Skip to content
Question paper

Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2025 QP (isiZulu)

Grade 12 Isizulu Fal Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2025 (isiZulu), 26 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Subject: Isizulu FalGrade 12202526 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA LE-12 ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LESIBILI (P2) LWEZI 2025 UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA AMAMAKI: 70 Lo mhlahlandlela unamakhasi angama-26. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 2 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA: • Ohlolwayo akufanele aphendule imibuzo engaphezulu kowodwa ngohlobo olufanayo lombhalo. • Uma umfundi enikeze izimpendulo ezimbili, maka eyokuqala bese ungayinaki elandelayo. • Uma izinombolo zezimpendulo zingahleliwe ngendlela efanele, maka ngokwememo. • Uma iphutha lesipelingi liphazamisa umqondo, ayingamukelwa leyo mpendulo. Uma lingawuphazamisi umqondo, ayamukelwe impendulo. • Uma ohlolwayo engabasebenzisi onokucaphuna lapho kuthiwe akacaphune khona, ungamjezisi ngalokho. • Emibuzweni evulekile, akunganikwa mamaki ngoYEBO/CHA noma NGIYAVUMA/ ANGIVUMI. Kanjalo futhi akukho mamaki okumele anikezwe ngoYIQINISO/ AKULONA IQINISO noma UMBONO/IQINISO. Kumele kugxilwe kulokhu okwesekelwa ngakho impendulo. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa Ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 3 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka ISIQEPHU A: INOVELI ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa UMBUZO 1 ISIQESHANA A 1.1 Ukuze insizi ihlangane ezinhlanganweni zomzimba ilwe nesifo.√/Ngenxa yokuthi isifo sesigcwele wonke umzimba. √ (1) 1.2 Wawuzokwenza igazi lihlanzeke ngaphansi nangaphezulu. √√ (2) 1.3 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: UNtshingila wayengakwazi ukusiza uNonkamfela ngoba: • Izidumbu zazingasahlinzwa lapho ayesebenza khona, zase zithunyelwa eNgwelezane. √/ • Abelungu ababesanda kuqala emsebenzini babeqaphelisisa. √/ • Kwase kunefomu eligcwaliswayo uma umuntu ezolanda isidumbu somuntu wakubo eliqinisekisa ukuthi usithole sinjengoba asishiya yini. √ (2) 1.4 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • UZabalaza wayemthemba uNomgedla. √/ • Babehlobene ngokwegazi. √/ • UNomgedla wayeyiqhikiza likaNokulindela ngakho-ke kwakungeke kusolise uma emvakashela kubo. √ (2) 1.5 B√/Ukuxoxa indaba. √ (1) 1.6 1.6.1 B√/ Ubaba kaSandanezwe. √ (1) 1.6.2 D√/ UMacingwane.√ (1) 1.6.3 A√/ Inkosi yesizwe sakwaMadlebe.√ (1) 1.6.4 C√/ Isoka likaSebenzile.√ (1) 1.7 Umuntu ubulawe yimi. √√ (2) 1.8 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • USandanezwe wayefisa ukuyobabona ekhaya. √√/ • Wayefisa ukuyobona uNokulindela njengoba wayehambe engavalelisanga kuyena. √√/ • Wayefisa ukuyolanda nenkokhelo eyayisasilele ekulashweni kwakhe. √√/ • Yayingekho inqubekela phambili ekwelashweni kwakhe ngoba kwakusalindwe imithi eyayizolandwa ePutukezi kwaLomahasha. √√ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 4 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 1.9 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Indaba yonke kusukela ekuqaleni esingenisweni ikhuluma ngaye nenkinga abhekene nayo. √/ • Ukukhula kodweshu kuyamthinta endabeni yonke. √/ • Zonke izigameko zizungeza kuyena kusuka indaba iqala ize iyophetha. √/ • Uma engakhishwa kule noveli indaba ngeke iqhubeke. √ (2) 1.10 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: Ngicabanga ukuthi wayengathembekile ngoba: • Wayeqonywa yizintombi ezahlukene ngesikhathi esebenza emkhunjini waze watheleleka ngesifo sengculazi. √√/ • Isenzo sakhe sokulala nezintombi ezahlukene sasibeka bonke abantu ayethendana nabo engozini yokungenwa izifo zocansi. √√/ (2) KANYE ISIQESHANA B 1.11 Wayinikeza imithi √/ intando√/ amabhodlelana amabili √ (1) 1.12 UButhelezi. √ (1) 1.13 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Bobabili bayizinyanga ezilapha ngamakhambi esintu. √√/ • Bobabili babesebenza ngabantu. √√/ • Bobabili baqala ngokumhlolela uSandanezwe ngaphambi kokumelapha.√√/ • Bobabili bazama ukulapha uSandanezwe kodwa behluleka. √√ (2) 1.14 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Umbhali wale noveli usivezela ukwethembeka kukaNokulindela owahlala elinde isoka lakhe elalingabhali limazise ngokuqhubeka empilweni yalo. √/ • UZondiwe wayethembekile kumzala wakhe uSandanezwe wameseka kwaze kwaba sekugcineni. √/ • Umama kaSandanezwe wayethembekile enkolweni yakhe yobuKristu, engaguquguquki kulokho akholelwa kukho. √/ • USebenzile wayethembekile ngoba walinda isoka lakhe uKhumbulani yize lase lihambe isikhathi eside lingabhali. √/ • Umnumzane wayethembekile ngoba walithetha ngobuqotho icala loZabalaza noNomgedla lokuthakatha uNokulindela. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2) 1.15 • Emva kokuba uZabalaza nezinsizwa zangakubo behlekise ngokugula kukaSandanezwe, ngosuku uSandanezwe ahlangana ngalo noZabalaza esehamba yedwa bahilizisana bagcina ngokulwa. Lokhu kulukhulisa ngesivinini udweshu. √/ • Ngenxa yokuthi uZabalaza wehlulwa uSandanezwe ngesikhathi belwa ngezinduku, uZabalaza wathatha isinqumo sokuziphindiselela kuSandanezwe ngokufakela uNokulindela umuthi wentando lokhu kwadala ukuthi uNomgedla axoshwa uMchunu. Lokhu wakwenza ngoba efuna ukubhidliza uthando lwabo okwenza ukuthi kulukhulise ngesivinini udweshu. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 5 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 1.16 Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo: Ngangiyomeluleka ngokuthi: • Akehlise umoya alinde lokho azokuzwa ngesoka lakhe angalaleli muntu omunye omtshela ngalo. √/ • Akabe nokuzethemba angasheshi alahlekelwe ithemba ngesimo abhekene naso. √/ • Akabonisane nomama wakhe ngoba naye angameluleka ngeziyalo ezakhayo. √/ • Akaqhubeke alinde isoka lakhe njengoba nami ngilinde elami isoka uKhumbulani. √/ • Akashiye phansi aqhubeke nempilo yakhe. √/ • Uma esenesiqiniseko sokuthi uSandanezwe uphethwe yingculazi kuyoba kuhle ukuthi amshiye ukuze asindise impilo yakhe. √/ • Akasebenzise ijazi lomkhwenyana. √/ • Ayohlola isimo sakhe sempilo emtholampilo. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3) 1.17 Izimpendulo ziyokwehluka: Abathi kuyisenzo esibi bayothi sibi ngoba: Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Ukungamtsheli iqiniso kwenza uSandanezwe ahlalele ethembeni elingekho lokuthi uzolapheka. √/ • Ngalesi sikhathi ehleli kwaNonkamfela isifo sasiqhubekela phambili kunokuthi sidambe. √/ • Wamchithela isikhathi ngoba ukube washeshe walazi iqiniso wayezohamba ayozama usizo lokwelashwa kwenye indawo √/ • Wamumoshela imali ngoba ukube washeshe walazi iqiniso wayengeke akhokhele usizo angalutholanga. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) NOMA Abathi kuyisenzo esihle bayothi sihle ngoba: Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • USandanezwe wayengalahlekelwa yithemba ukuthi inyanga abebeke kuyo wonke amathemba akhe ingeke isakwazi ukumelapha. √/ • Kwakungathunaza igama lakhe uNonkamfela ukuthi kunesifo ahlulekayo ukuselapha. √/ • Kwakungadala ingxabano phakathi kwabo, uSandanezwe agcine esefuna ukubuyiselwa imali yakhe. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 6 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 1.18 Umbhali umqambe kahle umlingiswa onguNokulindela ngoba: • Igama lakhe lihambisana kahle nalokho okwenzeka emndenini wakhe ngaphambi kokuba azalwe, emuva komshado kwabathatha isikhathi eside abazali bengabatholi abantwana baze bathola yena nokuyiyona ngane yabo kuphela. Bamqamba leli gama ngoba babemlindele eside isikhathi. √√/ • UNokulindela walilandela igama lakhe ngoba wakwazi ukulinda uSandanezwe isoka lakhe elaligula. √√ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) [35] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 7 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka UMBUZO 2 KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu ISIQESHANA C 2.1 Yingoba wayefundisa izingane zakhe. √ (1) 2.2 Wahlaselwa ukufa. √ √ (2) 2.3 UManyoba washiya umsebenzi ngoba: Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Wayesabela impilo yakhe emuva kokubona amadoda amane ephosa enye indoda emgodini√/ • Impilo yakhe yayingasaphephile ngenxa yokuthi la madoda ambona abe esemjaha efuna ukumbulala √/ • Wayengeke akwazi ukuwabophisa la madoda ngoba wayengawabonanga kahle ukuthi angobani. √ (2) 2.4 • Wayesebenza ngokuzikhandla. √ • Wayengalibali ukukhuluma izindaba ngesikhathi somsebenzi.√ (2) 2.5 B√/Ukugwazeka ngaphakathi emzimbeni. √ (1) 2.6 2.6.1 B√/ Indodakazi kaManyoba.√ (1) 2.6.2 D√/ UMaGatsheni.√ (1) 2.6.3 A√/ Inkosi yesizwe saseMaChunwini.√ (1) 2.6.4 C√/ Ushade noMaNgubane.√ (1) 2.7 Kwavele kwafana kwangaba nalushintsho. √√/Isimo saqhubeka nokuba sibi.√√ (2) 2.8 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Wayengafuni ukuthi izingane zakhe zisebenze isithupha. √√/ • Wayefuna ukuthi izingane zakhe zifunde ngoba zazingeke zilithole ithuba lokufunda ukuba zazihlala epulazini. √√/ • Wayefuna ukuba nendawo enkulu ethi yena ukuze akwazi ukufuya nokulima.√√ (2) 2.9 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Indaba yonke kusukela ekuqaleni esingenisweni ikhuluma ngaye nenkinga abhekene nayo. √/ • Ukukhula kodweshu kuyamthinta endabeni yonke. √/ • Zonke izigameko zizungeza kuyena kusuka indaba iqala ize iyophetha. √/ • Uma engakhishwa kule noveli indaba ngeke iqhubeke. √ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 8 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 2.10 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: Ngicabanga ukuthi wayethembekile ngoba: • Wakwazi ukuhlala alinde uManyoba ngesikhathi eyosebenza. √√/ • Akazange abe nobunye ubudlelwane. √√ (2) KANYE ISIQESHANA D 2.11 Yingoba uMaNdlovu wathatha iketela elinamanzi abilayo efuna ukumthela ngawo. √ (1) 2.12 UMchunu. √ (1) 2.13 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Bobabili bangamadodana kaManyoba. √√/ • Bobabili bafunda befundiswa nguyise baze baba neziqu. √√/ • Bobabili basebenza kahle, uFanyana unguthisha; uBheki ungumcwaningi wamabhuku ezinkampanini ezinkulu. √√/ • Bobabili bangenelela ngenkathi kuhlukaniswa abazali bengahambisani nalowo mbono wabafowabo. √√/ • Bobabili banemizi edolobheni. √√ (2) 2.14 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Ukubekezela kukaManyoba esebenza isithupha aze ayothola umsebenzi ongcono eGoli. √/ • Amadodana kaManyoba abekezela esikoleni aze aqeda. √/ • UMaNdlovu wabekezela ngesikhathi ethandana noManyoba kwaze kwafika isikhathi sokuthi amlobole. √/ • UMaNdlovu wabekezelela umakoti wakwakhe owayengathandi ukuba athandaze emzini wakhe. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2) 2.15 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Ngesikhathi uMaNene etshela uFanyana ukuthi akathandi uMaNdlovu athandaze emzini wabo, kwaba nokuphikisana phakathi kwabo. √/ • Silukhulisa ngesivivini udweshu lwangaphandle phakathi kukaMaNene noMaNdlovu ngoba base behlala ngokuxabana njalo kungasekho ukuthula. √/ • Ingxabano phakathi kukaManene noMaNdlovu yaze yangenwa nawuThembaluhle owayekhombisa ukungamhloniphi ugogo wakhe. √/ • Abanye omakhelwane bakaFanyana babengasamthandisisi kahle ngenxa yalesi senzo sikaMaNene sokuhlukumeza umamezala wakhe. √ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 9 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 2.16 Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo: • Ngangiyothi abaphathe kahle umuntu omdala ngoba lokho kungabalethela izibusiso empilweni. √/ • Ngangiyothi abathole izinto ezimjabulisayo uMchunu ukuze bamazi kangcono njengobaba wabo. √/ • Ngangiyothi abenze umzamo wokuthi uMchunu noMaNdlovu bahlale ndawonye. √/ • Ngangiyothi kumele uMchunu noMaNdlovu babuyele ekhaya labo, amadodana abo abalethele ukudla nyanga zonke. √/ • Ngangiyothi abamnakekele, bamwashele ahlale ehlanzekile. √/ • Ngangiyothi abamthengele amaphephandaba ukuze ezofunda angabi nesizungu. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3) 2.17 Izimpendulo ziyokwehluka: Abathi kuyisenzo esihle bayothi sihle ngoba: Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Uma sebelotsholelwe basuke bezokwazi ukukhulisa umndeni. √/ • Indodana ingashesha ukushadelwa yize ingenawo amandla. √/ • Kungaba isibonelo esihle emadodaneni nawo enze njalo esizukulwaneni esizayo. √/ • Indodana ingaba nemali eyanele yokuthi iziqalele owayo umuzi emva kokushada. √ NOMA Abathi kuyisenzo esibi bayothi sibi ngoba: Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Akuwafundisi amadodana ukukwazi ukuzimela√/ • Kufaka ingcindezi kuloyo olotsholelwayo ngoba kungenzeka ukuthi usuke engakakulungeli ukushada nokuqala umndeni. √/ • Amadodana ngeke abe nokuwazisa lowo mshado. √/ • Amadodana ngeke athole ukuhlonishwa amakhosikazi awo. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) 2.18 Umbhali umqambe kahle umlingiswa onguThembaluhle ngoba: • Igama lakhe lihambisana kahle nezifiso nethemba lokuthi ekukhuleni kwakhe uzokwenza izenzo ezinhle ezizojabulisa abazali bakhe. √√ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) [35] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 10 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka UMBUZO 3: UMSHADO – N Zulu ISIQESHANA E 3.1 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Wayephatheke kabi ngokusha kwezimpahla zakhe. √/ • Wayecabanga ukuthi unina wakhe uzothini uma ezovakashelwa uTholakele. √ (1) 3.2 Wacasulwa uhleko lukaSifiso. √√ (2) 3.3 UBhekani wayengathandi ukuya ezangomeni ngoba: • Wayebona ukuthi ukuhambela abantu ababonayo kuzomehlisa isithunzi njengothisha. √/ • Wezwa ngomngani wakhe ukuthi kunesangoma owawuthi uma uqala ukufika kuso sikubalele bonke abantu abakhulu esesake sabasiza. Ngakho- ke wayengafuni ukuthi naye angene kulabo ababalwa yisangoma.√ (2) 3.4 • Wayengakwazi ukusisebenzisa. √ • Wayengeke akwazi ukusifihlela uTholakele ngoba wayengumuntu oqaphelisisayo.√ (2) 3.5 B√/Imbelesele. √ (1) 3.6 3.6.1 B√ / Unguthisha. √ (1) 3.6.2 D√ / Usebenza noBhekani. √ (1) 3.6.3 A√ / Akezwani nento ebhedayo. √ (1) 3.6.4 C√ / Udayisa izibhamu/oqhwasha. √ (1) 3.7 Zonke izinto zihamba kahle√√/ azikho izinkinga. √√ (2) 3.8 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • UTholakele wayesaba ukuthi uyise uzotshela abakhongi bayomlobola emzini lapho ayegane khona. √/ • UTholakele, uZenze noPamella babefuna ukuzithathela bona ilobolo bayozidlela. √/ • UTholakele wayefuna ukuthi kuqolwe uBhekani ngokubiza imali enkulu yelobolo. √/ • Wayesaba ukuthi abakubo babengeke balemukele ilobolo njengoba wayesazilile. √/ • Wayesaba ukuthi abakubo bazomphindisela emzini ukuze angenwe uBhatomu. √ (2) 3.9 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Indaba yonke kusukela ekuqaleni esingenisweni ikhuluma ngaye nenkinga abhekene nayo. √/ • Ukukhula kodweshu kuyamthinta endabeni yonke. √/ • Zonke izigameko zizungeza kuyena kusuka indaba iqala ize iyophetha. √/ • Uma engakhishwa kule noveli indaba ngeke iqhubeke. √ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 11 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 3.10 Izimpendulo ziyokwehluka: Abanye bayothi: Ngicabanga ukuthi wayengathembekile ngoba: UBhekani wayethandana noLindiwe noTholakele ngesikhathi esisodwa. √√ NOMA Abanye bayothi: Ngicabanga ukuthi wayethembekile ngoba: • Konke uBhekani akusho kusukela eqala ebona uTholakele wakufeza njengoba kwaze kwafika ilanga lomshado. √√/ • Akamfihlelanga uLindiwe ukuthi uyashada ngenkathi emcela ukuthi amvumele eze emshadweni wakhe. √√/ • Akabafihlelanga bonke ababengathandi ukuthi ashade uTholi (unina, umalume nozakwabo) ukuthi ufuna ukushada nomuntu amthandayo. √√ (2) KANYE ISIQESHANA F 3.11 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Ukungafiki kukamakoti ngesikhathi. √/ • Ukungabiki kwabo (oTholakele) uma kukhona ingxaki. √/ • Ukumemeza kukayise kaTholakele ebuza ngelobolo lalo makoti. √ (1) 3.12 UPamella. √ (1) 3.13 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Bobabili babengahambisani nokuthi uBhekani ashade noTholakele. √√/ • Bobabili babekholelwa kakhulu emasikweni esintu. √√/ • Bobabili babengamalungu omndeni kaBhekani. √√ (2) 3.14 • Umbhali wale noveli usikhombisa umlingiswa onguTholakele othanda imali kakhulu, uze aboleke imali eyizinkulungwane ezintathu kuBhekani nokwaphetha ngokuthi angayibuyisi. √ • Ngakolunye uhlangothi uTholakele, uZenze noPamella nabo bakhombisa uthando lwemali ngoba babedayisa izidakamizwa benza nobugebengu bemali yomgunyathi. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2) 3.15 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Emuva kokulwa noBhatomu, uBhekani waba nentshisekelo enkulu yokufuna ukushada noTholakele lokho kwakhulisa ngesivinini udweshu. √/ • Ngesikhathi uBhatomu elwa noBhekani kwaze kwaphuma nomakhelwane bezolamula. √/ • Ngesikhathi uBhekani ephuma ukuyobona uTholakele esibhedlela wahlaselwa uBhatomu nabangani bakhe. Wasindiswa ukubaleka. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 12 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 3.16 Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo: • Ngangiyothi angalilahli ithemba ngoba kungenzeka agcine ebuya uyise wengane. √/ • Ngangiyothi akaqhubeke nomsebenzi ukuze akwazi ukondla ingane yakhe. √/ • Ngangiyothi angalilahli ithemba ngoba impilo ingaqhubeka yize engekho uyise wengane. √/ • Ngangiyothi angakukhipheli ukudinwa kwakhe enganeni ngenxa yesenzo sikayise. √/ • Ngangiyothi akadlulele phambili kungenzeka agcine emtholile umuntu ongubambo lwakhe. √/ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3) 3.17 Izimpendulo ziyokwehluka: Abathi kuyisenzo esihle bayothi sihle ngoba: Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Abazali basuke sebenesipiliyoni sasemshadweni. √/ • Abazali basuke benolwazi olunzulu ngezinto ezilungele izingane zabo. √/ • Ezinye izingane zihlala nabazali bazo uma sezishadile ngakho-ke kuyasiza ukuthi abazali babe nezwi mayelana nohlobo lomuntu abangathanda ukuhlalisana naye. √/ • Esizweni sabantu abamnyama indaba yomshado akuyona into yomuntu oyedwa, into ehlanganisa umndeni wonke ngakho-ke kuyasiza ukuthola uvo lwabazali. √ NOMA Abathi kuyisenzo esibi bayothi sibi ngoba: Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Asifundisi izingane ukwazi ukuzimela. √/ • Kufaka ingcindezi ezinganeni ngoba zisuke zizibone ziphoqekile ukuhlala nomuntu ezingamthandi. √/ • Izingane ngeke zibahloniphe abantu abashade nazo ngenxa yokuthi labo bantu basuke bekhethwe abazali bazo. √/ • Isisekelo somshado uthando. Uma lungekho uthando lowo mshado ufana nento efile. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) 3.18 Umbhali umqambe kahle umlingiswa onguZenze ngoba: Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • UZenze uqhasha njengezenze utholakala yonke indawo. √√/ • UZenze uncinza uBhekani izimali njengezenze. √√ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) [35] AMAMAKI ESIQEPHU A: 35 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 13 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka ISIQEPHU B: UMDLALO UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi ISIQESHANA G 4.1 4.1.1 Iqiniso √ (1) 4.1.2 Akulona iqiniso √ (1) 4.1.3 Iqiniso √ (1) 4.1.4 Akulona iqiniso √ (1) 4.2 • UDlamini wafika nesigejana samadoda lapho kwakubanjelwe khona umhlangano wentuthuko ngenhloso yokuzosabisa abantu. √/ • Ngesikhathi uMbandlwa ephumela ngaphandle eyobiza abantu ukuba bangene emhlanganweni, uDlamini washaya uMbandlwa ngenduku ekhanda. √ (2) 4.3 A √/Ukubuza into esobala.√ (1) 4.4 4.4.1 C√/ Unogada wenkosi. √ 4.4.2 D√/ Umhlangano wentuthuko. √ 4.4.3 B√/ Umfundisi wendawo. √ 4.4.4 E√/ Lwalungafakwa lubuya nodaka. √ 4.4.5 A√/ Inkosikazi kaDlamini.√ (5) 4.5 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Isimo sezombusazwe yisona esadala ukuthi kube nokushayisana phakathi kwabaholi endaweni. Ikhansela elalikhethwe ngokwentando yeningi lalizibona lingcono kunenkosi ngakho-ke lalingazimisele ukuthathisa enkosini uma lizoba nemihlangano.√√/ • Isimo sezombusazwe yisona esaba nomthelela wokuthi abantu bahlukane phakathi; kwakukhona uhlangothi oluhambisana nenkosi kanti olunye uhlangothi lwalweseka ikhansela.√√/ • Isimo sokuthi abaholi babevuma ukulawulwa amashoshozela sadala ukuthi lungabi khona uzinzo kule ndawo. √√/ • Ngesikhathi kungena intando yeningi uHulumeni akazange azihluphe ngokushaya umthetho omayelana namandla amakhosi ezindaweni zasemakhaya. Lokhu kwenza ukuthi kube nokushayisana phakathi kwenkosi uShandu nekhansela uDuma. √√ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 14 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 4.6 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • UMbandlwa ungumqhathi noma ishoshozela kulo mdlalo. √/ • UMbandlwa wayesebenzisa isikhundla sakhe sokuba unobhala wekhansela ukuhlohla uDuma ukuthi angayihloniphi inkosi uShandu. √/ • UMbandlwa noDuma babebamba imihlangano endaweni yenkosi ngaphandle kokuyazisa, lokhu kwakudala udungunyane esizweni senkosi.√/ • UMbandlwa wayegqugquzela udlame nokungezwani esizweni senkosi. √ (2) 4.7 4.7.1 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Le ndaba yenzeka endaweni yasemakhaya ngoba kukhona abaholi bendabuko okuyinkosi nezinduna zayo.√/ • Le ndaba yenzeka endaweni yasemakhaya ngoba intuthuko ayibonwa abantu abanabo ompompi bamanzi nomgwaqo wakhona uwubhuqu. √/ • Le ndaba yenzeka endaweni yasemakhaya ngoba abantu abawakhokheli amaleyithi. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) 4.7.2 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Umlandi usivezela okwenzeka ngaphambi kokuba umdlalo uqale, ugcwalisa izikhala ngokusilandisa kabanzi ngomlingiswa othile. √/ • Umlandi usichazela ngesimo senkundla okudlalelwa kuyo aphinde asinikeze nemiyalelo yokwenzeka enkundleni.√/ • Umlandi usebenzisa amagama akubakaki/imiyalelo yasenkundleni abhalwe ngomalukeke ukusichazela ngesimo sabadlali neminyakazo yabo ngesikhathi bekhuluma. √ (2) KANYE ISIQESHANA H 4.8 Basemzini wenkosi uShandu.√ (1) 4.9 UDlamini√/Induna yenkosi√/Umkhwenyana kaMaMsomi√ (1) 4.10 • Kufa abantu, uDlamini ubulawa kabuhlungu nomndeni wakhe wonke kwaze kwashiswa nomuzi wakhe. √/ • UMbandlwa naye uyashona ngenxa yalolu dlame oluqhubeka endaweni kanti uDuma usinda ngokulambisa abantu befuna ukumsoconga. √ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 15 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 4.11 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Wayeqonde ukuthi into eyenza uDuma ahluleke ukwenza umsebenzi wakhe ngempumelelo ukungawuqondi umehluko phakathi kwendawo yasemakhaya neyaselokishini. √√/ • Amakhansela aphethe ezindaweni zasemakhaya isimo siyawaphoqa ukuthi asebenzisane namakhosi ekuletheni izinhlelo zentuthuko endaweni. √√/ • Amakhansela asebenzela ezindaweni zasemalokishini ayakwazi ukuzithathela izinqumo ngaphandle kokuxhumana nabanye abaholi endaweni. √√ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) 4.12 Uvuthondaba lulapho kunomhlangano wokuthelelana amanzi. UMfundisi uMazongolo wayephethe lowo mhlangano. Inkosi yayisesibhedlela ngalolu suku yingakho-ke yabhala incwadi eyafundwa kulo mhlangano. Kulo mhlangano osopolitiki, isikhulu sikaHulumeni kanye nesizwe sonke bavumelana ngokuthi kube khona uxolo. √√ (2) 4.13 Ukuziphatha kukaDuma akuhambisani nendlela umholi okhethwe ngabantu okumele aziphathe ngayo ngoba: Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Wayengesona isibonelo esihle kubantu abaholayo. √√/ • Wayengabahloniphi abanye abaholi abakhona endaweni. √√/ • Wayengafuni ukulalela imibono ephambene nalokhu okwakucatshangwa uyena. √√/ • Wayevumela ukulawulwa ngunobhala wakhe uMbandlwa engaboni noma esemdukisa. √√/ • Wayengenandaba nokuchitheka kwegazi endaweni. √√ • Wayengabalaleli abantu abasezikhundleni eziphezulu enhlanganweni yakhe. √√ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) 4.14 Angivumelani ngoba: Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Esingenisweni salo mdlalo uMaShezi ukhombisa ngokusobala ukuthi akayihloniphi inkosi ngoba unenkolelo yokuthi amakhosi asephelelwe yisikhathi. √√/ • UMaShezi uhlohla uDuma ukuthi angaceli enkosini uma ezobiza umhlangano. √√ (2) 4.15 Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo: • Umbhali uwuphethe kahle ngovuthondaba lo mdlalo njengoba uphethe sekunomhlangano woxolo.√/ • Umbhali wenze isiqiniseko sokuthi inkinga yommeleli eyethulwe esingenisweni iyaxazululeka esiphethweni salo mdlalo.√/ • Umbhali uphumelele ukuwuphetha kahle lo mdlalo ngoba akasishiyanga nemibuzo eminingi engaphendulwanga.√/ • Umbhali uphumelele ukuwuphetha kahle lo mdlalo ngoba ukwazile ukusishiya nomyalezo wokubekezelelana ukuze intando yeningi isebenze.√ (3) [35] NOMA Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 16 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele ISIQESHANA I 5.1 5.1.1 Iqiniso√ (1) 5.1.2 Akulona iqiniso√ (1) 5.1.3 Iqiniso√ (1) 5.1.4 Akulona iqiniso√ (1) 5.2 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Kwafika uSonto endlini yesonto lapho kwakuhlala khona uMfundisi, esengaphakathi wakhipha isibhamu wafuna imali yomnikelo ngenkani kuMfundisi. √/ • Emuva kokuba uSonto eyitholile imali wadubula uMfundisi wamshiya ezitshela ukuthi ushonile. √/ • Ngenxa yokuthi abomthetho babenenkolelo yokuthi uMaNsibande nguye owagcina ukubona uMfundisi ngobusuku adutshulwa ngabo bathatha isinqumo sokumbopha. √ (2) 5.3 A√/ukukhala kakhulu.√ (1) 5.4 5.4.1 C√/ Umfundisi wendawo. √ 5.4.2 D√/ Isigebengu. √ 5.4.3 B√/ Ingane kaMbhele. √ 5.4.4 E√/ Wayesebenza ebhange. √ 5.4.5 A√/ Umakhelwane kaMbhele. √ (5) 5.5 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Isimo sokuthanda imali ngokweqile senza ukuthi uSonto aqashe uMthofi ukuba ambulalele uMaNtuli ukuze kungene yena emafutheni/emalini. √√/ • Isimo sokuthanda imali ngokweqile senza ukuthi oMthofi bavumele phezulu uma beqashwa ukuyosoconga uMbhele. √√/ • Isimo sokuthanda imali ngokweqile senza ukuthi uDlamini antshontshe imali ayayifihlwe uSonto egcekeni lakwakhe. √√/ • Isimo sokuthanda imali senza ukuthi uDlamini acele imali njalo uma esiza uMbhele. (2) 5.6 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • UNhleko ubambe iqhaza lokuba ngumseshi onesineke somsebenzi wakhe.√/ • UNhleko ungumseshi owenzisisayo umsebenzi wakhe, uyakwazi ukulandela abasolwa lize liphume lonke iqiniso.√/ • UNhleko ubambe iqhaza elikhulu lokwenza isiqiniseko sokuthi bonke abenzi bobubi bayajeza.√/ • UNhleko ubambe iqhaza lokuqeda nya ngobugebengu kule ndawo okuhlala kuyo abakwaMbhele.√ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 17 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 5.7 5.7.1 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Le ndaba yenzeka endaweni yasedolobheni ngoba imizi isondelene, uDlamini wayekwazi ukubona yonke into eyenzeka kwaMbhele ebe ekwakhe. √/ • Kunobugebengu obuningi obuvamise emadolobheni.√/ • Ngesikhathi uSonto etshela uZinhle ukuthi usezoya kohlala kwagogo, uZinhle waphendula ngokuthi akathandi ukuyofunda emapulazini. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) 5.7.2 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Umlandi usivezela okwenzeka ngaphambi kokuba umdlalo uqale, ugcwalisa izikhala ngokusilandisa kabanzi ngomlingiswa othile. √/ • Umlandi usichazela ngesimo senkundla okudlalelwa kuyo aphinde asinikeze nemiyalelo yokwenzeka enkundleni.√/ • Umlandi usebenzisa amagama akubakaki abhalwe ngomalukeke ukusichazela ngesimo sabadlali neminyakazo yabo ngesikhathi bekhuluma.√ (2) KANYE ISIQESHANA J 5.8 Kubo kaSonto√/KwaMaMkhize√ (1) 5.9 Unina kaSonto√/Umkhwekazi kaMbhele√/Ugogo kaZinhle√ (1) 5.10 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Isimo sibi kule ndawo, kunobugebengu; uSonto wathenga uMthofi ukuthi abulale inkosikazi kaMbhele yokuqala uMaNtuli. √/ • UMbhele wadutshulwa emva kwalokho washiswa waba ngumlotha. √/ • USonto wadubula uMfundisi owagcina ngokushona. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) 5.11 UMaNsibande wayeqonde ukuthi njengoba uMfundisi wayesephapheme esibhedlela wayesezokwazi ukukhuluma iqiniso, asho ukuthi wadutshulwa ngubani.√√ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 18 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 5.12 Uvuthondaba lulapho uNhleko efica uMthofi noToronto besemzini kaSonto wakwazi ukuthola iqiniso lonke ngalokhu okwakubahlanganisa noSonto. √√ (2) 5.13 Ukuziphatha kukaMthofi akuhambisani nendlela umuntu ophume ngoshwele ejele okufanele aziphathe ngayo ngoba: Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Waqhubeka nobugebengu okuwuphawu lokungawuhloniphi umthetho. √√/ • Emva kokuphuma kwakhe ejele wahamba wayosabisa uSonto ngesibhamu. √√/ • Wabulala uMbhele yize ayephume ngoshwele ejele. √√/ • Wayengena emzini kaMbhele elengise isibhamu. √√ (2) 5.14 Angivumelani ngoba: Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Esingenisweni salo mdlalo uSonto uxabana noMthofi bebanga ukuthi akayikhokhanga imali yakhe emva kokumthuma ukuthi abulale uMaNtuli.√√/ • Emva kokuphuma kukaMthofi emzini kaSonto ngalolu suku ayezobasela ngalo imali yakhe, kwafika uMbhele ezobuza ngendoda eyabe ingene nesibhamu emzini wabo. USonto akalikhulumanga iqiniso kumyeni wakhe.√ (2) 5.15 Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo: • Umbhali uwuphethe kahle lo mdlalo njengoba uSonto alichaza lonke iqiniso kunina, naye uSonto wavela enkantolo emva kwezinyangana wagwetshwa udilikajele.√/ • Umbhali wenze isiqiniseko sokuthi yize inkinga yommeleli eyethulwe esingenisweni ingaxazululekanga esiphethweni salo mdlalo, kodwa bonke abenzi bobubi bagcina bevele obala.√/ • Umbhali uwuphethe kahle lo mdlalo ngoba akasishiyanga nemibuzo eminingi engaphendulwanga.√/ • Umbhali uwuphethe kahle lo mdlalo ngoba ukwazile ukusishiya nomyalezo wokuthi ukuthanda imali ngokweqile kunemiphumela emibi.√ (3) [35] NOMA Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 19 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu ISIQESHANA K 6.1 6.1.1 Iqiniso √ (1) 6.1.2 Akulona iqiniso √ (1) 6.1.3 Iqiniso √ (1) 6.1.4 Akulona iqiniso √ (1) 6.2 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • UThenjiwe wayehamba noSipho ngasezitolo. Kwaqhamuka uDumisani wathi ufuna ukukhuluma noThenjiwe ngenkani. √/ • Kwagcina sekunengxabano phakathi kukaThenjiwe noDumisani. UThenjiwe wayedinwa ukuthi uDumisani wayemubamba ngenkani. √/ • UThenjiwe wacosha itshe washaya ngalo uDumisani ekhanda. √/ • USipho walamula ngokukhipha ummese wagwaza uDumisani. √ (2) 6.3 A√/ukucabanga ngezinkinga zakho.√ (1) 6.4 6.4.1 C√/ Umakhelwane kaMaMbatha. √ 6.4.2 D√/ Umama kaNondumiso. √ 6.4.3 B√/ Ingane kaZungu. √ 6.4.4 E√/ Balenza isiko lokungenwa. √ 6.4.5 A√/ Washona ngodlame.√ (5) 6.5 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • UThenjiwe wayehlezi kahle noMaMbatha kungakakhulunywa indaba yesiko lokungenwa.√√/ • Emuva kokuba kukhulunywe ngesiko lokungenwa kwaqala ukungqubuzana phakathi kwabalingiswa. √√ (2) 6.6 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • UMondise ubambe iqhaza lokuba ngubaba kaThenjiwe okholelwa kakhulu esikweni lokungenwa. √/ • UMondise uyazibhebhethekisa izinkinga zikaThenjiwe ngoba umtshela ukuthi kumele alivume isiko lokungenwa.√/ • UMondise ubambe iqhaza lokuchazela uThenjiwe kabanzi ngesiko lokungenwa.√ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 20 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 6.7 6.7.1 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Le ndaba yenzeka endaweni yasemakhaya.√/ • Kule ndawo abantu basabambelele emasikweni. √/ • Umuzi unezindlu ezihlukahlukene njengomuzi wakwaZungu.√/ • Kugezelwa izitsha ngaphandle. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) 6.7.2 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Umlandi usivezela okwenzeka ngaphambi kokuba umdlalo uqale, ugcwalisa izikhala ngokusilandisa kabanzi ngomlingiswa othile. √/ • Umlandi usichazela ngesimo senkundla okudlalelwa kuyo aphinde asinikeze nemiyalelo yokwenzeka enkundleni.√/ • Umlandi usebenzisa amagama akubakaki abhalwe ngomalukeke ukusichazela ngesimo sabadlali neminyakazo yabo ngesikhathi bekhuluma.√ (2) KANYE 6.8 Basezitolo√ (1) 6.9 Umngani kaThenjiwe.√ (1) 6.10 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Isimo sibi kulo mndeni wakwaZungu njengoba babesanda kushiywa indodana yabo uSikhumbuzo/uMntungwa. √/ • Isimo siphinde sibe muncu emndenini wakwaZungu ngesikhathi indodana yabo uDumisani igwazwa nguSipho. √/ • USipho waboshelwa icala lokonisa uThenjiwe emzini waze washonela ejele. √ (2) 6.11 UNondumiso wayeqonde ukuthi into emenze wazifikela ngokwakhe kwaZungu ukuzobabonisa ukuthi bathatha ngesinxele uma bephoqa uThenjiwe ngendaba yesiko lokungenwa. Yena unombono wokuthi isiko lisebenza kahle uma kuzoba khona ukuvumelana. √√ (2) 6.12 Uvuthondaba lulapho sekuhlangene umndeni wakwaManzini nowakwaMondise kuzoboniswana ngodaba lukaThenjiwe lokufakela uDumisani ushevu etiyeni nokuyilapho uThenjiwe avuma khona ukungenwa ukuze kugqibeke isenzo sakhe sokuzama ukubulala uDumisani.√√ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 21 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 6.13 Ukuziphatha kukaMaMbatha akuhambisani nendlela umuntu ongumamezala okufanele aziphathe ngayo ngoba: Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Akamnikezanga uThenjiwe isikhathi sokuzilela umyeni wakhe owayedlulile emhlabeni. √√/ • Waphoqa uThenjiwe ukuba angenwe indodana yakhe uDumisani.√√/ • Wayengamhloniphi uThenjiwe ngoba wayembiza ngomdlwembe, ekubeni uThenjiwe wayelwela ilungelo lakhe. √√/ • Wayengenandaba nempilo kaThenjiwe ngoba wayengahambisani nokuthi uZungu ayombheka ngesikhathi ehambile waya kubo. √√/ • Wayehamba etshela abantu ukuthi uThenjiwe awagwaza uDumisani. √√/ • Ngesikhathi efika kwaMondise wabatshela ukuthi uDumisani ugwazwe isoka likaThenjiwe. √√ (2) 6.14 Angivumelani ngoba: Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Esingenisweni salo mdlalo sithola uThenjiwe ekhuluma yedwa ebalisa ngodlame olumthathele uMntungwa. Kuyo le nkulumo yakhe uyasho ukuthi ufisa sengathi abasemzini bangemtshele ngendaba yokungenwa ngoba akayifuni. √√/ • Esingenisweni sendaba uThenjiwe uyasho ukuthi uncamela ukuze afe engumjendevu kunokuba angavuma ukungenwa. √√/ • Ngesikhathi uThenjiwe exoxa noThabi esingenisweni salo mdlalo, uThabi wayihlokoloza indaba yokuthi umndeni wakwaZungu kumele umyalele ukuba angenwe uDumisani. Le nkulumo kaThabi yamthukuthelisa kakhulu uThenjiwe ngoba wayengahambisani nayo. √√ (2) 6.15 • Umbhali uwuphethe kahle lo mdlalo njengoba uThenjiwe noDumisani bagcina sebethandana futhi bencokolisana kamnandi. √/ • Umbhali wenze isiqiniseko sokuthi yize inkinga yommeleli eyethulwe esingenisweni ingaxazululekanga esiphethweni salo mdlalo kodwa abafundi kukhona izifundo eziningana abazitholile ngokufunda lo mdlalo. Esinye sazo esokuthi ikusasa alaziwa kanjalo nezimo ziyaguquguquka emhlabeni esiphila kuwo.√/ • Umbhali uphumelele ukusethulela kahle isiphetho ngoba akasishiyanga nemibuzo eminingi engaphendulwanga. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3) AMAMAKI ESIQEPHU B: 35 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 22 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE UMBUZO 7 7.1 'AMATHUNZI EZINTABA' – NAP Khumalo ISIQESHANA M 7.1.1 Iminyaka emihlanu.√ (1) 7.1.2 Wabavuthulula bonke enganginabo ngentobeko nangokubekezela kwakho.√√ (2) 7.1.3 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Umxoxi watshela uNomkhosi ukuthi uzothumela abakhongi. √√/ • Umxoxi watshela uNomkhosi ngokujula kothando ayemthanda ngalo.√√ (2) 7.1.4 Phansi komnyezane enhla nomthombo wamanzi.√√ (2) 7.1.5 C√/abamela umkhwenyana uma kuxoxwa ngelobolo.√ (1) 7.1.6 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Inkosi yasesigodini yakhetha ukuba imhlawulise uSiziba ngalesi sigameko esenzeka kuNomkhosi. √/ • USiziba uyazisola ngokuthi uyena owaba imbangela yokushona kukaNomkhosi, ingoduso yakhe. √/ • USiziba ucabanga ukuthi ukuba uNomkhosi wayenikwe ithuba lokukhuluma wayezomsola kakhulu ngalesi senzo sakhe sokumethusa. √/ • USiziba ufikelwa usizi uma ecabanga ukuthi akasayophinde amthole owesifazane oyofana noNomkhosi. √ (2) 7.1.7 Izimpendulo ziyokwehluka: Abavumayo bayothi: Kwakufanele umxoxi ahlawuliswe ngoba waba budedengu ngokuthi wayeseke wambona ukuthi uNomkhosi ungumuntu osheshayo ukwethuka. Wambona ukuthi wathuka kanjani ngesikhathi benaye entabeni ethuswa yigundane. Kwakungasafanele enze into ezomethusa.√√ NOMA Abaphikayo bayothi: Kwakungafanele umxoxi ahlawuliswe ngoba wavelelwa yibhadi nje. Wayethi uyazidlalela nje kanti uNomkhosi uzothuka kabi wagcina ngokushona.√√ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 23 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 7.1.8 Umbhali uwulandelile umgomo wenani labalingiswa bendaba ngoba inani aleqile kwabahlanu. Kule ndaba sithola uSiziba noNomkhosi kuphela. √√ (2) 7.1.9 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Umbhali ubefuna ukusifundisa ukuthi empilweni kufanele siyiqaphele into esidlala ngayo ngoba abantu abafani. Kungenzeka wenze into ngenhloso yokuzidlalela kanti leyo nto odlala ngayo ayihambisani nomunye umuntu√√/ • Umbhali ubefuna ukusifundisa ukuthi kubalulekile ukuthi umuntu othandana naye umazisise kahle. Uma umuntu othandana naye umazi kahle uba nolwazi ngezinto azithandayo nangazithandi.√√/ • Umbhali ubefuna ukusikhumbuza ukuthi yonke into esiyenzayo inomphumela wayo, ongaba muhle noma ube mubi. √√ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) 7.1.10 Ulisesebenzise kahle isu lokujeqeza emuva ngoba esingenisweni usitshela ngokuhanjiswa kwezinkomo kwaMpanza ngenhloso yokuhlawula ngephutha alenzayo lokuthusa uNomkhosi okwaholela ekushoneni kwakhe. Uma esengena emzimbeni wendaba ubuyela emuva asilandise ngesigameko esaholela ekushoneni kukaNomkhosi. √√ (2) KANYE 7.2 'INGCEBO YEZICEBI NEZIMPOFANA' – MJ Mngadi ISIQESHANA N 7.2 7.2.1 UMgcineni√ noThandekile.√ (2) 7.2.2 Izisebenzi zazilendlula kabusha.√ (1) 7.2.3 Isoka likaValerie lazibulala.√√ (2) 7.2.4 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Bavumelana ngokuthi bazovakashela abazali bakaMnu. McCall ayebalahle ekhaya labadala ngoba engenasikhathi sabo, bafike bababungaze ngothando. √/ • Bavumelana ngokuya emangcwabeni bayoxolisa kubo bonke laba bantu abaze bashona bebathanda kodwa bona bengabanakile. √/ • Bazoxebula negama likaValerie eminyangweni yokufa balinameke emisebenzini yothando neyempilo. √/ • Bazodayisa wonke ugwayi notshwala, imali yakho bayisebenzisele ukwelapha abantu abaguliswa ugwayi notshwala. √/ • Bazoyeka ukuzithwala kepha bathande wonke umuntu. √ (2) 7.2.5 Ngokwezithombe ayezibuka uValerie, abazali kanye nesoka lakhe base behlile emzimbeni. √√ (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 24 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 7.2.6 Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo: • Siyavela isixazululo sokuthi bobabili oMnu. McCall noValerie bafundile emaphutheni abo.√/ • Bathole ukuphumula emphefumulweni yabo ngoba bagcine bevezelene ukuthi bayathandana, siyababona besingathana, bangana bebuka izwe benakene.√/ • Isiphetho sale ndaba emfushane siqoqekile. Umbhali akasinikezanga imininingwane emisha esiphethweni sendaba emfushane. √/ • Umbhali akasishiyanga nemibuzo eminingi engaphendulekanga. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3) 7.2.7 Indikimba yale ndaba, 'ukubaluleka komndeni' √ ngoba: UMnu. McCall noValerie babenemali yokwenza noma yini ababengafisa ukuyenza kodwa abazange bakuthole ukujabula okuphelele ngoba babengenawo umndeni nabantu ababathandayo.√√ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3) 7.2.8 Izimpendulo ziyohluka. Abanye bayothi kubalulekile ukuba yisigwili kunokuba nomndeni okuthandayo ngoba: Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Uma uyisigwili, unemali uyakwazi ukwenza noma yini oyithandayo ngesikhathi othanda ngaso.√√/ • Yonke into esikhathini samanje isidinga imali nawo umndeni awukuthandisisi futhi awukuhloniphi uma ungenayo imali. √√ NOMA Abanye bayothi akubalulekile ukuba nomndeni okuthandayo kunokuba yisigwili ngoba: Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Kuyenzeka ube nayo imali kodwa ungakutholi ukujabula. √√/ • Baningi abantu abazibulalayo beyizigwili kodwa bangakutholi ukukhululeka emphefumulweni ngenxa yokuthi abanabo abantu bomndeni ababathandayo.√√ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) [35] AMAMAKI ESIQEPHU C 35 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 25 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka ISIQEPHU D: IZINKONDLO UMBUZO 8: AMAHLOKOHLOKO/IZINKWAZI ZOTHUKELA – EJ Mhlanga no JJ Thwala 8.1 NONKULULEKO – Nomthandazo C Makhanya 8.1.1 (a) D√/ Utholakele. √ (1) (b) C√/ Owesifazane omuhle.√ (1) (c) A√/ Ukudideka.√ (1) (d) B√/ Ubandlululo.√ (1) 8.1.2 Ufunw' ezintabeni nasemaweni Ufunw' emagqumeni nasezigodini√ Ukuxhumana siqalo. √ (2) 8.1.3 Amagama AMABILI kwalandelayo: • e-Afrika. √/ • e-Eshiya. √/ • eYurophu. √/ • eMelika. √ (2) 8.1.4 Nonkululeko ntokaz’enhle. √√ (2) 8.1.5 Umugqa OWODWA kwelandelayo: • Sishay'indlamu, sichway’umchwayo. √√/ • Sisin'umphendu, sisin'umqokozo. √√ (2) 8.1.6 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo: • Imbongi ifanisa ukufika kwentokazi enhle enguNonkululeko nokuphuma kwelanga okuyokhanya ingunaphakade. √/ • Ukufika kukaNonkululeko kusho ukunqoba okuyohlala kukhunjulwa njalo. √/ • Ukufika kwentokazi enhle uNonkululeko abayincomayo ngobuhle bayo nokuphila kwakhe okuletha injabulo. √ (2) 8.1.7 Indikimba yale nkondlo inkululeko√ ngoba: Imbongi ikhuluma ngokubaluleka kokuthi bonke abantu emhlabeni abaphile ngaphansi kwenkululeko, kuphele ukwesaba kanye nokubandlululana.√ (2) 8.1.8 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Inhloso yembongi ukuzwakalisa imizwa yayo ngokufika kwenkululeko ebifunwa yonke indawo. √√/ • Inhloso yembongi ukuzwakalisa imizwa yayo ngokugubha ukufika kwenkululeko nokukhuthaza abantu ukuthi bayihloniphe, bayigcine futhi bayisebenzisele ukuthula, ubumbano nentuthuko. √√ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) KANYE Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 26 DBE/Lwezi 2025 NSC – Umhlahlandlela Wokumaka 8.2 SEZIBUYA INHLAZANE – SB Mlambo 8.2.1 OKUKODWA kwalokhu okulandelayo: • Ukubuya kwezinkomo emini yasekuseni ngenhloso yokuthi kuzosengwa izinkomazi. √√/ • Ukuthola ulwazi. √√ (2) 8.2.2 Ukusengela ubisi emlonyeni. √√ (2) 8.2.3 Kusengwa amahinikazi√ Kusengwa izigqala. √ (2) 8.2.4 Yingoba kuyafundwa lapha esikhungweni semfundo kuzuzwe ulwazi. √√ (2) 8.2.5 Isifaniso. √ (1) 8.2.6 Uphawu lokuloba emgqeni we-18 lugcizelela ukudelelwa kwabafundi abaphokophelela impumelelo kuthiwa bayaziqhenya. √√ (2) 8.2.7 Umoya wethemba ngoba imbongi inikeza ithemba kulabo asebethole iziqu ukuba bangadikibali ngoba bazowuthola umsebenzi. √√ (2) 8.2.8 OKUBILI kwalokhu okulandelayo: • Ukuzimisela. √/ • Ukubekezela noma kunzima. √/ • Ukusebenza kanzima. √ (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2) 8.2.9 Ngiyavumelana ngoba: Iphuzu ELILODWA kwalandelayo: • Uma usufundile waphumelela, akekho ongathatha leyo mfundo kuwena. √√/ • Kwesinye isikhathi umuntu ofundile angewuthola umsebenzi awufundele, yize kunjalo kodwa iziqu zakhe zemfundo azisoze zashatshalaliswa ukuthi akawutholi umsebenzi. √√ (2) AMAMAKI ESIQEPHU D: 35 AMAMAKI ESEWONKE: 70 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

Study this subject

Revise the topics in this paper, then practise them question by question.

More papers and memos for this grade and subject.

More from Grade 12 Isizulu Fal

View all