando womndeni.√/  Umlando wamaqhawe namaqhawekazi.√/  Umlando ngezinto ezazisetshenziswa ngezikhathi ezahlukene.√/  Umlando okumazisi.√ (2) 1.1.3 Okukodwa kwalokhu:  Zisetshenziswa njengethuluzi lokudlulisa umyalezo nokuchukuluza imicabango. √√/  Zisixhumanisa nemvelaphi yethu. √√/  Zisikhumbuza izikhathi ezimnandi nezibuhlungu. √√ (2) 1.1.4 B.√/Ukuba sejele.√ (1) 1.1.5 Izithombe ezithathwa ezikoleni zingadala izimpi ziveze namahlazo abafundi nothisha.√√ (2) 1.1.6 Kukhona abantu asebethole ukwaziwa umhlaba wonke ngezithombe abazithumela emaphephandabeni, ezinkundleni zokuxhumana nakwezinye izindawo.√√ (2) 1.1.7 Okukodwa kwalokhu:  Izithombe zisetshenziselwa ukwethula ubufakazi enkantolo.√√/  Ziveza amaqiniso uma liphikwa icala.√√ (2) 1.1.8 (a) Uze umxhawule.√√ (2) (b) Ngokushesha okukhulu.√√/masinyane. √√ (2) 1.1.9 Okukodwa kwalokhu:  Kungakufaka ejele/ungaboshwa.√√/  Ungaphelelwa umsebenzi. √√ (Nokunye okunembayo) (2) 1.1.10 Okukodwa kwalokhu:  Isithombe esihle senza abantu balangazelele ukuzwa ukuthi kuthiwani ngaloyo muntu kodwa esibi sihlala unomphela ezingqondweni zabantu. √√/  Isithombe esihle senza abantu bamthande osesithombeni futhi bamlandele kodwa esibi senza bamkhulume kabi baze bagcine sebemzonda ngisho bengamazi.√√ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 4 DBE/Novemba 2021 NSC – Imemorandamu 1.1.11 Okukodwa kwalokhu:  Indaba yezithombe ithinta bonke abantu.√√/  Kuyinto eyenziwa yibo bonke abantu.√√ (Nokunye okunembayo) (2) 1.1.12 Izimpendulo ziyokwehluka: Isibonelo sempendulo evumayo:  Izithombe ziveza konke njengoba kunjalo.√√ NOMA Isibonelo sempendulo ephikayo:  Abanye abantu bayakwazi ukuzenzela izithombe zibukeke sengathi ziyiqiniso.√√ (Nokunye okunembayo) (2) 1.2 1.2.1 Iminyaka engamashumi amabili nesishiyagalombili.√ (1) 1.2.2 UZalo.√ (1) 1.2.3 UMuvhango.√ (1) 1.2.4 uHarriet Khoza.√/ uConnie Ferguson.√ (1) 1.2.5 Izimpendulo ziyakwehluka (Okubili kwalokhu):  Ababukeli bathola ithuba lokufunda ezinye izilimi. √/  Ababukeli bayajabula ukuthi izilimi zabo nazo ziyathuthuka.√/  Kwandisa amathuba okulingisa kubadlali abakhuluma izilimi ezahlukene. √/  Kukhuthaza ubumbano ezinhlangeni ezahlukene.√ (Nokunye okunembayo) (2) [30] AMAMAKI ESIQEPHU A: 30 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 5 DBE/Novemba 2021 NSC – Imemorandamu ISIQEPHU B: UKUFINGQA UMBUZO 2 Amaphuzu esingawabheka: AMAPHUZU ACASHUNIWE AMAPHUZU AHUNYUSHIWE 1. 'Uma ungomunye wabazama 1. Uma uzama ukunciphisa ukwehlisa isisindo somzimba umzimba ungasebenzisa kuyancomeka ukusebenzisa la amafutha omnqumo. mafutha esikhundleni samafutha ajwayelekile.' 2. 'Amafutha omnqumo anezithako 2. Lawa mafutha ayasiza/angasiza ezibalulekile ekuqiniseni amasosha ukwenza amasosha omzimba omzimba ukuze uhlale ahlale esesimweni esihle. ungumqemane.' 3. 'Ukusebenzisa amafutha omnqumo 3. Ayasiza ukuvikela abantu kungakuvimbela ukuhlaselwa yilesi esifweni sikashukela ukuthi sifo, ngokwenza isikali/umthamo we- ungehli noma ungakhuphuki. insulin egazini uhlale ulingene.' 4. 'Amafutha omnqumo enza ingqondo 4. Ingqondo ingahlale/ihlale ihlale iphapheme ngenxa yesithako isebenza kahle uma usebenzisa esibizwa nge-monounsaturated fat.' lawa mafutha. 5. 'Ucwaningo luyaveza ukuthi 5. Lawa mafutha avikela angagcina isikhumba sakho isikhumba ngokuwagcoba sivikelekile ngokuwagcoba emzimbeni nasezindebeni emzimbeni nasezindebeni zomlomo.' zomlomo. 6. 'Angasiza futhi ukugcina nezinwele 6. Angasebenza ukwenza izinwele zakho zikhazimula zingenayo zibe zinhle futhi zingabi nayo inkwethu.' inkwethu. 7. ‘Amafutha omnqumo onga imali 7. Amafutha omnqumo onga imali ukuze kungabi nesidingo sokukhanda ekukhandeni izinto zasendlini. izinto zasendlini.' Ukumakwa kokufingqa Ukumaka kubhekela ukuba khona kwamaphuzu abalulekile nokuhlungwa kwalawo angabalulekile empendulweni. Ukufingqa kumele kumakwe ngale ndlela: Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 6 DBE/Novemba 2021 NSC – Imemorandamu  Ukwabiwa Kwamamaki: o Amamaki ayi-7 ngamaphuzu ayi-7 (Iphuzu lilinye labelwa imaki elilodwa). o Amamaki ama-3 abelwa ukusetshenziswa kahle kolimi. o Isamba samamaki ayi-10.  Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi Esebenzise Awakhe Amagama: o Iphuzu eli-1 kuya kwama-3: Uklonyeliswa ngemaki eli-1. o Amaphuzu ama-4 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngamamaki ama-2. o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Uklonyeliswa ngamamaki ama-3.  Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi Ecaphune Njengoba Kunjalo Esiqeshini: o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Akaklonyeliswa lutho ngemaki lolimi. o Amaphuzu ama-4 kuya kwayi-5: Uklonyeliswa ngemaki eli-1 lolimi. o Amaphuzu ama-2 kuya kwa-3: Uklonyeliswa ngamamaki ama-2 olimi. QAPHELA:  Ukubalwa Kwamagama: o Abamakayo kulindeleke ukuthi babale inani lamagama asetshenzisiwe. o Awekho amamaki asuswayo uma umfundi engalibhalanga inani lamagama asetshenzisiwe noma elibhalile kodwa kungesilona. o Uma inani lamagama asetshenzisiwe leqile, omakayo kumele afunde aphelele emshweni wokugcina ngaphezulu kwesibalo esibekiwe, angabe esakunaka okulandelayo. AMAMAKI ESIQEPHU B: 10 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 7 DBE/Novemba 2021 NSC – Imemorandamu ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI UMBUZO 3 Indlela yokumaka ISIQEPHU C  Ukupelwa kwamagama/Isipelingi o Izimpendulo ezidinga igama elilodwa mazimakwe ngisho kunamaphutha esipelingi, ngaphandle uma iphutha lishintsha umqondo/incazelo yegama. o Uma impendulo ingumusho ogcwele, amaphutha esipelingi awanganikwa amamaki uma kuhlolwa ulimi. o Uma kuhlolwa isifinyezo, impendulo mayibe nophawu lokuloba olufanele.  Ukwakhiwa kwemisho makulandele uhlelo lokusetshenziswa kolimi olufanele.  Emibuzweni lapho kukhethwa khona izimpendulo, yamukela KOKUBILI uhlamvu oluhambisana nempendulo efanele NOMA impendulo efanele ebhalwe ngokugcwele. 3.1 Kubo bonke abantu.√/Abadla imbuya ngothi nabakhomba ngophakathi.√/ Kubathengi √. (1) 3.2 Impuphu Yoqobo.√√ (2) 3.3 C√/Abacebile.√ (1) 3.4 Inyala yenziwa ngommbila omusha otshalwa emasimini ase-Free State.√ (1) 3.5  Uthenga impuphu Inyala.√ (1)  Ugcwalisa ifomu elisephaketheni lempuphu.√ (1) 3.6 Ibizombaxa√/Ibizongxube.√ (1) 3.7 OKUKODWA kwalokhu:  Kuzokhuphula inani labantu abathenga impuphu Inyala.√√/  Inkampani izokwenza inzuzo enkulu.√√ (Nokunye okunembayo) (2) [10] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 8 DBE/Novemba 2021 NSC – Imemorandamu UMBUZO 4 4.1 Umuzwa wokuthuka.√/ukwesaba√/ukumangala√/Ukukhathazeka √. (1) 4.2 A√/Ingane ezelwe yodwa kwabo.√ (1) 4.3 OKUBILI kwalokhu:  Ubuso bukamama uma umfana ecela ukukhuluma naye.√/  Ukuthatha imiqamelo yokuhlala. √/  Ukuthatha amaphepha okusula izinyembezi.√/  Ukukhanyisa amakhandlela.√/  Ukulungisa indawo yokuhlala.√/  Ukukhipha amanzi okuphuza esiqandisini.√/  Ukukhuluma yedwa.√ (2) 4.4 Imisho iyokwehluka: Isibonelo: Umoya uvunguza ngamandla ngaphandle.√√ (2) 4.5 Inkolelo engaguquki.√√ (2) 4.6 Umbono ngoba bakhona omama abangakhathezeki ngezingane zabo yikho sinezingane ezitholwa zilahliwe.√√ (2) [10] UMBUZO 5 5.1 5.1.1 Umuntu ufise ukuba nendlu ehehayo.√/Umuntu ufisile ukuba nendlu ehehayo.√/ Umuntu ubefisa.√/ Umuntu wayefisa.√/ Umuntu wafisa.√ (1) 5.1.2 Liyachasisa√/Liyaphawula.√/ Lichaza uSobizo emshweni. √ (1) 5.1.3 Izithombe azifakwa ngamahhuku kuphela obondeni.√ (1) 5.1.4 D√/Ibizomfakela.√ (1) 5.1.5 (a) Isandiso sendawo.√/Isakhi esikhomba indawo/undaweni.√ (1) (b) Isivumelwano sikamenziwa.√ (1) 5.1.6 Indlwana. √ (1) Isib. Ugogo uthanda indlwana enhle.√ (1) 5.1.7 Igumbi lokugezela alihlotshiswa ngoba lingaba nomswakama.√√ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 9 DBE/Novemba 2021 NSC – Imemorandamu 5.1.8 UMnumzane Cele uthi, 'Thina sinolwazi olwanele lokuhlobisa ngaphakathi endlini.'√√/ 'Thina sinolwazi olwanele lokuhlobisa ngaphakathi endlini,’ kusho uMnumzane Cele.√√ (2) 5.1.9 (a) Ikamelo.√ (1) (b) Udonga.√ (1) 5.2 5.2.1 Umalumekazi.√ (1) 5.2.2 Abazali bami abasekho.√ (1) 5.2.3 Yona.√ (1) Isibonelo; Ingane yona ayikuthandi ukulala.√ (1) 5.2.4 Hawu! √ Unenhliziyo√ yetshe./ Hawu, √ unenhliziyo yetshe!√ (2) [20] AMAMAKI ESIQEPHU C: 40 AMAMAKI ESEWONKE: 80 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiZulu FAL

View all