Skip to content

isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo

MemorandumisiZulu FALGrade 1220199 pages

Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2019, 9 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2019

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA LE-12 ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) NOVEMBA 2019 UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA AMAMAKI: 80 Lo mhlahlandlela wokumaka unamakhasi ayi-9. Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 2 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokumaka ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA UMBUZO 1 INDLELA YOKUMAKA: 1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma kuthinta umqondo wempendulo yonke. Omakayo kumele awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo amaphutha uma ekhona. 2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo, lawo magama ngeke anakwe uma impendulo ayibhalile inomqondo ophelele. Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona, lokho kuyovumeleka. 3. Imibuzo evulelekile edinga izimpendulo ezinjengoYEBO/CHA noma ANGIVUMI/NGIYAVUMA azinikwa amamaki. Ngokufanayo nalezi ezinjengo- IQINISO/AKUSILO IQINISO noma IQINISO/UMBONO nazo azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki. 4. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke; umfundi uthola amamaki uma eyidwebele impendulo noma eyikhombise ngandlela thize. 5. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala angaphezulu kwalokho, kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala okunye kungabe kusanakwa. 6. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni yakhe. 7. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; makwamukelwe kokubili, uhlamvu oluhambisana nempendulo okuyiyona efanele noma impendulo ebhalwe ngokuphelele noma ekubhale kokubili. Isib: 1.1.5 A/USizwe. Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 3 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokumaka 1.1 1.1.1 Ukunikela ngezitho zomzimba, igazi kanye nangamathambo.√/ Ukunikela ngezitho zomzimba.√/ Ithuba lesibili lokuphila. √ (1) 1.1.2 Okubili kwalokhu : • Izinkolo.√/ • Izinkolelo.√/ • Amasiko.√/ • Ukungabi nolwazi olwanele.√ (2) 1.1.3 Umazisi wakhe uba nesigxivizo esithi DONOR√√/ukufaka ibhangela labanikelayo esandleni.√√/ Uba sohlwini lwabanikela ngegazi. √√ (2) 1.1.4 C.√/Isifo senyumoniya.√ (1) 1.1.5 Abacwaningi baseMelika balwenza ngempumelelo ngokufaka inhliziyo yenja kwenye inja.√√ (2) 1.1.6 Ezimbili zalezi: • Izinso.√/ • Ucezu lwesibindi.√/ • Iphaphu.√/ • Amathumbu.√/ • Isikhumba.√/ • Amathambo√ (2) 1.1.7 Okukodwa kwalokhu: • Yingoba nguyena osuke edinga usizo.√√/ • Yingoba abafuni umuntu osizayo agqilazeke ngezindleko.√√ (2) 1.1.8 Ukuba acele indoda eyafakelwa inhliziyo kababa wakhe ukuba kube yiyona ezomela ubaba wakhe ngosuku lwakhe lomshado.√√ (2) 1.1.9 (a) Abantu abahlali bevumelana ngento efanayo/eyodwa.√√/ Abantu abasho into efanayo.√√ (2) (b) Wonke umuntu uyafa.√√/Ukufa okukanoma ubani√√/ Ukufa akukhethi muntu.√√/Kufa omdala nomncane.√√ (2) 1.1.10 Ukuze kungabi bikho ukuphikisana kwamalungu omndeni.√√ (Nokunye okunembayo) (2) 1.1.11 IQINISO, ngoba amaphaphu omuntu obhemayo awanayo impilo ngenxa yobuthi obutholakala kugwayi.√√ (Nokunye okunembayo) (2) Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 4 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokumaka 1.1.12 Izimpendulo ziyokwehluka: Ngokwenkolelo yami kuyisenzo esikhombisa ubuntu ukusiza abanye abantu ukuthi baphile.√√ NOMA Ngokwenkolelo yami akukuhle ukuthi umuntu ashone esenezitho zomzimba ezingaphelele. √√ (Nokunye okunembayo). (2) 1.2 1.2.1 Yingoba ubuso bayo ibufihle ngomqamelo/ngekhushini.√ (1) 1.2.2 OKUBILI kwalokhu: Yingoba umama kaLinda ubonakala: • evule umlomo.√/ • Ukuvela kwamazinyo.√/ • eneke isandla.√/ • Ubuka uLinda kabi.√/ • Ubaba ukhombisa ukuthi umlalele njengoba ekhuluma.√ (2) 1.2.3 Yingoba usebenzisa umbhobho wokukhuluma.√ (1) 1.2.4 Izimpendulo ziyokwehluka: Yebo, siphumelele ngoba uMel uzinakele umakhalekhukhwini wakhe akamnakile uthishomkhulu njengoba ekhuluma.√√ NOMA Cha, asiphumelelanga ngoba kungenzeka ukuthi akusikho ukuthi uyedelela uMel kepha akamuzwa uthishomkhulu ngenxa yama- earphones awafake ezindlebeni ekubeni kanti umi ngemuva kwakhe, akamboni.√√ (2) AMAMAKI ESIQEPHU A: 30 Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 5 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokumaka ISIQEPHU B: UKUFINGQA UMBUZO 2 Amaphuzu esingawabheka: AMAPHUZU ACASHUNIWE AMAPHUZU AHUNYUSHIWE 1. 'Izilwane ezifana nezinhlanzi, 1. Ulwandle luyikhaya lezilwane imikhoma, nezinye zihlala olwandle ezahlukene ezikwazi ukuphila kuphela'. emanzini kuphela. 2. 'Ezokuthutha ziyalusebenzisa 2. Ulwandle lusetshenziselwa ulwandle ukuhambisa izimpahla, ukuthwala izinto ezinhlobonhlobo imikhiqizo nezivakashi emazweni ziye kwamanye amazwe. ahlukene'. 3. 'Ulwandle lunamathuba amaningi 3. Ulwandle lusiza ukuvulela abantu emisebenzi esiza ukukhuphula izinga amathuba emisebenzi kuthuthuke lomnotho'. nezinga lomnotho. 4. 'Abantu bayangcebeleka olwandle 4. Olwandle abantu bayazijabulisa benze nezindumezulu zemicimbi benze imishado emikhulu bagubhe efana nemishado ukugubha usuku nezinsuku zabo zokuzalwa. lokuzalwa neminye'. 5. 'Kukhona abasebenzisa amanzi 5. Olwandle kwenziwa izinto eziningi olwandle ukwelapha izifo ezihambisana nezinkolelo zesikhumba, ukubhabhadisa ezahlukene. nokulahla kulo imilotha yabangasekho'. 6. 'Imincintiswano yokugwedla 6. Kukhona imiqhudelwano eminingi ngezikebhe, ukubhukuda, i-surfing ebanjelwa olwandle egcina isiza neminye iyenzelwa nasolwandle'. abantu bathuthuke. 7. 'Ulwandle lungenye yezinto 7. Abantu abanezinkinga bayasizakala ezisetshenziswa ukupholisa ikhanda uma beyozihlalela olwandle babuye kubantu abanokhwantalala (stress) sebezizwa bengcono. nesizungu'. Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 6 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokumaka Ukumakwa kokufingqa Ukumaka kubhekela ukuba khona kwamaphuzu abalulekile nokuhlungwa kwalawo angabalulekile empendulweni. Ukufingqa kumele kumakwe ngale ndlela: • Ukwabiwa Kwamamaki: o Amamaki ayi-7 ngamaphuzu ayi-7 (Iphuzu lilinye labelwa imaki elilodwa). o Amamaki ama-3 abelwa ukusetshenziswa kahle kolimi. o Isamba samamaki ayi-10. • Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi Esebenzise Awakhe Amagama: o Iphuzu eli-1 kuya kwama-3: Uklonyeliswa ngemaki eli-1. o Amaphuzu ama-4 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngamamaki ama-2. o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Uklonyeliswa ngamamaki ama-3. • Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi Ecaphune Njengoba Kunjalo Esiqeshini: o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Akaklonyeliswa lutho ngemaki lolimi. o Iphuzu eli-1 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngemaki eli-1 lolimi. QAPHELA: • Ukubalwa Kwamagama: o Abamakayo kulindeleke ukuthi babale inani lamagama asetshenzisiwe. o Awekho amamaki asuswayo uma umfundi engalibhalanga inani lamagama asetshenzisiwe noma elibhalile kodwa kungesilona. o Uma inani lamagama asetshenzisiwe leqile, omakayo kumele afunde aphelele emshweni wokugcina ngaphezulu kwesibalo esibekiwe, angabe esakunaka okulandelayo. AMAMAKI ESIQEPHU B: 10 Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 7 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokumaka ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI UMBUZO 3 Indlela yokumaka ISIQEPHU C • Ukupelwa kwamagama/Isipelingi o Izimpendulo ezidinga igama elilodwa mazimakwe ngisho kunamaphutha esipelingi, ngaphandle uma iphutha lishintsha umqondo/incazelo yegama. o Uma impendulo ingumusho ogcwele, abanganikwa amamaki uma iphutha lisengxenyeni yolimi ehlolwayo. o Uma kuhlolwa isifinyezo, impendulo mayibe nophawu lokuloba olufanele. • Ukwakhiwa kwemisho makulandele uhlelo lokusetshenziswa kolimi olufanele. • Emibuzweni lapho kukhethwa khona izimpendulo, yamukela KOKUBILI uhlamvu oluhambisana nempendulo efanele NOMA impendulo efanele ebhalwe ngokugcwele. 3.1 Kubantu abafuna ukuqasha indawo yokugubha usuku lweMatric Dance.√ (1) 3.2 Okubili kwalokhu: • U-DJ.√/ • I-Buffet.√/ • Izithombe nama-video.√/ • Izipho.√/ • Imoto√/ • Izinwele√/ • Izinzipho√/ • Iziphaqulo√/ • Indawo√ (2) 3.3 Kusakhokhwa√/kuyakhokhwa√ idiphozi engama-70% ngaphambi komcimbi. (1) 3.4 Konke lokhu sikwenzela ngamanani alingene iphakethe lakho.√ (1) 3.5 D√/Isenzasamuntu.√ (1) 3.6 BHUKHA MANJE! √√ (2) 3.7 Izimpendulo ziyokwehluka: Isibonelo: Yebo, ngoba kukhona onogada okuyibona abayalela abantu ihhovisi nokuqinisekisa ukuthi kungena umuntu ofanele.√√/ NOMA Cha, ngoba noma kuqinisekisiwe ukuphepha kodwa ubugebengu buhlale benzeka bekhona onogada.√√ (Nokunye okunembayo). (2) [10] Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 8 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokumaka UMBUZO 4 4.1 Yingoba usephinde wantshontsha imali futhi emsebenzini.√√ (2) 4.2 Le.√ (1) Isibonelo: Nansi le nja engilumile izolo.√ (1) 4.3 Ngangayintshontsha. √/Angayintshontsha.√/Angintshontshanga.√/ Kangiyintshontshanga.√ (1) 4.4 A√/Ukuba namahloni.√ (1) 4.5 Ngumuntu.√ Isibonelo: Ngumuntu ongahloniphi okhuluma kanjalo. √ (2) 4.6 OKUKODWA KWALOKHU: Bengingaqhubeka ngimsize: • Ngethemba lokuthi mhlawumbe uzoshintsha indlela yokwenza.√√/ • Ngenhloso yokumnika elinye ithuba.√√/ • Ngoba ngumsebenzi wami njengodokotela ukusiza abanenkinga efana neyakhe. √√ NOMA Bengingeke ngisaqhubeka nokumsiza ngoba: • Kungenzeka ukuthi inkinga yakhe idinga olunye uhlobo losizo hhayi lo dokoteka wezengqondo. √√/ • Izenzo zakhe azikhombisi ukuthi uyazicabangela naye ngokwakhe njengomuntu omdala. √√ (Nokunye okunembayo). (2) [10] UMBUZO 5 5.1 5.1.1 Umbabazi.√ /Uphawu lokubabaza.√ (1) 5.1.2 Isikhashana.√ Isibonelo: Kube isikhashana nje efikile wabe esehamba.√ (2) 5.1.3 Ibizoqoqa.√ (1) 5.1.4 Emadolobheni.√ Olwandle.√ (2) 5.1.5 B√/Umusho ombaxa.√ (1) Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 9 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokumaka 5.1.6 UDisemba.√ (1) 5.1.7 Ixoxo.√ (1) 5.1.8 Imisho iyokwehluka: Isibonelo: UNkk. Mhlophe uhlukumeza abasebenzi bakhe.√√ (2) 5.1.9 Zamanzi/Zasemanzini √ (1) 5.1.10 lo√ mntwana?√ (2) 5.2 5.2.1 Uchaza ukuthi ugqoke kahle.√√/ Uswenkile√√/ Ugqoke izingubo ezibizayo.√√ (2) 5.2.2 Umuzwa wokucasuka√/wokuthukuthela√/wokwesaba/wokudinwa√/ wokunengwa√/wokucikeka/ngoba wesaba ukuthi ngeke ayithole imali yakhe√/ngoba uyanxapha enkulumweni yakhe.√ (2) 5.2.3 Izimpendulo ziyokwehluka: Isibonelo: Abantu abanebala elimnyama bayathandeka.√√/ Susa ibala elingcolile engutsheni yakho.√√ (2) [20] AMAMAKI ESIQEPHU C: 40 AMAMAKI ESEWONKE: 80 Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka

Study this subject

More from Grade 12 isiZulu FAL

View all