Sepedi FAL P1 May June 2024 MG

SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL) LEPHEPHE LA PELE (P1) MOPITLO/PHUPU 2024 TLHAHLO YA GO SWAYA MEPUTSO: 80 Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 7. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 2 DBE/Mopitlo/Phupu 2024 SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA A: TEKAKWEŠIŠO POTŠIŠO YA 1 Tlhahlo ya go swaya tekakwešišo • Ka gore šedi e letše go kwešišo, dikarabo tša mopeleto wo o fošagetšego le tša diphošo tša polelo di amogelwe, ntle le ge diphošwana tšeo di fetoša tlhalošo goba kwešišo. (Le ge go le bjalo, diphošo di swanetše go laetšwa). • Hlokomologa mantšu a molekwa a a šomišitšego go tšwa malemeng a šele, gomme o se mo fokoletše meputso ge e le gore karabo e sa na le tlhalošo ya maleba. Le ge go le bjalo, lentšu leo le tšwago malemeng a šele gomme le šomišitšwe sengwalweng, ebile le nyakega karabong, le amogelwe. • Go dipotšišo tša boikgopolelo go se abje moputso go karabo ya EE/AOWA le KE A DUMELA/GA KE DUMELE. Lebaka goba ntlha ya go fahlela karabo ke yona e fiwago moputso. • Ga go moputso wo o abjago go NNETE/MAAKA goba NTLHA/KGOPOLO. Lebaka goba ntlha ya go fahlela ke yona e hlokomelwago. • Ge molekwa a ngwadile lefoko ka moka go karabo ya go nyaka lentšu le tee, aba moputso ge fela lentšu leo le thaletšwe. • Ge karabo e nyaka dintlha tše pedi goba tše tharo gomme molekwa a file tše ntši, swaya tše pedi/tharo tša mathomo fela. • Amogela polelo ya dimmotwana tša go fapana. • Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e sepelelanago le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo. 1.1 SETŠWELETŠWA SA A 1.1.1 Hunadi (1) 1.1.2 • Go lefa rente kgwedi ka kgwedi. • Go ithekela mohlagase. (2) 1.1.3 • O kgona go boloka mašeleng a gagwe pankeng. (1) 1.1.4 • Ditšidifatši • Diletšo • Mabone (3) 1.1.5 • Mohako o thabišwa ke letseno leo a le hwetšago. • Mmaselaelo o botša Hunadi gore o bone Mohako paleng ya mohlagase. • Hunadi ga a ele šedi ditaba tša Mmaselaelo. (3) 1.1.6 O bone letseno la gagwe le fokotšwa ke go reka mohlagase. (1) 1.1.7 (a) Go gakanega/go se tsebe seo o ka se dirago. (1) (b) E be e kweša bohloko. (1) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 3 DBE/Mopitlo/Phupu 2024 SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya 1.1.8 • Komiti e mo eleditše gore a ye maphodiseng go hwetša thušo. • Komiti e ile ya kgopelela Hunadi thušo ya mapayana le dijo. • Mmaselaelo o ile a ithaopa go mo fa madulo a lebakanyana. (3) 1.1.9 Ka lebaka la gore ga se a theeletša Mmaselaelo. (1) 1.1.10 Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. • Ke go nyaka go oketša letseno. • Ke go nyaka go phela bophelo bjo bokaone. (2) 1.1.11 Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. • Go kgohlana ga dithapo tša mohlagase ka tsela yeo e sego ya tshwanelo. (1) 1.1.12 • E ka ama ekonomi ya naga gampe. • E ka tšea maphelo a batho. (2) 1.1.13 Ee • Hunadi o ile a se theeletše tshedimošo ya Mmaselaelo a fetša a swetšwe ke ntlo. • Mohako o ikgogetše dithapo tša mohlagase ntle le molao, gomme a fetša a swerwe. (2) 1.2 SETŠWELETŠWA SA B. 1.2.1 • Go tloša bodutu. • Go dira gore o se nagane ka dilo tše dingwe. (2) 1.2.2 D/Itšhidollago Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogewa. • Go phela gabotse mmeleng. • Go thibela malwetši. • Go fokotša boima bja mmele. (E TEE fela). (2) 1.2.3 • Diaparo tšeo a di aperego. • Polelommele ya gagwe. (2) PALOMOKA YA KAROLO YA A: 30 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 4 DBE/Mopitlo/Phupu 2024 SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA B: KAKARETŠO POTŠIŠO YA 2 Tlhahlo ya go swaya kakaretšo. • Kabo ya meputso o Dintlha = 7 o Polelo = 3 o Palomoka=10 • Kabo ya meputso ya polelo ge balekwa ba šomišitše mantšu a tlhalošo. o 1–3 ya dintlha - moputso 1 o 4–5 ya dintlha - meputso 2 o 6–7 ya dintlha - meputso 3 • Kabo ya meputso ya polelo ge balekwa ba se ba šomiša mantšu a bona. o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 6 go iša go tše 7 ga a abelwe meputso ya polelo. o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 4 go iša go tše 5, o abelwa moputso o tee wa polelo. o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 2 go iša go tše 3, o abelwa meputso ye 2 ya polelo. HLOKOMELA Palo ya mantšu • Baswai ba kgonthišiše palo ya mantšu ao a šomišitšwego. • O se fokotše meputso ge molekwa a se a bontšha palo ya mantšu goba ge a bontšhitše palo yeo e sego ya maleba. • Ge molekwa a fetile palo yeo e beilwego ya mantšu, bala go fihla go a mahlano fela ka godimo ga palo yeo e beilwego gomme o hlokomologe seripa seo se šetšego sa kakaretšo. Hlokomela: Amogela dintlha ka moka tšeo di tšwago temaneng. DITSOPOLWA MANTŠU A TLHALOŠO 1 'Mobjadi a thome go šomana le 1 Mobjadi a thome ka go lokiša mobu. lefelo moo a tlogo bjala gona.' 2 'Mobjadi a petapete mobu go o dira 2 Mobjadi a tsošološe mobu. wo boleta.' 3 'Morago a tšhele dihlare tšeo di ka 3 Mobu o tšhelwe dihlare tša go bolaya bolayago diji/boori.' dikhunkhwane/diboko. 4 'A aroganye mobu ka dikgoba tša 4 Šomiša dikgoba tša go lekana gore di go lekana.' gole gabotse. 5 'A netefatše gore o kolobiša mobu 5 Mobu o kolobišwe. pele a bjala.' 6 'Di bjalwe mo di fihlelelwago ke 6 Di hwetše moya le mahlasedi. moya le mahlasedi.' 7 'Ge di thoma go gola, di tšhelwe ka 7 Di tšhelwe ka dihlare ge di gola. dihlare tša go bolaya boori.' PALOMOKA YA KAROLO YA B: 10 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 5 DBE/Mopitlo/Phupu 2024 SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA C: DIBOPEGO LE MELAO YA TŠHOMIŠO YA POLELO POTŠIŠO YA 3: PAPATŠO SETŠWELETŠWA SA D Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA C. • Mopeleto o Dikarabo tša lentšu le tee di swanetše go fiwa moputso le ge mopeleto o fošagetše, ntle le ge phošo yeo e fetoša tlhalošo ya lentšu. o Go dikarabo tša go nyaka lefoko ka botlalo, mopeleto wo o fošagetšego o swanetše go šetšwa ge e le gore phošo yeo e tšwelela ka sebopego sa polelo yeo e lekwago. o Mo go lekwago khutsofatšo, karabo e be le maswaodikga a maleba. • Sebopego sa mafoko se nepagale gomme se fiwe ka mafoko a feletšego go ya le ka taelo. • Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e sepelelanago le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo. 3.1 C/Senotšididi sa Coca-Cola. (1) 3.2 Bareki ba lesome ba mathomo ba hwetša le galase. (1) 3.3 Ke go dira gore seno se tonye. (1) 3.4 • Go gokagoketša bareki. • Go tsebagatša sebatšwa. (2) 3.5 Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. Ntlha • Ge o sepela leeto le letelele se dira gore o se swarwe ke boroko. Kgopolo • Go ya ka mmele wa motho. (1) 3.6 Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. • E ka hlola malwetši a swikiri. • E ka hlola madi a magolo. (2) 3.7 Too! • Lehono go a tonya go re too! (2) [10] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 6 DBE/Mopitlo/Phupu 2024 SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya POTŠIŠO YA 4: KHATHUNE SETŠWELETŠWA SA E 4.1 D/Go hlahloba molwetši. • Go bonagala mošomedi wa tša maphelo a hlahloba molwetši ka sthethoskoupu. (2) 4.2 • Pudula ya 1 e laetša go nagana. • Pudula ya 2 e laetša go bolela. (2) 4.3 • Bookelong • Kliniking • Phapošeng ya ngaka/Setšering. (TŠE PEDI fela). (2) 4.4 • Go bonala stethoskoupu. • Go bonala mpete wa bohlahlobelo. • Go bonala lepanta la go lekola themperetšha. • Sedirišwa sa go ela madi a magolo. (TŠE PEDI fela). (2) 4.5 Gore • Ke mmoditše gore a tliše meetse. (2) [10] POTŠIŠO YA 5: SENGWALWA 5.1 SETŠWELETŠWA SA F 5.1.1 Matome • Legoro la 1(a) (Mo-) (2) 5.1.2 Gopotše • Ga se le tšee moselana wa-ile. (2) 5.1.3 Ye e latelago. • Leamanyidiri (2) 5.1.4 • E hlaloša gore tiragalo ya go lahlela e phethwa ke sediri. • Tiragalo e wela godimo ga sediri. (2) 5.1.5 • Lefetedi • Tiragalo ya go letelwa e fetela godimo ga selo. (2) 5.1.6 Bona • Le šomišitšwe bjalo ka lešalašala/lešalaina go emela batho bao ba hlokago. • Go gatelela ba go hloka. (2) 5.1.7 • Ema + setimela • Lediri + leina (E TEE fela). (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 7 DBE/Mopitlo/Phupu 2024 SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya 5.2 SESWANTŠHO SETŠWELETŠWA SA G 5.2.1 Meetsana (1) 5.2.2 B/Neolotšisime • Sedirišwa se reetšwe leina le ka lebaka la mošomo wa sona e lego go fata naga ge se sepela. (2) 5.2.3 Hwetša • A hwetša tlhokomelo ye kgolo. (2) 5.2.4 Tirišo ya lebopi le 'ke'/meetse a bapetšwa le bophelo. (1) [20] PALOMOKA YA KAROLO YA C: 40 PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 80 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe