Confidential
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)
LEPHEPHE LA BOBEDI (P2)
MOPITLO/PHUPU 2024
MEPUTSO: 70
NAKO: Diiri tše 2½
Palomoka ya matlakala a dipotšišo ke 22.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
You're offline
Skip to contentQuestion paper View all
Sepedi FAL P2 May June 2024
Sepedi Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · sepedi. Question paper, 22 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sepedi Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sepedi
- Document type
- Question paper
- Year
- 2024
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Pages
- 22
- File size
- 533.6 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 22
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 2 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
DITAELO LE TSHEDIMOŠO
Badišiša ditaelo ka šedi pele o thoma go araba dipotšišo.
1. O se ke wa leka go bala lephephe ka moka. Lebelela diteng letlakaleng le le
latelago gomme o laetše dinomoro tša dipotšišo tša dingwalo tšeo o di
badilego. Ka morago ga moo, bala dipotšišo gomme o kgethe tšeo o nyakago
go di araba.
2. Lephephe le le arotšwe ka DIKAROLO TŠE NNE:
KAROLO YA A: Padi (35)
KAROLO YA B: Papadi/Terama (35)
KAROLO YA C: Kanegelokopana (35)
KAROLO YA D: Theto (35)
3. Araba dipotšišo TŠE PEDI fela go tšwa dikarolong TŠE PEDI.
KAROLO YA A: PADI
Araba potšišo ya padi yeo o ithutilego.
KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA
Araba potšišo ya papadi/terama yeo o ithutilego.
KAROLO YA C: KANEGELOKOPANA
Araba dipotšišo ka moka tša dikanegelokopana.
KAROLO YA D: THETO
Araba dipotšišo ka moka tša theto.
Šomiša lenaneotekolo.
4. Latela ditaelo ka šedi go KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE.
5. Nomora dikarabo tša gago gabotse go swana le ka fao di nomorilwego ka
gona ka gare ga lephephe la dipotšišo.
6. Thoma KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE letlakaleng LE LEFSA.
7. Nako ye e akanywago: Šomiša tekano ya metsotso ye e ka bago ye 75
KAROLONG YE NNGWE le YE NNGWE.
8. Ngwala ka bothakga, ka mongwalo wa go balega.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 3 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
LENANEOTEKOLO:
KAROLO YA A: PADI
Araba potšišo E TEE ka padi yeo o ithutilego.
NOMORO YA POTŠIŠO MEPUTSO NOMORO YA
LETLAKALA
1. Kgati ya moditi 35 5
2. Dilo tšela ke batho 35 8
KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA
Araba potšišo E TEE ka papadi/terama yeo o ithutilego.
3. Di šitile Phaahla 35 11
4. Ga le batswadi ba selo 35 14
KAROLO YA C: KANEGELOKOPANA
Araba dipotšišo KA MOKA tša dikanegelokopana.
5.1 'O moipolai yo a sa llelwego' 18 17
LE
5.2 'A tla a hwa letsoalo' 17 18
KAROLO YA D: THETO
Araba dipotšišo KA MOKA tša theto.
6.1 'Wena lebitla' 18 20
LE
6.2 'Steve Biko' 17 21
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 4 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
LENANEOTEKOLO:
Dira leswao () go lenaneotekolo le le latelago go kgonthišiša ge e ba o lateletše
ditaelo gabotse.
KAROLO NOMORO PALO YA LESWAO
YA DIPOTŠIŠO TŠEO ()
POTŠIŠO DI ARABILWEGO
A: PADI 1.1 LE 1.2 1
GOBA
2.1 LE 2.2
B: PAPADI/TERAMA 3.1 LE 3.2
GOBA
4.1 LE 4.2 1
C: KANEGELOKOPANA 5.1 LE 5.2 1
D: THETO 6.1 LE 6.2 1
HLOKOMELA: Kgonthišiša gore o arabile dipotšišo go tšwa dikarolong TŠE PEDI fela.
2024
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 5 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
KAROLO YA A: PADI
POTŠIŠO YA 1: KGATI YA MODITI – OK Matsepe
Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o kgone go araba dipotšišo.
1.1 SETSOPOLWA SA A
Ka ntle ga go senya sebaka Kgoši Nkgotlelele o ile a re:
'Wena Tetedi, ke go nyaka dipholo tše pedi gonabjalebjale.'
'Tše pedi, sebatakgomo?'
'Aowa, a e be tše tharo.'
'E le gore ke sentše eng, mong wa ka?' 5
'O be o amogelelang magadi a Sefatamollo o tseba gabotsebotse gore o
nyalela Dianthona?'
Le le ilego la thabja ke Dianthona le ile la fahlogelwa le ke yena Dianthona ka
noši. Le yoo e sego yena o be a swanetše go thaba ka tshwanelo. Lethabo
leo feela le ile la tla la a fetwa ke manyami ao le yena ka noši a a 10
fahlogetšego, ka gore kgoši o ile go yena.
'Wena Dianthona ke go nyaka dipholo tše pedi gonabjalebjale.'
'Tše pedi, taurabatho?'
'Aowa, a e be tše tharo?'
'E le gore ke sentše eng, sebatakgomo?' 15
'Ga se wa tla go mpegela ge Sefatamollo a go hlanogetše etšwe dinkgo di
tšhologa e le gore palo ya magapa ga le sa e tseba. Gapegape, ga o na
tokelo ya go bula mašaka a Sefatamollo le go ntšha palo yeo e go
kgotsofatšago go ka ba magadi a a nyalago Kgabagare. Ya boraro ke ya ge
re kgobokane fakhwi ka lebaka la sello sa Sefatamollo sa ka mokgwa woo o 20
mo dirilego ka gona.'
[Letl.168–169]
1.1.1 Kgetha karabo ya maleba.
Molwantšhi wa padi ye ke …
A Nkgotlelele.
B Sefatamollo.
C Mmatshepo.
D Dianthona. (1)
1.1.2 Laetša gore baanegwa ba ba latelago ba tswalana bjang.
(a) Kgoši Nkgotlelele le Kgoši Ntweleng
(b) Sefatamollo le Ntshwarele
(c) Kgoši Tetedi le Mmatshepo (3)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 6 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
1.1.3 Hlatsela ka dintlha TŠE NNE gore ditiragalo tša setsopolwa se ke
tša tikologo ya segologolo. (4)
1.1.4 Kgoši Nkgotlelele o tšweletšwa e le kgoši ya go ba le boitshepo.
Kgonthišiša taba ye ka ntlha E TEE go tšwa setsopolweng se. (1)
1.1.5 Ke mohuta ofe wa thulano wo o bonalago magareng ga Kgoši
Nkgotlelele le Tetedi? Fahlela. (2)
1.1.6 Ka dintlha TŠE PEDI laetša tema ye e kgathwago ke moanegi ka
tšhomišo ya poledišano setsopolweng se. (2)
1.1.7 Hlaloša ka fao mongwadi a dirišitšego mmolelwana wo o
kotofaditšwego setsopolweng se. (1)
1.1.8 Laetša moya wo o fokago setsopolweng se. Tiiša ka lebaka la go
kwagala. (2)
1.1.9 Akanya maikutlo a Dianthona mabapi le mabaka ao kgoši a mo
fago ona tefong ya molato wa gagwe. Fahlela ka ntlha E TEE. (2)
LE
1.2 SETSOPOLWA SA B
… Ka mokgwa woo a bego a selekegile ka gona o ile a be a lata badišana
kua madišong, go fihleng a hlaola tšela di nyetšego yoo morwediagwe a di
gapa ka noši a ya go ba neela tšona, gona fao ya ba mafelelo le mathomego
a tšeo e lego ditabataba tše di hlatselago gore nnete gona mono lefaseng
kgomo e tswaletše mphorogohlong wa dithaba. Magadi ale a ile go fihla ga 5
gabowona gwa itshwarwa lehlaya gwa ithwalwa megono ka ge ba be ba
tšhetšwe ka a a tonyago etšwe bošego bja ntshe sehlabathakana se letše se
tšhumile, gomme gwa gapeletšega gore go be pitšo yeo go yona Mmatshepo
a ilego a re:
'Lekgotla le le hlomphegago, ka mahlo le mogopolo le a bona gore go direga 10
eng ka motse wokhwi, le bile le a tseba gore re katana ka mekgwa ye mentši
gore tša wona re di dudiše ka a mabedi eupša di a gana. Mo lebakeng la
gonabjale nnaena ke beegile sebakeng ka tshwanelo ka gore kgaetšediake, e
lego Kgoši Tetedi, o tšwa go nkgana ka mosadi ka ntle ga lebaka le le
nyorollago, go tloga fao ke tšwa go tšhela ba Mahlatsemang ka megokgo, 15
batho ba batho le go nthuša ba nthušitšego ga ka boelwa ke selo.'
[Letl.104]
1.2.1 Efa lefelo la tiragalo yeo e tšwelelago temaneng ya 1. (1)
1.2.2 Ka ntlha E TEE tsopola tiragalo go tšwa temaneng ya 1 yeo e
laetšago tharollo ya bothata bjo Mahlatsemang a bego a lebane
nabjo. (1)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 7 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
1.2.3 Ka dintlha TŠE PEDI akaretša temana ya 1 setsopolweng se. (2)
1.2.4 Ngwala legato la thulaganyo leo le tšweletšwago ke setsopolwa se. (1)
1.2.5 Hlaloša bokamorago bja setsopolwa se ka dintlha TŠE PEDI. (2)
1.2.6 Moya wo o fokago mo setsopolweng se ke ofe. Fahlela karabo ya
gago. (2)
1.2.7 Bontšha ponelopele ya gago ka Mmatshepo ge Kgoši Tetedi a mo
gana le ngwetši. (2)
1.2.8 Ka dintlha TŠE THARO hlaloša tekolanthago yeo e tšweletšwago
ke polelo ya Mmatshepo. (3)
1.2.9 Ke thuto efe yeo e tšwelelago pading ye. Fahlela ka lebaka. (1)
1.2.10 Hlaloša ka moo mongwadi a reelago baanegwa maina o lebeletše:
(a) Mahlatsemang
(b) Dianthona (2)
[35]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 8 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
POTŠIŠO YA 2: DILO TŠELA KE BATHO – MC Mphahlele
Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o kgone go araba dipotšišo.
2.1 SETSOPOLWA SA C
Meisie yena o be a fetogile, a le bonolo, e le motho wa moriri. O be a
bontšha lerato le tlhompho mo go monna wa gagwe, e lego Setšene
Mashudu Makhado. Monna yena o be a mo hlokometše, a mo fepa, a mo
swere bjalo ka galase. Mashudu o be a dira bjalo ka ge Meisie a sa hlwe a
mo bata ditsebe ka ditshele tša go se fele. 5
Ka mo gae Basi o be a bowa mašegogare goba a sa boe. O be a phela ka go
swara batho poo. Go be go sa hlake gabotse gore sethunya seo a bego a se
ntšha ka go ponya ga leihlo e be e le sa nnete, gona e le sa mang. Ba ba ntši
ba be ba kgolwa gore o šika ka sethunya sa tatagwe, Setšene Makhado. Ba
bangwe ba be ba belaela ba re sethunya seo ke sa go bapadiša eupša go se 10
yo a ka lekago go kgonthišiša taba yeo ka bophelo bja gagwe. Ge a šupa
motho wa gagwe ka sona a re: 'hands up!' goba 'your money or your life'
batho ba kgobe ba be ba emišetša diatla godimo gomme Basi a laela 'bafana'
ba gagwe go setšha batho bao le go ba hula.
[Letl. 57–58]
2.1.1 Kgetha karabo ya maleba.
Molwantšhi wa padi ye ke …
A Meisie.
B Mashudu.
C Lefuno.
D Mukhabudi. (1)
2.1.2 Laetša gore baanegwa ba ba latelago ba tswalana bjang.
(a) Basi le Mashudu
(b) Meisie le Mashudu
(c) Meisie le Basi (3)
2.1.3 Hlatsela ka dintlha TŠE THARO gore ditiragalo tša setsopolwa se
ke tša tikologo ya sebjalebjale. (3)
2.1.4 Meisie o tšweletšwa a fetogile e le mosadi wa go loka. Hlatsela ka
dintlha TŠE PEDI go tšwa setsopolweng se. (2)
2.1.5 Ka dintlha TŠE PEDI hlaloša seo se ka hlolago thulano magareng
ga Basi le Setšene Makhado. (2)
2.1.6 Ka dintlha TŠE PEDI laetša tema ye e kgathwago ke moanegi
setsopolweng se. (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 9 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
2.1.7 Hlaloša ka fao mongwadi a dirišitšego mmolelwana wo o
kotofaditšwego setsopolweng se. (1)
2.1.8 Laetša moya wo o fokago temaneng ya 1 setsopolweng se.
Fahlela karabo ya gago. (2)
2.1.9 Hlaloša ka fao o ikwago ka gona mabapi le polelo ya Basi ge a re:
'hands up!' goba 'your money or your life'. Fahlela ka ntlha E TEE. (2)
LE
2.2 SETSOPOLWA SA D
Ka kerekeng, banyadi ba ile ba šupa godimo ba ikana go re ga ba na le
basadi ba bangwe bao ba ba forilego goba ba ba tšhabetšego. Banyadiwa ba
ile ba ikana go re ba tla rata banna ba bona, ba ba hlompha, ba ba kwa, ba
ba latela. Go tloga moo ba ile ba saena dipuku tša moruti, ba atlana. Gona
moo boradiswantšho, dikhamera tša bona di be di emaema, ba bangwe ba 5
šikere le dibidiokhamera, ba tšea diswantšho tša paesekopo ya dikhasete.
Banyadi le banyadiwa ba rile ge ba etšwa ka mojako wa kereke gwa senyega
ka mo ntle. E be e le dikati, dikoša, mekgolokwane le diphala, go fela go
kwala: 'Yo a sa rego šatee! O a duma, o duma dilo tša batho'. Boradikuranta
ba be ba tsene fase. Yo mongwe o be a ngwala ka 'the wedding of the year' 10
(lenyalo la ngwaga) mola yo mongwe yena a re ke 'the wedding of the
century' (lenyalo la ngwagakgolo). Taba yeo e be e ka no ba therešo. Ke
mang a bego a ka nagana ka yona nako yeo gore go ka ba banyadi ba
dingaka tše nne tše di tšwago ka lapeng le tee gona moo motsaneng wa
Tshakuma? 15
[Letl. 75–76]
2.2.1 Efa lefelo la tiragalo tša setsopolwa se. (1)
2.2.2 Efa bokamorago bja setsopolwa se ka dintlha TŠE PEDI. (2)
2.2.3 Akaretša diteng tša setsopolwa se ka dintlha TŠE THARO. (3)
2.2.4 Ke legato lefe la thulaganyo leo le tšweletšwago ke setsopolwa se.
Fahlela ka lebaka. (2)
2.2.5 Ka dintlha TŠE PEDI bontšha ponelopele ya gago mabapi le
ditiragalo tša setsopolwa se. (2)
2.2.6 Hlaloša moya wo o fokago setsopolweng se. Fahlela karabo ya
gago. (2)
2.2.7 Utolla morero wa padi ye. (1)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 10 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
2.2.8 Ke eng seo o ithutilego sona temaneng ya pele go tšwa
setsopolweng se. (2)
2.2.9 Laetša ka dintlha TŠE PEDI ka fao mongwadi a atlegilego ka gona
go reela maina a:
(a) Maphefo
(b) Mapelo (2)
[35]
PALOMOKA YA KAROLO YA A: 35
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 11 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA
POTŠIŠO YA 3: DI ŠITILE PHAAHLA – SN Tseke
Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o kgone go araba dipotšišo.
3.1 SETSOPOLWA SA E
MOTŠHATŠHA: Ke tlatša seboledi sa mafelelo. Ke bile ke šišinya go le fa
maina a barutiši ba go tshwenya, ba dibodu, ba go itira
ba bohlale mo motseng.
NAMELE: Nna ke ema ka lona leo, gomme ke re Motšhatšha a name
a thome a re fe maina le mathata ao a amanago le maina 5
ao.
MONAWA: Monna, re fe, re tla go tlatša.
MOTŠHATŠHA: Theepe, yena o re bakiša bannyana ka go ba loba ka
tšhelete le go ba nametša koloi ba sa lefe. Gape ga a re
rute, o a re balela mohla a leka, mošomo wa barutwana ga 10
a o lekole ka tshwanelo, o no re fa meputso ka hlogo.
Mphodi, yena o roga barutwana le gona o re batswadi ba
bona ke ditlaela, ga se ba rutege.
TLHAKOLANE: O se lebale Serepelele yo a nwago le rena mabjala
dišepining, a re fago le motšoko le matekwane. 15
LEFAGWANA: Ke a dumela gore le nna le tla ntumelela go bala bao ke ba
tsebago le ge ke le ngwanenyana?
NAMELE: Re nyaka ba go swana nago basadi gobane nako yela ya
gore sa mosadi ke go dumela le go rongwa le ge a sa
kwešiše e fetile le bagologolo. O dumeletšwe. 20
LEFAGWANA: Sa mathomo ke nyaka go tseba gore a ke nako mang?
NAMELE: Ke bošego ka ge e šetše e feta iri ya seswai gonabjale.
[Letl. 12]
3.1.1 Laetša tswalano ya baanegwa ba ba latelago:
(a) Namele le Tlhakolane
(b) Lefagwana le Monawa
(c) Namele le Theepe (3)
3.1.2 Tikologo ya setsopolwa se ke ya sebjalebjale. Tšweletša dilo TŠE
THARO go tiiša se. (3)
3.1.3 Laetša ka dintlha TŠE THARO ka fao setsopolwa se se
tšweletšago phekgogo ka gona. (3)
3.1.4 Ka dintlha TŠE PEDI tšweletša ponelopele ya gago mabapi le
sephetho seo se tšerwego ke komiti ya baithuti ka polelo ya
Motšhatšha. (2)
3.1.5 Ka ntlha E TEE tšweletša tlemollo ya lehuto ya papadi ye. (1)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 12 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
3.1.6 Hlaloša kgegeo yeo e tšweletšwago ke polelo ya Namele ya
mathomo. (2)
3.1.7 Na setsopolwa se se ka bapalega sefaleng? Fahlela ka dintlha
TŠE PEDI. (2)
3.1.8 Maikutlo a gago ke afe ka barutiši ba go swana le Theepe, Mphodi
le Serepelele. Tiiša karabo ya gago ka lebaka la go kwagala. (2)
LE
3.2 SETSOPOLWA SA F
MORWADIHLARE: Ke a leboga, hlogo ke holofela a tla dira bjalo. Re fe ya
bobedi Morena Mašutša.
MAŠUTŠA: (O swere bothata, o lapile, o swerwe ke tlala gomme o
fegelwa wa kolobe e tsentše nko morokong.) Aa! Ke tla
kgopela Mokhuša gore a le digele yona ka boripana. 5
MOKHUŠA: Go na le bothata bo etla. Yo Namele o na le segwera
se segolo le barutwana mo e lego gore o šetše a ba
botša gore sekolo se na le tšhelete ye kae le gore ba
ka gapeletša sekolo go dira eng ka yona. Gonabjale, o
šetše a ba ngwaletše lengwalo la go re sekolo se age 10
dintlwana se be se gogele meetse ka mo sekolong,
gomme ge a fetša a re: 'Ke rena barutwana ba gago.'
MORWADIHLARE: Aowa ge! O tagilwe kudu yo Namele. Go itšhupa gore
le mohlang wola bana ba re barutiši ba re ba re,
mohlodi wa ditaba e be e le yena yo Namele. 15
MOHWITI: Moisa yo o fa kudu. Nna o tloga a ile a nthekela ntsupi
ya lebotlelo la bjala bja Sekgowa makga a mantši. Go
bontšha gore o be a ntira nkunkurobala.
MOKGOPU: Mohlomongwe o be a no go fa mokgalabje, eupša ka
ge e le sediba sa tlase a ilalo, di a mo swanela ditšhila 20
tše ka moka.
KALELANE: Aowa ruri! Yo Namele o swanetšwe ke go rakwa thwi!
[Letl. 99]
3.2.1 Kgetha karabo ya maleba.
Na molwantšhwa wa papadi ye ke mang?
A Morwadihlare
B Mohwiti
C Mokhuša
D Namele (1)
3.2.2 Mantšu a ka mašakaneng a bitšwa eng? Hlaloša tirišo ya wona go
ya ka setsopolwa se. (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 13 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
3.2.3 Efa mehola YE MERARO ya poledišano ya setsopolwa se. (3)
3.2.4 Ka dintlha TŠE PEDI tšweletša semelo sa Namele go ya ka polelo
ya Mohwiti setsopolweng se. Fahlela karabo ya gago. (4)
3.2.5 Ka dintlha TŠE PEDI laetša ponelopele ya gago mabapi le diphiri
tše barutwana ba di utollotšego ka Namele. (2)
3.2.6 E ka ba mongwadi o atlegile go tlemolla lehuto la papadi ye? Tiiša
ka dintlha TŠE PEDI. (2)
3.2.7 Akanya moya wo o fokago wa setsopolwa se. (1)
3.2.8 Ka dintlha TŠE PEDI utolla se o ithutilego sona ka Namele go tšwa
go setsopolwa se. (2)
[35]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 14 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
POTŠIŠO YA 4: GA LE BATSWADI BA SELO – Phillip Mothupi
Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo.
4.1 SETSOPOLWA SA G
NKARENG: Ngwanake ga a sa kgona go tsena sekolo gabotse ka lebaka la
bjona bjala bjoo.
MOLOKI: (O mo tomolela mahlo) O nyaka go mpotša gore morwediago o
šetše a enwa bjala?
NKARENG: Pulane ga a nwe bjala moruti. Setongwane ke yena a mo 5
gapeletšago gore a se lebelele tša sekolo, eupša a lale a rekiša
bjala le bošego.
MOLOKI: O re o direla eng seo?
NKARENG: O re ge banwi ba bjala ba rekišetšwa ke motho wa mosadi ba
reka kudu. 10
MOLOKI: Ditaba tša gago di tloga di le bothata, mohumagadi.
NKARENG: Nna ke bile ke nagana le go hlala.
MOLOKI: Aowa Ngwanake, Modimo ga a rate tlhalano. (O tšea Beibele o
a e phetla) O a kwa gore mo lengwalong la Mateo kgaolo ya
lesomesenyane, temaneng ya senyane go thweng? 15
NKARENG: Go thweng, moruti?
MOLOKI: Yona e balega ka mokgwa wo. (O a bala) Ge e le nna ke le
botša ke re: Motho yo a hlalago mosadi wa gagwe, ge e se ka
lebaka la bootswa, gomme a tšea yo mongwe mosadi, o dira
bootswa. Polelo ye ga e re ge go hlalwa mosadi fela, e šupa le 20
ge go hlalwa monna. A bjale o nyaka go dira sebe?
NKARENG: Ke a le kwa, moruti. A bjale ke direng ge ditaba di šošobantše
sefahlego ka mokgwa wo?
[Letl:28]
4.1.1 Laetša tswalano ya baanegwa ba ba latelago:
(a) Moloki le Nkareng
(b) Nkareng le Setongwane
(c) Pulane le Nkareng (3)
4.1.2 Tikologo ya setsopolwa se ke ya sebjalebjale. Tšweletša dilo TŠE
THARO go tiiša se. (3)
4.1.3 Ka ntlha E TEE tšweletša tlemollo ya lehuto ya papadi ye. (1)
4.1.4 Laetša ka dintlha TŠE PEDI ka fao setsopolwa se se tšweletšago
kgodišo ya bothata ka gona. (2)
4.1.5 Ka dintlha TŠE THARO tšweletša ponelopele ya gago mabapi le
polelo ya Nkareng ya mathomo. (3)
4.1.6 Na setsopolwa se se ka bapalega sefaleng? Fahlela ka dintlha
TŠE PEDI. (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 15 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
4.1.7 Na mongwadi o atlegile go tšweletša kgegeophetogi papading ye?
Tiiša ka dintlha TŠE PEDI. (2)
4.1.8 Polelo ya Nkareng ya mafelelo e utolla maikutlo a mohuta mang.
Fahlela. (2)
LE
4.2 SETSOPOLWA SA H
NKARENG: Ke dirile phošo ya eng mola ke nyaka go phološa
ngwanake? Ke gore ke nnete lefotwana e sego la gago o
hloba le gaela, eye?
SETONGWANE: Bona bjale gore re letile thojana bjang? Ge nkabe o
nkwele ge ke be ke re o se ye maphodiseng, tše ka moka 5
nkabe di se gona.
NKARENG: Re be re tlo dula le taba ye go fihlela neng? Afa o a
lemoga gore taba ye ya gago le Phafana e gobaditše nna
le Pulane moyeng?
SETONGWANE: Ga ke gane, Nkareng, eupša ke tshwenywa le ke taba ya 10
gore re ilo tšea tšhelete ya go bušetša Phafana kae?
NKARENG: Aowa Setongwane, sa re: 're ilo' e re wena o ilo e tšea
kae.
SETONGWANE: A o lebetše gore re e jele ka moka, ke ra le yena yola
Pulane? 15
NKARENG: Nna Phafana ga se a mpha tšhelete, o e neile wena.
SETONGWANE: O bolela bjang bjale mogatšake? A ke re le Pulane ke
hlatse ya gore ke le aroletše yona?
NKARENG: Nna o mpoditše ge tšhelete yeo e le ya mašokotšo a
gago a tšhelete ya bjala. 20
MAHLODI: (O ba tsena gare) Aowa, batho bešo, tlogelang go hlwa le
išana fase le godimo ka ga tšhelete ye le rego Phafana o
le neile yona. Ntlolerole ga e tswale kgoši le gatee. Lena
thabelang ge mafelelong sephiri se se utollogile. Ke
kgolwa gore le yena Pulane o tlo imologa. 25
[Letl. 74–75]
4.2.1 Kgetha karabo ya maleba, o be o fahlele kgetho ya gago ka dintlha
TŠE PEDI.
Setongwana ke:
A Molwantšhwa
B Molwantšhi
C Mohlohleletši
D Moanegwathuši (3)
4.2.2 Mantšu a ka mošakaneng a bitšwa eng? Ngwala tirišo ya ona go
ya ka setsopolwa se. (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 16 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
4.2.3 Tšweletša semelo sa Mahlodi go ya ka polelo ya gagwe go tšwa
setsopolweng se. Fahlela. (2)
4.2.4 Efa mehola YE MERARO ya poledišano go tšwa setsopolweng se. (3)
4.2.5 Ponelopele ya gago ke efe mabapi le ditiro tša Setongwane go ya
ka polelo ya gagwe ya bobedi setsopolweng se. Ngwala dintlha
TŠE PEDI. (2)
4.2.6 Thulano ye e tšwelelago setsopolweng se ke ya mohuta mang?
Fahlela karabo ya gago ka lebaka la go kwagala. (2)
4.2.7 Hlaloša moya wo o fokago setsopolweng se. (1)
4.2.8 Utolla molaetša wa papadi ye. Fahlela karabo ya gago. (2)
[35]
PALOMOKA YA KAROLO YA B: 35
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 17 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
KAROLO YA C: KANEGELOKOPANA
Mo karolong ye, dipotšišo di tla botšišwa go tšwa go dikanegelokopana tše:
'O Moipolai yo a sa Llelwego' – MJ Tauatsoala
'A tla a hwa Letswalo' – M Mamabolo
POTŠIŠO YA 5: KHUPAMARAMA – Mamphoku Mamabolo
HLOKOMELA: Araba dipotšišo ka moka tša dikanegelokopana, e lego POTŠIŠO ya
5.1 le ya 5.2
5.1 'O MOIPOLAI YO A SA LLELWEGO' – MJ Tauatsoala
SETSOPOLWA SA I
'Mogwera, nna o se mpone ge ke ilale. Nka se tsoge ke file mosadi tšhelete
ya ka. Ga ke bapale papadi ya mathumašana ka tsela yeo. Mosadi wa ka o a
tseba gore o swanetše go loga leano la gore re je. Nna ke no sepela le
tšhelete ya ka mabjaleng. Ge ke boa ke nyaka go hwetša sešebo le bogobe
di le gona. Go sego bjalo ...' 5
'Le nna monna Molweši, Rebone tšhelete nka se tsoge ke mo file. Nka se
etše mašoboro a a hlwelago go fa basadi ba ona tšhelete. Le ge a ka befelwa
gagabo go boela a ka se dire.'
'Wena mogwera o tla kwešišana le nna gabotse. Ga se wa swanela go laolwa
ke mosadi wa ntepa. Ge a na le molongwana thaka, mo nokele lepara.' 10
'Moo monna Molweši o tloga o e swere! Yola Rebone o bile o na le
molongwana.'
'O a di bona tšona tšeo Mmethi, ga ke di rate! Molongwana woo o swanetše
go o ripa ka lepara. Le nna mosadi wa ka o tloga a tseba gabotse gore
mankana le mahlajana a polelo ke a thibela ka lepara. Bjale wena o tla šitišwa 15
ke eng thaka?'
Molweši o be a begela mogweragwe tšeo a sa kego a di dira. O tlogile a
begela Mmethi tša ka ntle ga seatla.
[Letl.162–163]
5.1.1 Kgetha karabo ya maleba.
Mohuta wa kanegelokopana ye: 'Moipolai yo a sa llelwego' ke ya:
A Botseka
B Boitshwaro
C Masetlapelo
D Lerato (1)
5.1.2 Setsopolwa se se laetša gore ditiragalo ke tša tikologo ya
sebjalebjale. Tsopola mohlala O TEE go kgonthišiša se. (1)
5.1.3 Efa tswalano ya baanegwa ba:
(a) Mmethi le Molweši
(b) Rebone le Mmethi (2)
5.1.4 Mongwadi o tšweletša Molweši e le motho wa mohuta mang
setsopolweng se? Efa dintlha TŠE PEDI o be o di fahlele. (4)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 18 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
5.1.5 Laetša mothalonako lefokong la mafelelo, temaneng ya 1. (1)
5.1.6 Polelo ya Molweši setsopolweng se e hlohleletša moya wa mohuta
mang? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3)
5.1.7 Mohlohleletši wa kanegelokopana ye ke mang? Fahlela karabo ya
gago. (2)
5.1.8 Bontšha ntlhatebelelo ya mongwadi go tšwa setsopolweng se.
Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (2)
5.1.9 Ahlaahla molaetša wo o tšweletšwago ke kanegelokopana ye.
Fahlela karabo ya gago. (2)
LE
5.2 'A TLA A HWA LETSWALO' – M Mamabolo
SETSOPOLWA SA J
Go be go bile le phoko ya gore tlhatlošo yeo ya Phahlaphahla e bile
lekgwakgwana pelong ya barutiši ba sekolo seo sa gabo, moo ba ilego ba
ikuka go ya go kgopela lebaka la yona go Morena Fannie van Tonder. Bao ba
bego ba di dutše kgauswi ba be ba hemile la gore tshehla e be e ikarabetše
ka la gore morwa wa Modibe o lebanwe ke go fofišwa ye mengwe ya 5
mephato ka ge a le yo motelele. Ka gona go tseba gabotse gore go nyatša
kgoši ke go tloga, barutiši bao ba ile ba inama sa ba tshela. O tsebe gabotse,
ngwana wa sebatakgomo sa mebala, gore mehleng ye e be e le mehleng
yela khunologo ya boMadiba le bomorwa Hani e sa tšwa go goroga, ka moo
ba bangwe ba bana ba Sekhwiri Mmamoso tša bophelo di sa ba bipetše wa 10
segopopua.
O buše o elelwe gore mehleng yeo dipolaseng barutwana ba sekolo ba be ba
fiwa mešomo go ya ka mephato ya bona. O be o tla hwetša ba Mphato wa
Bohlano ba pharola dikgopha tšeo di tlilego go thuša go balela ge go agelwa
bašomi ba bafsa mengwako, bašemane ba Mphato wa Seswai kua ba gama 15
dipudi mola basetsana bona ba thuša ka go fola mabele.
[Letl. 236–237]
5.2.1 Kgetha gore tirišo ya seka KHOLOMONG YA A e hlaloša maikutlo
a mohuta mang KHOLOMONG YA B go ya ka ditiragalo tša
setsopolwa se.
KHOLOMO YA A KHOLOMO YA B
(a) E bile lekgwakgwana A Go makala
pelong ya barutiši.
B Boineelo
(b) Ba inama sa ba tshela.
C Kgakanego
(c) Ba bipetše wa segopopua.
D Lenyatšo
(3 x 1) (3)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 19 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
5.2.2 Na ditiragalo tša setsopolwa se di diragala kae? (1)
5.2.3 Bontšha ka ntlha E TEE bokamorago bja setsopolwa se. (1)
5.2.4 Ponelopele ya gago ke efe mabapi le Phahlaphahla ge a
tshedišitšwe mphato? (1)
5.2.5 Efa semelo sa Morena Fannie Van Tonder go tšwa setsopolweng
se. Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3)
5.2.6 Na o bona mongwadi a atlegile go tšweletša matseno
kanegelokopaneng ye? Fahlela ka dintlha TŠE THARO. (3)
5.2.7 Ahlaahla molaetša wa kanegelokopana ye. Fahlela karabo ya
gago. (2)
5.2.8 Ahlaahla ka fao mongwadi a atlegilego ka gona go nyalantšha
hlogo le diteng tša kanegelokopana ye. (3)
[35]
PALOMOKA YA KAROLO YA C: 35
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 20 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
KAROLO YA D: THETO
Mo karolong ye, dipotšiso di tla botšišwa go tšwa go direto tše:
'Wena Lebitla' – OK Matsepe
'Steve Biko' – MS Mampane
ELA HLOKO: Araba dipotšišo ka moka tša direto, e lego POTŠIŠO ya 6.1 le ya 6.2.
POTŠIŠO YA 6: DIRETO TŠA SESOTHO SA LEBOA – Prof. DM Kgobe
6.1 Bala sereto sa ka tlase gomme o arabe dipotšišo tša go se latela.
WENA LEBITLA – OK Matsepe
1 Pelo o ntlhomola yona mootlwa o se wa e hlaba,
2 Ka tša batho ke wena o itemilego.
3 Ka go swarwa ke tlala neng le neng,
4 O ntlaba gore se sa felego afa o tseba se le ntshe?
5 Ja o nwe o khore, ke la mogologolo,
6 Leo gona bjale ke le o le phethago;
7 Mpa ke ngwana e a beelwa, ke la mogologolo,
8 Leo gona bjale ke leo o sa le išego hlogong.
9 Ge tša gago go kgoba e le tše di kgobilego -
10 Ka wena tlala e ka se kgebe segošane,
11 Mohlala woo ke rena re tla bago ba ba thabilego,
12 Go bona ge le wena o ehwa la pitšana.
13 Gobane ruriruri ke a go botša -
14 Ke a rereša, o tla ba wa mpotša.
[Letl. 44]
6.1.1 Tsopola mehlala YE MEBEDI ya morumokwano methalothetong
ya 5–14 o be o hlaloše gore ke ya mohuta mang. (4)
6.1.2 Akaretša diteng tša sereto se ka dintlha TŠE THARO. (3)
6.1.3 Laetša thekniki yeo e dirišitšwego mothalothetong wa 4 o be o
hlaloše mohola wa yona. (2)
6.1.4 Tšweletša kelelathalo methalothetong ya 7 le 8 o be o e hlaloše
mohola wa yona. (2)
6.1.5 Na ke sekapolelo sefe seo moreti a se dirišitšego go tšweletša
hlogo ya sereto se. (1)
6.1.6 Ntšha sešura mothalothetong wa 14 o be o tšweletše mohola wa
sona ka dintlha TŠE PEDI. (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 21 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
6.1.7 Hlaloša dikgopolokgolo tšeo di tšweletšwago ke moreti
methalothetong ya 3 le 7. (2)
6.1.8 Re alele maikutlo a gago mabapi le diteng tša sereto se. Fahlela ka
ntlha E TEE. (2)
LE
6.2 Bala sereto sa ka tlase gomme o arabe dipotšišo tša go se latela.
STEVE BIKO – MS Mampane
1 Re lobile thari ye ntsho,
2 Moriti re amogilwe tšatšing ra šala,
3 La re le gadika tšatšilehubedu mahloladipale,
4 Ka mahlasedi la re fahla megopolo,
5 Gwa gopolwa yena fela mogale'a bagale.
6 Re a go gopola motswadimolwi,
7 Motswadimolwi molwelatokologo.
8 O lwele wa ikgafa wa ikgafela nnete,
9 La gago leina ka dipelong le dutše,
10 La gago leina le pharetše moreba,
11 Go tšwa ga se ga lona,
12 Sa lona ke segopotšo, re gopola mahloko.
13 Ge ke go gopola ke tlala mantladima,
14 Ge ke gopola wena mohu Steve Bantu Biko
15 Ke segwa ke a masesane,
16 Ge ke go gopola, ke gopola bao ba go dirilego tše mpe ditiro.
17 Ka khutšo robala mogale'a bagale,
18 Wena mohu Steve Bantu Biko.
19 Ka wena Kanana re fihlile,
20 Ka la gago lentšu lewatle re tshetše,
21 Motsaneng wa dikgoši ka marago ra dula,
22 Ra dula tlhenkge ra iketla.
23 Ka la gago lehu batho ba a phela,
24 Ba phela ka boiketlo ka la gago lehu.
25 O rotogetše eng wa phatša maru?
26 O theogetše eng wa fatelwa?
27 Nkabe lehono o bona,
28 O bona tša gago dikenywa,
29 Ka mahlo o tsinkela tsinkeditsinkedi,
30 O bona tša gago ditiro.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 22 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
SC/NSC Confidential
31 Mohu Biko, o mofenyi wa bafenyi,
32 O mogale'a bagale wena Steve Biko,
33 O hwetše bjona bogale bja gago
34 Le nnete yeo bagaditšong ba gago ba e tsebago.
35 Ka la gago lehu re phela ka tokologo,
36 Ka tokologo ye, re otlologela mo re go ratago
37 Malebolebo re a leboga,
38 Gobane swaniswani re a swana,
39 Gohle fihlifihli re a fihla,
40 Gohle šomišomi re a šoma,
41 Tšohle swaniswani re a swana,
42 Ithobalele ka khutšo Steve Bantu Biko,
43 Wa gago moya o phele ka go sa felego.
44 Ina lago le thekge pukunkgekgenene tša histori.
[Letl. 64–65]
6.2.1 Efa mohlala wa poeletšothomi ye e tšwelelago temathetong ya 4. (1)
6.2.2 Tsopola dibokantšu TŠE PEDI tšeo di tšweletšago bonatla bja
Steve Biko temathethong ya 2 seretong se. (2)
6.2.3 Ka dintlha TŠE THARO hlaloša sebopego sa sereto se o lebeletše
methalotheto le ditemanatheto tša sona. (3)
6.2.4 Akaretša tematheto ya 7 ka dintlha TŠE THARO. (3)
6.2.5 Tšweletša tlemanyithalo yeo e bonagalago temanathetong ya 2 o
be o laetše mohola wa yona. (2)
6.2.6 Na sereto se ke sa mohuta ofe? Fahlela ka ntlha E TEE. (2)
6.2.7 Hlaloša kgopolokgolo ye e tlišwago ke kgetho le tirišo ya sekafoko
se 'le pharetše moreba' mothalothetong wa 10. (1)
6.2.8 Hlaloša thekniki yeo e tšwelelago mothalothetong wa 8 le 29 o be o
fe le tirišo ya yona. (3)
PALOMOKA YA KAROLO YA D: 35
PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 70
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe
Verified matching documents
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
More from Grade 12 Sepedi Fal
Explore more published documents in this catalogue.




--207b1a1b-c50d-4b34-8b08-e46fa67bf378/v1-a94794c896a7c59d5b58/card.webp)

--bcece954-738e-42ad-928b-b5411db789f3/v1-336656ea308bb0a6a695/card.webp)











