NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
LWEZI 2025
UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA
AMAMAKI: 70
Lo mhlahlandlela unamakhasi angama-26.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentQuestion paper 











View all





Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2025 QP (isiZulu)
Grade 12 Isizulu Fal Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2025 (isiZulu), 26 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isizulu Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · isizulu. Question paper, 26 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isizulu Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Question paper
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 26
- File size
- 994.7 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 26
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 2 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA:
• Ohlolwayo akufanele aphendule imibuzo engaphezulu kowodwa ngohlobo olufanayo
lombhalo.
• Uma umfundi enikeze izimpendulo ezimbili, maka eyokuqala bese ungayinaki
elandelayo.
• Uma izinombolo zezimpendulo zingahleliwe ngendlela efanele, maka ngokwememo.
• Uma iphutha lesipelingi liphazamisa umqondo, ayingamukelwa leyo mpendulo. Uma
lingawuphazamisi umqondo, ayamukelwe impendulo.
• Uma ohlolwayo engabasebenzisi onokucaphuna lapho kuthiwe akacaphune khona,
ungamjezisi ngalokho.
• Emibuzweni evulekile, akunganikwa mamaki ngoYEBO/CHA noma NGIYAVUMA/
ANGIVUMI. Kanjalo futhi akukho mamaki okumele anikezwe ngoYIQINISO/
AKULONA IQINISO noma UMBONO/IQINISO. Kumele kugxilwe kulokhu
okwesekelwa ngakho impendulo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa Ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 3 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQEPHU A: INOVELI
ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa
UMBUZO 1
ISIQESHANA A
1.1 Ukuze insizi ihlangane ezinhlanganweni zomzimba ilwe nesifo.√/Ngenxa
yokuthi isifo sesigcwele wonke umzimba. √ (1)
1.2 Wawuzokwenza igazi lihlanzeke ngaphansi nangaphezulu. √√ (2)
1.3 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
UNtshingila wayengakwazi ukusiza uNonkamfela ngoba:
• Izidumbu zazingasahlinzwa lapho ayesebenza khona, zase zithunyelwa
eNgwelezane. √/
• Abelungu ababesanda kuqala emsebenzini babeqaphelisisa. √/
• Kwase kunefomu eligcwaliswayo uma umuntu ezolanda isidumbu somuntu
wakubo eliqinisekisa ukuthi usithole sinjengoba asishiya yini. √ (2)
1.4 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UZabalaza wayemthemba uNomgedla. √/
• Babehlobene ngokwegazi. √/
• UNomgedla wayeyiqhikiza likaNokulindela ngakho-ke kwakungeke
kusolise uma emvakashela kubo. √ (2)
1.5 B√/Ukuxoxa indaba. √ (1)
1.6 1.6.1 B√/ Ubaba kaSandanezwe. √ (1)
1.6.2 D√/ UMacingwane.√ (1)
1.6.3 A√/ Inkosi yesizwe sakwaMadlebe.√ (1)
1.6.4 C√/ Isoka likaSebenzile.√ (1)
1.7 Umuntu ubulawe yimi. √√ (2)
1.8 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• USandanezwe wayefisa ukuyobabona ekhaya. √√/
• Wayefisa ukuyobona uNokulindela njengoba wayehambe engavalelisanga
kuyena. √√/
• Wayefisa ukuyolanda nenkokhelo eyayisasilele ekulashweni kwakhe. √√/
• Yayingekho inqubekela phambili ekwelashweni kwakhe ngoba
kwakusalindwe imithi eyayizolandwa ePutukezi kwaLomahasha. √√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 4 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
1.9 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Indaba yonke kusukela ekuqaleni esingenisweni ikhuluma ngaye nenkinga
abhekene nayo. √/
• Ukukhula kodweshu kuyamthinta endabeni yonke. √/
• Zonke izigameko zizungeza kuyena kusuka indaba iqala ize iyophetha. √/
• Uma engakhishwa kule noveli indaba ngeke iqhubeke. √ (2)
1.10 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
Ngicabanga ukuthi wayengathembekile ngoba:
• Wayeqonywa yizintombi ezahlukene ngesikhathi esebenza emkhunjini
waze watheleleka ngesifo sengculazi. √√/
• Isenzo sakhe sokulala nezintombi ezahlukene sasibeka bonke abantu
ayethendana nabo engozini yokungenwa izifo zocansi. √√/ (2)
KANYE
ISIQESHANA B
1.11 Wayinikeza imithi √/ intando√/ amabhodlelana amabili √ (1)
1.12 UButhelezi. √ (1)
1.13 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Bobabili bayizinyanga ezilapha ngamakhambi esintu. √√/
• Bobabili babesebenza ngabantu. √√/
• Bobabili baqala ngokumhlolela uSandanezwe ngaphambi kokumelapha.√√/
• Bobabili bazama ukulapha uSandanezwe kodwa behluleka. √√ (2)
1.14 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Umbhali wale noveli usivezela ukwethembeka kukaNokulindela owahlala
elinde isoka lakhe elalingabhali limazise ngokuqhubeka empilweni yalo. √/
• UZondiwe wayethembekile kumzala wakhe uSandanezwe wameseka
kwaze kwaba sekugcineni. √/
• Umama kaSandanezwe wayethembekile enkolweni yakhe yobuKristu,
engaguquguquki kulokho akholelwa kukho. √/
• USebenzile wayethembekile ngoba walinda isoka lakhe uKhumbulani yize
lase lihambe isikhathi eside lingabhali. √/
• Umnumzane wayethembekile ngoba walithetha ngobuqotho icala
loZabalaza noNomgedla lokuthakatha uNokulindela. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
1.15 • Emva kokuba uZabalaza nezinsizwa zangakubo behlekise ngokugula
kukaSandanezwe, ngosuku uSandanezwe ahlangana ngalo noZabalaza
esehamba yedwa bahilizisana bagcina ngokulwa. Lokhu kulukhulisa
ngesivinini udweshu. √/
• Ngenxa yokuthi uZabalaza wehlulwa uSandanezwe ngesikhathi belwa
ngezinduku, uZabalaza wathatha isinqumo sokuziphindiselela
kuSandanezwe ngokufakela uNokulindela umuthi wentando lokhu kwadala
ukuthi uNomgedla axoshwa uMchunu. Lokhu wakwenza ngoba efuna
ukubhidliza uthando lwabo okwenza ukuthi kulukhulise ngesivinini
udweshu. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 5 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
1.16 Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
Ngangiyomeluleka ngokuthi:
• Akehlise umoya alinde lokho azokuzwa ngesoka lakhe angalaleli muntu
omunye omtshela ngalo. √/
• Akabe nokuzethemba angasheshi alahlekelwe ithemba ngesimo abhekene
naso. √/
• Akabonisane nomama wakhe ngoba naye angameluleka ngeziyalo
ezakhayo. √/
• Akaqhubeke alinde isoka lakhe njengoba nami ngilinde elami isoka
uKhumbulani. √/
• Akashiye phansi aqhubeke nempilo yakhe. √/
• Uma esenesiqiniseko sokuthi uSandanezwe uphethwe yingculazi kuyoba
kuhle ukuthi amshiye ukuze asindise impilo yakhe. √/
• Akasebenzise ijazi lomkhwenyana. √/
• Ayohlola isimo sakhe sempilo emtholampilo. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3)
1.17 Izimpendulo ziyokwehluka:
Abathi kuyisenzo esibi bayothi sibi ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Ukungamtsheli iqiniso kwenza uSandanezwe ahlalele ethembeni elingekho
lokuthi uzolapheka. √/
• Ngalesi sikhathi ehleli kwaNonkamfela isifo sasiqhubekela phambili
kunokuthi sidambe. √/
• Wamchithela isikhathi ngoba ukube washeshe walazi iqiniso wayezohamba
ayozama usizo lokwelashwa kwenye indawo √/
• Wamumoshela imali ngoba ukube washeshe walazi iqiniso wayengeke
akhokhele usizo angalutholanga. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)
NOMA
Abathi kuyisenzo esihle bayothi sihle ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• USandanezwe wayengalahlekelwa yithemba ukuthi inyanga abebeke kuyo
wonke amathemba akhe ingeke isakwazi ukumelapha. √/
• Kwakungathunaza igama lakhe uNonkamfela ukuthi kunesifo ahlulekayo
ukuselapha. √/
• Kwakungadala ingxabano phakathi kwabo, uSandanezwe agcine esefuna
ukubuyiselwa imali yakhe. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 6 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
1.18 Umbhali umqambe kahle umlingiswa onguNokulindela ngoba:
• Igama lakhe lihambisana kahle nalokho okwenzeka emndenini wakhe
ngaphambi kokuba azalwe, emuva komshado kwabathatha isikhathi eside
abazali bengabatholi abantwana baze bathola yena nokuyiyona ngane
yabo kuphela. Bamqamba leli gama ngoba babemlindele eside
isikhathi. √√/
• UNokulindela walilandela igama lakhe ngoba wakwazi ukulinda
uSandanezwe isoka lakhe elaligula. √√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 7 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
UMBUZO 2
KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu
ISIQESHANA C
2.1 Yingoba wayefundisa izingane zakhe. √ (1)
2.2 Wahlaselwa ukufa. √ √ (2)
2.3 UManyoba washiya umsebenzi ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Wayesabela impilo yakhe emuva kokubona amadoda amane ephosa enye
indoda emgodini√/
• Impilo yakhe yayingasaphephile ngenxa yokuthi la madoda ambona abe
esemjaha efuna ukumbulala √/
• Wayengeke akwazi ukuwabophisa la madoda ngoba wayengawabonanga
kahle ukuthi angobani. √ (2)
2.4 • Wayesebenza ngokuzikhandla. √
• Wayengalibali ukukhuluma izindaba ngesikhathi somsebenzi.√ (2)
2.5 B√/Ukugwazeka ngaphakathi emzimbeni. √ (1)
2.6 2.6.1 B√/ Indodakazi kaManyoba.√ (1)
2.6.2 D√/ UMaGatsheni.√ (1)
2.6.3 A√/ Inkosi yesizwe saseMaChunwini.√ (1)
2.6.4 C√/ Ushade noMaNgubane.√ (1)
2.7 Kwavele kwafana kwangaba nalushintsho. √√/Isimo saqhubeka nokuba sibi.√√ (2)
2.8 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Wayengafuni ukuthi izingane zakhe zisebenze isithupha. √√/
• Wayefuna ukuthi izingane zakhe zifunde ngoba zazingeke zilithole ithuba
lokufunda ukuba zazihlala epulazini. √√/
• Wayefuna ukuba nendawo enkulu ethi yena ukuze akwazi ukufuya
nokulima.√√ (2)
2.9 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Indaba yonke kusukela ekuqaleni esingenisweni ikhuluma ngaye nenkinga
abhekene nayo. √/
• Ukukhula kodweshu kuyamthinta endabeni yonke. √/
• Zonke izigameko zizungeza kuyena kusuka indaba iqala ize iyophetha. √/
• Uma engakhishwa kule noveli indaba ngeke iqhubeke. √ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 8 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
2.10 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
Ngicabanga ukuthi wayethembekile ngoba:
• Wakwazi ukuhlala alinde uManyoba ngesikhathi eyosebenza. √√/
• Akazange abe nobunye ubudlelwane. √√ (2)
KANYE
ISIQESHANA D
2.11 Yingoba uMaNdlovu wathatha iketela elinamanzi abilayo efuna ukumthela
ngawo. √ (1)
2.12 UMchunu. √ (1)
2.13 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Bobabili bangamadodana kaManyoba. √√/
• Bobabili bafunda befundiswa nguyise baze baba neziqu. √√/
• Bobabili basebenza kahle, uFanyana unguthisha; uBheki ungumcwaningi
wamabhuku ezinkampanini ezinkulu. √√/
• Bobabili bangenelela ngenkathi kuhlukaniswa abazali bengahambisani
nalowo mbono wabafowabo. √√/
• Bobabili banemizi edolobheni. √√ (2)
2.14 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Ukubekezela kukaManyoba esebenza isithupha aze ayothola umsebenzi
ongcono eGoli. √/
• Amadodana kaManyoba abekezela esikoleni aze aqeda. √/
• UMaNdlovu wabekezela ngesikhathi ethandana noManyoba kwaze kwafika
isikhathi sokuthi amlobole. √/
• UMaNdlovu wabekezelela umakoti wakwakhe owayengathandi ukuba
athandaze emzini wakhe. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
2.15 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Ngesikhathi uMaNene etshela uFanyana ukuthi akathandi uMaNdlovu
athandaze emzini wabo, kwaba nokuphikisana phakathi kwabo. √/
• Silukhulisa ngesivivini udweshu lwangaphandle phakathi kukaMaNene
noMaNdlovu ngoba base behlala ngokuxabana njalo kungasekho
ukuthula. √/
• Ingxabano phakathi kukaManene noMaNdlovu yaze yangenwa
nawuThembaluhle owayekhombisa ukungamhloniphi ugogo wakhe. √/
• Abanye omakhelwane bakaFanyana babengasamthandisisi kahle ngenxa
yalesi senzo sikaMaNene sokuhlukumeza umamezala wakhe. √ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 9 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
2.16 Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
• Ngangiyothi abaphathe kahle umuntu omdala ngoba lokho kungabalethela
izibusiso empilweni. √/
• Ngangiyothi abathole izinto ezimjabulisayo uMchunu ukuze bamazi
kangcono njengobaba wabo. √/
• Ngangiyothi abenze umzamo wokuthi uMchunu noMaNdlovu bahlale
ndawonye. √/
• Ngangiyothi kumele uMchunu noMaNdlovu babuyele ekhaya labo,
amadodana abo abalethele ukudla nyanga zonke. √/
• Ngangiyothi abamnakekele, bamwashele ahlale ehlanzekile. √/
• Ngangiyothi abamthengele amaphephandaba ukuze ezofunda angabi
nesizungu. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3)
2.17 Izimpendulo ziyokwehluka:
Abathi kuyisenzo esihle bayothi sihle ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Uma sebelotsholelwe basuke bezokwazi ukukhulisa umndeni. √/
• Indodana ingashesha ukushadelwa yize ingenawo amandla. √/
• Kungaba isibonelo esihle emadodaneni nawo enze njalo esizukulwaneni
esizayo. √/
• Indodana ingaba nemali eyanele yokuthi iziqalele owayo umuzi emva
kokushada. √
NOMA
Abathi kuyisenzo esibi bayothi sibi ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Akuwafundisi amadodana ukukwazi ukuzimela√/
• Kufaka ingcindezi kuloyo olotsholelwayo ngoba kungenzeka ukuthi usuke
engakakulungeli ukushada nokuqala umndeni. √/
• Amadodana ngeke abe nokuwazisa lowo mshado. √/
• Amadodana ngeke athole ukuhlonishwa amakhosikazi awo. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
2.18 Umbhali umqambe kahle umlingiswa onguThembaluhle ngoba:
• Igama lakhe lihambisana kahle nezifiso nethemba lokuthi ekukhuleni
kwakhe uzokwenza izenzo ezinhle ezizojabulisa abazali bakhe. √√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 10 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
UMBUZO 3: UMSHADO – N Zulu
ISIQESHANA E
3.1 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Wayephatheke kabi ngokusha kwezimpahla zakhe. √/
• Wayecabanga ukuthi unina wakhe uzothini uma ezovakashelwa
uTholakele. √ (1)
3.2 Wacasulwa uhleko lukaSifiso. √√ (2)
3.3 UBhekani wayengathandi ukuya ezangomeni ngoba:
• Wayebona ukuthi ukuhambela abantu ababonayo kuzomehlisa isithunzi
njengothisha. √/
• Wezwa ngomngani wakhe ukuthi kunesangoma owawuthi uma uqala
ukufika kuso sikubalele bonke abantu abakhulu esesake sabasiza. Ngakho-
ke wayengafuni ukuthi naye angene kulabo ababalwa yisangoma.√ (2)
3.4 • Wayengakwazi ukusisebenzisa. √
• Wayengeke akwazi ukusifihlela uTholakele ngoba wayengumuntu
oqaphelisisayo.√ (2)
3.5 B√/Imbelesele. √ (1)
3.6 3.6.1 B√ / Unguthisha. √ (1)
3.6.2 D√ / Usebenza noBhekani. √ (1)
3.6.3 A√ / Akezwani nento ebhedayo. √ (1)
3.6.4 C√ / Udayisa izibhamu/oqhwasha. √ (1)
3.7 Zonke izinto zihamba kahle√√/ azikho izinkinga. √√ (2)
3.8 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UTholakele wayesaba ukuthi uyise uzotshela abakhongi bayomlobola
emzini lapho ayegane khona. √/
• UTholakele, uZenze noPamella babefuna ukuzithathela bona ilobolo
bayozidlela. √/
• UTholakele wayefuna ukuthi kuqolwe uBhekani ngokubiza imali enkulu
yelobolo. √/
• Wayesaba ukuthi abakubo babengeke balemukele ilobolo njengoba
wayesazilile. √/
• Wayesaba ukuthi abakubo bazomphindisela emzini ukuze angenwe
uBhatomu. √ (2)
3.9 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Indaba yonke kusukela ekuqaleni esingenisweni ikhuluma ngaye nenkinga
abhekene nayo. √/
• Ukukhula kodweshu kuyamthinta endabeni yonke. √/
• Zonke izigameko zizungeza kuyena kusuka indaba iqala ize iyophetha. √/
• Uma engakhishwa kule noveli indaba ngeke iqhubeke. √ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 11 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
3.10 Izimpendulo ziyokwehluka:
Abanye bayothi:
Ngicabanga ukuthi wayengathembekile ngoba:
UBhekani wayethandana noLindiwe noTholakele ngesikhathi esisodwa. √√
NOMA
Abanye bayothi:
Ngicabanga ukuthi wayethembekile ngoba:
• Konke uBhekani akusho kusukela eqala ebona uTholakele wakufeza
njengoba kwaze kwafika ilanga lomshado. √√/
• Akamfihlelanga uLindiwe ukuthi uyashada ngenkathi emcela ukuthi
amvumele eze emshadweni wakhe. √√/
• Akabafihlelanga bonke ababengathandi ukuthi ashade uTholi (unina,
umalume nozakwabo) ukuthi ufuna ukushada nomuntu amthandayo. √√ (2)
KANYE
ISIQESHANA F
3.11 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Ukungafiki kukamakoti ngesikhathi. √/
• Ukungabiki kwabo (oTholakele) uma kukhona ingxaki. √/
• Ukumemeza kukayise kaTholakele ebuza ngelobolo lalo makoti. √ (1)
3.12 UPamella. √ (1)
3.13 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Bobabili babengahambisani nokuthi uBhekani ashade noTholakele. √√/
• Bobabili babekholelwa kakhulu emasikweni esintu. √√/
• Bobabili babengamalungu omndeni kaBhekani. √√ (2)
3.14 • Umbhali wale noveli usikhombisa umlingiswa onguTholakele othanda imali
kakhulu, uze aboleke imali eyizinkulungwane ezintathu kuBhekani
nokwaphetha ngokuthi angayibuyisi. √
• Ngakolunye uhlangothi uTholakele, uZenze noPamella nabo bakhombisa
uthando lwemali ngoba babedayisa izidakamizwa benza nobugebengu
bemali yomgunyathi. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
3.15 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Emuva kokulwa noBhatomu, uBhekani waba nentshisekelo enkulu
yokufuna ukushada noTholakele lokho kwakhulisa ngesivinini udweshu. √/
• Ngesikhathi uBhatomu elwa noBhekani kwaze kwaphuma nomakhelwane
bezolamula. √/
• Ngesikhathi uBhekani ephuma ukuyobona uTholakele esibhedlela
wahlaselwa uBhatomu nabangani bakhe. Wasindiswa ukubaleka. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi) (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 12 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
3.16 Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
• Ngangiyothi angalilahli ithemba ngoba kungenzeka agcine ebuya uyise
wengane. √/
• Ngangiyothi akaqhubeke nomsebenzi ukuze akwazi ukondla ingane
yakhe. √/
• Ngangiyothi angalilahli ithemba ngoba impilo ingaqhubeka yize engekho
uyise wengane. √/
• Ngangiyothi angakukhipheli ukudinwa kwakhe enganeni ngenxa yesenzo
sikayise. √/
• Ngangiyothi akadlulele phambili kungenzeka agcine emtholile umuntu
ongubambo lwakhe. √/
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3)
3.17 Izimpendulo ziyokwehluka:
Abathi kuyisenzo esihle bayothi sihle ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Abazali basuke sebenesipiliyoni sasemshadweni. √/
• Abazali basuke benolwazi olunzulu ngezinto ezilungele izingane zabo. √/
• Ezinye izingane zihlala nabazali bazo uma sezishadile ngakho-ke kuyasiza
ukuthi abazali babe nezwi mayelana nohlobo lomuntu abangathanda
ukuhlalisana naye. √/
• Esizweni sabantu abamnyama indaba yomshado akuyona into yomuntu
oyedwa, into ehlanganisa umndeni wonke ngakho-ke kuyasiza ukuthola
uvo lwabazali. √
NOMA
Abathi kuyisenzo esibi bayothi sibi ngoba:
Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Asifundisi izingane ukwazi ukuzimela. √/
• Kufaka ingcindezi ezinganeni ngoba zisuke zizibone ziphoqekile ukuhlala
nomuntu ezingamthandi. √/
• Izingane ngeke zibahloniphe abantu abashade nazo ngenxa yokuthi labo
bantu basuke bekhethwe abazali bazo. √/
• Isisekelo somshado uthando. Uma lungekho uthando lowo mshado ufana
nento efile. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
3.18 Umbhali umqambe kahle umlingiswa onguZenze ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• UZenze uqhasha njengezenze utholakala yonke indawo. √√/
• UZenze uncinza uBhekani izimali njengezenze. √√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
[35]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 13 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQEPHU B: UMDLALO
UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi
ISIQESHANA G
4.1 4.1.1 Iqiniso √ (1)
4.1.2 Akulona iqiniso √ (1)
4.1.3 Iqiniso √ (1)
4.1.4 Akulona iqiniso √ (1)
4.2 • UDlamini wafika nesigejana samadoda lapho kwakubanjelwe khona
umhlangano wentuthuko ngenhloso yokuzosabisa abantu. √/
• Ngesikhathi uMbandlwa ephumela ngaphandle eyobiza abantu ukuba
bangene emhlanganweni, uDlamini washaya uMbandlwa ngenduku
ekhanda. √ (2)
4.3 A √/Ukubuza into esobala.√ (1)
4.4 4.4.1 C√/ Unogada wenkosi. √
4.4.2 D√/ Umhlangano wentuthuko. √
4.4.3 B√/ Umfundisi wendawo. √
4.4.4 E√/ Lwalungafakwa lubuya nodaka. √
4.4.5 A√/ Inkosikazi kaDlamini.√ (5)
4.5 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Isimo sezombusazwe yisona esadala ukuthi kube nokushayisana phakathi
kwabaholi endaweni. Ikhansela elalikhethwe ngokwentando yeningi
lalizibona lingcono kunenkosi ngakho-ke lalingazimisele ukuthathisa
enkosini uma lizoba nemihlangano.√√/
• Isimo sezombusazwe yisona esaba nomthelela wokuthi abantu bahlukane
phakathi; kwakukhona uhlangothi oluhambisana nenkosi kanti olunye
uhlangothi lwalweseka ikhansela.√√/
• Isimo sokuthi abaholi babevuma ukulawulwa amashoshozela sadala ukuthi
lungabi khona uzinzo kule ndawo. √√/
• Ngesikhathi kungena intando yeningi uHulumeni akazange azihluphe
ngokushaya umthetho omayelana namandla amakhosi ezindaweni
zasemakhaya. Lokhu kwenza ukuthi kube nokushayisana phakathi
kwenkosi uShandu nekhansela uDuma. √√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 14 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
4.6 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UMbandlwa ungumqhathi noma ishoshozela kulo mdlalo. √/
• UMbandlwa wayesebenzisa isikhundla sakhe sokuba unobhala
wekhansela ukuhlohla uDuma ukuthi angayihloniphi inkosi uShandu. √/
• UMbandlwa noDuma babebamba imihlangano endaweni yenkosi
ngaphandle kokuyazisa, lokhu kwakudala udungunyane esizweni
senkosi.√/
• UMbandlwa wayegqugquzela udlame nokungezwani esizweni senkosi. √ (2)
4.7 4.7.1 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Le ndaba yenzeka endaweni yasemakhaya ngoba kukhona
abaholi bendabuko okuyinkosi nezinduna zayo.√/
• Le ndaba yenzeka endaweni yasemakhaya ngoba intuthuko
ayibonwa abantu abanabo ompompi bamanzi nomgwaqo
wakhona uwubhuqu. √/
• Le ndaba yenzeka endaweni yasemakhaya ngoba abantu
abawakhokheli amaleyithi. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
4.7.2 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Umlandi usivezela okwenzeka ngaphambi kokuba umdlalo
uqale, ugcwalisa izikhala ngokusilandisa kabanzi ngomlingiswa
othile. √/
• Umlandi usichazela ngesimo senkundla okudlalelwa kuyo
aphinde asinikeze nemiyalelo yokwenzeka enkundleni.√/
• Umlandi usebenzisa amagama akubakaki/imiyalelo
yasenkundleni abhalwe ngomalukeke ukusichazela ngesimo
sabadlali neminyakazo yabo ngesikhathi bekhuluma. √ (2)
KANYE
ISIQESHANA H
4.8 Basemzini wenkosi uShandu.√ (1)
4.9 UDlamini√/Induna yenkosi√/Umkhwenyana kaMaMsomi√ (1)
4.10 • Kufa abantu, uDlamini ubulawa kabuhlungu nomndeni wakhe wonke kwaze
kwashiswa nomuzi wakhe. √/
• UMbandlwa naye uyashona ngenxa yalolu dlame oluqhubeka endaweni
kanti uDuma usinda ngokulambisa abantu befuna ukumsoconga. √ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 15 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
4.11 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Wayeqonde ukuthi into eyenza uDuma ahluleke ukwenza umsebenzi
wakhe ngempumelelo ukungawuqondi umehluko phakathi kwendawo
yasemakhaya neyaselokishini. √√/
• Amakhansela aphethe ezindaweni zasemakhaya isimo siyawaphoqa ukuthi
asebenzisane namakhosi ekuletheni izinhlelo zentuthuko endaweni. √√/
• Amakhansela asebenzela ezindaweni zasemalokishini ayakwazi
ukuzithathela izinqumo ngaphandle kokuxhumana nabanye abaholi
endaweni. √√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
4.12 Uvuthondaba lulapho kunomhlangano wokuthelelana amanzi. UMfundisi
uMazongolo wayephethe lowo mhlangano. Inkosi yayisesibhedlela ngalolu
suku yingakho-ke yabhala incwadi eyafundwa kulo mhlangano. Kulo
mhlangano osopolitiki, isikhulu sikaHulumeni kanye nesizwe sonke
bavumelana ngokuthi kube khona uxolo. √√ (2)
4.13 Ukuziphatha kukaDuma akuhambisani nendlela umholi okhethwe ngabantu
okumele aziphathe ngayo ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Wayengesona isibonelo esihle kubantu abaholayo. √√/
• Wayengabahloniphi abanye abaholi abakhona endaweni. √√/
• Wayengafuni ukulalela imibono ephambene nalokhu okwakucatshangwa
uyena. √√/
• Wayevumela ukulawulwa ngunobhala wakhe uMbandlwa engaboni noma
esemdukisa. √√/
• Wayengenandaba nokuchitheka kwegazi endaweni. √√
• Wayengabalaleli abantu abasezikhundleni eziphezulu enhlanganweni
yakhe. √√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
4.14 Angivumelani ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Esingenisweni salo mdlalo uMaShezi ukhombisa ngokusobala ukuthi
akayihloniphi inkosi ngoba unenkolelo yokuthi amakhosi asephelelwe
yisikhathi. √√/
• UMaShezi uhlohla uDuma ukuthi angaceli enkosini uma ezobiza
umhlangano. √√ (2)
4.15 Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
• Umbhali uwuphethe kahle ngovuthondaba lo mdlalo njengoba uphethe
sekunomhlangano woxolo.√/
• Umbhali wenze isiqiniseko sokuthi inkinga yommeleli eyethulwe
esingenisweni iyaxazululeka esiphethweni salo mdlalo.√/
• Umbhali uphumelele ukuwuphetha kahle lo mdlalo ngoba akasishiyanga
nemibuzo eminingi engaphendulwanga.√/
• Umbhali uphumelele ukuwuphetha kahle lo mdlalo ngoba ukwazile
ukusishiya nomyalezo wokubekezelelana ukuze intando yeningi isebenze.√
(3)
[35]
NOMA
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 16 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele
ISIQESHANA I
5.1 5.1.1 Iqiniso√ (1)
5.1.2 Akulona iqiniso√ (1)
5.1.3 Iqiniso√ (1)
5.1.4 Akulona iqiniso√ (1)
5.2 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Kwafika uSonto endlini yesonto lapho kwakuhlala khona uMfundisi,
esengaphakathi wakhipha isibhamu wafuna imali yomnikelo ngenkani
kuMfundisi. √/
• Emuva kokuba uSonto eyitholile imali wadubula uMfundisi wamshiya
ezitshela ukuthi ushonile. √/
• Ngenxa yokuthi abomthetho babenenkolelo yokuthi uMaNsibande nguye
owagcina ukubona uMfundisi ngobusuku adutshulwa ngabo bathatha
isinqumo sokumbopha. √ (2)
5.3 A√/ukukhala kakhulu.√ (1)
5.4 5.4.1 C√/ Umfundisi wendawo. √
5.4.2 D√/ Isigebengu. √
5.4.3 B√/ Ingane kaMbhele. √
5.4.4 E√/ Wayesebenza ebhange. √
5.4.5 A√/ Umakhelwane kaMbhele. √ (5)
5.5 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Isimo sokuthanda imali ngokweqile senza ukuthi uSonto aqashe uMthofi
ukuba ambulalele uMaNtuli ukuze kungene yena emafutheni/emalini. √√/
• Isimo sokuthanda imali ngokweqile senza ukuthi oMthofi bavumele phezulu
uma beqashwa ukuyosoconga uMbhele. √√/
• Isimo sokuthanda imali ngokweqile senza ukuthi uDlamini antshontshe imali
ayayifihlwe uSonto egcekeni lakwakhe. √√/
• Isimo sokuthanda imali senza ukuthi uDlamini acele imali njalo uma esiza
uMbhele. (2)
5.6 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UNhleko ubambe iqhaza lokuba ngumseshi onesineke somsebenzi
wakhe.√/
• UNhleko ungumseshi owenzisisayo umsebenzi wakhe, uyakwazi
ukulandela abasolwa lize liphume lonke iqiniso.√/
• UNhleko ubambe iqhaza elikhulu lokwenza isiqiniseko sokuthi bonke
abenzi bobubi bayajeza.√/
• UNhleko ubambe iqhaza lokuqeda nya ngobugebengu kule ndawo okuhlala
kuyo abakwaMbhele.√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 17 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
5.7 5.7.1 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Le ndaba yenzeka endaweni yasedolobheni ngoba imizi
isondelene, uDlamini wayekwazi ukubona yonke into eyenzeka
kwaMbhele ebe ekwakhe. √/
• Kunobugebengu obuningi obuvamise emadolobheni.√/
• Ngesikhathi uSonto etshela uZinhle ukuthi usezoya kohlala
kwagogo, uZinhle waphendula ngokuthi akathandi ukuyofunda
emapulazini. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
5.7.2 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Umlandi usivezela okwenzeka ngaphambi kokuba umdlalo
uqale, ugcwalisa izikhala ngokusilandisa kabanzi ngomlingiswa
othile. √/
• Umlandi usichazela ngesimo senkundla okudlalelwa kuyo
aphinde asinikeze nemiyalelo yokwenzeka enkundleni.√/
• Umlandi usebenzisa amagama akubakaki abhalwe
ngomalukeke ukusichazela ngesimo sabadlali neminyakazo
yabo ngesikhathi bekhuluma.√ (2)
KANYE
ISIQESHANA J
5.8 Kubo kaSonto√/KwaMaMkhize√ (1)
5.9 Unina kaSonto√/Umkhwekazi kaMbhele√/Ugogo kaZinhle√ (1)
5.10 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Isimo sibi kule ndawo, kunobugebengu; uSonto wathenga uMthofi ukuthi
abulale inkosikazi kaMbhele yokuqala uMaNtuli. √/
• UMbhele wadutshulwa emva kwalokho washiswa waba ngumlotha. √/
• USonto wadubula uMfundisi owagcina ngokushona. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
5.11 UMaNsibande wayeqonde ukuthi njengoba uMfundisi wayesephapheme
esibhedlela wayesezokwazi ukukhuluma iqiniso, asho ukuthi wadutshulwa
ngubani.√√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 18 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
5.12 Uvuthondaba lulapho uNhleko efica uMthofi noToronto besemzini kaSonto
wakwazi ukuthola iqiniso lonke ngalokhu okwakubahlanganisa noSonto. √√ (2)
5.13 Ukuziphatha kukaMthofi akuhambisani nendlela umuntu ophume ngoshwele
ejele okufanele aziphathe ngayo ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Waqhubeka nobugebengu okuwuphawu lokungawuhloniphi
umthetho. √√/
• Emva kokuphuma kwakhe ejele wahamba wayosabisa uSonto
ngesibhamu. √√/
• Wabulala uMbhele yize ayephume ngoshwele ejele. √√/
• Wayengena emzini kaMbhele elengise isibhamu. √√ (2)
5.14 Angivumelani ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Esingenisweni salo mdlalo uSonto uxabana noMthofi bebanga ukuthi
akayikhokhanga imali yakhe emva kokumthuma ukuthi abulale
uMaNtuli.√√/
• Emva kokuphuma kukaMthofi emzini kaSonto ngalolu suku ayezobasela
ngalo imali yakhe, kwafika uMbhele ezobuza ngendoda eyabe ingene
nesibhamu emzini wabo. USonto akalikhulumanga iqiniso kumyeni wakhe.√ (2)
5.15 Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
• Umbhali uwuphethe kahle lo mdlalo njengoba uSonto alichaza lonke iqiniso
kunina, naye uSonto wavela enkantolo emva kwezinyangana wagwetshwa
udilikajele.√/
• Umbhali wenze isiqiniseko sokuthi yize inkinga yommeleli eyethulwe
esingenisweni ingaxazululekanga esiphethweni salo mdlalo, kodwa bonke
abenzi bobubi bagcina bevele obala.√/
• Umbhali uwuphethe kahle lo mdlalo ngoba akasishiyanga nemibuzo
eminingi engaphendulwanga.√/
• Umbhali uwuphethe kahle lo mdlalo ngoba ukwazile ukusishiya nomyalezo
wokuthi ukuthanda imali ngokweqile kunemiphumela emibi.√ (3)
[35]
NOMA
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 19 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu
ISIQESHANA K
6.1 6.1.1 Iqiniso √ (1)
6.1.2 Akulona iqiniso √ (1)
6.1.3 Iqiniso √ (1)
6.1.4 Akulona iqiniso √ (1)
6.2 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UThenjiwe wayehamba noSipho ngasezitolo. Kwaqhamuka uDumisani
wathi ufuna ukukhuluma noThenjiwe ngenkani. √/
• Kwagcina sekunengxabano phakathi kukaThenjiwe noDumisani.
UThenjiwe wayedinwa ukuthi uDumisani wayemubamba ngenkani. √/
• UThenjiwe wacosha itshe washaya ngalo uDumisani ekhanda. √/
• USipho walamula ngokukhipha ummese wagwaza uDumisani. √ (2)
6.3 A√/ukucabanga ngezinkinga zakho.√ (1)
6.4 6.4.1 C√/ Umakhelwane kaMaMbatha. √
6.4.2 D√/ Umama kaNondumiso. √
6.4.3 B√/ Ingane kaZungu. √
6.4.4 E√/ Balenza isiko lokungenwa. √
6.4.5 A√/ Washona ngodlame.√ (5)
6.5 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• UThenjiwe wayehlezi kahle noMaMbatha kungakakhulunywa indaba yesiko
lokungenwa.√√/
• Emuva kokuba kukhulunywe ngesiko lokungenwa kwaqala ukungqubuzana
phakathi kwabalingiswa. √√ (2)
6.6 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• UMondise ubambe iqhaza lokuba ngubaba kaThenjiwe okholelwa kakhulu
esikweni lokungenwa. √/
• UMondise uyazibhebhethekisa izinkinga zikaThenjiwe ngoba umtshela
ukuthi kumele alivume isiko lokungenwa.√/
• UMondise ubambe iqhaza lokuchazela uThenjiwe kabanzi ngesiko
lokungenwa.√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 20 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
6.7 6.7.1 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Le ndaba yenzeka endaweni yasemakhaya.√/
• Kule ndawo abantu basabambelele emasikweni. √/
• Umuzi unezindlu ezihlukahlukene njengomuzi wakwaZungu.√/
• Kugezelwa izitsha ngaphandle. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
6.7.2 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Umlandi usivezela okwenzeka ngaphambi kokuba umdlalo
uqale, ugcwalisa izikhala ngokusilandisa kabanzi ngomlingiswa
othile. √/
• Umlandi usichazela ngesimo senkundla okudlalelwa kuyo
aphinde asinikeze nemiyalelo yokwenzeka enkundleni.√/
• Umlandi usebenzisa amagama akubakaki abhalwe
ngomalukeke ukusichazela ngesimo sabadlali neminyakazo
yabo ngesikhathi bekhuluma.√
(2)
KANYE
6.8 Basezitolo√ (1)
6.9 Umngani kaThenjiwe.√ (1)
6.10 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Isimo sibi kulo mndeni wakwaZungu njengoba babesanda kushiywa
indodana yabo uSikhumbuzo/uMntungwa. √/
• Isimo siphinde sibe muncu emndenini wakwaZungu ngesikhathi indodana
yabo uDumisani igwazwa nguSipho. √/
• USipho waboshelwa icala lokonisa uThenjiwe emzini waze washonela
ejele. √ (2)
6.11 UNondumiso wayeqonde ukuthi into emenze wazifikela ngokwakhe kwaZungu
ukuzobabonisa ukuthi bathatha ngesinxele uma bephoqa uThenjiwe ngendaba
yesiko lokungenwa. Yena unombono wokuthi isiko lisebenza kahle uma
kuzoba khona ukuvumelana. √√ (2)
6.12 Uvuthondaba lulapho sekuhlangene umndeni wakwaManzini
nowakwaMondise kuzoboniswana ngodaba lukaThenjiwe lokufakela
uDumisani ushevu etiyeni nokuyilapho uThenjiwe avuma khona ukungenwa
ukuze kugqibeke isenzo sakhe sokuzama ukubulala uDumisani.√√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 21 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
6.13 Ukuziphatha kukaMaMbatha akuhambisani nendlela umuntu ongumamezala
okufanele aziphathe ngayo ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Akamnikezanga uThenjiwe isikhathi sokuzilela umyeni wakhe owayedlulile
emhlabeni. √√/
• Waphoqa uThenjiwe ukuba angenwe indodana yakhe uDumisani.√√/
• Wayengamhloniphi uThenjiwe ngoba wayembiza ngomdlwembe, ekubeni
uThenjiwe wayelwela ilungelo lakhe. √√/
• Wayengenandaba nempilo kaThenjiwe ngoba wayengahambisani nokuthi
uZungu ayombheka ngesikhathi ehambile waya kubo. √√/
• Wayehamba etshela abantu ukuthi uThenjiwe awagwaza uDumisani. √√/
• Ngesikhathi efika kwaMondise wabatshela ukuthi uDumisani ugwazwe
isoka likaThenjiwe. √√ (2)
6.14 Angivumelani ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Esingenisweni salo mdlalo sithola uThenjiwe ekhuluma yedwa ebalisa
ngodlame olumthathele uMntungwa. Kuyo le nkulumo yakhe uyasho ukuthi
ufisa sengathi abasemzini bangemtshele ngendaba yokungenwa ngoba
akayifuni. √√/
• Esingenisweni sendaba uThenjiwe uyasho ukuthi uncamela ukuze afe
engumjendevu kunokuba angavuma ukungenwa. √√/
• Ngesikhathi uThenjiwe exoxa noThabi esingenisweni salo mdlalo, uThabi
wayihlokoloza indaba yokuthi umndeni wakwaZungu kumele umyalele
ukuba angenwe uDumisani. Le nkulumo kaThabi yamthukuthelisa kakhulu
uThenjiwe ngoba wayengahambisani nayo. √√ (2)
6.15 • Umbhali uwuphethe kahle lo mdlalo njengoba uThenjiwe noDumisani
bagcina sebethandana futhi bencokolisana kamnandi. √/
• Umbhali wenze isiqiniseko sokuthi yize inkinga yommeleli eyethulwe
esingenisweni ingaxazululekanga esiphethweni salo mdlalo kodwa
abafundi kukhona izifundo eziningana abazitholile ngokufunda lo mdlalo.
Esinye sazo esokuthi ikusasa alaziwa kanjalo nezimo ziyaguquguquka
emhlabeni esiphila kuwo.√/
• Umbhali uphumelele ukusethulela kahle isiphetho ngoba akasishiyanga
nemibuzo eminingi engaphendulwanga. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3)
AMAMAKI ESIQEPHU B: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 22 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
UMBUZO 7
7.1 'AMATHUNZI EZINTABA' – NAP Khumalo
ISIQESHANA M
7.1.1 Iminyaka emihlanu.√ (1)
7.1.2 Wabavuthulula bonke enganginabo ngentobeko nangokubekezela
kwakho.√√ (2)
7.1.3 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Umxoxi watshela uNomkhosi ukuthi uzothumela abakhongi. √√/
• Umxoxi watshela uNomkhosi ngokujula kothando ayemthanda
ngalo.√√ (2)
7.1.4 Phansi komnyezane enhla nomthombo wamanzi.√√ (2)
7.1.5 C√/abamela umkhwenyana uma kuxoxwa ngelobolo.√ (1)
7.1.6 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Inkosi yasesigodini yakhetha ukuba imhlawulise uSiziba ngalesi
sigameko esenzeka kuNomkhosi. √/
• USiziba uyazisola ngokuthi uyena owaba imbangela yokushona
kukaNomkhosi, ingoduso yakhe. √/
• USiziba ucabanga ukuthi ukuba uNomkhosi wayenikwe ithuba
lokukhuluma wayezomsola kakhulu ngalesi senzo sakhe
sokumethusa. √/
• USiziba ufikelwa usizi uma ecabanga ukuthi akasayophinde
amthole owesifazane oyofana noNomkhosi. √ (2)
7.1.7 Izimpendulo ziyokwehluka:
Abavumayo bayothi:
Kwakufanele umxoxi ahlawuliswe ngoba waba budedengu ngokuthi
wayeseke wambona ukuthi uNomkhosi ungumuntu osheshayo
ukwethuka. Wambona ukuthi wathuka kanjani ngesikhathi benaye
entabeni ethuswa yigundane. Kwakungasafanele enze into
ezomethusa.√√
NOMA
Abaphikayo bayothi:
Kwakungafanele umxoxi ahlawuliswe ngoba wavelelwa yibhadi nje.
Wayethi uyazidlalela nje kanti uNomkhosi uzothuka kabi wagcina
ngokushona.√√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 23 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
7.1.8 Umbhali uwulandelile umgomo wenani labalingiswa bendaba ngoba
inani aleqile kwabahlanu. Kule ndaba sithola uSiziba noNomkhosi
kuphela. √√ (2)
7.1.9 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Umbhali ubefuna ukusifundisa ukuthi empilweni kufanele
siyiqaphele into esidlala ngayo ngoba abantu abafani.
Kungenzeka wenze into ngenhloso yokuzidlalela kanti leyo nto
odlala ngayo ayihambisani nomunye umuntu√√/
• Umbhali ubefuna ukusifundisa ukuthi kubalulekile ukuthi umuntu
othandana naye umazisise kahle. Uma umuntu othandana naye
umazi kahle uba nolwazi ngezinto azithandayo
nangazithandi.√√/
• Umbhali ubefuna ukusikhumbuza ukuthi yonke into esiyenzayo
inomphumela wayo, ongaba muhle noma ube mubi. √√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
7.1.10 Ulisesebenzise kahle isu lokujeqeza emuva ngoba esingenisweni
usitshela ngokuhanjiswa kwezinkomo kwaMpanza ngenhloso
yokuhlawula ngephutha alenzayo lokuthusa uNomkhosi okwaholela
ekushoneni kwakhe. Uma esengena emzimbeni wendaba ubuyela
emuva asilandise ngesigameko esaholela ekushoneni
kukaNomkhosi. √√ (2)
KANYE
7.2 'INGCEBO YEZICEBI NEZIMPOFANA' – MJ Mngadi
ISIQESHANA N
7.2 7.2.1 UMgcineni√ noThandekile.√ (2)
7.2.2 Izisebenzi zazilendlula kabusha.√ (1)
7.2.3 Isoka likaValerie lazibulala.√√ (2)
7.2.4 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Bavumelana ngokuthi bazovakashela abazali bakaMnu. McCall
ayebalahle ekhaya labadala ngoba engenasikhathi sabo, bafike
bababungaze ngothando. √/
• Bavumelana ngokuya emangcwabeni bayoxolisa kubo bonke
laba bantu abaze bashona bebathanda kodwa bona
bengabanakile. √/
• Bazoxebula negama likaValerie eminyangweni yokufa
balinameke emisebenzini yothando neyempilo. √/
• Bazodayisa wonke ugwayi notshwala, imali yakho
bayisebenzisele ukwelapha abantu abaguliswa ugwayi
notshwala. √/
• Bazoyeka ukuzithwala kepha bathande wonke umuntu. √ (2)
7.2.5 Ngokwezithombe ayezibuka uValerie, abazali kanye nesoka lakhe
base behlile emzimbeni. √√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 24 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
7.2.6 Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
• Siyavela isixazululo sokuthi bobabili oMnu. McCall noValerie
bafundile emaphutheni abo.√/
• Bathole ukuphumula emphefumulweni yabo ngoba bagcine
bevezelene ukuthi bayathandana, siyababona besingathana,
bangana bebuka izwe benakene.√/
• Isiphetho sale ndaba emfushane siqoqekile. Umbhali
akasinikezanga imininingwane emisha esiphethweni sendaba
emfushane. √/
• Umbhali akasishiyanga nemibuzo eminingi
engaphendulekanga. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3)
7.2.7 Indikimba yale ndaba, 'ukubaluleka komndeni' √ ngoba:
UMnu. McCall noValerie babenemali yokwenza noma yini
ababengafisa ukuyenza kodwa abazange bakuthole ukujabula
okuphelele ngoba babengenawo umndeni nabantu
ababathandayo.√√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (3)
7.2.8 Izimpendulo ziyohluka.
Abanye bayothi kubalulekile ukuba yisigwili kunokuba nomndeni
okuthandayo ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Uma uyisigwili, unemali uyakwazi ukwenza noma yini
oyithandayo ngesikhathi othanda ngaso.√√/
• Yonke into esikhathini samanje isidinga imali nawo umndeni
awukuthandisisi futhi awukuhloniphi uma ungenayo imali. √√
NOMA
Abanye bayothi akubalulekile ukuba nomndeni okuthandayo
kunokuba yisigwili ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Kuyenzeka ube nayo imali kodwa ungakutholi ukujabula. √√/
• Baningi abantu abazibulalayo beyizigwili kodwa bangakutholi
ukukhululeka emphefumulweni ngenxa yokuthi abanabo abantu
bomndeni ababathandayo.√√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
[35]
AMAMAKI ESIQEPHU C 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 25 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
UMBUZO 8: AMAHLOKOHLOKO/IZINKWAZI ZOTHUKELA – EJ Mhlanga no JJ
Thwala
8.1 NONKULULEKO – Nomthandazo C Makhanya
8.1.1 (a) D√/ Utholakele. √ (1)
(b) C√/ Owesifazane omuhle.√ (1)
(c) A√/ Ukudideka.√ (1)
(d) B√/ Ubandlululo.√ (1)
8.1.2 Ufunw' ezintabeni nasemaweni
Ufunw' emagqumeni nasezigodini√
Ukuxhumana siqalo. √ (2)
8.1.3 Amagama AMABILI kwalandelayo:
• e-Afrika. √/
• e-Eshiya. √/
• eYurophu. √/
• eMelika. √ (2)
8.1.4 Nonkululeko ntokaz’enhle. √√ (2)
8.1.5 Umugqa OWODWA kwelandelayo:
• Sishay'indlamu, sichway’umchwayo. √√/
• Sisin'umphendu, sisin'umqokozo. √√ (2)
8.1.6 Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
• Imbongi ifanisa ukufika kwentokazi enhle enguNonkululeko
nokuphuma kwelanga okuyokhanya ingunaphakade. √/
• Ukufika kukaNonkululeko kusho ukunqoba okuyohlala
kukhunjulwa njalo. √/
• Ukufika kwentokazi enhle uNonkululeko abayincomayo
ngobuhle bayo nokuphila kwakhe okuletha injabulo. √ (2)
8.1.7 Indikimba yale nkondlo inkululeko√ ngoba:
Imbongi ikhuluma ngokubaluleka kokuthi bonke abantu emhlabeni
abaphile ngaphansi kwenkululeko, kuphele ukwesaba kanye
nokubandlululana.√ (2)
8.1.8 Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Inhloso yembongi ukuzwakalisa imizwa yayo ngokufika
kwenkululeko ebifunwa yonke indawo. √√/
• Inhloso yembongi ukuzwakalisa imizwa yayo ngokugubha
ukufika kwenkululeko nokukhuthaza abantu ukuthi bayihloniphe,
bayigcine futhi bayisebenzisele ukuthula, ubumbano
nentuthuko. √√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2 26 DBE/Lwezi 2025
NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
8.2 SEZIBUYA INHLAZANE – SB Mlambo
8.2.1 OKUKODWA kwalokhu okulandelayo:
• Ukubuya kwezinkomo emini yasekuseni ngenhloso yokuthi
kuzosengwa izinkomazi. √√/
• Ukuthola ulwazi. √√ (2)
8.2.2 Ukusengela ubisi emlonyeni. √√ (2)
8.2.3 Kusengwa amahinikazi√
Kusengwa izigqala. √ (2)
8.2.4 Yingoba kuyafundwa lapha esikhungweni semfundo kuzuzwe
ulwazi. √√ (2)
8.2.5 Isifaniso. √ (1)
8.2.6 Uphawu lokuloba emgqeni we-18 lugcizelela ukudelelwa
kwabafundi abaphokophelela impumelelo kuthiwa bayaziqhenya. √√ (2)
8.2.7 Umoya wethemba ngoba imbongi inikeza ithemba kulabo
asebethole iziqu ukuba bangadikibali ngoba bazowuthola
umsebenzi. √√ (2)
8.2.8 OKUBILI kwalokhu okulandelayo:
• Ukuzimisela. √/
• Ukubekezela noma kunzima. √/
• Ukusebenza kanzima. √
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi) (2)
8.2.9 Ngiyavumelana ngoba:
Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
• Uma usufundile waphumelela, akekho ongathatha leyo mfundo
kuwena. √√/
• Kwesinye isikhathi umuntu ofundile angewuthola umsebenzi
awufundele, yize kunjalo kodwa iziqu zakhe zemfundo azisoze
zashatshalaliswa ukuthi akawutholi umsebenzi. √√ (2)
AMAMAKI ESIQEPHU D: 35
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P1 NSC June 2025 Question Paper (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P3 NSC June 2025 Question Paper (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2025 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P3 NSC November 2025 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P1 November 2024 NSC QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 November 2024 NSC QP (isiZulu)
Related documents

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2023 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2023 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2022 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2022 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2021 QP (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2021 QP (isiZulu)
More from Grade 12 Isizulu Fal

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023 24

Memorandum
Isizulu Fal Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo (isiZulu)

Memorandum
Isizulu Fal Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo (isiZulu)

Memorandum
Isizulu Fal Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo (isiZulu)

Question paper
Isizulu Fal Grade 12 P3 November 2024 NSC QP (isiZulu)

Question paper