Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)
LEPHEPHE LA PELE (P1)
2019
TLHAHLO YA GO SWAYA
MEPUTSO: 80
Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 6.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Skip to contentAll 2019 papers 





View all



--37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e/v1-929ca79dd9c07d3f1e29/card.webp)

Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2019 Memo
Grade 12 Sepedi FAL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2019, 6 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Sepedi Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2019 · sepedi. Memorandum, 6 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sepedi FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sepedi
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 6
- File size
- 267.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 6
This exam
NSC June Exam 2019
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Go bala le go lebelela (Reading and Viewing), gammogo le Dingwalo (incl. Literature)24 marks
- Question 1.2Go bala le go lebelela (Reading and Viewing), gammogo le Dingwalo (incl. Literature)6 marks
- Question 3Go bala le go lebelela (Reading and Viewing), gammogo le Dingwalo (incl. Literature)10 marks
- Question 4Popopolelo le melawana ya tšhomišo ya polelo (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 5.1Popopolelo le melawana ya tšhomišo ya polelo (Language Structures and Conventions)14 marks
- Question 5.2Popopolelo le melawana ya tšhomišo ya polelo (Language Structures and Conventions)6 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 2 DBE/2019
SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya
KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO
POTŠIŠO YA 1
Tlhahlo ya go swaya tekatlhaologanyo
• Ka gore šedi e letše go kwešišo, dikarabo tša mopeleto wo o fošagetšego le tša
diphošo tša polelo di amogelwe, ntle le ge diphošwana tšeo di fetoša tlhalošo
goba kwešišo. (Le ge go le bjalo, diphošo di swanetše go laetšwa).
• Hlokomologa mantšu a molekwa a a šomišitšego go tšwa malemeng a šele,
gomme o se mo fokoletše meputso ge e le gore karabo e sa na le mohlodi. Le ge
go le bjalo, lentšu leo le tšwago malemeng a šele gomme le šomišitšwe
sengwalweng, ebile le nyakega karabong, le amogelwe.
• Go dipotšišo tša boikgopolelo go se abje moputso go karabo ya EE/AOWA le KE
A DUMELA/GA KE DUMELE. Lebaka goba ntlha ya go fahlela karabo ke yona e
fiwago moputso.
• Ga go moputso wo o abjago go NNETE/MAAKA goba NTLHA/KGOPOLO.
Lebaka goba ntlha ya go fahlela ke yona e hlokomelwago.
• Ge molekwa a ngwadile lefoko ka moka go karabo ya go nyaka lentšu le tee, aba
moputso ge fela lentšu leo le thaletšwe.
• Ge karabo e nyaka dintlha tše pedi goba tše tharo gomme molekwa a file tše ntši,
swaya tše pedi/tharo tša mathomo fela.
• Amogela polelo ya dimmotwana tša go fapana.
• Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e
sepelelanago le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo.
1.1 Tekatlhaloganyo (Temana-setšweletšwa sa A)
1.1.1 • Ba tsenwa ke mororomelo.
• Ba swara dipelo ka diatla.
• Diyamaleng ga di sa tsena. (3)
1.1.2 • Mafolofolo. (1)
1.1.3 • O ile a beakanya lefelo la gagwe la bodulo.
• O ile a ya go lekola diphapošithutelo. (2)
1.1.4 • Ga go yo a ya go go ba šala morago dithutong tša bona.
• Ba swanetše go ba le maikarabelo/maikemišetšo ka bobona. (2)
1.1.5 (a) Motho yo mongwe le yo mongwe o šoma ka thata. (1)
(b) Gwa se be le yo a nyakago go phalwa ke yo mongwe. (1)
1.1.6 A/Kgakanego. (1)
1.1.7 Go ikadima embleme ya yunibesithi. (1)
1.1.8 Dikarabo tša maleba di tla amogelwa.
• A ka rakwa yunibesithing.
• Batswadi ba ka mo ngala gomme ba se mo lefele dithuto tša
gagwe.
• A ka palelwa dithutong gomme bokamoso bja gagwe bo ka
se phadime. (3)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 3 DBE/2019
SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya
1.1.9 • Go šomišwe matlakala ao a ikgethilego.
• Batswadi ba ikgokaganye thwii le yunibesithi
kgafetšakgafetša.
• Batswadi ba fe balaodi ba sekolo diimeile tša bona gore
dipoelo di romelwe go bona thwii. (3)
1.1.10 • Baithuti dikolong ba itirela boithatelo ka ge batswadi ba sa
bone seo ba se dirago.
• Baithuti ba itebatša seo batswadi ba ba rutilego sona ge ba
bona bagwera ba bona.
• Baithuti ba lebala tabakgolo ye ba e etšego sekolong e lego
thuto.
(TŠE PEDI fela.) (2)
1.1.11 Dikarabo tša maleba di tla dumelelwa.
• Nka kgopela tshwarelo.
• Nka nyaka mošongwana gomme ka tšwetša dithuto pele.
• Go ikahloganya le go gapa mogofe.
(TŠE PEDI fela.) (2)
1.1.12 Dikarabo tša maleba di tla amogelega.
• Pefelo, Lesiba o hweditše monyetla wa go tsena sekolo
eupša o bapetše ka wona mola bana ba bangwe ba o hlokile.
• Manyami, go a nyamiša go bona Lesiba a hlokile
maikarabelo gomme a sentše sebaka sa go kaonafatša
bokamoso bja gagwe.
(2)
(E TEE fela.)
1.2 Tekatlhaloganyo (Seswantšho-Setšweletšwa sa B)
1.2.1 B/Monna o tima hlaga. (1)
1.2.2 • Kefa ya go itšhireletša.
• Diaparo tša go itšhireletša.
(E TEE fela.) (1)
1.2.3 • Batho ba se lahle mahlokwana ao a tukago a mollo hlageng.
• Batho ba go fola ba netefatše gore ba tima
metšoko/difola/disekerete pele ba di lahla.
• Batho ba se tšhume ditlakala mo gongwe le mo gongwe.
(TŠE PEDI fela.)
(2)
1.2.4 • Diphedi di ka loba maphelo le magae a tšona.
• Tšhilafalo ya leratadima/lefaufau/legodimo.
• Muši o ka hlolela batho malwetši le dikotsi tša mebileng.
• Tiragalo ye e ka lobiša batho magae gammogo le maphelo a
bona.
(TŠE PEDI fela.) (2)
PALOMOKA YA KAROLO YA A: 30
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 4 DBE/2019
SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya
KAROLO YA B: KAKARETŠO
POTŠIŠO YA 2
Tlhahlo ya go swaya kakaretšo.
• Kabo ya meputso
o Dintlha = 7
o Polelo = 3
o Palomoka=10
• Kabo ya meputso ya polelo ge molekwa a šomišitše mantšu a tlhalošo.
o 1–3 ya dintlha tša nnete - moputso 1
o 4–5 ya dintlha tša nnete - meputso 2
o 6–7 ya dintlha tša nnete - meputso 3
• Kabo ya meputso ya polelo ge balekwa ba šomišitše mantšu a bona le
ditsopolwa.
o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 6 go iša go tše 7 ka ntle le go di hlaloša,
ga a fiwe moputso wa polelo.
o Ge molekwa a tsopotše ntlha e 1 go iša go tše 5, tše pedi a di hlalošitše ka
mantšu a gagwe, o fiwa moputso o tee wa polelo.
HLOKOMELA
Palo ya mantšu
• Baswai ba kgonthišiše palo ya mantšu ao a šomišitšwego.
• O se fokotše meputso ge molekwa a se a bontšha palo ya mantšu goba ge a
bontšhitše palo yeo e sego ya maleba.
• Ge molekwa a fetile palo yeo e beilwego ya mantšu, bala go fihla go a mahlano
fela ka godimo ga palo yeo e beilwego gomme o hlokomologe seripa seo se
šetšego sa kakaretšo.
Ditsopolwa Mantšu a tlhalošo
1. 'Bohle batho ba kgopela katlego 1. Batho ba kgopela mahlatse le
maphelong a bona.' mahlogonolo.
2. ' Bana ba dikolo ba rapelela katlego 2. Bana ba dikolo ba ikgopelela
dithutong tša bona ' ditšhegofatšo/mahlatse/mahlogonolo
dithutong.
3. ' Ba go se šome ba kgopela 3. Ba ikganyogela mešomo le ditlhatlošo.
mošomo, ba go šoma ba na le tumo
ya tlhatlošo.'
4. ' Ba go nyaka manyalo ba a nyaka, 4. Ba ikgopelela ditšhegofatšo manyalong a
bao ba lego ka gare ba nyaka go bona le go ntšha moya o mobe.
tšwa.'
5. ' Batšofe ba swere ya bona thapelo 5. Batšofadi ba ikgopelela kokeletšo ya
ya 'bophelo bjo botelele ...' matšatši bophelong.
6. ' Bakgalabje bona ba lebeletše gore 6. Bakgalabje bai ikgopelela kokeletšo ya
leruo la bona le tlo ata' lehumo.
7. ' Ka gare ga thapelo tše, bana le 7. Bana le masea le bona ba itakaletša tše
masea ba a balwa ka gore ba ...' botse.
PALOMOKA YA KAROLO YA B: 10
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 5 DBE/2019
SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya
KAROLO YA C: THUTAPOLELO LE TŠHOMIŠOPOLELO
POTŠIŠO YA 3: PAPATŠO – SETŠWELETŠWA SA D
Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA C.
• Mopeleto
o Dikarabo tša lentšu le tee di swanetše go fiwa moputso le ge mopeleto
o fošagetše, ntle le ge phošo yeo e fetoša tlhalošo ya lentšu.
o Go dikarabo tša go nyaka lefoko ka botlalo, mopeleto wo o fošagetšego
o swanetše go šetšwa ge e le gore phošo yeo e tšwelela ka sebopego sa
polelo yeo e lekwago.
o Mo go lekwago khutsofatšo, karabo e be le maswaodikga a maleba.
• Sebopego sa mafoko se nepagale gomme se fiwe ka mafoko a feletšego go ya
le ka taelo.
• Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e sepelelanago
le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo.
3.1 Le. (1)
3.2 B/Kabo ya madi. (1)
3.3 • Pukuntšu.
• Legogwa.
• Mašeleng.
(TŠE PEDI fela.) (2)
3.4 • Fonte ye kgolo e tanya šedi/goga mahlo a moreki, gape e gatelela (2)
molaetša wo mogolo.
• Fonte ye nnyane e tlaleletša molaetša.
3.5 • Ditlelafo di šireletša go fetelwa ke malwetši.
• Polo e thuša go pompa madi. (2)
3.6 • Ke ntlha, ntle le madi ga go bophelo. (2)
[10]
POTŠIŠO YA 4: KHATHUNI – SETŠWELETŠWA SA E
4.1 Phapošing ya ngaka ya monagano/Bookelong.
• Polelo ya go re; “ Nna ke ngaka ya monagano.” (2)
4.2 A/nago le kgatelelo ya monagano. (1)
4.3 Polelo ya gagwe ya go re; “Mešomo ka moka e magetleng a ka.” (1)
4.4 • Lephephe le pene di šomišwa go ngwala dillo tša molwetši.
• Sephumulamegokgo o se šomiša go fa molwetši ge a lla. (2)
4.5 • A ka botša molwetši gore a abele bašomi mošomo.
• A ka botša molwetši gore a rute bašomi ba gagwe boikarabelo.
• A ka mmotša gore a iphe nako ya go ikhutša.
(TŠE PEDI fela) (2)
4.6 Sathane. Batho ba go se loke ba swantšhwa le sathane. (2)
[10]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 6 DBE/2019
SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya
POTŠIŠO YA 5: SENGWALO – SETŠWELETŠWA SA F
5.1 SENGWALO – SETŠWELETŠWA SA F
5.1.1 (a) ... mediro ya go hloka tlhompho.
(b) bophelong bja gagwe.
(c) O ikgafa go mo direla a lokologile.
(d) O ganne keletšo ya motswadi. (4)
5.1.2 Yo. (1)
5.1.3 Ba ka mo fihlelelago. (1)
5.1.4 Nyenyefatšo. (1)
5.1.5 'O re motho o na le boikgethelo' (1)
5.1.6 Sefofane.
• Bana ba namela sefofane.
(Bana ba tla fa mafoko a go fapana.) (2)
5.1.7 Setagwa = Hlogo + Modu (2)
Se- + - tagwa-
5.1.8 Dihlogo
• Banna/balaodi ba malapa.
• Go nagane gabotse/kwešišo. (2)
5.2 SESWANTŠHO – SETŠWELETŠWA SA G
5.2.1 A/Dithokgwa. (1)
5.2.2 Afrika-Borwa ga se ya tlala ka masodi a diphoofolo. (1)
5.2.3 Dipata/Dikontiri. (1)
5.2.4 Go sepela/Go ema. (1)
5.2.5 Fela –Meetse a a fela. (2)
[20]
PALOMOKA YA KAROLO YA C: 40
PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 80
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2019 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2019 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2021 Memo
More from Grade 12 Sepedi FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023 24

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper
--37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e/v1-929ca79dd9c07d3f1e29/card.webp)
Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum