Confidential
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
NOVEMBA 2024
AMAMAKI: 70
ISIKHATHI: Amahora ama-2½
Leli phepha linamakhasi angama-27.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2024 papers 





View all





isiZulu FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper
Grade 12 isiZulu FAL Paper 2 question paper from the November 2024 NSC, 27 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isizulu Fal · Grade 12 · November 2024 NSC · 2024 · isizulu. Question paper, 27 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Question paper
- Year
- 2024
- Exam period
- November 2024 NSC
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 27
- File size
- 537.5 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 27
This exam
November NSC 2024
- Paper 1Question paper
- Paper 2Question paper
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 2Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 3Ubuciko / Literature (Set Works)70 marks
- Question 4Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 5Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 6Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 2 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
IMIYALELO KWABAHLOLWAYO
1. Fundisisa kahle le miyalelo ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.
2. Ungayifundi yonke imibuzo ekuleli phepha. Bheka OKUQUKETHWE ekhasini
elilandelayo bese umaka izinombolo zemibuzo yezincwadi ozifundile kulo
nyaka. Ngemuva kwalokho funda le mibuzo bese ukhetha imibuzo
ezincwadini EZIMBILI ozophendula ngazo.
3. Leli phepha LINEZIQEPHU EZINE:
ISIQEPHU A: Inoveli (35)
ISIQEPHU B: Umdlalo (35)
ISIQEPHU C: Izindaba ezimfishane (35)
ISIQEPHU D: Izinkondlo (35)
4. Phendula imibuzo EMIBILI kuphela, kunoma yiziphi iziqephu ezimbili
ezilandelayo (umbuzo OWODWA esiqeshini NGASINYE.)
ISIQEPHU A: INOVELI
Phendula umbuzo ngenoveli EYODWA oyifundile.
ISIQEPHU B: UMDLALO
Phendula umbuzo ngomdlalo OWODWA owufundile.
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
Phendula imibuzo ngazo ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihlolwayo.
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
Phendula imibuzo ngezinkondlo EZIMBILI ezibuziwe.
5. Sebenzisa uhlu lokubheka imibuzo ephenduliwe ('checklist') ukubheka ukuthi
ukhethe ngendlela efanele yini.
6. Landela imiyalelo esekuqaleni kwesiqephu NGASINYE ngokucophelela.
7. Bhala izinombolo kahle njengoba zibhaliwe kuleli phepha lemibuzo.
8. Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.
9. Indlela yokuhlela isikhathi encomekayo:
Sebenzisa isikhathi esicishe sibe imizuzu engama-75 esiqeshini ngasinye.
10. Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 3 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
OKUQUKETHWE:
Leli khasi lizokusiza ukukhetha imibuzo ofisa ukuyiphendula ngaphandle kokufunda
yonke imibuzo. Nov
ISIQEPHU A: INOVELI
Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
IZINOMBOLO ZEMIBUZO AMAMAKI IKHASI
1. Ithemba Lami 35 5
2. Kusinda Kwehlela Endodeni 35 8
3. Umshado 35 10
ISIQEPHU B: UMDLALO
Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
4. Ababulali Benyathi 35 13
5. Icala Kaliboli 35 16
6. Isiko Nelungelo 35 19
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
Phendula imibuzo kuzona ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihloliwe.
7.1 'Inja Nengaloʹ 18 22
7.2 ʹInsimbi Edla Ezinye' 17 23
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
Phendula imibuzo YOMIBILI kulesi siqephu.
8.1 ʹYobe Nsizwʹ ʹEnye' 17 25
8.2 'Kudla Fumuka Kudle Silaza' 18 26
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 4 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
Uhlu Lokubheka Imibuzo Ekhethiwe ('Checklist'):
ISIQEPHU IZINOMBOLO IMIBUZO THIKHA UMBUZO
ZEMIBUZO EPHENDULIWE OWUKHETHILE
A: INOVELI 1–3 1
NOMA
B: UMDLALO 4–6 1
NOMA
C: IZINDABA
7 1
EZIMFISHANE
NOMA
D: IZINKONDLO 8 1
QAPHELA: Qiniseka ukuthi uphendule imibuzo eziqeshini EZIMBILI kuphela.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 5 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
ISIQEPHU A: INOVELI
UMBUZO 1: ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA A
Washo wavele wabona ukuthi uyazethemba umfo kaMbeje lona. Wathi ukuntongela
kancane entshenguleni yakhe, wayesethatha ethi: ʹNgifuna ukukukhombisa mfana
wami ukuthi eyami imithi akusiyo eyalapha, iqhamuka ePutukezi kwaLomahasha
ngiyixube nengiyilanda eMampondweni. Lesi sifo esikuphethe ubala kimina, nale
ngculazi yabo abayishoyo mina ngisasho ngithi abayilethe lapha kimi 5
ngibakhombise amangwevu.ʹ Wayesagcina lona belu isiko lezinyanga lokuthi
asikho isifo abangasazi.
ʹNgaphambi kokuthi ngiqale-ke ndodana, kuzofanele ukhiphe ugxa lwami okuvame
ukuba yimbuzi kodwa ungabona-ke noma uyenza ibe yimali yini. Ngokubona kwami
lesi sifo sakho sizodinga imithi yangempela. Ngakho-ke kufanele wazi nawe ukuthi 10
inkokhelo yami kuzoba yimali ebhekile.ʹ
ʹAngikholwa baba ukuthi lokho kuyoba yinkinga, into eyinkinga ukuthi silwe nesifo
sisinqobe, okwenkokhelo khona akuyona nencane inkinga.ʹ ʹKusasa-ke mfana
sizoqala ukukusebenza ngoba kuyabonakala ukuthi ukufa lokhu besekwakhele
impela, nomzimba uyasho.ʹ 15
Behlukana sebexoxe kabanzi, bethembisana ukuthi bayobonana ngomuso lapho
kuyobe sekuqala wona umshikashika. USandanezwe wayesechazelwe konke nokuthi
inkokhelo yokwelashwa nokuhlala uzoyikhokha kanjani. Lokho akuzange kube
yinkinga ngoba noma ukufa kwase kumphundlile kodwa yona imadlana yayisekhona
kwazise nemfuyo yayimchuma umfo lo. Wahamba wayolala umfo kaMkhumane 20
ezizwa enethemba lokuthi cha ufike lapho ezosinda khona.
1.1 Ngubani isibongo sikaSandanezwe? (1)
1.2 Chaza ukuthi yini eyayenza uSandanezwe abe nethemba lokuthi umfo
kaMbeje wayezomelapha ekuguleni kwakhe. (2)
1.3 Kungani uMbeje wayefuna inkokhelo ebhekile ngokwelapha uSandanezwe? (2)
1.4 Nikeza igama lensizwa eyayibhekana nabafikayo emzini wakwaMbeje. (1)
1.5 Fingqa ngamaphuzu AMABILI okwenzeka kulesi siqeshana kusuka emgqeni
we-12 kuya kowe-17. (2)
1.6 Chaza lesi simo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kuleli binzana
elilandelayo njengoba sisetshenzisiwe kulesi siqeshana.
ʹ… nale ngculazi yabo abayishoyo mina ngisasho ngithi abayilethe lapha kimi
ngibakhombise amangwevu.ʹ (2)
1.7 Ukuba khona kukaZabalaza kule noveli kulukhulisa kanjani udweshu? Bhala
amaphuzu AMABILI. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 6 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
1.8 UZondiwe uvezwe njengomlingiswa onothando futhi omkhathalele umzala
wakhe uSandanezwe kule noveli. Fakazela lokhu ngokubhekisa
ezehlakalweni ezikule ndaba. Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
1.9 Isingeniso sale noveli sihle. Fakazela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI. (2)
1.10 USebenzile ungumlingiswa omncane kule noveli. Sekela lokhu ngephuzu
ELILODWA. (2)
1.11 Yini inhloso yombhali yokusibhalela le noveli? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
KANYE
ISIQESHANA B
ʹCha ngiyezwa Mbeje, ngingekuphikise okushoyo ngoba nawe ukuthatha
kwabangasekho, ngizokwenza njengoba usho baba. Ngiyethemba abakithi
abangasekho bazoyikhanyisa indlela.ʹ La mazwi ayephuma ezwini elalizwakala ukuthi
lidangele. Behlukana uNonkamfela esho ngenhliziyo ukuthi aphume nobomvu.
Ngakusasa uSandanezwe nengoduso yakhe, amabombo bawasingisa kwelakubo 5
ebaQulusini. Ngenkathi befika ekhaya wonke umuntu wethuka ukubona
uSandanezwe ekhombisa ukungabi ngcono, isimo sakhe singesihle neze.
Wabalandisa konke ngokwashiwo yinyanga. UMzulazula wakhombisa ukungeneliswa
ukusebenza kwale nyanga kaSandanezwe, washaya phansi ngonyawo wathi eyakhe
ingane ayiphindeli lapho. Wanquma ukuthi okungenani ayofela esibhedlela kunokuba 10
abuyele enyangeni. Isalukazi esingunina naso sabhilita sithi, ʹAkusasizi baba,
njengoba esenjena nje abelungu bazovele bamchithe bathi ubengalethwa ngani kubo
esaphila. Futhi-ke bangahle bambophe uma bethola ukuthi unjenje kanti weqa
nasesibhedlela.ʹ
ʹPho manje uthi makwenziwenjani ngalo muntu uma enje ngoba ngeke ngivume 15
ukumgcina lapha ekhaya enje?ʹ
ʹCha-ke okungenani sengingamane ngikhiphe amathodlana ami okugcina, ngizoke
ngimyise kwenye inyanga yakwaMbuyisa abayikhomba ngapha kwaCeza.ʹ
ʹAkusafanele leyo nto ilayezelwe, sekufanele kube yinto eyenziwa kusasa lokhu
okusayo.ʹ 20
1.12 Iyiphi inkinga ababhekana nayo abakwaMkhumane ngesikhathi
uSandanezwe efika ekhaya emva kokuba uNonkamfela emyalele ukuthi
akaphindele kubo? (2)
1.13 Yini eyenza uMzulazula anganeliswa ukusebenza kwale nyanga
kaSandanezwe? (2)
1.14 Kungani isalukazi sisho la mazwi alandelayo?
ʹAkusasizi baba, njengoba esenjena nje abelungu bazovele bamchithe bathi
ubengalethwa ngani kubo esaphila …ʹ (2)
1.15 USandanezwe wakwazi ukulondoloza kahle imali ngesikhathi esasebenza
ezitimeleni zamanzi. Sekela ngamaphuzu AMABILI. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 7 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
1.16 Kwakuyisenzo esihle yini ukuthi uSandanezwe athandane nezintombi eziningi
ngesikhathi esasebenza ezitimeleni zamanzi eThekwini? Sekela impendulo
yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
1.17 Ngokubona kwakho yingani kungenabo ubuntu ukuthi izinyanga zisebenzise
izitho/izicubu zabantu uma zelapha abagulayo? Sekela impendulo yakho
ngamaphuzu AMABILI. (2)
1.18 Phawula ngekhono lombhali lokukhetha kahle isihloko sale noveli. Bhala
amaphuzu AMATHATHU. (3)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 8 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
UMBUZO 2: KUSINDA KWEHLELA ENDODENI–SJ Mchunu
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA C
Umi entabeni yedwa ulindele ingoduso yakhe uNtombi, uyacabanga. ʹOmama
bathanda ukwazi ukuthi uganwa nini. Okungidina kakhulu, ilo othanda ukukukhombisa
intombi ethandwa uyena ukuthi igane mina. Kanti bona abazi yini ukuthi induku enhle
igawulwa ezizweni na? Ho! Ngikhumbula ngiqala ukufika la kule ndawo yaseMvoti
izinsizwa zisho ukungiqeda ngenduku. Kwakungadlalwa. Ngadlel'ogageni. Ngake 5
ngavika kwavuthuka izandla, belapha abafokazi. Ukhona oyedwa ongeke angikhohlwe
noma nini. Lo engavele ngaphuma naye iqhubu ngamshaya wakhalisa okwengane
encane. Khona esebaleka, nabangakubo bathuka becabanga ukuthi uyahlanya kanti
qha akunjalo, uzwa ubuhlungu. Kodwa nami angilalanga ubuhlungu zingititinya
izinsizwa. Engabe uzothini uNtombi namuhla? Sengicabange kahle, ngizovele 10
ngimtshele nje ukuthi sengifuna ukuya kubo manje. Uma ebuza ukuthi ngiyokwenzani,
impendulo ilula, ukuyocela ukuba abe umkami. Isona sikhathi sokumtshela lesi.
Ngokwedlule ngabuye ngangenwa itwetwe ngabambeka nje ngangabe ngisakwazi
ukukhuluma, ngasale sengiwuhlaba inhlali nje ngingaqondile. Namuhla elamanqamu,
ngimfunge uMqhikiza kababa.ʹ Yabe ukuqhamuka nje intokazi kaGatsheni, wasukuma 15
wama ngezinyawo kwaphela konke ukucabanga ethatha ebeka kungekho mpendulo
eshaya khona. ʹSawubona Gatsheni wami omuhle. Engabe ubugeza ngani, usuleke
kanje?ʹ Yasho ixhawula insizwa yaseMachunwini. ʹYebo Macingwane! Angigezanga
ngalutho …ʹ
2.1 Ngubani igama lengoduso elindwe nguManyoba ngokwalesi siqeshana? (1)
2.2 Chaza ukuthi yini eyayenza uManyoba adinwe lapho ecabanga ngomama
abahlale bembuza ukuthi uganwa nini. (2)
2.3 Kungani uManyoba ayezobona ingoduso yakhe ngalolu suku? (2)
2.4 Nikeza igama lendodakazi kaManyoba. (1)
2.5 Fingqa ngamaphuzu AMABILI okwenzeka kulesi siqeshana kusuka emgqeni
we-10 kuya kowe-15. (2)
2.6 Chaza lesi simo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kuleli binzana
elilandelayo njengoba sisetshenzisiwe kulesi siqeshana.
Ngokwedlule ngabuye ngangenwa itwetwe ngabambeka nje ngangabe
ngisakwazi ukukhuluma (2)
2.7 Ukuba khona kukaMaNene kule noveli kulukhulisa kanjani udweshu? Bhala
amaphuzu AMABILI. (2)
2.8 Izinsizwa zangakubo kaManyoba zivezwe njengabantu abanothando futhi
ababemkhathalele umkhaya wabo kule noveli. Fakazela lokhu ngokubhekisa
ezehlakalweni ezikule ndaba. Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
2.9 Isingeniso sale noveli sihle. Fakazela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 9 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
2.10 Induna uNgobese ingumlingiswa omncane kule noveli. Sekela lokhu
ngephuzu ELILODWA. (2)
2.11 Yini inhloso yombhali yokusibhalela le noveli? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
KANYE
ISIQESHANA D
Esasebenza uManyoba wahlangabezana nezingqinamba eziningana empilweni yakhe.
Ngelinye ilanga eyogibela eya eMsinga, itekisi yagcwala phambi kwakhe, wabe
sancenge ukuba isale isimncikisa angasali ezinsizweni zangakubo, kwabe uzithelela
amanzi emhlane wedada. Kwadingeka ukuba alindele enye elandelayo itekisi. Isikhathi
sase sihambile impela kungasekho ukuphindela ehositela. Wahlala elindele ukuthi 5
kuzoba khona elinye itekisi kwaze kwaba sebusuku impela lingagcwali itekisi bebabili
nje vo. Kwakunguyena nenye insizwa ayengayazi. Kwathi umshayeli wetekisi ebona
ukuthi ayigcwali, wathi useyolala yena nabo abazibonele. Washo wasuka njalo.
Akupholanga maseko besacabanga ukuthi bazokwenzenjani, zafika ezinye izinsizwa.
Zababingelela ngenkulu inhlonipho le. Bavuma. Zababuza ukuthi bayaphi. Bathi baya 10
eMsinga, manje itekisi abebezoligibela, alisagcwalanga. Umshayeli ubashiye wathi
useyolala yena ngoba ngeke ahambe nemoto ingagcwele. Zase zithi lezi zinsizwa
zingabasiza bona. Zathi abayogibela kuleya moto. Zabaphathisa izimpahla. Bagibela
njalo yashishiliza nabo yaze yayofika lapho bengazi khona, yavele yama esikhaleni nje
sikaNtombela zathi abehle. Kule ndawo akukho muzi, kusesigangeni nje. Sebemile, 15
kwathiwa abakhiphe yonke imali abanayo. Baxakeka nje ukuthi kwenzekani. Zakhipha
imimese emikhulu, zathi azisahleki zifuna imali nje kuphela. Uma bengayikhiphi,
bazowukhomba umuzi onotshwala.
2.12 Iyiphi inkinga ababhekana nayo oManyoba nendoda ayehamba nayo emva
kokuba umshayeli wetekisi eya eMsinga ekhetha ukungabe esahamba? (2)
2.13 Yini eyenza amadodana kaManyoba athathe isinqumo sokuhlalisa abazali
babo ngokwehlukana? (2)
2.14 Kungani umshayeli esho la mazwi alandelayo?
ʹ… useyolala yena, nabo oManyoba abazibonele …ʹ (2)
2.15 Unkosikazi kaManyoba wayekhuthele. Sekela ngamaphuzu AMABILI. (2)
2.16 Kwakuyisenzo esibi ukuthi uManyoba angayifundisi indodakazi yakhe. Sekela
impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
2.17 Ngokubona kwakho yingani kungenabo ubuntu ukuthi omakoti baphathe kabi
omamezala njengoba kwakwenza uMaNene kuMaNdlovu? Sekela impendulo
yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
2.18 Phawula ngekhono lombhali lokukhetha kahle isihloko sale noveli. Bhala
amaphuzu AMATHATHU. (3)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 10 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
UMBUZO 3: UMSHADO – N Zulu
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA E
ʹNiqhuba kanjani noTholi Bheki?ʹ
ʹAngikaboni lutho olubi mngani wami.ʹ
ʹUsuke wambona lo mngani wakhe womlungu?ʹ
ʹCha, Sifiso uyazazi izindaba. Wazi noPamella?ʹ
ʹNgiyamazi. Ukutshelile ukuthi usuke ezokwenzani kwaTholakele?ʹ 5
ʹHhayi, angazi. Kanti usuke ezokwenzani?ʹ
ʹUma unesikhathi Bheki akothi uma efikile lo mlungu ubavakashele. Uma uthanda
ubalunguze nje ukuthi benzani.ʹ
ʹAwungithi fahla kancane Sifiso.ʹ
ʹPhela, ngeke ngixoxe ngezindaba zentombi yakho; wena yenza le nto engikutshela 10
yona kuphela.ʹ
Wathula uBheki manje. Kwafika kuye ukuthi cha, sengathi uhlangene nezimbila
zithutha impela namuhla. Lo makoti wakhe kanti unjani? Washeshe wasuka eduze
kukaSifiso wayozihlalela yedwa. Othisha abaningi baqala bambalekela manje. Abanye
babekloloda bebhinqa igama likamfelokazi lingaphumi emilonyeni yabo. UBheki 15
wayengasajabule kahle esikoleni.
Sathi uma siphuma isikole waqonda ekhaya. Wazilungisa kahle. Wakhumbula
ukuqabulana kwabo noTholi begcinana endlini. Wezwa imizwa yakhe ihlukumezeka
kanzima. Waziduduza ngokuthi namuhla kunamuhla. Uma befika nje endlini kuzosuka
esinamathambo. Wayeqala ukuhalela umuntu wesifazane kanjeya. Uthe esacabanga 20
lokho kwabuya iphupho lakhe. Lwamuthi heqe uvalo. Wazicwala waphuma.
Basheshe baficane noTholakele baqonda endlini. Bahamba nje babambene
ngezandla. Bafika endlini.
3.1 Ngubani umngani kaTholakele okukhulunywa ngaye kulesi siqeshana? (1)
3.2 Chaza kafushane ukuthi yini eyayenza uBhekani angabe esakujabulela
ukusebenza esikoleni ayefundisa kuso. (2)
3.3 Kungani uTholakele wayegqoka izingubo ezimnyama nsuku zonke? (2)
3.4 Nikeza igama lensizwa eyayifuna ukungena uTholakele ngenkani. (1)
3.5 Fingqa ngamaphuzu AMABILI okwenzeka kulesi siqeshana kusuka emgqeni
we-10 kuya kowe-15. (2)
3.6 Chaza lesi simo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kuleli binzana
elilandelayo njengoba sisetshenzisiwe kulesi siqeshana.
Kwafika kuye ukuthi cha, sengathi uhlangene nezimbila zithutha impela
namuhla. (2)
3.7 Ukuba khona kukaZenze kule noveli kulukhulisa kanjani udweshu? Bhala
amaphuzu AMABILI. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 11 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
3.8 USifiso uvezwe njengomlingiswa onothando futhi omkhathalele umngane
wakhe uBhekani kule noveli. Fakazela lokhu ngokubhekisa ezehlakalweni
ezikule ndaba. Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
3.9 Isingeniso sale noveli sihle. Fakazela lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI. (2)
3.10 Unesi wasesibhedlela okwakulaliswe kuso uTholakele ungumlingiswa
omncane kule noveli. Sekela lokhu ngephuzu ELILODWA. (2)
3.11 Yini inhloso yombhali yokusibhalela le noveli? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
KANYE
ISIQESHANA F
Akhombise ukwethuka uSifiso ezwa le ndaba.
ʹNihlangana kuphi?ʹ
ʹIngifice ngihamba noTholi.ʹ
ʹAyaze yakuxakazisa.ʹ
ʹLutho. Okungiphathe kabi nje ukuthi ithe ihamba noTholi yona manje, nami 5
angihambe.ʹ
ʹWenzenjani?ʹ
ʹNgivele ngahamba ngaqonda ekhaya.ʹ
ʹUzisizile Bheki. Umqaphele lowo muntu uyingozi. Mina ngimazela khona le emakhaya.
Uma efike la eNyawushane uhamba eselwe nenqwaba yabantu.ʹ 10
Athule uBheki alalele le nkulumo kaSifiso. Ezwe eshaywa uvadlwana oluncane. Kuze
kubuye kuqale yena futhi uSifiso ukukhuluma: ʹSebekukhokhele nje oTholi imali
owabeboleka yona?ʹ
ʹCha, abakayikhokhi Sifiso.ʹ
ʹBakutshela ukuthi wayenzeni uZenze lowo eze eboshwa?ʹ 15
ʹAbangitshelanga.ʹ
ʹYini ungazibuzi izinto lezi Bheki?ʹ
Angaphenduli uBheki. Asuke amshiye kanjalo uSifiso ahambe. Siphume isikole.
Abikelwe uBheki ukuthi sekufanele ayobhekana nomalume wakhe. Nempela sithi uma
siphuma isikole aqonde ekhaya. 20
ʹMfana, ngiyahamba kusasa. Sesike sayikhuluma le ndaba yakho nonyoko,
ilukhunyana.ʹ Athule uBheki angaphenduli. Acabange umalume wakhe ukuthi konje
angamkhombisa kanjani umalume wakhe ukuthi ubambo lwakhe uTholi.
ʹUyabazi abazali bale ntokazi ofuna ukushada nayo?ʹ
ʹAngibazi.ʹ 25
ʹKuzofuneka sibabone-ke ndodana. Singeke savuma ushade nengane esingazi ukuthi
izalwa abantu abanjani. Ngokufunda, ihambe kangakanani le ntokazi?ʹ
3.12 Iyiphi inkinga abhekana nayo uBhekani ngesikhathi exoxa nomalume wakhe? (2)
3.13 Yini eyenza umama kaBhekani angathandi ukuthi indodana yakhe ishade
noTholakele? (2)
3.14 Kungani uSifiso esho la mazwi alandelayo?
ʹYini ungazibuzi izinto lezi Bheki?ʹ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 12 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
3.15 ENyawushane kwakukhona ubugebengu. Sekela ngamaphuzu AMABILI. (2)
3.16 Kwakuyisenzo esihle yini ukuthi umalume kaBhekani angavumi ukuyomela
umshana wakhe ezingxoxweni zelobolo? Sekela impendulo yakho
ngamaphuzu AMABILI. (2)
3.17 Ngokubona kwakho yingani kungenabo ubuntu ukuthi umfelokazi osazilile
aqome futhi ahambe nabesilisa abehlukahlukene? Sekela impendulo yakho
ngamaphuzu AMABILI. (2)
3.18 Phawula ngekhono lombhali lokukhetha kahle isihloko sale noveli. Bhala
amaphuzu AMATHATHU. (3)
[35]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 13 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
ISIQEPHU B: UMDLALO
UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA G
DLAMINI: … Emva kwalokho uyophenduka isithunzi sona esinomnyakazo kodwa
ongenamsebenzi. Ndabezitha goloza okokugcina aze ashaye umthetho
ophusile, lo Hulumeni ngamandla enu. Angiphikisani nenkosi yami kodwa
ngizama ukuyiqwashisa. Thina siyabuthanda ubukhosi bethu bendabuko.
Kanti thina ma-Afrika siyosala nani okungeyethu? Okokuqala nje mina 5
njengenduna ngingawenza lo msebenzi okuthiwa ufanele ikhansela.
SHANDU: Cha, nduna yami, yize noma ngingeze ngilinge ngilimise ngesihloko
elokuthi ngiyakuphikisa, nami kodwa angifuni ukuphuma iqhubu. Angifuni
ukubonakala njengenkosi elwa nemithetho kaHulumeni, yize kunjalo
kodwa inhlonipho ngiyayidinga odabeni lwenduna eyenza umsebenzi 10
wekhansela, angiboni bengakuvuma lokho osopolitiki ngoba bathi intando
yeningi ilungelana nabaholi abavoteliwe. (ahleke) He! He! Wena-ke
wavotelwa ngubani?
DLAMINI: (Asineke ubala) Ndabezitha angivoteliwe kodwa ngakhethwa nguwe.
Angithi inkosi ingubaba wesizwe. Ubaba uyazikhethela izingane zakhe 15
lokho abona kukuhle. Uma uNdabezitha eseshilo lelo lizwi lingephikiswe.
Nginamanga Ndabezitha?
SHANDU: (Anikine ikhanda, abuye ahebeze nangezandla) Lutho Dlamini, akunjalo
kule ndlela yokubusa kwanamuhla. Intando yeningi ayikuvumi lokho.
Kepha ithi wonke umuntu unelungelo lakhe lokuzikhethela. Phela sehlulwa 20
Dlamini. AbaMhlophe basehlula maqede basigxingxa ngokwabo yikho
kunalokhu kungqubuzana kwemibono. I-Afrika ixakekile izama
ukuhlanganisa okungahlangani.
DLAMINI: Ngempela ngamanzi namafutha! Bona nje kwakufanele baqale ngokuqeda
ubukhosi kuqala. 25
4.1 Ngubani othi uthanda ubukhosi bendabuko kulesi siqeshana? (1)
4.2 Ngokwalesi siqeshana yini eyayizokwenziwa nguDlamini emzini wenkosi
uShandu? (1)
4.3 Bhala izizathu EZIMBILI ezenza kube nezinkinga e-Afrika ngokwalesi
siqeshana. (2)
4.4 Yini eyenza inkosi uShandu ibone kungeke kulunge ukuthi uDlamini enze
umsebenzi wekhansela? (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 14 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
4.5 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile sisho:
ꞌ... nami kodwa angifuni ukuphuma iqhubu.ꞌ
A Ukwehluka
B Ukwehlulwa
C Ukulwa
D Ukuzondwa (1)
4.6 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
4.6.1 UMazongolo A uyikhansela
4.6.2 UDlamini B wafunda oHlange
4.6.3 UMchunu C ungumfundisi
4.6.4 UFohloza D induna yenkosi
4.6.5 UMaShezi E unogada wenkosi
(5 x 1) (5)
4.7 Kwabe kuyini inhloso kaDuma ayefisa yenzeke ngendawo yakubo? (2)
4.8 Yini umsebenzi wemiyalelo yokwenzeka enkundleni kulesi siqeshana? Sekela
ngokubhala isibonelo ESISODWA. (2)
4.9 Ngabe yaxazululeka yini inkinga phakathi kukaDuma nenkosi uShandu kulo
mdlalo? Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA. (2)
4.10 Ngokucabanga kwakho yini okwakumele yenziwe uHulumeni waseKhaya
ukugwema isimo sokungaboni ngaso linye phakathi kwenkosi nekhansela
kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 15 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
ISIQESHANA H
MASHEZI: … Ngempela kunesikhathi eside ngizama ukumbonisa ngokuthathisa
enkosini ngaphambi kokwenza noma ngabe yini ngoba lena yindawo
yenkosi. Okubi kakhulu ngukuthi umabhalane wakhe naye uxegelwa
yikhanda.
MANGEMA: Isenzo sakho nendlela ocabanga ngayo kuyangiphoqa ukuthi ngisho 5
ngithi ungomunye wabafazi abangalakha leli zwe. Eqinisweni inkani
namagqubu akubuyiseli muntu. Kunalokho kwandisa amathuna nezililo
ezingenasidingo. (athule kancane) Uyazi, angazi ukuthi uDuma
wabonani kule mpohlo yakwaMbandlwa.
MASHEZI: Phela selokhu bezwana ngalesiya sikhathi bengabaholi beneqeqebana 10
labantu ababegqugquzela umzabalazo. (athule kancane) Lokho-ke
kwadlula yize kwadlula nemiphefumulo eminingi. Emva kwalokho
kwathelelwana amanzi. Kanti yini ukuthelelana amanzi uma kanti bona
bengazimisele ngokuthula? Ngiyamthanda umyeni wami. Angifuni afe.
Yikho ngize lapha kuwe. Okunye ngukuthi mina ngiyabona futhi 15
ngiyezwa ukuthi abantu benkosi sebeyaxokozela. Abaningi bayamsola
uDuma. Ndlunkulu mina angifuni ukubona engake ngakubona endaweni
yakomalume ngiseyingane.
MANGEMA: Nami ngokunjalo MaShezi. Uyabona, inkosi le engiyiganile, ayimzondi
uDuma kodwa izonda isenzo sakhe. Ngempela uDuma akayihloniphi 20
inkosi. Nathi siyasola ukuthi uDuma okusho ukuthi usabambelele
kokudala. Uyakhohlwa ngukuthi sesakha kabusha manje. Bheka nje
ngoba induna inecala ebhekene nalo ngenxa yakhe uDuma. Mina
bengithukuthele kabi sonke lesi sikhathi.
4.11 Yikuphi kulesi siqeshana okufakazela ukuthi uMbandlwa
ungumlingiswa/umdlali ongakuthandi ukuthula? (2)
4.12 Yini umphumela wokubamba amagqubu ngokwalesi siqeshana? (1)
4.13 Ngubani umlingiswa ongummeleli kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho
ngamaphuzu AMABILI. (3)
4.14 Esinye isifundo esisithola ngokufunda lo mdlalo sithi abangabukelwa phansi
abantu besifazane. Sekela lesi sitatimende ngephuzu ELILODWA. (2)
4.15 Bhala imisebenzi EMIBILI yenkulumompendulwano encwadini engumdlalo. (2)
4.16 Induna uDlamini yazifaka yona ezinkingeni eyazithola isikuzo? Uthini umbono
wakho ngalesi sitatimende? Sekela ngamaphuzu AMABILI. (2)
4.17 Ukuba wawunikwe ithuba lokusebenza njengenduna yenkosi uShandu, yiziphi
izinto EZINTATHU owawungazenza ngendlela eyehlukile? (3)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 16 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA I
(USonto uhleli kwakhe, ucabanga ngosizi emva kokuzwa ngokululama kukaMfundisi.
Imicabango yakhe isiphazanyiswa ukungena kukaMbhele endlini.)
MBHELE: (Ememeza) Sonto, Sonto ukhona yini?
SONTO: Yebo ngikhona Mbhele.
MBHELE: Kanti awuyanga yini ukuyolanda uMfundisi esibhedlela? 5
SONTO: Cha, angibange ngisahamba.
MBHELE: Yini indaba?
SONTO: Bese sibaningi kakhulu, ekubeni itekisi ibiyodwa. Kwenzenjani, wahlahla
amehlo?
MBHELE: Ngiqeda ukukhuluma noMaNsibande nababuya esibhedlela. 10
SONTO: (Ngokuthuka) Batheni?
MBHELE: UMaNsibande ungitshele ukuthi bathole uMfundisi eseshonile.
SONTO: Ini?
MBHELE: Usho njalo impela.
SONTO: Kanjani? Ingani ubeseluleme eseyolandwa? 15
MBHELE: UMaNsibande namalungu ebandla bebedabuke kabi.
SONTO: (Ngokukhululeka) UNkulunkulu uhlela ngendlela yakhe.
MBHELE: Indaba kaMfundisi yaxaka nje iqala.
SONTO: Uphumule uMfundisi.
MBHELE: Hhayi, kunzima nokho ukuyikholwa le ndaba. (Ebuka iwashi) Cha, ake 20
ngibaleke, bengedlula ngithi angikulunguze nje ngoba indlela eya
edolobheni idlula ngapha.
SONTO: (Emoyizela) Kanti ubungedluliswa yinkumbulo?
MBHELE: Bengedluliswa yiyona.
SONTO: Pho kawusangiqabuli nakancane nje ukuze ngikholwe ngempela? 25
MBHELE: (Esondeza izindebe.) Bengilindele wena ukuthi ungiqabule kuqala.
(Babambane baqabulane. Abuye avalelise uMbhele. Asale uSonto.
Kuyabonakala nje ukuthi ujabule. Bese ephazanyiswa ukungqongqoza.)
SONTO: Ngena!
MTHOFI: (Kungene uMthofi. Kuthi akazibulale uSonto.)Hawu, wadinwa wangibuka 30
kabi nje uma ngingena?
SONTO: Kufanele ngabe ngenzenjani?
MTHOFI: Kufanele ngabe uyangibingelela, hhayi ukungibuka sengathi ubona inja nje
ezokubangela isicefe.
SONTO: Vele uyinja nje. 35
5.1 Ngubani owatshela uMbhele ukuthi bathola uMfundisi eseshonile? (1)
5.2 Ngokwalesi siqeshana yini eyayizokwenziwa nguMbhele emzini wakhe? (1)
5.3 Bhala izizathu EZIMBILI ezenza uSonto waphelelwa ukujabula kulesi
siqeshana. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 17 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
5.4 Yini eyayenza uSonto angayi ukuyohlangabeza uMfundisi esibhedlela ngalolu
suku? (2)
5.5 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Igama elibhalwe ngokugqamile lisho:
ꞌ... bengedlula ngithi angikulunguze ...ꞌ
A Ukudlula athathe okuthile
B Ukudlula aphuze itiye
C Ukudlula ambone kancane
D Ukudlula kwakhe adle (1)
5.6 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
5.6.1 UMaNtuli A usekomidini lesonto
5.6.2 UMaNsibande B usebenza ebhange
5.6.3 UNtanzi C wabulawa uSonto
5.6.4 UMthofi D ugade isiguli esibhedlela
5.6.5 UNhleko E uneminyaka eyi-15 ejele
(5 x 1) (5)
5.7 Kwabe kuyini inhloso kaSonto yokusondeza uMthofi kuyena? (2)
5.8 Yini umsebenzi wemiyalelo yokwenzeka enkundleni kulesi siqeshana? Sekela
ngokubhala isibonelo ESISODWA. (2)
5.9 Ngabe yaxazululeka yini inkinga phakathi kukaSonto noMthofi kulo mdlalo?
Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA. (2)
5.10 Ngokucabanga kwakho yini okumele yenziwe uHulumeni kaZwelonke
ukugwema/ukunciphisa ubugebengu obufana nalobu obenziwa nguSonto
noMthofi kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 18 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
ISIQESHANA J
MBHELE: Mh, ngiyezwa. Kodwa awu, kengithole okukodwa nje!
NTSHANGASE: Yeka phansi yonke le nto. Mina ngicabanga ukuthi okufanele
sikwenze ngukuthi siqhamuke nendlela ezosebenzela thina.
MBHELE: Ngilalele ...
DLAMINI: Hhayi bafana, kayizukulunga le nto yenu. 5
NTSHANGASE: (Emangele) Kayizukulunga?
DLAMINI: Impela. Le ndlela eniyishoyo idinga ukuhlalelwa phansi, hhayi
ukudingidwa nicashe ngamafasitela njengoba nenzile nje.
Kusengenzeka kufike umuntu lapha kwami, bese niyaphazamiseka.
Kokunye anibone. Bese nithi nanicashe ekuseni kangaka kwami 10
kwakwenzenjani?
MBHELE: Cha, uqinisile Sibalukhulu.
DLAMINI: Ehhe, kunjalo nje. Uma ningabhekile umkakho uzothola ekuseni nje
ukuthi nimbonile engenisa abantu kwakho bese eshintsha into
ebesehlele ukuyenza. Nibe yini-ke nina. 15
NTSHANGASE: Eyi, wangethusa manje Sibalukhulu. (Edonsa uMbhele.) Cha,
kasibaleke, sizoluqedela kahle emini lolu daba, sesike
salucabangisisa saphinde saluxoxa. Wena fika ehhovisi sizoxoxa.
MBHELE: Ngizokwenze njalo. (Ebuka uDlamini.) Sibonge kakhulu Sibalukhulu,
usale kahle. 20
DLAMINI: Nihambe kahle. Nami ngizosala kahle. Okuhluphayo ngukuthi le
nkohlakalo ekade siyibuka isivese ...
MBHELE: (Ehleka) Ngiyabona, isivese yakwenza waqaleka.
DLAMINI: Impela, uma ngingathola intwana encane nje yokupholisa ikhanda.
NTSHANGASE: (Emnika imali eyiphepha.) Kube yinto encane ngempela-ke 25
Sibalukhulu. Kasifuni ukuthi uphuze kakhulu utshwala bese
uphunyuka uxoxele izwe lonke ukuthi ...
DLAMINI: Hhayi khululeka ndodana, ngeke kwenzeke lokho. (Bavalelisane,
bahlukane.)
5.11 Yikuphi kulesi siqeshana okufakazela ukuthi uDlamini ungumlingiswa/umdlali
oyithandayo imali? (2)
5.12 Kwaba namphumela muni kuSonto ukuthi uDlamini ambikele uMbhele
ngenkohlakalo eyenzeka kwakhe ngokwalesi siqeshana? (1)
5.13 Ngubani umlingiswa ongummeleli kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho
ngamaphuzu AMABILI. (3)
5.14 Esinye isifundo esisithola ngokufunda lo mdlalo sithi akukho qili lazikhotha
emhlane. Sekela lesi sitatimende ngephuzu ELILODWA. (2)
5.15 Bhala imisebenzi EMIBILI yenkulumompendulwano encwadini engumdlalo. (2)
5.16 UMbhele wazifaka yena ezinkingeni azithola esekuzo. Uthini umbono wakho
ngalesi sitatimende? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
5.17 Ukuba wawunikwe ithuba lokuba nguMbhele, yiziphi izinto EZINTATHU
owawungazenza ngendlela eyehlukile? (3)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 19 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA K
MAMBATHA: (Ahwaqe) Pho akukho muntu yini lapha ekhaya? Awusiboni thina?
Abakini abathi ubobuya uma kushone indoda yakho?
THENJIWE: Ngiyaxolisa mama uma ngenze iphutha. Eqinisweni isicelo nje lesi
ebengisenza.
MAMBATHA: Uyabona njengoba wakhishwa kini kwabikwa emadlozini nje, akuselula 5
ukuthi ubuye ubuyele kini. Uyothi uyaqhamuka bathi abamfuni umuntu
obuye emendweni. Wena awusenayo indawo kini.
THENJIWE: Nabo phela ngiyobachazela ukuthi ngibuyiswe yini. Abangixoshanga
futhi mina ekhaya.
MAMBATHA: Wena uhlushwa ukungazi. Noma bengakuxoshanga kodwa amasiko 10
enziwa uvaleliswa ayekuxosha kini.
THENJIWE: Kuzofuneka ke ngithi qu ngasekhaya ngizwe uvo lwabo.
MAMBATHA: Awuyi lapho! (Ahwaqe) Sikuchazele ukuthi nangu uDumisani
uzobamba isikhundla sikamfowabo.
THENJIWE: Nazi kanjani ukuthi uzongithanda? 15
MAMBATHA: Akukhulunywa indaba kamathandana nokungathandani lapha.
Ngikhuluma ngesiko elaziwa kini nalapha ekhaya.
THENJIWE: Nifuna ngihlekwe abantu? Aniboni ngani ukuthi abantu bazothi
anginasimilo. Abantu bazothi kusho ukuthi ngangimthanda uDumisani
ngisho esekhona uSikhumbuzo. 20
MAMBATHA: Khuluma ngomndeni wakini nowalapha ekhaya, hhayi abanye abantu.
THENJIWE: Ngiyahamba mina angimfuni uDumisani. (Akhale)
MAMBATHA: Kahle ukutetema wena. Lalela ngikuchazele ngesiko uma ungalazi.
THENJIWE: Okokuqala nje uDumisani ingane encane kabi.
MAMBATHA: Khohlwa yilokho yithi esizokhuluma noDumisani. 25
THENJIWE: Anginalo nje uthando lomunye umuntu mina. Ngingamane ngiduke
nezwe okungcono. (Akhale)
MAMBATHA: Musa ukukhala bo!
6.1 Ngubani igama lendoda kaThenjiwe eyashona? (1)
6.2 Ngokwalesi siqeshana yini eyayicelwa nguThenjiwe kwabasemzini wakhe? (1)
6.3 Bhala izizathu EZIMBILI ezenza uThenjiwe angabe esakwazi ukuphindela
ekhaya kubo emva kokushonelwa yindoda ngokwalesi siqeshana. (2)
6.4 Yini eyenza uMaMbatha athi kuThenjiwe waxoshwa kubo? (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 20 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
6.5 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile kulo musho sisho:
ꞌNgingamane ngiduke nezwe okungcono.ꞌ
A Ukuya ezitolo
B Ukugana esithenjini
C Ukuvuma ukungenwa
D Ukuhamba ungaziwa (1)
6.6 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
6.6.1 UMondise A wabhalela uThenjiwe incwadi
6.6.2 USipho B uyise wamxoshela ukukhuluma izindaba
6.6.3 UNondumiso C ufuna ukufunda ukuthunga
6.6.4 Ugogo kaNondumiso D usaba ukubuyisela izinkomo emuva
6.6.5 UMaMbatha E ufuna ukukhuluma noThenjiwe
(5 x 1) (5)
6.7 Kwabe kuyini inhloso kaDumisani ngempilo yakhe ngemuva kokushona
komfowabo? (2)
6.8 Yini umsebenzi wemiyalelo yokwenzeka enkundleni kulesi siqeshana? Sekela
ngokubhala isibonelo ESISODWA. (2)
6.9 Ngabe yaxazululeka yini inkinga yomndeni wakwaZungu yokufisa ukuba
uThenjiwe angenwe uDumisani kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho
ngephuzu ELILODWA. (2)
6.10 Ngokucabanga kwakho yini okumele yenziwe uHulumeni kaZwelonke
ukugwema isimo sokungaboni ngaso linye phakathi kwabasemzini nomakoti
ongumfelokazi mayelana nesiko lokungenwa njengoba kwenzeka kulo
mdlalo? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 21 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
ISIQESHANA L
MAMBATHA: ... Phela ngikubone kahle nje uxoxa nomakoti. Kusobala ukuthi
ibimkitaza le nto obuyisho ngize ngambona ehleka kakhulu.
ZUNGU: Chazela umfana kahle MaMbatha. Yini indaba enkulu kangaka uvele
uyigubhuze nje wena.
DUMISANI: Iyiphi leyo ndaba baba? 5
MAMBATHA: Wena Manzini usakhuluma sengathi indaba entsha lena? Useqalile
phela umfana. Kanti awumbonanga yini exoxa nentokazi laphaya
(akhombe).
DUMISANI: Kanti usho umakoti kaSikhumbuzo, umfowethu? Cha bengifuna ukwazi
nje ukuthi uhlezi kanjani lapha ekhaya? 10
MAMBATHA: (Ecasuka) kanti lo muzi sekungowakho yini? Uyeka into okufanele
ngabe uyayenza, uzobangisa uyihlo. OkaManzini lo muzi. Uyena
kuphela ongakhuluma ngenhlalo yabantu.
DUMISANI: (Exakekile) Ngiyaxolisa mama uma ngonile. Iyiphi le nto othi kufanele
ngabe ngiyayenza? 15
ZUNGU: Musa ukuthatha ngamawala nkosikazi. Mfana lalela kahle. Umakoti
ufuna ukubuyela ekhaya manje. Uma kungenzeka into enjalo
abaphansi bangahlala phezu kwethu. Kufanele sizame ukulwa nalesi
simo.
DUMISANI: Angiboni ukuthi kufanele simenqabele uma efuna ukuhamba. 20
Umfowethu owamletha lapha phela akasekho. Umakoti, futh ...
MAMBATHA: (Ngolaka) Thula. Kanti bengithi ukhuluma into esile nje nale ngane
ubuhhema. Bengithi sizele insizwa kanti uthothwane. Lingathini izwe
uma umakoti ehamba lapha ukhona? Ufuna sihlekwe abantu?
ZUNGU: Kahle ngolaka MaMbatha. Mina ngibona sengathi akayazi le nto 25
esikhuluma ngayo umfana. Asimchazele kahle kuqala.
6.11 Yikuphi kulesi siqeshana okufakazela ukuthi uZungu ungumlingiswa/umdlali
onesineke sokwenza izinto? (2)
6.12 Kwakuzoba namuphi umphumela ukuvumela uThenjiwe ukuthi aphindele
kubo ngokwalesi siqeshana? (1)
6.13 Ngubani umlingiswa ongummeleli kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho
ngamaphuzu AMABILI. (3)
6.14 Esinye isifundo esisithola ngokufunda lo mdlalo sithi kubalulekile ukulalela
abantu uma bekubonisa. Sekela lesi sitatimende ngephuzu ELILODWA. (2)
6.15 Bhala imisebenzi EMIBILI yenkulumompendulwano encwadini engumdlalo. (2)
6.16 USipho wazifaka yena ezinkingeni azithola esekuzo. Uthini umbono wakho
ngalesi sitatimende? Sekela ngamaphuzu AMABILI. (2)
6.17 Ukuba wawunikwe ithuba lokuba nguMaMbatha, yiziphi izinto EZINTATHU
owawungazenza ngendlela eyehlukile? (3)
[35]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 22 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
Kulesi siqephu, imibuzo ibuzwe kulezi zindaba ezimfushane ezilandelayo:
'Inja Nengalo' ebhalwe ngu-NAP Khumalo
'Insimbi Edla Ezinyeʹ ebhalwe ngu-MJ Mngadi
UMBUZO 7: 'IZINYEMBEZI ZOTHANDO' – DBZ Ntuli
Funda lezi ziqeshana ezilandelayo ezitonyulwe ezindabeni ezimfishane ezimbili bese
uphendula imibuzo ehlelwe esiqeshini ngasinye. Inani lamamaki elabelwe umbuzo
ngamunye ungalisebenzisa njengomhlahlandlela wobude bempendulo.
QAPHELA: Phendula imibuzo ehlelwe kuzona zombili iziqeshana, okungukuthi
UMBUZO 7.1 NOMBUZO 7.2.
7.1 ʹINJA NENGALOʹ – NAP Khumalo
Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA M
ʹHawu! Kahle Bhekani! Ngizokosela oyihlo, ngosele nebhungu nje
elingangawe, ngizikhwehlelela nokuzikhwehlelela, ngiboshiwe ngisejele yini?ʹ
ʹWo! Ho-ho! Sengathi izinkomo zikababa zizomuka nomfula lapha kuwe.
Sengizozithathela nangu u-anti Grace. Yena uzothile.ʹ ʹNgadla mina! Phela
ingwe idla ngamabala,' sekusho yena uGrace wansondo elinganisa ukusina 5
ehlezi. Waqhobonyeka omdala egabisa.
Nempela inyama kaBhekani ize ivuthwe. Ashaye amaqatha omdala. Aphe
noNtombise amaqashana, nakhu futhi phela umbambisile esabenga.
Alandule uNtombise. ʹThina sidla nakhu okuphambili,ʹ esho ekhomba
utshwala, ʹDlana wena inyama yakho leyo, mthandi wenyama.ʹ Asho adumele 10
isigubhu uNtombise aphuze.
Athulathule uBhekani, ezwakale esethi, ʹAsidle phela mngane wami, kodwa
ngingadla kanjani nje ngikuncishe?ʹ esho etshekise ikhanda sakumncenga
uNtombise.
ʹHabe! Yimihlola yini? Ngakhuluma nengane into eyodwa kwaze kwashona 15
ilanga? Ngiyalingwa, ngisehlane yini?ʹ nguNtombise loyo.
Azidlele yedwa-ke uBhekani. Udla nje uyayigxeka le nyama, abuye ababaze
namanye amaqatha ukuba lukhuni. Pho usanakwe ngubani, esethengile nje
wakhokha?
Kuthe kusenjalo, kungazelele muntu, lawa ibhayisikili likaBhekani, khelekehle! 20
Ujeke waqhasha wabheka le. Nekani lalala ngomhlubulo, isivadlwana salo
savuleka nge, kwachitheka ubisi kwanjeyaya …
7.1.1 Ngubani igama lo mlingiswa owosa inyama kulesi siqeshana? (1)
7.1.2 Bhala isizathu sikaJoana/sikaStofu sokuthenga ubisi ngalolu suku. (2)
7.1.3 Yini eyabe yenza ukuthi amaqatha enyama eyayosiwa nguBhekani
abe lukhuni? (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 23 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
7.1.4 Umbhali uphumelele ukugcina umgomo wenani labalingiswa kule
ndaba. Sekela impendulo yakho. (2)
7.1.5 Uvezwe njengomlingiswa onjani uJoana? Sekela impendulo yakho
ngephuzu ELILODWA. (2)
7.1.6 Chaza ngemiphumela emibi yokudlisa umuntu osuke ushade naye.
Bhala amaphuzu AMABILI ubhekise endabeni. (2)
7.1.7 Xoxa ngokuqoqeka kwendawo okwenzeka kuyo le ndaba. (2)
7.1.8 Ngokubhekisa empilweni kaJoana noGrace, uthini umbono wakho
ngokubaluleka kwemfundo kumuntu? (2)
7.1.9 Ukuba wawunikwe ithuba lokweluleka abadayisi baseMpithi,
wawungathini? Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3)
KANYE
7.2 ʹINSIMBI EDLA EZINYEʹ– MJ Mngadi
Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA N
Wayeqinisile lapho. UMaSangweni wayesazifundisa izingane zakhe, zagana,
zaganwa, zayozihlalela emizini yazo eBhiyafu, eMbilo nasekuthizathizeni.
Ngokuzikhethela ukufela emzini wabo nomyeni, enqabe ukuyothenga umuzi
ezindaweni ezazikade zaziwa ngokuthi zazingezasesilungwini kuphela,
abantabakhe nabantababo babemshiye yedwana. Okwakukhalisa u-Andile 5
kakhulu ukuba angabe esahlaliswa nangane pho! Wayebuye abathethelele
futhi lapho esekhumbula ukuthi kambe nentokazi eyayisebenza lapha ekhaya
izigilamkhuba zaziyibambile zayihlohla izindwangu emlonyeni, zayibhandisha
umlomo, zase ziyigiga ziyoyivalela endlini yangasese lapho eyayifunyanwe
khona selidume ledlula. Kumanje nje, yayilokhu ithi shalu, amehlo ayethake 10
ukujabha, ukukhathala nokunengwa ilokhu iwanamathelisa njalo ensizweni
yejakhethe. Dukuduku kuzwakale amazwi abebecula sakukhathala lapho
kungena ozolila.
ʹOkunye futhi engibona ukuthi kuzonixabanisa nale nsizwa yakwaMkhondo,
uDukuza, yile njwayezi osuzejwayeze yona ngesikhashana nje izethulile 15
kuwe.ʹ
ʹYiyiphi-ke leyo njwayezi, Cebo?ʹ
ʹLo mkhuba wokuthi sonke isikhathi uma ukhuluma ngezigebengu ulinganise
ngayo. Phathaphatha,ʹ ʹAke ngithi nguwe isigebengu.ʹ
Sengathi uDukuza wayezwile, wababuka wabahlahlela ngeso. Insizwa ndini 20
lena yayitheleke besanda kulandwa o-Andile noCebo emini yasekuseni.
Yayifike iphuphuma ukuzethemba, yazethula nakubona ngokuthi
yayiwuDukuza Mkhondo owayengumshushisi womshuwalense
owawuzokhokha izizumbulu ngokushona kukaMaSangweni.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 24 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
7.2.1 Yini eyayenza ukuthi uMaSangweni angahlali nezingane zakhe? (1)
7.2.2 Yiziphi izindawo EZIMBILI okwakuhlala kuzo izingane
zikaMaSangweni ngokwalesi siqeshana? (2)
7.2.3 Tomula ibinzana lamagama asitshela ukuthi u-Andile
wayephatheka kabi ngesenzo sokuhlaliswa kukamama wekhaya
yedwa. (2)
7.2.4 Chaza ukuthi kwakwenzekeni kuleli khaya ngalolu suku. (2)
7.2.5 Yikuphi okungafani phakathi komsebenzi owenziwa u-Andile
nomsebenzi owenziwa uCebo? (2)
7.2.6 Indikimba yale ndaba ubugebengu. Sekela lesi sitatimende
ngamaphuzu AMABILI. (2)
7.2.7 Isiphetho sale ndaba sihle. Sekela lesi sitatimende ngamaphuzu
AMABILI. (2)
7.2.8 Bhala isigameko ESISODWA le ndaba enamathela kuso kusukela
ekuqaleni kuze kuyofika ekugcineni. (2)
7.2.9 Uyazwelana yini nomlingiswa onguDukuza kule ndaba? Sekela
impendulo ngamaphuzu AMABILI. (2)
AMAMAKI ESIQEPHU C: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 25 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
AMAHLOKOHLOKO/IZINKWAZI ZOTHUKELA – EJ Mhlanga no JJ Thwala
Kulesi siqephu uzophendula YOMIBILI imibuzo: UMBUZO 8.1 NOMBUZO 8.2.
UMBUZO 8
8.1 Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
YOBE NSIZWʹ ENYE – TB Qwabe
1 Bese uzishaye zaphelela,
2 Usuzowakha umuzi kayihlo.
3 Esibayeni sakho esichichimayo,
4 Uzishaye zonke ngemibala yazo,
5 Kwasala ezinye zisiqhumisa,
6 Lokhu zigcwele ziyagwazana,
7 Zigcwele njengothando lwakho ngaye.
8 Njengoba wamkhetha wamehlula ngamazwi wavuma,
9 NoSiyafa isoka lamanyala elingehlulwa,
10 Limvimbezele ngengcwenga yamazwi wavuma,
11 Wabopha umphefumulo kuphela wemuka,
12 Lwaliphumela kuqala udwendwe,
13 Wena usakhomba izinsuku ezizayo,
14 Ezizofika zingasafumbethe lutho ngezandla zazo.
8.1.1 Tomula umugqa okhombisa ukuthi lo okukhulunywa ngaye
ubesekhokhe ilobolo waliqeda. (1)
8.1.2 Fingqa umqondo osobala oqukethwe isitanza sesi-2 ngamaphuzu
AMABILI. (2)
8.1.3 Imbongi iqonde ukuthini uma ithi, ʹNjengoba wamkhetha
wamehlula ngamazwi wavumaʹ. (2)
8.1.4 Chaza okufanayo phakathi kwale migqa elandelayo:
Esibayeni sakho esichichimayo,
Lokhu zigcwele ziyagwazana, (2)
8.1.5 Tomula igama elisho umshado elitholakala kule nkondlo. (1)
8.1.6 Hlobo luni lwesifenqo olutholakala emgqeni wesi-7? (2)
8.1.7 Ngokwenkondlo ngubani uSiyafa isoka lamanyala okukhulunywa
ngalo estanzeni sesi-3? Sekela impendulo yakho. (2)
8.1.8 Fingqa okushiwo yimbongi ngokucashile emigqeni elandelayo:
Wena usakhomba izinsuku ezizayo,
Ezizofika zingasafumbethe lutho ngezandla zazo. (2)
8.1.9 Uyazwelana yini nale nsizwa imbongi ekhuluma ngayo? Sekela
impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU. (3)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 26 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
8.2 Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
KUDLA FUMUKA KUDLE SILAZA – FF Mbatha
1 Sinizwa kahle zikhulumi,
2 Nithi asesule izinyembezi ezigelezayo,
3 Sikushaye indiva ukubalisa kwenhliziyo,
4 Sikholwe singakholwa yiqiniso –
5 Umfowethu uselifulathele elakwamhlaba.
6 Siyanizwa zikhulumi,
7 Nithi asigwiny' itshe singemifula,
8 Silalel' usizi lusijijimeza,
9 Lusijijimeza ngemicibisholo,
10 Ngemicibisholo yezinhlungu.
11 Bekufanele yini
12 Ukufa kumakhel' uzungu,
13 Kancane kancane kumcathamela,
14 Kumcathamele kumholele ophathe
15 Engazelele kumbhozomele kumjuqe?
16 Bekufanele yini
17 Ukufa kusine kuzibethele,
18 Iminjunju idlale ngaye
19 Izinhlungu zichachaze kuye.
20 Ubuhlungu bube buhlungu kabuhlungu?
21 Bekufanele yini
22 Impophoma yezinyembezi igobhoze,
23 Ithantala lezinyembezi ligeleze,
24 Ligeleze njalo lemuke nempilo,
25 Impilo okungukuphela kwayo?
26 Bekufanele yini
27 Injabulo nezifiso kungafezeki,
28 Ukufa kumhlwithe ngesidlozana?
29 Kufa awunanembeza,
30 Ngokudla fumuka udle silaza.
31 Siyanizwa baduduzi,
32 Nith' asigwiny' itshe sixole.
33 Nithi lena yingoma mtshelekwana,
34 Akukhethi bala nanyaka,
35 Kudla fumuka kudle silaza.
8.2.1 Yini indikimba yale nkondlo? (1)
8.2.2 Tomula imigqa enemvumelwano esitanzeni soku-1 bese udwebela
amalunga noma imisindo evumelanayo. Shono uhlobo
lwemvumelwano. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 27 DBE/Novemba 2024
NSC Confidential
8.2.3 Khipha ifanangwaqa elitholakala emgqeni wama-20. (2)
8.2.4 Bhala umugqa oyimpindwa kule nkondlo. (2)
8.2.5 Hlobo luni lwenkondlo lolu? Sekela impendulo yakho. (2)
8.2.6 Iqonde ukuthini imbongi estanzeni sokugcina uma ithi: ʹYingoma
mtshelekwanaʹ? (2)
8.2.7 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo echaza isimo
sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile:
Umfowethu uselifulathele elakwamhlaba.
A Useholidini.
B Usebumnandini.
C Useshonile.
D Useyalulama. (1)
8.2.8 Uthini umyalezo wale nkondlo? (2)
8.2.9 Uyavumelana yini nalokhu okushiwo yimbongi emgqeni wama-28?
Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA. (2)
8.2.10 Phawula ngomoya oqukethwe yile nkondlo. (2)
AMAMAKI ESIQEPHU D: 35
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Question Paper

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Memo

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper
More from Grade 12 isiZulu FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023 24

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum