Skip to content

isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC November 2019 Question Paper

Question paperisiZulu FALGrade 12201928 pages

Grade 12 isiZulu FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2019, 28 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2019

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA LE-12 ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LESIBILI (P2) NOVEMBA 2019 AMAMAKI: 70 ISIKHATHI: Amahora ama-2 Leli phepha linamakhasi angama-28. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 2 DBE/Novemba 2019 NSC IMIYALELO KWABAHLOLWAYO 1. Fundisisa kahle le miyalelo ngaphambi kokuba uphendule imibuzo. 2. Ungayifundi yonke imibuzo ekuleli phepha. Bheka OKUQUKETHWE ekhasini elilandelayo bese umaka izinombolo zemibuzo yezincwadi ozifundile kulo nyaka. Ngemuva kwalokho funda le mibuzo bese ukhetha imibuzo ezincwadini EZIMBILI ozophendula ngazo. 3. Leli phepha LINEZIQEPHU EZINE: ISIQEPHU A: Inoveli (35) ISIQEPHU B: Umdlalo (35) ISIQEPHU C: Izindaba ezimfishane (35) ISIQEPHU D: Izinkondlo (35) 4. Phendula imibuzo EMIBILI kuphela, kunoma yiziphi iziqephu ezimbili ezilandelayo (umbuzo OWODWA ESIQESHINI NGASINYE). ISIQEPHU A: INOVELI Phendula umbuzo ngenoveli EYODWA oyifundile. ISIQEPHU B: UMDLALO Phendula umbuzo ngomdlalo OWODWA owufundile. ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE Phendula imibuzo ngazo ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihlolwayo. ISIQEPHU D: IZINKONDLO Phendula imibuzo ngezinkondlo EZIMBILI ezibuziwe. 5. Sebenzisa uhlu lokubheka imibuzo ephenduliwe ('checklist') ukubheka ukuthi ukhethe ngendlela efanele yini. 6. Landela imiyalelo esekuqaleni KWESIQEPHU NGASINYE. 7. Bhala izinombolo kahle njengoba zibhaliwe kuleli phepha lemibuzo. 8. Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA. 9. Indlela yokuhlela isikhathi encomekayo: Sebenzisa isikhathi esicishe sibe imizuzu engama-60 esiqeshini ngasinye. 10. Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 3 DBE/Novemba 2019 NSC OKUQUKETHWE: Leli khasi lizokusiza ukukhetha imibuzo ofisa ukuyiphendula ngaphandle kokufunda yonke imibuzo. ISIQEPHU A: INOVELI Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu. IZINOMBOLO ZEMIBUZO AMAMAKI IKHASI 1. Ithemba Lami 35 5 2. Kusinda Kwehlela Endodeni 35 8 3. Umshado 35 11 ISIQEPHU B: UMDLALO Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu. 4. Ababulali Benyathi 35 14 5. Icala Kaliboli 35 17 6. Isiko Nelungelo 35 20 ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE Phendula imibuzo kuzona ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihloliwe. 7.1 'Ingoduso' 18 23 7.2 'Imfihlo Kamakoti' 17 24 ISIQEPHU D: IZINKONDLO Phendula imibuzo YOMIBILI kulesi siqephu. 8.1 'Phansi' 18 26 8.2 'Kuyosala Izibongo' 17 27 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 4 DBE/Novemba 2019 NSC Uhlu Lokubheka Imibuzo Ekhethiwe ('Checklist'): ISIQEPHU IZINOMBOLO IMIBUZO THIKHA UMBUZO ZEMIBUZO EPHENDULIWE OWUKHETHILE A: INOVELI 1–3 1 NOMA B: UMDLALO 4–6 1 NOMA C: IZINDABA 7 1 EZIMFISHANE NOMA D: IZINKONDLO 8 1 QAPHELA: Qiniseka ukuthi uphendule imibuzo eziqeshini EZIMBILI kuphela. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 5 DBE/Novemba 2019 NSC ISIQEPHU A: INOVELI UMBUZO 1: ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa Funda iziqeshana EZIMBILI (u-A no-B) ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA A 'Babahlawulise kancane, yeka izwe lisabusa bebezovele bajojwe abathakathi bansondo. Ngiyazisa, futhi uNomgedla yena ngiyomkhohlwa ngifile ngiwafunge amaChunu.' Washo uNokulindela kwahlengezela izinyembezi. 'Sona saba sihle impela isigwebo sabo kodwa ngisafisa ukuzibambela mathupha ngiziphindisele.' 5 'Kanti-ke ndodana ungalaleli inhliziyo bese uziphathela umthetho ngezakho izandla ngoba uyojeza ngalokho.' 'Yiqiniso lelo baba, mane nami ngenziwa yinhliziyo kwazise ayigayelwa mphako.' Sebebingelelene uNokulindela noyise, wabonakala uNokulindela ekhala, kepha kungezona ezosizi kungezenjabulo. Kwaba sengathi bobabili babengasenalo 10 ithemba lokuthi uNokulindela uyobuye aphindele esimeni sakhe. Baxoxa eziningi uNokulindela efuna ukwazi ukuthi ngabe banjani ekhaya. Uyise-ke wagcina eseze wabazisa ukuthi bona njengomndeni banqume ukuthi uNokulindela ake angasheshi ukubuyela ngasekhaya. Into ababenovalo ngayo ukuthi babengazi ukuthi njengoba izinhliziyo zazisebomvu nje koZabalaza kwakungahle kwenzekeni. Into ayeyesaba 15 uMchunu ukuthi funa athi ubuyisa ingane yakhe kanti useyimbela ithuna. Babona kungcono intombazane ike ihlale, indaba ize ithi sengathi iyalotha. Bawuthakasela bobabili umqondo wokuthi ake ahlale ngaseMpangeni uNokulindela. Nakuba wayemkhumbula unina kodwa waziduduza ngokuthi uzobuye ambone, akusizi ukuthi ajahe ebaQulusini kanti ujahe ithuna. Nalapha eMpangeni kwasheshe 20 kwajwayeleka, wagcina esethole nabangani ayexoxa nabo, nabo ababezizele ngezifo zabo. 1.1 Nikeza igama lengoduso kaSandanezwe. (1) 1.2 Bakuphi laba abaxoxayo kulesi siqeshana osifundile? (1) 1.3 Ngokwalesi siqeshana yini eyenza uMchunu abone kuyingozi ukuthi uSandanezwe azibambele mathupha/aziphindiselele koZabalaza? (2) 1.4 Iyiphi le nkinga ebhekene nengoduso kaSandanezwe eyenza ukuthi kungabi lula ukuphindela ekhaya ngokushesha yize isisindile ekuguleni kwayo? (2) 1.5 Lichazani leli gama elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo njengoba lisetshenzisiwe kulesi siqeshana? Nikeza isibonelo esisendabeni. 'Sona saba sihle impela isigwebo sabo' (2) 1.6 Kwabangelwa yini ukuthi uNomgedla avume ukusiza uZabalaza kuleli su lakhe lokufakela ingoduso kaSandanezwe umuthi wentando? (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 6 DBE/Novemba 2019 NSC 1.7 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo mshwana ongezansi sichaza ukuthini? Indaba ize ithi sengathi iyalotha. A Iyathuthuka B Iyakhula C Iyakhohlakala D Iyasha (1) 1.8 Nikeza ubuhle kanye nobubi bezenzo zomlingiswa onguNonkamfela kule noveli. Bhala iphuzu eLILODWA eliveza ubuhle neLILODWA eliveza ububi. (2) 1.9 Hlaziya le noveli ubhekise kulezi zihlokwana ezilandelayo. Bhala iphuzu ELILODWA ngesihlokwana ngasinye. 1.9.1 Isisusa sodweshu. (2) 1.9.2 Ukukholakala kwezigameko/izehlakalo. Bhala sibe SINYE bese wesekela. (2) 1.10 Ucabanga ukuthi yayiyoba njani impilo kaSandanezwe ukuba wabekezela wahlala esibhedlela? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU. (3) KANYE Ekufikeni kwakhe ekhaya wayilanda yonke indaba yendlela yakhe yaseMpangeni. Wayengawuvali umlomo ngomsebenzi kaNonkamfela nobuningi beziguli ayezifice kuloya muzi. Akekho umuntu owayengathokozile emzini kaMchunu ngokwelulama kwendodakazi yekhaya. Akazange aqule nakuqula uMchunu, nakuba wayeyiqonqela nje kodwa wayikhipha eyokuhlaba abonge abaphansi 5 ngababemenzele khona. 'Mkhumane wami, angazi noma amathemba ami angiqongisa izintaba yini, kodwa ngizwa nginevuso lokuthi nakanjani uzosinda lapha. Ngifikelwa umfanekiso wethu sesihleli ndawonye sikhulisa abantwana bethu emzini wethu esiyobe sizakhele wona.' 10 'Khona kunjalo Nokulindela wami njengoba nami ubona sengathi ngiyakugwema ukuthi sihlangane besasikaza lokhu abakusikazayo yingoba ngifuna ungachaphazeleki nangephutha ngalokhu kugula yingakho ubona sengathi ngiyakugwema nje … Khona nami nginenkolelo yokuthi ngizosinda, zonke izinto sizenze sikhululekile singenaluvalo. 15 Khona ungathi sengiyabona we madoda usugqishazela emagcekeni kwethu ungigqigqizelela.' 'Phela lokho yikhona kanye engingakuthokozela ngoba ngingabe ngigqigqizelela umuntu engimthandayo nengazikhethela yena mina. Pho yiliphi idlozi elingavimbela izifiso ezinhle kanjena?' 20 'Asazi phela kodwa nakuba kungayi ngezifiso nezilokotho zabantu kodwa kulokhu nginethemba lokuthi kuzohamba ngokwezifiso zethu.' 'Amadlozi noSimakade ngeke benze ukuthi ubukhona babo sibungabaze.' 'Lisho uliphinde lelo. Mhlazane ngasinda, ngizimisele ukuwisa enkulu inkabi ngenze umsebenzi wokuzibongela kuMdali nakwabaphansi.' 25 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 7 DBE/Novemba 2019 NSC 1.11 Ngubani isibongo sikaSandanezwe lo okukhulunywa ngaye kulesi siqeshana? (1) 1.12 Wababonga kanjani uMchunu abaphansi ngokusindisa indodakazi yakhe? (1) 1.13 Chaza kafishane ukuthi kungani uSandanezwe egwema ingoduso yakhe njengoba belashwa ndawonye nje. (2) 1.14 Ucabanga ukuthi likhona yini ipholavuthondaba/ibohlololo kule noveli? Sekela impendulo yakho. (2) 1.15 Yikuphi okufakazela ukuthi ingoduso kaSandanezwe ingumuntu othembekile futhi okwaziyo ukubekezela? (2) 1.16 Uyavumelana yini nombono wokuthi ingculazi ayelapheki? Sekela ngokubhekisa kuSandanezwe. (2) 1.17 Phawula ngobudlelwane phakathi kukaZondiwe noSandanezwe. Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (3) 1.18 Umbhali ulisebenzise ngokuyimpumelelo yini isu lokusethulela/lokusivezela uMaZikalala njengomlingiswa onakekelayo? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) [35] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 8 DBE/Novemba 2019 NSC UMBUZO 2: KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu Funda iziqeshana EZIMBILI (u-C no-D) ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA C Ezinye izinsizwa zajabula ukuzwa ukuthi usezohola kangcono njengoba babazi ukuthi usafanele athenge izinkomo zokulobola ingoduso yakhe ekhaya. Kulezi zinsizwa kwakukhona imizwilili yoqobo eyayicwenga kamnandi ngempela. Kwesinye isikhathi kwakuhlanganyelwa kuxoxwa ngezintombi abazishiye emakhaya. Kumbe kuxoxwe ngokukade kwenzeka ngoKhisimuzi emaceceni. NgoKhisimuzi kwenzeka 5 kwahlangana izigodi komunye umgcagco zidlalisela ezintombini izinsizwa. Ukungcweka ikona okwakudla ubhedu kulo mdlalo wodumo. Izintombi ziyakikiza uma izinsizwa zishaya induku. Kusukwa kuhlotshiwe kulo mdlalo. Ezinye izinsizwa zidla imitshotshovu kanti ezinye zibhincile amabheshu azo anhlobonhlobo, wena owabona embukisweni woqobo. Izihlangu ezisuke ziphethwe zinhlobonhlobo. 10 Kukhona eziphatha izihlangu ezimaqandakawayiba, ezimpevu kanye nezinhlobonhlobo ngokwehlukana kwemibala yezinkomo. Zisuke zidlana imilala kule nkundla okudliselwa kuyona. Izinsizwa zishayane amakhanda bese ziyogeza emfuleni, zibuye sezincokolisana zitshelana ukuthi ngokuzayo kuyokuba omunye oyobe ezogezwa lapha. Kwakungavamisile ukuthi izinsizwa zibambelane amagqubu 15 ngemuva kokungcwekisana. Uma ungakaganwa, omama bakubuza njalo ukuthi uyoganwa nini. Naye-ke uManyoba kwakuwumbuzo ayewuphendula zonke izinsuku lo. Kwase kuwuye kuphela kubafana owayengakaganwa, kodwa-ke kulokhu wabethembisa ukuthi usezothatha abammele kancane nje. Wayeyishaya induku lo muntu owayekhulumela phansi futhi ehlonipha. Nangalo Khisimuzi wayehlobile 20 emuhle njengawo wonke umfana osekhulile. 2.1 Ngobani laba abajabulela ukuzwa ukuthi uManyoba usezohola kangcono? (1) 2.2 Amacece/Imicimbi yayivamise ukwenziwa ngasiphi isikhathi sonyaka kule ndawo yangakubo kaManyoba? (1) 2.3 Yisiphi lesi sidingo esibalulekile okwakumele sifezwe uManyoba ngokushesha njengoba wayesehola kangconywana nje? (2) 2.4 Ngokwalesi siqeshana osifundile yini eyenza ukungcweka kudle ubhedu kule micimbi yangakubo kaManyoba? (2) 2.5 Lichazani leli gama elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo njengoba lisetshenzisiwe kulesi siqeshana? Nikeza isibonelo esisendabeni. Izintombi ziyakikiza. (2) 2.6 Kwabangelwa yini ukuthi uManyoba azithole esehlala ngokwehlukana noMaNdlovu? (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 9 DBE/Novemba 2019 NSC 2.7 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo mshwana ongezansi sichaza ukuthini? Zisuke zidlana imilala. A Ziyahambisana B Ziyaqhudelana C Ziyathethisana D Ziyavumelana (1) 2.8 Nikeza ubuhle kanye nobubi bezenzo zomlingiswa onguThembalihle kule noveli. Bhala iphuzu ELILODWA eliveza ubuhle neLILODWA eliveza ububi. (2) 2.9 Hlaziya le noveli ubhekise kulezi zihlokwana ezilandelayo. Bhala iphuzu ELILODWA ngesihlokwana ngasinye. 2.9.1 Isisusa sodweshu. (2) 2.9.2 Ukukholakala kwezigameko/izehlakalo. Bhala sibe SINYE bese wesekela. (2) 2.10 Ucabanga ukuthi yayiyoba njani impilo kaManyoba ukuba waqhubeka nokusebenza epulazini? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU. (3) KANYE ISIQESHANA D 'Uthi ikholwa elibiza uninazala ngenuku esikhundleni sokumwashela, amncishe ukudla? Athi akahlukane nengane yakhe iphuma esipotini?' 'Qha! Mina …' 'Wena bani? Akuwena yini owawuthethisa umama wakho, uthi akahlukane nengane yakho? Usumlahlile umama wakho usuzomfuna lapha engekho khona. Sengathi 5 angangatholakala ngimfunge ubaba esemathuneni, uyowukhomba umuzi onotshwala. Phuma lapha ngingaze ngi …' Asho athathe iketela elinamanzi abilayo. Waphuma ngelikhulu ijubane elandelwa iketela. Wafika ekhaya wangawuvala umlomo ngendlela uMaNdlovu amtshele ngayo. Baqala ukuba bethuke manje, kwakufanele ukuba basuke ngaso leso sikhathi baye 10 eMnambithi nabo bayofuna lapho becabanga ukuthi bakhona oyise nonina. Bahamba ubusuku bonke indodakazi yabo ingafuni ngisho ukubakhulumisa. EThekwini uMjwayeli nomkakhe baya kulo muzi lapho uyise wayejwayele ukuya khona. Bathi bengena nje esangweni, indoda yavulela inja kwakhalwa ubumayemaye inja enkulu ibasukela, wayikhuza. Bacela ukukhuluma nayo, yathi 15 abangene. Baba ukungena nje endlini yababuza: 'Nginganisiza ngani?' Kwaphendula uMchunu: 'Besicela ukubuza ukuthi ubaba evalelisa kinina akashongo yini ukuthi uyaphi?' 'Uthe uya eMnambithi. Nikushiso yini lokho?' 20 'Abafowethu ababatholanga esiteshini, bafike sebehlile esitimeleni.' 'Kanti ubaba wenu ngempela uMchunu naningamnakile nje. UMchunu ubehamba ngezinto ezinganakekelwe zonke izinsuku ukhona makoti?' Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 10 DBE/Novemba 2019 NSC 2.11 Nikeza isibongo sikaMjwayeli lo okukhulunywa ngaye kulesi siqeshana. (1) 2.12 Wabona kanjani umakhelwane kaFanyana ukuthi uMaNene akamthandisisi kahle umamezala wakhe? (1) 2.13 Chaza kafishane ukuthi kungani indoda yalapho uManyoba wayejwayele ukuya khona yavulela izinja ngesikhathi ibona oMjwayeli bezongena emzini wayo. (2) 2.14 Ucabanga ukuthi likhona yini ipholavuthondaba/ibohlololo kule noveli? Sekela impendulo yakho. (2) 2.15 Yikuphi okufakazela ukuthi umama kaMduduzi wayeyinkosikazi ekhuthele? (2) 2.16 Uyavumelana yini nombono wokuthi ukubekezela kuyasiza? Sekela impendulo yakho ngokubhekisa kuManyoba. (2) 2.17 Phawula ngobudlelwane phakathi kukamakoti kaMjwayeli nobabezala wakhe. Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (3) 2.18 Umbhali ulisebenzise ngokuyimpumelelo yini isu lokusethulela/lokusivezela uNgobese njengomlingiswa onobuntu? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) [35] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 11 DBE/Novemba 2019 NSC UMBUZO 3: UMSHADO – N Zulu Funda iziqeshana EZIMBILI (u-E no-F) ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA E Kwathuleka endlini. Isalukazi sabheka phezulu sengathi siyathandaza. Amehlo agcwala izinyembezi ngokushesha. Sabuka uBhekani emehlweni futhi. 'Angiyazi ukuthi ngizoyenzenjani le nto ngoba phela wena uyisifundiswa.' 'Usho ukuthini mama?' 'Impela. Ulaka lukayihlo lolu. Ngisho ungaya esangomeni uyobhula siyokutshela le 5 nto engiyishoyo.' Wathula uBheki, wabuka unina engagculiswa yile nkulumo yakhe. Walindela okungcono, akwababikho. Kwalandela okumxakayo futhi. 'Thatha impepho mfana uyishise uxolise kuyihlo.' 'Angiyazi le nto oyishoyo mina mama.' 10 'Ngizokufundisa,' esho ekhahla unina. 'Ngixolisa nje icala lami yini ngempela kubaba?' 'Usumtholile umfazi okwathiwa mfune azokugana? Angithi usuke wagijima nabafelokazi?' Walizwa icala lakhe uBheki. Wakhumbula ukuthi leli cala uzimisele ukulithwala noma kunzima kangakanani. Wathula wabuka unina. 15 'Ngizoyishisa kusasa impepho mama.' 'Uyazi noma uzobulala ubuthongo namuhla uyihlo?' 'Ngizolala. Bukhulu lobu buhlungu asengizwise bona.' Isalukazi sasuka saphuma sayozilalela samshiya kanjalo uBheki ekhamisile. Kwafika kuye ukuthi cha, impepho uzoyishisela ukuthi uyise emukele uTholakele 20 njengomakoti wakhe. 'Kufanele ukuthi naye ubaba uyabona ukuthi ngiyamthanda uTholakele. Ngizocela ukuba azame ubaba ukumthatha njengomakoti walapha ekhaya.' Ukhuluma yedwa uBheki ulungiselela ukulala. Ubuthongo bafika esecabanga ukuhlala kwakhe noTholi nakho konke abakwenzile. 25 3.1 Ngubani lesi salukazi okukhulunywa ngaso kulesi siqeshana? (1) 3.2 Bakuphi oBhekani nalesi salukazi njengoba bexoxa nje? (1) 3.3 Iyiphi le nkinga ayebhekene nayo uBhekani ngalolu suku? (2) 3.4 Ngokwalesi siqeshana osifundile yisiphi lesi senzo sikaBhekani esacasula ubaba wakhe? (2) 3.5 Lichazani leli gama elibhalwe ngokugqamile kulo musho olandelayo njengoba lisetshenzisiwe kulesi siqeshana? Nikeza isibonelo esisendabeni. 'Ngizokufundisa,' esho ekhahla unina. (2) 3.6 Kwakubangelwa yini ukuthi umalume kaBhekani angavumi ukwamukela uTholakele njengomakoti womshana wakhe? (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 12 DBE/Novemba 2019 NSC 3.7 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo mshwana ongezansi sichaza ukuthini? … samshiya kanjalo uBheki ekhamisile. A Samshiya elele B Samshiya emangele C Samshiya ethukuthele D Samshiya ehleka (1) 3.8 Nikeza ubuhle kanye nobubi bezenzo zomlingiswa onguLindiwe kule noveli. Bhala iphuzu ELILODWA eliveza ubuhle neLILODWA eliveza ububi. (2) 3.9 Hlaziya le noveli ubhekise kulezi zihlokwana ezilandelayo. Bhala iphuzu ELILODWA ngesihlokwana ngasinye. 3.9.1 Isisusa sodweshu. (2) 3.9.2 Ukukholakala kwezigameko/izehlakalo. Bhala sibe SINYE bese wesekela. (2) 3.10 Ucabanga ukuthi yayiyoba njani impilo kaTholakele ukuba wavuma ukungenwa nguBhatomu? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU. (3) KANYE ISIQESHANA F Siphume isikole. Aqonde ekhaya uBheki ayochazela unina ukuthi uhambe kanjani. Baluxoxe isikhathi eside udaba nonina. Unina atshele uBheki ukuthi kukhona umuntu ambonile emini. Sengathi ubekhona emotweni ethathe uLindiwe. 'Umbonephi?' 'Esitolo.' 5 'Ungamkhomba nje mama?' 'Ngingamkhomba. Ngimbuzile kwabanye bangitshela ukuthi ubani, sengikhohliwe manje.' 'Kodwa uthi ngabe bambulele uLindiwe?' 'Angisho ngabe sesizwile. Kuzofuneka sithumele kubo sizwe ukuthi ukhona yini.' 10 Bathi ukuthula uBheki esadla amathambo ekhanda. 'Ake ngihambe ngihogela le ndaba nami mama. Uma ngephuza ukubuya uvale mama.' 'Uyiphathe ngesinono le ndaba Bheki. Uma izigebengu zingathola ukuthi uyasesha zingakwenzakalisa mntanami.' 15 Avalelise uBheki. Aqonde kuTholakele. Sekumnyama impela. Acabange ukuthi uyobe ufile uma efice umlungu kaTholi. Ahambe asheshe. Sekuvaliwe emnyango kaTholakele. Angqongqoze. Avule uTholi. Angene uBheki. 'Bengithi usungilahlile mntakwethu,' kusho uTholakele. Asho maqede agaxe uBheki amphose endlini. Babambane bemile bangane isikhathi eside. 20 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 13 DBE/Novemba 2019 NSC 'Yini le ekade isha lapha endlini?' 'Kusho ukuthi kukulezi zindlu engakhelene nazo.' Aqalaze indlu yonke uBheki. Abone amakopi otshwala engasenalutho. 'Ubani obephuza lapha?' 'Abanye nje abangani bami. Uzohamba noma uyalala?' 25 'Angihambi Tholakele.' 'Kwangcono. Ngingakwenzela ukudla?' 'Kungcono into ephuzwayo.' Nempela asukume uTholi enze isiphuzo. 3.11 Ubani lo Lindiwe okukhulunywa ngaye kulesi siqeshana? (1) 3.12 Wabona kanjani uBheki ukuthi kwakukade kuphuzwa utshwala endlini kaTholi? (1) 3.13 Chaza kafishane ukuthi iphunga uBhekani ayelizwa endlini kaTholakele lalibangelwa yini. (2) 3.14 Ucabanga ukuthi likhona yini ipholavuthondaba/ibohlololo kule noveli? Sekela impendulo yakho. (2) 3.15 Yikuphi okufakazela ukuthi umama kaBhekani wayengumuntu onothando lwengane yakhe? (2) 3.16 Uyavumelana yini nombono wokuthi uthando lungamenzisa noma yini umuntu? Sekela ngokubhekisa kuBhekani. (2) 3.17 Phawula ngobudlelwane phakathi kukaTholakele noZenze. Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (3) 3.18 Umbhali ulisebenzise ngokuyimpumelelo yini isu lokusethulela/lokusivezela uTholakele njengomlingiswa onesimilo esibi? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) [35] AMAMAKI ESIQEPHU A: 35 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 14 DBE/Novemba 2019 NSC ISIQEPHU B: UMDLALO UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi Funda iziqeshana EZIMBILI (u-G no-H) ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA G DLAMINI: (… ehlise inkomishi ayibeke esosweni.) Siyezwa nje bekhuluma ngokufaka itiyela emgwaqeni, ukufaka ompompi bamanzi kanye nokufaka ogesi abazokhanyisa ucoshe inaliti phansi endlini. SHANDU: Dlamini! Dlamini, ngaphi kokuthi abantu bafuyile? Phela imfuyo yethu izogugelwa yizinselo. 5 DLAMINI: Wena Ndabezitha ukhaliswa wubala. Ngubani ozokhokha amaleyithi? Iyovelaphi imali yamaleyithi lawo emakhaya? SHANDU: (alule isandla esinenkomishi sakukhomba uDlamini) Kukini Dlamini. Phela mina nginezinduna ezixegelwa ngamakhanda, abantu bami bayokhokha baze bangakwazi nokuthenga ukudla. 10 DLAMINI: (anikine ikhanda) Ngeke Ndabezitha! Ngeke bakubone lokho. Kanti ngekabani le ndawo esesizoyikhokhela? SHANDU: Nina Dlamini, selokhu naba yizinduna, anikaze nihole kodwa lezi zinqukuza ngamakhanda zamakhansela, ziyahola. Futhi aziholi ubala. Nani-ke kufanele lo Hulumeni aniholele. 15 DLAMINI: (ehleka sakubhuqa) He! He! Wo! Ubani!? Aholele bani? Phela labo bacabangelana bodwa. Uma ungesiye usopolitiki awuyinto yalutho. Abanye bathola ithuba ekukhethweni nje ngoba babelwa kakhulu ngenkathi kubulalana abantu bezinhlangano zepolitiki. Thina sazi ukuthi uma kubekwa indoda, ibekwa ngoba ihlakaniphile futhi ingumnumzane 20 onemfuyo. Lokhu kwabo kwehlukile. SHANDU: We Dlamini! Awusho. Uma efika uDuma ezocela imvume ngohlelo afuna ukulwenza, ngithini? DLAMINI: (ahebeze ngezandla) Cha! Cha! Ndabezitha ungazikhamanisi. Umchithe! Umchithe zisuka nje. Phela ukubusa kwakho kungazulelwa ngamanqe. 25 Cha! Ngiyaphika Ndabezitha. (anikine ikhanda) 4.1 Yiluphi lolu hlelo akhuluma ngalo uShandu kulesi siqeshana? (1) 4.2 Ngubani leli khansela okukhulunywa ngalo kulesi siqeshana? (1) 4.3 Shono umlingiswa owashona eyimpohlo neqhaza alibambile kulo mdlalo. (2) 4.4 Bhala isizathu sikaShandu sokungafuni ukuvele alichithe nje ikhansela. (2) 4.5 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo mshwana ongezansi sichaza ukuthini? Ndabezitha, uyobe usuvulele amanzi uqobo. A Usudale izinkinga B Usungcolise endlini C Usuchithe amanzi D Usumoshe amanzi (1) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 15 DBE/Novemba 2019 NSC 4.6 UMaShezi uwuthanda ngokweqiniso umphakathi obuswa yinkosi uShandu. Bhala amaphuzu AMABILI afakazela lesi sitatimende ngalokho okwenzeka endabeni. (2) 4.7 Bhala uhlobo lwesifenqo oluqukethwe umusho olandelayo: '… ogesi abazokhanyisa ucoshe inaliti phansi endlini.' (1) 4.8 Tomula amazwi ayimiyalelo yokwenzeka enkundleni (stage directions) asethulela izenzo zikaDlamini ezigcizelela ukuphikisana kwakhe nombuzo wenkosi kulesi siqeshana. Bhala kube KUBILI. (2) 4.9 Wawungayeluleka uthini inkosi uShandu ukuba wawunikwe ithuba? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 4.10 Bhala isigameko esaholela ekuthini kusuke udweshu emhlanganweni owawusesikoleni kulo mdlalo. (2) 4.11 Yiliphi iqhaza elibanjwe nguMazongolo kulo mdlalo? Bhala iphuzu ELILODWA. (2) 4.12 Chaza isizinda salo mdlalo ngokwendawo. Nikeza iphuzu ELILODWA. (2) KANYE ISIQESHANA H MBANDLWA: Wena nje zama ukuthi ulahle uMaShezi umqondo ngoba le ndaba yokuyokhuleka enkosini mina angiyifuni. Le nkosi ayibuzwe ubuhlungu bokubukela wena ulawula ngaphandle kwayo. Sazabalaza thina! Bafa abantu sizabalaza! Yayikuphi inkosi? Angithi yiyo eyayisijaha ngezinja zayo? Mfowethu ayikho into ebuhlungu 5 ukwedlula ukulahlekelwa ngamandla akho. DUMA: (aneke izandla njengodelile) Uqedile ungethole. Inkosi ayiphuze umuthi owaxutshwa yiyo. MBANDLWA: (amkhombe ngonkomba) Duma! Ungenzenjani uma inkosi ingakubizela komkhulu kusasa? 10 DUMA: (achithe ngesandla sokudla) Ubani? Ngithi ubani abize bani? Kahle wena bo! Hheyi! Ingabona amehlo esibungu! MBANDLWA: (ahleke aze aqethuke) He! He! He! Ngithanda indoda enjalo-ke mina. DUMA: Mfo! Angihambe manje. Phela kuhlwile phandle. Sebengaze bangiklunyule intamo oDlamini. 15 MBANDLWA: (asukume elungiselela ukumkhipha) We! Ukhathele lowo! (Baphume bobabili.) Isigcawu sesithathu (UDuma uhamba yedwa okhalweni. Sekuhlwile, ukhuluma yedwa.) 20 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 16 DBE/Novemba 2019 NSC DUMA: Cha, usengcono uMbandlwa ngoba akasakhali ngekhanda elibuhlungu. Ngempela uMbandlwa uyofa lapho nami ngofela khona. Umdlula ngamalengiso uPetro waseBhayibhelini ngoba lowo wamphika uJesu ngesikhathi sobunzima. Izeluleko zikaMaShezi ngiyazizwa nje kodwa okushiwo nguMbandlwa yikho engikukhethayo 25 ngoba sasinaye sehla senyuka sizama ukufaka umzabalazo kule ndawo. Wo! Ukube sasingekho, izicashalala zenkosi zaziyowucisha nya umzabalazo wethu wokufaka umjovo wamandla omzabalazo wabantu. (Kukhale ikhwela emuva kwakhe. Libuye lizwakale elinye 30 nangaphambili. Ame nse uDuma. Kuqhume isibhamu. Adideke manje kuhle komuntu osanganelwe yingqondo. Asuke inhlamvu, abaleke aze ayosithela.) 4.13 Yiziphi lezi zinja athi uMbandlwa inkosi yayibajaha ngazo? (1) 4.14 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU isizathu sokuthi uDlamini azithole esevalelwe ejele. (3) 4.15 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B. IKHOLOMU A IKHOLOMU B 4.15.1 USayitsheni A Ummeleli kulo mdlalo 4.15.2 UDuma B usola uDuma ngokungahloniphi inkosi 4.15.3 UFohloza C ummeli 4.15.4 USidamba D unogada wenkosi uShandu (4 x 1) (4) 4.16 Uyazwelana yini noDuma ongumlingiswa omkhulu/oqavile kule nkinga abhekene nayo yokuzingelwa ngabantu abazwelana nenkosi? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2) 4.17 Uyavumelana yini nokuthi imbangela yokungezwani phakathi kwenduna uDlamini nonobhala wekhansela uMbandlwa ukwehla kwezinga lenhlonipho kubaholi? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2) 4.18 Ngokucabanga kwakho yini okumele yenziwe uHulumeni ezweni lakithi ukuqinisekisa ukuhlalisana kahle phakathi kwabaholi bombuso wendabuko nowentando yeningi? Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3) [35] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 17 DBE/Novemba 2019 NSC UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele Funda iziqeshana EZIMBILI (u-I no-J) ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA I (UNhleko wasigcina isithembiso sakhe sokubikela unina kaSonto ukuthi kuqhubekani. Nebala wafika uMaMKhize esezobona uSonto esitokisini.) MAMKHIZE: (Amehlo agcwele izinyembezi.) Kunjani kodwa mntanami? SONTO: Impela kubi mama, ijele lilengela phezu kwami. MAMKHIZE: Kayikho yini indlela yokuthola ummeli akuzamele ibheyili? 5 SONTO: Eyi, kayikho imali yommeli mama. Ngale nje kwalokho, kangiboni ukuthi bekuzovunywa ngoba amacala ami mabi kakhulu. MAMKHIZE: (Ekhulumela phansi.) Kodwa kwase kwenzenjani usubulala uMfundisi wabantu Sonto mntanami? SONTO: (Naye ekhulumela phansi.) Eyi, ngangihlaselwe uSathane mama. 10 Nezinkinga zazisho ukungiqeda. MAMKHIZE: Zinkinga zini lezo manje? SONTO: (Ekhala) Kakusasizi ukufihla mama. MAMKHIZE: Ukufihla? Ukufihlani? SONTO: Yimina mama engathuma abantu ukuba babulale umkaMbhele. 15 MAMKHIZE: Yehheni bakithi! Kanti le ngane injani? SONTO: Manje lo muntu owangibulalela umkaMbhele ubesephumile ejele esefuna imali yakhe. MAMKHIZE: Kanti wawungamkhokhelanga yini? SONTO: Lutho mama. 20 MAMKHIZE: Wawungayenza kanjani into enjalo? SONTO: Ngangizitshela ukuthi uyofela ejele. Nakho-ke esehliselwa isigwebo, eseziphatha kahle esephuma emva kweminyakana nje. MAMKHIZE: Manje ukufa kukaMfundisi kuhlanganaphi nalo muntu? SONTO: UMfundisi ngambulala ngoba … 25 MAMKHIZE: Awu, ngaze ngasizala isikhohlakali! SONTO: Ngangifuna imali yomnikelo mama ukuze ngikhokhele lo muntu owayebulele umkaMbhele. MAMKHIZE: Kawabe usamkhokhela ngani pho umuntu? Kawuyitholanga yini imali yomnikelo lowo? 30 SONTO: Ngayithola mama. MAMKHIZE: Wayishonisaphi? SONTO: Yavele yalahleka. 5.1 Wayenza msebenzi muni uNhleko? (1) 5.2 Bhala igama lomngani kaMthofi abenza naye ubugebengu. (1) 5.3 Shono ukuthi waboshwa iminyaka emingaki uMthofi nesizathu sokuba asheshe adedelwe. (2) 5.4 Yisiphi isizathu sikaMaMkhize sokufuna ukuthi uSonto athole ummeli? (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 18 DBE/Novemba 2019 NSC 5.5 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo mshwana ongezansi sichaza ukuthini? Ijele lilengela phezu kwami. A Uzovelelwa yibhadi. B Uzokwehlelwa yingozi. C Uzovalelwa esitokisini. D Uzophelelwa wumsebenzi. (1) 5.6 USonto uyithanda ngokweqile imali. Bhala amaphuzu AMABILI afakazela lesi sitatimende ngalokho okwenzeka kulo mdlalo. (2) 5.7 Bhala uhlobo lwesifenqo olutholakala kulo musho: Kanti le ngane injani? (1) 5.8 Tomula amazwi ayimiyalelo yokwenzeka enkundleni (stage directions) asethulela izenzo zikaMaMkhize noSonto ezigcizelela umuzwa wosizi kubona kulesi siqeshana. Bhala kube KUBILI. (2) 5.9 Wawungameluleka uthini uMaMkhize ukuba wawunikwe ithuba? (2) 5.10 Bhala isigameko esaholela ekutheni kube nodweshu phakathi kukaSonto noMthofi ngokwalesi siqeshana. (2) 5.11 Yiliphi iqhaza elibanjwe nguDlamini kulo mdlalo? Bhala iphuzu ELILODWA. (2) 5.12 Chaza isizinda salo mdlalo ngokwendawo. Nikeza iphuzu ELILODWA. (2) KANYE ISIQESHANA J (Enziwa wonke amalungiselelo, wagcina ungcwatshiwe umlotha kaMbhele. Ngemuva kwamaviki ambalwa uSonto waya kuNtshangase eyofuna izimfanelo zakhe.) NTSHANGASE: (Emxhawula) Ninjani nkosikazi Mbhele? SONTO: (Ngesizotha) Siyaphila mfowethu, kuseyizo nje izinhlungu 5 zokushonelwa ngubaba. NTSHANGASE: Awu! Kuzodlula nje, izinto esiphila ngazo lezo. SONTO: Asethembe ukuthi kuzodlula nanxa kusenzima nje ukubhekana nempilo. NTSHANGASE: Kufanele kube nzima. Akuyona into encane ukushiywa ubaba 10 wasekhaya. Nokwenza uma ehambe ngendlela esabekayo kanjena. SONTO: Iyeke leyo mntanomuntu. NTSHANGASE: E, singakusiza ngani-ke dadewethu? Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 19 DBE/Novemba 2019 NSC SONTO: Cha, nami sengithi kangizolunguza ukuthi izimfanelo eziqondene 15 nomndeni zihamba kanjani. Ngiyathemba angikujahanga ngendaba … NTSHANGASE: Cha, lutho neze. Empeleni kufanele ngabe sengike ngakuthinta. Ukuthi nje kukhona ebengisakulungisa, bese ngivele ngizokuthinta. 20 SONTO: Kungcono-ke uma kunjalo. Angifuni phela kube sengathi ngikufundisa umsebenzi wakho. Into nje kunezimo okufanele ngizilungise ngokushesha. NTSHANGASE: Khululeka nkosikazi Mbhele, ngeke ngilokhu ngenza kancane. SONTO: Impela ngingumuntu ophuthumayo. (UNtshangase aqonde 25 eshalofini adonse ifayela. Alithi pheqepheqe.) NTSHANGASE: Kukhona okumele ngikwazise khona dadewethu mayelana nalo ifa. SONTO: Ngilalele mfowethu. NTSHANGASE: Ngaphambi kokufa kwakhe, uMphemba weza kimi wangitshela 30 ukuthi usola sengathi kukhona abafuna ukumbulala. SONTO: (Ezethukisa) Awu! Angikwazi-ke lokho. 5.13 Wayezokwenzani uSonto ehhovisi likaNtshangase? (1) 5.14 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU isizathu sokuthi uMbhele angcwatshwe esengumlotha kungangcwatshwa isidumbu sakhe. (3) 5.15 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B. IKHOLOMU A IKHOLOMU B 5.15.1 uMaNsibande A ummeli 5.15.2 uDlamini B ukhonza noSonto 5.15.3 uNtshangase C ummeleli kulo mdlalo 5.15.4 uSonto D wantshontsha imali (4 x 1) (4) 5.16 Uyazwelana yini nomlingiswa onguSonto kule nkinga agcina ebhekene nayo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2) 5.17 Uyavumelana yini nokuthi imbangela yezinkinga zikaMbhele noSonto ukungathembeki kwabo bobabili. Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2) 5.18 Ngokucabanga kwakho yini okumele yenziwe ezweni lakithi ukunciphisa izigameko zokubulawa kwabantu besilisa, bebulawa ngamakhosikazi abo, ebabulalela imali yabo njengoba kwenza uSonto kuMbhele? Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3) [35] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 20 DBE/Novemba 2019 NSC UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu Funda iziqeshana EZIMBILI (u-K no-L) ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA K (Kusekuseni, uThenjiwe uhlezi endlini. Ukhuluma yedwa.) THENJIWE: Impela ukufa kungizondile. Angisaphathi-ke udlame. Lungenze isilo sengubo. Kodwa ngavele ngabona indlela abengiphethe ngayo uMntungwa. Bengisathi ngisazomenzela izimanga. Bengithi nje ngifuna ukumzalela umqemane webhungu. Into engiphethe kabi ukuthi 5 ngisemncane ngiyoguga nini nje ngiphethwe yisizungu esinje. Kusho ukuthi ngizoba yingane yalapha ekhaya? Ngeke. Ngizocela ukuba bangidedele ngizibuyelele ekhaya ngiyoqala impilo phansi. (Athule kancane) Bangisize-ke Nkosi yami bangangitsheli indaba yokungena. Ngeke ngiyingene. Ngingamane ngife ngiyimpohlo. (Kungene uThabi.) 10 THABI: Bengithi uyakhuluma sisi? THENJIWE: Cha, ngisuke ngaphunyukwa umcabango. Into engiyenziwe udlame ngeke ngiyikhohlwe Thabi. THABI: Impela nami sisi ngisho njalo. Impela ubhuti uSkhumbuzo ubesemncane kabi. Siyomkhumbula kakhulu. Manje wena sisi 15 uzokwenzenjani? THENJIWE: Angazi Thabi. Ngicabanga ukucela ubaba ngivele ngizibuyelele ekhaya. THABI: Ngeke kulunge sisi. Phela thina bese sijwayele ukuhlala nawe. Kungakubi nje uma ungasekho lapha ekhaya. Sengathi ubaba angeze 20 avuma. THENJIWE: Into manje uma ngihleli lapha ekhaya; ngeke ngize ngikuthole ukujabula. Ngiyohlale ngikhumbula uMntungwa njalo nje. Ubengithanda; ngimthanda lowo muntu. THABI: Cha uqinisile lapho sisi; kodwa yena umama angathini nje ezwa 25 kuthiwa uyahamba. Sihlushwa ukuthi asinayo into esingakuqeda ngayo isizungu. Besingayifuna siyithole uma ikhona. Uma ubuyela ekhaya kusho ukuthi kuyobuyiswa nelobolo? 6.1 Bhala isimanga lesi uThenjiwe abezosenzela uSkhumbuzo. (1) 6.2 Ngubani lo baba athi uThenjiwe uzocela kuye ukugoduka? (1) 6.3 Shono umlingiswa owashona engaganiwe kulo mdlalo nendawo ashonela kuyona. (2) 6.4 Yisiphi isizathu sikaThenjiwe sokufuna ukubuyela ekhaya? (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 21 DBE/Novemba 2019 NSC 6.5 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo mshwana ongezansi sichaza ukuthini? Lungenze isilo sengubo. A Lwembathe ngaye udlame. B Lumcebile kwabakubo udlame. C Lumenze isilima emphakathini. D Lumenze into ebuhlungu. (1) 6.6 Umndeni kaZungu umthanda ngokweqiniso uThenjiwe. Bhala amaphuzu AMABILI afakazela lesi sitatimende ngalokho okwenzeka endabeni. (2) 6.7 Bhala uhlobo lwesifenqo oluqukethwe umusho olandelayo: Impela ukufa kungizondile. (1) 6.8 Tomula amazwi ayimiyalelo yokwenzeka enkundleni (stage directions) asethulela izenzo zikaThenjiwe ngesikhathi ecabanga engakangeni uThabi kulesi siqeshana. Bhala kube KUBILI. (2) 6.9 Wawungameluleka uthini uThenjiwe ukuba wawunikwe ithuba? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 6.10 Bhala isigameko esaholela ekutheni kube nodweshu phakathi kukaMaMbatha noThenjiwe kulo mdlalo. (2) 6.11 Yiliphi iqhaza elibanjwe nguThabi kulo mdlalo? Bhala iphuzu ELILODWA. (2) 6.12 Chaza isizinda salo mdlalo ngokwendawo. Nikeza iphuzu ELILODWA. (2) KANYE ISIQESHANA L (KukwaZungu. Kuhlangene uzalo lwakwaManzini nakwaMondise) MONDISE: Ngidabuka kakhulu ngesenzo sale ngane bakwethu. Nina bakwaManzini siyashweleza. ZUNGU: Nathi usethusile umakoti. Asazi-ke noma uzokhuluma namuhla, ngoba selokhu kwavela lo mhlola usevele awuhlabe inhlali uma 5 umkhulumisa. Ngibona kungcono azikhulumele naye. MONDISE: Asazi-ke Manzini noma nizimisele yini ngokusixolela kuleli cala esilenzile? MAMBATHA: Singaxola bakwethu kodwa nje sifisa ukwazi ukuthi le ngane ize icishe ibulale uDumisani nje yini inkinga. 10 MONDISE: Awuzikhulumele Thenjiwe sizwe. THENJIWE: (Athule. Amehlo acwebe izinyembezi) ZUNGU: Okubi yikho ukuthi intombazane isingumuntu wezinyembezi kuphela. Kusemqoka ukuthi ikhulume ukuze singayiyisi ejele. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 22 DBE/Novemba 2019 NSC NONDUMISO: Thenjiwe mntakamama! Zama ukukhuluma sizwe uvo lwakho. 15 THENJIWE: (Ngeliphansi) Ngicela uxolo. MONDISE: Uthini? Asizwa! NONDUMISO: Uthi ucela uxolo! MAMBATHA: Ukuba le ngane yayivele yasilalela kwasekuqaleni ngabe ayikho yonke le nkinga. Mina ngabe ngithi ayivume ukungenwa uDumisani. 20 Yikho lokho-ke obekuzosikhombisa ukuthi ifuna ukuxolelwa. ZUNGU: Kodwa yena uDumisani usengavuma ukuthatha umuntu osecishe wamenza isilo sengubo iziqubu ezimbili? DUMISANI: Anginankinga baba. Ngiyazi ukuthi ubengangibulali ngoba engizonda kodwa ubelwa nesiko. 25 MONDISE: Sengikucela okokugcina ndodakazi. Ukuze udaba luphele lapha kulo muzi vuma ukugana uDumisani. THENJIWE: (Ngelokukhala) Senginamahloni baba. Sengiyesaba … ba. MAMBATHA: Ukugana kwakho uDumisani kuyogqiba zonke izenzo osewake wazenza. Akekho osayophinde azikhulume. 30 6.13 Uhlobene kanjani uThenjiwe noNondumiso? (1) 6.14 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU izenzo zikaThenjiwe ezazihlanganise umndeni kaMondise nomndeni kaZungu njengoba kukhulunywa kulesi siqeshana. (3) 6.15 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B. IKHOLOMU A IKHOLOMU B 6.15.1 UGugu A uSkhumbuzo 6.15.2 UThenjiwe B umngane kaThenjiwe. 6.15.3 Udlame C umqhathi 6.15.4 Isiko D ummeleli kulo mdlalo (4 x 1) (4) 6.16 Uyazwelana yini nomlingiswa onguSipho kule nkinga agcina esengene kuyona kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2) 6.17 Uyavumelana yini nokuthi imbangela yenkinga kaThenjiwe kulo mdlalo ukungahloniphi kwakhe? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2) 6.18 Ngokucabanga kwakho yini okumele yenziwe ezweni lakithi ukunciphisa izigameko zokuphoqelela omakoti abashonelwe ngabayeni babo ukuthi bangenwe ngabafowabo babayeni babo? Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3) [35] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 23 DBE/Novemba 2019 NSC ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFUSHANE IZINYEMBEZI ZOTHANDO – DBZ Ntuli (Umhleli) Kulesi siqephu phendula YOMIBILI imibuzo; UMBUZO 7.1 NOMBUZO 7.2 UMBUZO 7 7.1 'INGODUSO' – NE Mbesa Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. ISIQESHANA M Ngiwedlule-ke lo mfula. Ngithi ukuqalaza emuva ibanga esengilihambile, yize kungekho nakubona kahle ngenxa yobumnyama lobu. Cha, sengihambile nokho. Amamayela ayishumi aphelile ngihamba. Ungicasulile nje naloya muntu wemoto obengikhwezile ukuthi sengimkhokhele yonke imali yakhe athi ngeke akwazi ukungiwelisela esitobhini kwaChonco. 5 Bekuzoba lula ukufika ngokushesha kuNokwazi. Manje ngihlalelwe ngukuthi uma ngifika kubo ngilokhu nginyonyoba ukuze umkhwe wami ngingathuki sengizithela kuye. Ngisamhlonipha phela naphezu kokuthi sengamehlisa emthini, ngawaqaqa namazinyo. Ukuba bengingesiye umuntu onenhliziyo enhle besizoxabana 10 impela naloya mshayeli wekhumbi, ngoba ngimkhokhele ishumi lonke lamarandi, uyasuka lapho uthi ngeke impela nje angibeke kude kangaka. Ungitshela nendaba yokuthi uma imoto yakhe isithathwa yizinswelaboya leli shumi lamarandi engimnike lona liyokwazi yini ukuthenga enye imoto entsha. Kwasho ukuthi nami ngiyaxhifikelwa-ke, angikwazi ukuncenga 15 omunye umuntu, kangakanani kuyindoda-ke futhi? Akahambe. Kwamali leyo engimnike yona ngeke imnothise. Yini yona ishumi lamarandi kule nyamfunyamfu engiyiphethe? Ngiqhubeke nohambo. Ngisahamba ngawo umgwaqo, ngoba ngenqena ukuthi uma ngithatha izindlela ezinqamulelayo ngizosuke ngeduke, kubuye 20 kunenkungu lapha. Akusekude kangako ekhweni lami, sengizothi cababa nje, nansiya intaba yokugcina, ebese ngidonsa ngethafa njalo, ngikhuphukele emzini kaGodide, ngike ngibone nethemba lami. 7.1.1 Wayeya kubani umbhali wale ndaba ngalolu suku? (1) 7.1.2 Yisiphi isikhathi sosuku lo mlisa ahamba ngaso? (1) 7.1.3 Chaza kafishane ngecala elenziwa ngumlingiswa omkhulu nokwaholela ekutheni aze aboshwe. (2) 7.14 Bhala isenzo somshayeli esacasula umxoxi wale ndaba. (2) 7.1.5 Yikuphi okusitshela ukuthi umxoxi wale ndaba wayeseqalile ukukhokha ilobolo ekhweni lakhe? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 24 DBE/Novemba 2019 NSC 7.1.6 Indaba emfishane kuyancomeka ukuba inamathele esigamekweni esisodwa kuphela. Chaza ukuthi ufezekile yini lo mgomo kule ndaba. (2) 7.1.7 Ukwazile yini umbhali ukulandela umgomo wendaba emfishane omayelana nenani labalingiswa kule ndaba? Sekela impendulo yakho. (2) 7.1.8 Isihloko sale ndaba siyahambisana yini nokwenzeka endabeni? Sekela impendulo yakho. (2) 7.1.9 Ngokucabanga kwakho sasiyoba njani isiphetho sikaNokwazi nomxoxi ukuba akashonanga uNokwazi? Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 7.1.10 Wena wawungameluleka uthini uNgwane kulesi simo abhekene naso sokushonelwa yingoduso yakhe kule ndaba? (2) KANYE 7.2 'IMFIHLO KAMAKOTI' – MT Mkhize Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela: ISIQESHANA N Ngokuphazima kweso wethuka eseseqeleni elisithele esiteshini sesitimela, okuyindawo enezihlahla ezimfishane. URebecca wamkhombisa uRoy lapho kwakufanele aqhwande khona ngothi emhlabathini. URoy waqhwanda kancane eceleni kwesihlahla kwaphuma isikhwama sikaseyili esivaliwe. 5 Wathi uRebecca uRoy makasivule. Nangempela uRoy wasivula. Kwavela izitaki zemali engamaphepha ziboshwe ngezihlilingi. 'Inkinga enginayo-ke Roy yadalwa yile mali. Le mali yawa kubantu ababebaleka nayo bexoshwa ngamaphoyisa bebambe inkunzi laphaya esiteshini sakwaLoliwe. Bathi lapho bedlula kimina-ke labo bantu bayilahla 10 phansi, mina ngayithatha, amaphoyisa akazange ayibone. Ngancamela ukungafiki emsebenzini ngesikhathi, ngaya koyigqiba lapha. Abantu labo badutshulwa bafa, enye ingxenye yemali yatholakala kubona. Sengibuya emsebenzini nami ngagwazwa ngabanye ekhumbini engabe ngikuyo ngashona. Ngenxa yokuthi inhliziyo yami yayilokhu ikule mali umoya wami 15 awukwazanga ukwedlulela endaweni yokuphumula. 'Engikucela kuwe-ke Roy ukuba le mali uyithathe, uyisebenzise ngendlela enenzuzo ungakhele umuzi oyisitezi lapho uyongikhumbula khona njalo kanye ngonyaka njengomakoti wakho. Nami ngiyolokhu ngikuvakashela njalo.' 20 'Umama wakho ngimtshele ngithini? Noma ngimnikeze naye le mali?' 'Qha, umama ungamnikezi lutho ngoba bengithi uma ngifika kuye ngizomtshela ngale mali angixoshe. Le mali ngeyakho kuphela njengomkhwenyana wami. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 25 DBE/Novemba 2019 NSC 7.2.1 Wayeyaphi uRebecca ngesikhathi evelelwa yingozi? (1) 7.2.2 Yini eyatholwa nguRoy ngesikhathi eqhwanda emhlabathini? (1) 7.2.3 Yini eyayizonikeza uRebecca ukuphumula ngokwalesi siqeshana? (1) 7.2.4 Fingqa kafishane izigameko ezaholela ekutheni uRoy athole ibhantshi lakhe ethuneni. Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3) 7.2.5 Chaza ngesingeniso sale ndaba emfishane. Bhala amaphuzu AMABILI. (2) 7.2.6 Ucabanga ukuthi yimuphi umyalezo umbhali awedlulisela emphakathini ngesigameko sikaRebecca kule ndaba? (2) 7.2.7 Shono ukuthi ngubani umlingiswa oqavile/omkhulu kule ndaba bese wesekela ngephuzu ELILODWA. (2) 7.2.8 Umbhali ukwazile yini ukulandela umgomo wokuqoqeka kwendawo kule ndaba emfishane? (2) 7.2.9 Ngokucabanga kwakho kuyisenzo esincomekayo yini esikhathini samanje ukuthi insizwa iganwe ngenhloso yokuthi umakoti azosiza umamezala? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU. (3) AMAMAKI ESIQEPHU C: 35 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 26 DBE/Novemba 2019 NSC ISIQEPHU D: IZINKONDLO AMAHLOKOHLOKO/IZINKWAZI ZOTHUKELA – EJ Mhlanga no JJ Thwala Kulesi siqephu uzophendula YOMIBILI imibuzo: UMBUZO 8.1 NOMBUZO 8.2. UMBUZO 8 8.1 Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. Phansi – LMMS Madondo 1 Umhlaba ungumhlaba ngokuhlaba 2 Uwuhloniphe uwukhonze uyakukuhlonipha 3 Ubazonda kabi abazazi ukuhlakanipha. 4 Lunye kuwo uhambo 5 Impinda ayikho. 6 Sinye kuwo isikhathi 7 Sifushane asenele 8 Ubupigogo nobusakabuli buyaqedwa 9 Bushazwe yizangqotho nemishazo yomhlaba 10 Omahlalothini abantengenyekayo ntengentenge 11 Bawe bhu bahuhuluze okwamahobosha 12 Abaqhwakazela phezul' onontandakubukwa 13 Baphenduk' izinqibi kugayingane imilomo 14 Osemuva limshwibe shwi limbeke phambili 15 Ngentobeko yobuphansi okwezintuthwane 16 Ubephansi nangenzolo ezothile yobuntu. 8.1.1 Yiliphi igama elisemgqeni woku-1 elikhombisa ukuthi akulula ukuphila emhlabeni? (1) 8.1.2 Shono isifenqo esitholakala emgqeni wesi-3. (2) 8.1.3 Bhala umugqa wesi-6 nowesi-7, udwebele izinhlamvu eziletha imvumelwano bese usho ukuthi luhlobo luni lwayo. (2) 8.1.4 Bhala umugqa osenkondlweni oqukethe incazelo yokuthi akufuneki ukuziqhenya nokuziphakamisa uma uphila emhlabeni. (2) 8.1.5 Tomula izenzukuthi EZIMBILI ezinencazelo/umqondo wokunyakaza kule nkondlo. (2) 8.1.6 Xoxa ngamaphuzu AMABILI okushiwo imbongi ngokucashile emigqeni we-12 kuya kowe-14. (2) 8.1.7 Siyanensa noma siyashesha yini isigqi sale nkondlo? Sekela impendulo yakho. (2) 8.1.8 Funda umugqa we-15 nowe-16, bese usho ukuthi yimuphi ovulekile nesizathu salokho. (2) 8.1.9 Uyavumelana yini nokuthi imbongi iphumelele ukwedlulisa umyalezo wayo ngale nkondlo? Bhala umyalezo bese uwuchaza ngephuzu ELILODWA. (3) KANYE Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 27 DBE/Novemba 2019 NSC 8.2 Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela. Kuyosala Izibongo – T Qwabe 1 Wayengathethi manga okaNdaba 2 Ngesikhathi ethi ziyofa izinsizwa kusale izibongo. 3 Kulamathafa ezwe lethu kwake kwaphila izinsizwa, 4 Ezazigijima mzila munye nezinyoka ezibulalayo, 5 Zibhukuda mfula munye nezingwenya ezibulalayo, 6 Zibanga amaqele namabhubesi abulalayo, 7 Zidwanguza amahlathi nezingwe ezibulalayo. 8 Ekuhambeni kwami nginqamula izwe lakithi, 9 Ngibona inhlaba imile ngezinyawo ihlobile, 10 Namatshe elele ngezisu elanda ezasendulo, 11 Notshani kukhwele ngezidindi kukhinindelana ezasendulo, 12 Kuyaye kube sengathi ngamehlo ami, 13 Ngibona amaqhawe akithi evunule ngamabheshu, 14 Ezandleni ebambe amahawu amaqhabanga namaklwa, 15 Ezinyaweni embethe ukushesha okungathi okombani, 16 Esho ingoma yempi esenukelwa yigazi, 17 Edinwe evevezela okweminyovu ngokudlokodlwa ehlweni. 18 Ngiwabona ethi shalushalu, 19 Egane unwabu ngifung', uNonhlanhla kababa, 20 Elwa engakhokhi moya noma seyaphela impi, 21 Elwa ngemimoya ekhathazekile ngoba engagezwanga, 22 Futhi kungekho namunye owathi shwele. 8.2.1 Yiliphi igama elisemgqeni woku-1 elisho ukukhuluma? (1) 8.2.2 Esitanzeni soku-1 tomula imigqa EMIBILI enokuxhumana maphakathi bese udwebela amagama akhombisa ukuxhumana. (2) 8.2.3 Bhala imigqa EMIBILI esesitanzeni soku-1 esho ukuthi lezi zinsizwa zazinesibindi. (2) 8.2.4 Yisho uhlobo lwefanamsindo olutshengiswe emgqeni we-10. (1) 8.2.5 Bhala OKUKODWA okungakhulumi okwabonwa yimbongi esitanzeni sesi-2. Yisho ukuthi yini engajwayelekile okwakuyenza. (2) 8.2.6 Bhala izinzwa EZIMBILI eziqukethwe yilo mugqa otonyulwe enkondlweni: 'Esho ingoma yempi esenukelwa yigazi.' (2) 8.2.7 Ichazani imbongi ngesimo sokukhuluma esisemgqeni we-15 kule nkondlo? (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 28 DBE/Novemba 2019 NSC 8.2.8 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo: Igama elithi shalushalu lisho ... A ukuthathela ngejubane. B ukudinwa kakhulu. C ukuhamba kancane. D ukwedlula ushesha. (1) 8.2.9 Imbongi iyazwelana nesimo esavelela lezi zinsizwa ekhuluma ngazo. Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI ubhekise esitanzeni sokugcina. (2) 8.2.10 Ngokubona kwakho kuhle yini ukuthi imbongi income abesilisa kuphela kule nkondlo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2) AMAMAKI ESIQEPHU D: 35 AMAMAKI ESEWONKE: 70 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiZulu FAL

View all