Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE
SENIOR SERTIFIKAAT
GRAAD 10
NOVEMBER 2018
LEWENSWETENSKAPPE V2
NASIENRIGLYN
PUNTE : 150
Hierdie nasienriglyn bestaan uit 11 bladsye.
Skip to contentAll 2018 papers 


/LIFE%20SCIENCES%20P2%20QP%20GR10%20NOV2018_Afrikaans--4d43b51a-169c-45c8-96ff-9641f29ff4ad/v1-27dd8ad68f66af73f0cc/card.webp)


View all





Life Sciences Grade 10 P2 Eastern Cape November 2018 Memo
Grade 10 Life Sciences Paper 2 memorandum from the Eastern Cape November 2018 (Afrikaans), 11 pages. Read online or download the free PDF.
Life Sciences · Grade 10 · Eastern Cape November · 2018 · Afrikaans. Memorandum, 11 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Life Sciences
- Grade
- Grade 10
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- Eastern Cape November
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 11
- File size
- 334.1 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 11
This exam
Eastern Cape November 2018
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 LEWENSWETENSKAPPE V2 (EC/NOVEMBER 2018)
BEGINSELS MET BETREKKING TOT DIE NASIEN VAN LEWENSWETENSKAPPE
1. Indien meer inligting as die puntetoekenning gegee word
Hou op nasien wanneer die maksimum punte bereik is, trek ʼn kronkellyn en skryf
‘‘maks’’ in die regter kantlyn.
2. Indien, byvoorbeeld, drie redes gevra is, maar vyf is gegee
Sien die eerste drie na, ongeag of almal of sommige korrek/nie korrek is nie.
3. Indien die hele proses gegee is, terwyl slegs ʼn gedeelte daarvan gevra is
Lees en krediteer die relevante gedeelte.
4. Indien vergelykings gevra word, maar beskrywings word gegee
Aanvaar indien verskille/ooreenkomste duidelik is.
5. Indien tabulering gevra word, maar paragrawe word gegee
Kandidate sal punte verbeur omdat hulle nie getabuleer het nie.
6. Indien diagramme met byskrifte gegee is, terwyl beskrywings gevra is
Kandidate sal punte verbeur.
7. Indien vloeidiagramme gegee word,in plaas van beskrywings
Kandidate sal punte verbeur.
8. Indien volgorde verwarrend (deurmekaar) is en skakels nie sin maak nie
Waar die volgorde en skakels korrek is, krediteer. Waar die volgorde en skakels
nie korrek is nie, moenie krediteer nie. As volgorde en skakels weereens korrek
is, krediteer verder.
9. Nie-erkende afkortings
Aavaar indien dit aan die begin van die antwoord omskryf is. Indien dit nie omskryf
is nie, moenie die nie-erkende afkorting krediteer nie, maar krediteer wel die res
van die antwoord indien dit korrek is.
10. Verkeerd genommer
Indien die antwoord inpas by die korrekte volgorde van die vrae, maar dit is
verkeerd genommer, is dit aanvaarbaar.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2018) LEWENSWETENSKAPPE V2 3
11. Indien die taal wat gebruik is, die bedoelde betekenis verander
Moenie aanvaar nie.
12. Spelfoute
Aanvaar indien dit herkenbaar is, mits dit nie iets anders in Lewenswetenskappe
beteken nie of nie buite konteks gebruik is nie.
13. Indien gewone name in terminologie gegee is
Aanvaar, as dit by die memo bespreking aanvaar is.
14. Indien slegs die letter gevra is, maar die naam is gegee (en omgekeerd).
Moenie krediteer nie.
15. Indien eenhede nie in mates/afmetings gegee is nie.
Kandidate sal punte verbeur. Nasienriglyn sal punte afsonderlik vir eenhede
toeken.
16. Wees sensitief vir die betekenis van ʼn antwoord wat dalk op verskillende
maniere aangebied kan word.
17. Opskrif
Alle illustrasies (diagramme, grafieke, tabelle, ens.) moet ʼn opskrif hê.
18. Vermenging van amptelike tale (terme en konsepte)
ʼn Enkel woord, of twee, in enige ander amptelike taal as die leerder se
assesseringstaal waarin die meeste van sy/haar antwoorde aangebied is, moet
gekrediteer word, indien dit korrek is. ʼn Merker wat vaardig is in die betrokke
amptelike taal moet geraadpleeg word. Dit geld vir alle amptelike tale.
19. Veranderinge aan die nasienriglyn
Geen veranderinge mag aangebring word aan die nasienriglyn sonder dat die
eksaminator geraadpleeg is nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
4 LEWENSWETENSKAPPE V2 (EC/NOVEMBER 2018)
AFDELING A
VRAAG 1
1.1 1.1.1 D
1.1.2 B
1.1.3 A
1.1.4 D
1.1.5 C
1.1.6 A
1.1.7 C
1.1.8 C
1.1.9 A
1.1.10 D (10 x 2) (20)
1.2 1.2.1 Paleontologie
1.2.2 Pangea
1.2.3 Edafies
1.2.4 Heterotrofies/ Verbruikers
1.2.5 Ekosisteem
1.2.6 Vleiland
1.2.7 Altitude (Hoogte bo seespieël)
1.2.8 Ontbinders (8 x 1) (8)
1.3 1.3.1 BEIDE A EN B
1.3.2 GEENEEN
1.3.3 Slegs A (3 x 2) (6)
1.4 1.4.1 Monera (1)
1.4.2 Plantae (1)
1.4.3 Prokarioot (1)
1.4.4 Eukarioot (1)
1.4.5 Eukarioot (1)
1.4.6 Eensellig (1)
1.4.7 Meersellig (1)
1.4.8 Saprofities (1)
1.4.9 Outotrofies (1)
1.4.10 Paramecium caudatum (MOET apart onderstreep word) (1)
1.5 1.5.1 A – Nitrate
B – Ammoniak
C – Nitriete (3)
1.5.2 Denitrifikasie (1)
1.5.3 Peulplante (1)
1.5.4 Weerlig (1)
TOTAAL AFDELING A: 50
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2018) LEWENSWETENSKAPPE V2 5
AFDELING B
VRAAG 2
2.1 2.1.1 - Suiker
- Brood
- Pasta
- Gaskoeldrank
- Lekkergoed (Merk slegs eerste TWEE) (Enige 2 x 1) (2)
2.1.2 Trans-vette (1)
2.1.3 Die meeste mense glo dat ʼn mens moet wegbly van versadigde vette
Maar dr. Sinatra beveel versadigde vette aan / Hy sê ons moet
eerder wegbly van suiker (2)
2.1.4 - Die opbou van vetneerslae/cholesterol in die wande van die slagare
veroorsaak dat hulle vernou
- Dit word aterosklerose genoem
- Dit veroorsaak bloedklonte wat die slagare verstop
- Die bloed kan nie deurvloei nie
- Die hartspier wat deur die slagaar voorsien word gaan dood as
gevolg van ʼn gebrek aan suurstof
- en dit veroorsaak ʼn hartaanval. (Enige 3 x 1) (3)
2.2 2.2.1 ʼn Gebied met ʼn spesifieke klimaat wat ʼn kenmerkende groep plante
en diere ondersteun. (2)
2.2.2 C – Grasland
D – Nama Karoo (2)
2.2.3 (a) B (1)
(b) E (1)
2.2.4 Koel, nat winters Warm, droë somers (2)
2.2.5 Woud Grasland
Dik humuslaag Dun humuslaag / Sanderig
Dun rommellaag van gevalle Dik rommellaag van gevalle debris soos
debris soos blare ens. blare ens.
Vrugbaar Mag onvrugbaar wees soos baie
alhoewel bladwisselende woude
vrugbaar is
(Enige een verskil) (Merk slegs eerste EEN) (2)
2.2.6 - Dik kutikula / klein blare om waterverlies te voorkom
- Blare is gereduseer tot dorings / stekels om verdamping van
water te voorkom
- Hou(berg) water in die blare om uitdroging te voorkom
- Kort groei-seisoen kan dus droë periodes as sade oorleef
(Enige EEN) (Merk slegs eerste EEN) (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
6 LEWENSWETENSKAPPE V2 (EC/NOVEMBER 2018)
2.3 2.3.1 Om te bepaal of temperatuur die aantal tjirps per minuut in krieke
beïnvloed (2)
2.3.2 - Grootte van die kissies
- Omgewingstoestande (leerders mag ook ʼn omgewingstoestand
noem, maar slegs een punt sal egter toegeken word ten spyte
van die aantal toestande wat hulle noem)
- Hoeveelheid voedsel / water
- Die persoon wat die tjirps aanteken / metode om die tjirps aan
te teken
(Merk slegs eerste TWEE) (Enige 2 x 1) (2)
2.3.3
Aantal tjirps per minuut deur krieke by
verskillende temperature (°C)
160
140
Tjirps per minuut
120
100
80
60
40
20
0
10 15 20 25
Temperatuur (oC)
Puntetoekenning
Opskrif
Tipe grafiek
Y-as byskrif en skaal
X-as byskrif en skaal
Plot: 1 – 3 punte korrek
4 punte korrek (6)
2.3.4 Herhaal die eksperiment
Gebruik ʼn groter monster-grootte (2)
2.3.5 Somer
Die temperature is hoër / krieke tjirp meer wanneer die
temperature hoog is. (2)
2.3.6 Nagdiere (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2018) LEWENSWETENSKAPPE V2 7
2.4 2.4.1 Die rigting van energievloei (1)
2.4.2 Sprinkaan (1)
2.4.3 - Energie gaan by elke trofiese vlak verlore
- Deur respirasie / voortplanting / uitskeiding
- Dus sal die volgende trofiese vlak minder energie ontvang (3)
[40]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
8 LEWENSWETENSKAPPE V2 (EC/NOVEMBER 2018)
VRAAG 3
3.1 3.1.1 Biogeografie (1)
3.1.2 Gondwanaland (1)
3.1.3 Die fossiele van Mesosaurus / Glossopteris / Cynognathus
word in beide Suid- Amerika en Afrika aangetref (2)
3.1.4 Glossopteris (1)
3.1.5 Glossopteris (1)
3.1.6 - Die kontinente rus op reuse tektoniese plate
- Hierdie plate beweeg
- as gevolg van gesmelte rots in die aarde se mantel
- soos die plate van mekaar weg beweeg veroorsaak dit dat die
kontinente van mekaar weg beweeg (Enige 3 x 1) (3)
3.2 3.2.1 Estcourt / Mooirivier (1)
3.2.2 Grahamstad (1)
3.2.3 G (1)
3.2.4 - Daar is geglo dat die selakant alreeds 70 mjg uitesterf het
- Slegs fossiele van die selakant is ontdek
- Totdat ʼn lewende spesimen (eksemplaar) langs die
- Oos-Londense kus en later langs die kus van KwaZulu-Natal
ontdek is (3)
3.2.5 - Die selakant gaan dood en sink na die bodem van die oseaan
- Minerale soute in die water sink ook na die bodem
- Die sagte liggaamsdele ontbind en net die bene bly agter
- Minerale soute syfer in die bene van die organisme in
- en verander dit in gesteentes /dit word petrifikasie(verstening)
genoem
- Met verloop van jare word lae sediment bo-op neergelê
- druk op die sedimente bou op namate meer sedimente versamel
en die sedimente en bene verander in gesteentes.
- Alternatiewelik, kan die bene heeltemal ontbind en slegs ʼn afdruk
van die organisme bly agter.
- Die holte (ruimte) wat agterbly kan met minerale gevul word en
sodoende word ʼn steenreplika van die organisme gemaak. (5)
3.2.6 Radiometriese datering
Relatiewe datering (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2018) LEWENSWETENSKAPPE V2 9
3.2.7 - Sommige organismes ontbind te vinnig om te fossileer
- Slegs organismes wat met sediment bedek word fossileer
- vinnig
- Diere met sagte liggame fossileer nie omdat hulle te vinnig
ontbind (Merk slegs eerste TWEE) (Enige 2 x 1) (2)
3.2.8 - Bron van inkomste vir die gebied
- Bron van werkverskaffing vir plaaslike bevolking (mag
voorbeelde gee)
- Opvoeding rakende fossiele
(Merk slegs eerste TWEE) (Enige 2 x 1) (2)
3.3 3.3.1 Miljoen Jaar Gelede (1)
3.3.2 245 mjg (aanvaar 245 – 250 mjg) (2)
3.3.3 Era – Senosoïes
Periode – Kwaternêr (2)
3.3.4 500 – 440 mjg = 60 mjg (3)
3.3.5 Pennsilvaniese (1)
3.3.6 Kambriese Ontploffing (1)
3.3.7 Kryt (1)
3.3.8 Leerder moet slegs EEN teorie beskryf. Merk eerste teorie wat
beskryf is.
Vulkaniese Aktiwiteit/Uitbarstings - in Indië
- het stofdeeltjies in die atmosfeer vrygestel
- en aardverkoeling veroorsaak
OF
Asteroïed Impak - reuse stofwolke het die son geblokkeer / voor
die son ingeskuif
- en globale klimaatsverandering veroorsaak
OF
Kontinentale Drywing - soos kontinente van mekaar wegbeweeg
- het dit klimaatsverandering veroorsaak (3)
[40]
TOTAAL AFDELING B: 80
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
10 LEWENSWETENSKAPPE V2 (EC/NOVEMBER 2018)
AFDELING C
VRAAG 4
Roete (Pad) van die rooibloedsel (rbs)
- Dit word die pulmonêre (long) bloedsomloop/sirkulasie genoem *
- Wanneer die regter atrium saamtrek
- word gedeoksigineerde bloed/rbs
- deur die (drieslipklep) trikuspidale klep
- in die regterventrikel gepomp.
- Wanneer die regterventrikel saamtrek
- word bloed deur die halfmaanvormige kleppe
- in die longslagaar geforseer.
- Die long slagaar vertak na die linker en regter long.
- Die slagare vertak in kleiner arteriole
- wat bloed/rbs na die longe vervoer.
- In die long vertak die bloedvate om die longkapillêres te vorm
- Die kapillêres verenig om venules te vorm wat weer groter are/venes vorm
- Die geoksigineerde bloed word deur die longare vanaf elke long vervoer
- Bloed van die regter- en linkerlong vloei in die linker atrium in
*Verpligte punt Maks. enige 10 + 1* (11)
Verskille tussen Slagare (arterieë) en Are (venes)
- Slagare het ʼn dik laag gladde spierweefsel terwyl are ʼn dunner laag gladde
spierweefsel het.
- Slagare het nie kleppe nie, terwyl are kleppe het.
- Slagare het ʼn kleiner (holte) lumen terwyl are ʼn groter lumen het.
- Slagare vervoer bloed weg van die hart terwyl are bloed na die hart vervoer.
- Die bloed in slagare is onder druk terwyl die bloed in are nie onder druk is
nie.
(Enige 3 x 2) Maks. 6 (6)
Inhoud: (17)
Sintese: (3)
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2018) LEWENSWETENSKAPPE V2 11
AANBIEDING VAN DIE ASSESSERING VAN DIE OPSTEL
Kriterium Relevansie (R) Logiese volgorde (L) Omvattendheid (C)
Algemeen Alle inligting Idees is in ʼn logiese oorsaak- Alle aspekte vereis in die
verstrek is relevant gevolg volgorde gerangskik. opstel is voldoende
tot die onderwerp. aangespreek.
In hierdie Slegs inligting Inligting rakende die roete van Alle aspekte (roete van die
opstel relevant tot die die rooibloedsel is in ʼn logiese rooibloedsel en verskille
roete van die volgorde gegee. tussen slagare en are) is
rooibloedsel en aangeroer en minstens
verskille tussen 8/11 punte is korrek vir die
slagare en are is roete van die rooibloedsel,
gegee. en 4/6 punte is korrek vir
verskille tussen slagare en
are.
Punt 1 punt 1 punt 1 punt
TOTAAL AFDELING C: 20
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Life Sciences Grade 10 P1 Eastern Cape November 2018 Memo

Memorandum
Life Sciences Grade 10 P2 Eastern Cape November 2017 Memo

Question paper
Life Sciences Grade 10 P1 Eastern Cape November 2018 QP
/LIFE%20SCIENCES%20P2%20QP%20GR10%20NOV2018_Afrikaans--4d43b51a-169c-45c8-96ff-9641f29ff4ad/v1-27dd8ad68f66af73f0cc/card.webp)
Question paper
Life Sciences Grade 10 P2 2018 QP (Afr)

Question paper
Life Sciences Grade 10 P2 Eastern Cape November 2020 QP

Question paper
Life Sciences Grade 10 P2 Eastern Cape November 2017 QP
More from Grade 10 Life Sciences

Study guide
Gr10 Lewenswetenskappe OG studyguide LR

Study guide
Gr10 Life Sciences TG studyguide LR

Question paper and memo
Life Sciences Grade 10 KZN March Test 2026 Paper & Memo

Annual teaching plan
Gr 10 Life Sci ATP 2023 24

Question paper and memo
Life Sciences Grade 10 Eastern Cape June 2025 Paper & Memo

Question paper and memo