Skip to content

isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2019 Memo

MemorandumisiZulu FALGrade 1220199 pages

Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2019, 9 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2019

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) 2019 UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA AMAMAKI: 80 Lo mhlahlandlela wokumaka unamakhasi ayi-9. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 2 DBE/2019 SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA UMBUZO 1 INDLELA YOKUMAKA: 1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha. 2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo, lawo magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo ophelele. Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka. 3. Imibuzo evulelekile edinga izimpendulo ezinjengo-YEBO/CHA noma ANGIVUMI/NGIYAVUMA azinikwa amamaki. Ngokufanayo nalezi ezinjengo- IQINISO/AKUSILO IQINISO noma IQINISO/UMBONO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki. 4. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke; umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise ngandlela thize. 5. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala okunye kungabe kusanakwa. 6. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni yakhe. 7. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje: Isib: 1.1.5 USizwe/A (okuwuhlamvu oluphelele). Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 3 DBE/2019 SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 1.1 1.1.1 • Emabhasini esikole.√/ • Ezitobhini.√/ • Endleleni eya esikoleni noma ebuya esikoleni.√/ • Ezinkundleni zokuxhumama.√/ • Emphakathini.√/ • Emidlalweni√/ • Emsebenzini√/ • Ezikoleni√ (1) (Okukodwa kwalokhu.) 1.1.2 Isichokolozi.√/ umhlukumezi√ (1) 1.1.3 UMalcom Smith.√ (1) 1.1.4 C.√/Elihle kunamanye.√ (1) 1.1.5 Kunalabo abajoyina iqembu labahlukumezi ngoba besaba futhi befuna ukuvikeleka.√√ (2) 1.1.6 • Udlame phakathi kwamalungu omndeni.√ • Ukwehlukanisa kwabazali.√ (2) 1.1.7 UMenzi Ngema wagcina esengumhlukumezi√ ngenxa yokuphindaphinda amakilasi kanti uBabylon yena wayegcina engadlile esikoleni ngenxa yokuthathelwa ukudla kwakhe.√ (2) 1.1.8 (a) Ukuhlupheka.√√/Ukuswela.√√/Ukulamba.√√/Ukungabi nakudla.√√/Ubuphofu.√√/Ububha.√√/ ukungabi namali.√√ (2) (b) Ukuhlala wedwa.√√/Ukungahlanganyeli nabanye abantu.√√/ (2) ukuzikhiphela eceleni.√√ 1.1.9 OKUBILI kwalokhu: • Bayesaba ukwakha ubungani.√/ • Bayazivalela bangafuni ukukhuluma.√/ • Bagqoka izingubo ezinkulu ezifihla imihuzuko nezibazi.√ • Abathandi ukuzibandakanya ezintweni ezenziwa esikoleni njengemidlalo nokunye. (Nokunye okunembayo) (2) 1.1.10 Izimpendulo ziyokwehluka: Isibonelo: • Le ndaba ifuna ukuqwashisa ngobungozi bokuhlukumezana.√√/ • Indaba isifundisa ukuthi singayibona kanjani ingane ehlukunyezwayo.√√ (Nokunye okunembayo.) (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 4 DBE/2019 SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 1.1.11 • Ngenxa yabahlukumezi isibalo sabantu abazibulalayo siyanda kakhulu.√/ • Baningi abantu abahlaselwa ukhwantalala (stress) nezinye izifo ngenxa yokuhlukunyezwa.√/ • Ukwehlukanisa/Ukudivosa kwabazali kungaba nomthelela ekuthini ingane ibe ngumhlukumezi.√/ • Abaningi bagcina sebengena ezidakamizweni notshwala. (Okubili kwalokhu.) (2) 1.1.12 • Kufanele abahlukunyezwayo babikele othisha.√/ • Isikole kufanele sibe nezinhlelo zokuqeda lo mkhuba.√/ • Abazali kufanele baluleke izingane ukuthi zikhulume uma zihlaselwa abahlukumezi.√/ • Ukuzama ukubonisana nomhlukumezi ngendlela enokuthula kuyasiza ukuthi nabo behlise ulaka lwabo√/ • Kufanele ungakhombisi ukuthi wesaba kangakanani ngoba kwesinye isikhathi naye umhlukumezi usuke engazethembi.√/ • Ungatshela nabangani bakho ukuze bakuvikele.√/ • Bikela abomthetho. √ • Shintsha imininingwane yakho. (Okubili kwalokhu.) (2) 1.1.13 Izimpendulo ziyokwehluka: Isibonelo: • Ukufundisa/Ukuqwashisa ngobungozi bokuhlukumezana.√/ • Ukufaka amakhamera ezindaweni okuhlukunyezwana kuzona.√ (Nokunye okunembayo.) (2) 1.2 1.2.1 Ukusha kwendwangu yetafula.√ (1) 1.2.2 Babaleka bayocasha ngaphansi kwetafula labazali babo.√ (1) 1.2.3 Usukumile ubheka ngakuKim noJay ngokumangala.√√ (2) 1.2.4 Izimpendulo ziyokwehluka: Okukodwa kwalokhu ngohlangothi ngalunye. Yebo ngiyavumelana ngoba: • Lokhu kukhomba ukuthi izingane abazifundisanga indlela yokuziphatha ekuhambeni.√√/ • Lokhu kucacisa ngokusobala ukuthi izingane abazigadile.√√ NOMA Cha angivumelani ngoba: • Izingane ziyafana zonke, zikukhonzile ukuganga.√√/ • Akubona phela abenze lokhu kepha izingane okuyinto engenzeka kunoma ngubani.√√ (Nokunye okunembayo.) (2) AMAMAKI ESIQEPHU A: 30 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 5 DBE/2019 SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka ISIQEPHU B: UKUFINGQA UMBUZO 2 Amaphuzu angabhekwa: Amaphuzu acashuniwe. Amaphuzu ahunyushiwe. 1. 'Kufanele ubheke ubucayi 1. Umuntu ophukile akufanele bokulimala kodwa ungamnyakazisi anyakaziswe ngoba kungenza umuntu olimele ngoba amathambo alimele agudluke. ungaphazamisa amathambo aphukile'. 2. 'Phefumelela emlonyeni womuntu 2. Uma ophukile equlekile zama oqulekile, umphampe esifubeni ukumupha umoya ngokuphefumulela ukuze inhliziyo iqale ukusebenza.' emlonyeni umphampe esifubeni. 3. 'Ungakuvimba ukuphuma kwegazi 3. Nqanda ukopha kakhulu ngokubopha ngendwangu ngenhla ngokumbopha ngenhla kwalapho kwalapho umuntu alimele khona'. elimele khona. 4. 'Sekela indawo elimele 4. Phasa indawo elimele ngento eqinile ngokuyibophela oqwembeni ukuze uvikele ukuqhubeka ukuvimba ukuthi ithambo komonakalo ethanjeni. lingaqhubeki nokulimala.' 5. 'Zama ukugoqa iqhwa ngendwangu 5. Beka iqhwa elisongwe ngendwangu ulibeke endaweni evuvukele.' lapho elimele khona ukuze kwehle ukuvuvukala. 6. 'Kumele umxoxise umnike ithemba 6. Kufanele ukhulume naye ophukile ukuze nezinhlungu zilibaleke/ ukuze angazizwa izinhlungu kakhulu. zizibeke'. 7. 'Kuhle ukumgcina efudumele, ubeke 7. Mgcine efudumele nezinyawo zibheke ikhanda endaweni ephansi izinyawo phezulu. ziphakame'. Ukumakwa kokufingqa Ukumaka kubhekela ukuba khona kwamaphuzu abalulekile nokuhlungwa kwalawo angabalulekile empendulweni ngokombuzo. Ukufingqa kumele kumakwe ngale ndlela: • Ukwabiwa Kwamamaki: o Amamaki ayi-7 ngamaphuzu ayi-7 (Iphuzu lilinye labelwa imaki elilodwa). o Amamaki ama-3 abelwa ukusetshenziswa kahle koLimi. o Isamba samamaki-10. • Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi Esebenzise Awakhe Amagama: o Iphuzu eli-1 kuya kwama-3: Uklonyeliswa ngemaki eli-1. o Amaphuzu ama-4 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngamamaki ama-2. o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Uklonyeliswa ngamamaki ama-3. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 6 DBE/2019 SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka • Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi Ecaphune Njengoba Kunjalo Esiqeshini: o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Akaklonyeliswa lutho ngemaki lolimi. o Iphuzu eli-1 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngemaki eli-1 lolimi. QAPHELA: • Ukubalwa Kwamagama: o Abamakayo kulindeleke ukuthi babale inani lamagama asetshenzisiwe. o Awekho amamaki asuswayo uma umfundi engalibhalanga inani lamagama asetshenzisiwe noma elibhalile kodwa kungesilona. o Uma inani lamagama asetshenzisiwe leqile, omakayo kumele afunde wonke umusho wokugcina ngaphezulu kwesibalo esibekiwe awuqede, angabe esakunaka okunye okuza emva kwalowo musho. AMAMAKI ESIQEPHU B: 10 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 7 DBE/2019 SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka ISIQEPHU C: UHLELO NOKUSETSHENZISWA KOLIMI UMBUZO 3 Indlela yokumaka ISIQEPHU C • Ukupelwa kwamagama/Isipelingi o Izimpendulo ezidinga igama elilodwa mazimakwe noma kunamaphutha esipelingi, ngaphandle uma iphutha lishintsha umqondo/incazelo yegama. o Uma impendulo ingumusho ogcwele, amaphutha esipelingi awanganikwa amamaki uma kuhlolwa ulimi. o Uma kuhlolwa isifinyezo, impendulo mayibe nophawu lokuloba olufanele. • Ukwakhiwa kwemisho makulandele uhlelo lokusetshenziswa kolimi olufanele. • Emibuzweni lapho kukhethwa khona izimpendulo, yamukela KOKUBILI uhlamvu oluhambisana nempendulo efanele NOMA impendulo efanele ebhalwe ngokugcwele. 3.1 ESenzakahle Printers.√ (1) 3.2 Okubili kwalokhu: • Amaphosta.√/ • Izikhwama.√/ • Amakhadi amabhizinisi.√/ • Izikibha.√ (2) 3.3 D.√/Ukumangala.√ (1) 3.4 Izikibha > Izikijana.√ (1) Imisho iyokwehluka: Isibonelo: Abafana bagqoke izikijana ezifanayo.√ (1) 3.5 • Ukusetshenziswa kwezithombe√/ • Ulimi oluhehayo/olukhohlisayo (amanani aphansi kakhulu).√ (2) 3.6 UMBONO, ngoba: Okukodwa kwalokhu: • Benzela ukuheha amakhasimende.√√/ • Kungenzeka abanye bangaboni kanjalo.√√/ • Asiwaboni amanani la/Asazi singawaqhathanisa nani. √√ (Nokunye okunembayo) (2) [10] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 8 DBE/2019 SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka UMBUZO 4 4.1 Okubili kwalokhu: • Ababili balele ezihlalweni.√/ • Omunye ulele emile.√/ • Omunye uyakhuluma.√ (2) 4.2 Isenzo√ + ibizo.√ (2) 4.3 B.√/Ukuphuza utshwala.√ (1) 4.4 Ngenxa.√ (1) Imisho iyokwehluka: Isibonelo: Angilalanga ebusuku ngenxa yokuphathwa umkhuhlane.√ (1) 4.5 Isifaniso.√ (1) 4.6 Okubili kwalokhu: • Ukuqinisa ezokuphepha ngokwandisa isibalo samaphoyisa.√/ • Ukuqeqeshwa kwamaphoyisa okusezingeni eliphezulu ukuze abhekane nokweqa kweziboshwa.√/ • Ukufakwa kwamakhamera acashile ezitokisini.√/ • Ukwakha izakhiwo okungelula ukuphuma kalula kuzona.√ (Nokunye okunembayo). (2) [10] UMBUZO 5 5.1 5.1.1 Mfu.√ (1) 5.1.2 Abantu bayathuka uma bebona uNdlovu epheka.√/Abantu bayethuka uma bebona uNdlovu epheka.√ (1) 5.1.3 Intombi.√ (1) Imisho iyokwehluka: Isibonelo: Intombi kaMaMsomi iphumelele ngamalengiso.√ (1) 5.1.4 Indoda yaKwaZulu√ eqobana no-anyanisi√ izingane zikhona? (2) 5.1.5 Esenkathi.√ (1) 5.1.6 (a) Ukhamba.√ (1) (b) Esiphundu.√ (1) 5.1.7 (a) Esokumbongela.√/Esokumhalalisela.√/Esokumjabulela.√/ (1) ukuncoma. √ (1) (b) Esokwethuka.√/Esokumangala.√/ Ukudumala. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 9 DBE/2019 SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 5.1.8 Inzondo.√ (1) 5.1.9 Imisho iyokwehluka: Makuvele umqondo wesitho somzimba. Isibonelo: Udadewethu uphekele ubaba isibindi senkomo.√√ (2) 5.2 5.2.1 Ubeke isandla ekhanda.√ (1) 5.2.2 Bazoqedana ngezandla laba bantu.√√ (2) 5.2.3 A√/Ukunganaki.√ (1) 5.2.4 (a) Usenkingeni.√/otakwini.√ (1) (b) Ejele.√ (1) AMAMAKI ESIQEPHU C: 40 AMAMAKI ESEWONKE: 80 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiZulu FAL

View all