PHYSICAL SCIENCES P1 GR12 MEMO JUNE2023_Afrikaans+English.pdf

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE / NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT GRADE/GRAAD 12 JUNE/JUNIE 2023 PHYSICAL SCIENCES P1 MARKING GUIDELINE/ FISIESE WETENSKAPPE V1 NASIENRIGLYN MARKS/PUNTE: 150 This marking guideline consists of 15 pages. Hierdie nasienriglyn bestaan uit 15 bladsye

Downloaded from hlayiso.com 2 PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 (EC/JUNE/JUNIE 2023 GENERAL GUIDELINES/ALGEMENE RIGLYNE 1. CALCULATIONS/BEREKENINGE 1.1 Marks will be awarded for: correct formula, correct substitution, correct answer with unit. Punte sal toegeken word vir: korrekte formule, korrekte substitusie, korrekte antwoord met eenheid. 1.2 No marks will be awarded if an incorrect or inappropriate formula is used, even though there are many relevant symbols and applicable substitutions. Geen punte sal toegeken word waar ʼn verkeerde of ontoepaslike formule gebruik word nie, selfs al is daar relevante simbole en relevante substitusies. 1.3 When an error is made during substitution into a correct formula, a mark will be awarded for the correct formula and for the correct substitutions, but no further marks will be given. Wanneer ʼn fout gedurende substitusie in ʼn korrekte formule begaan word, sal ʼn punt vir die korrekte formule en vir korrekte substitusies toegeken word, maar geen verdere punte sal toegeken word nie. 1.4 If no formula is given, but all substitutions are correct, a candidate will forfeit one mark. Indien geen formule gegee is nie, maar al die substitusies is korrek, verloor die kandidaat een punt. 1.5 No penalisation if zero substitutions are omitted in calculations where correct formula/principle is correctly given. Geen penalisering indien nulwaardes nie getoon word nie in berekeninge waar die formule/beginsel korrek gegee is nie. 1.6 Mathematical manipulations and change of subject of appropriate formulae carry no marks, but if a candidate starts off with the correct formula and then changes the subject of the formula incorrectly, marks will be awarded for the formula and correct substitutions. The mark for the incorrect numerical answer is forfeited. Wiskundige manipulasies en verandering van die onderwerp van toepaslike formules tel geen punte nie, maar indien ʼn kandidaat met die korrekte formule begin en dan die onderwerp van die formule verkeerde verander, sal die punte vir die formule en korrekte substitusies toegeken word. Die punt vir die verkeerde numeriese antwoord word verbeur. 1.7 Marks are only awarded for a formula if a calculation has been attempted, i.e. substitutions have been made or a numerical answer given. Punte word slegs vir ʼn formule toegeken indien ʼn poging tot ʼn berekening aangewend is, d.w.s. substitusies is gedoen of ʼn numeriese antwoord is gegee. 1.8 Marks can only be allocated for substitutions when values are substituted into formulae and not when listed before a calculation starts. Punte kan slegs toegeken word vir substitusies wanneer waardes in formule ingestel word en nie vir waardes wat voor ʼn berekening gelys is nie. Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNE/JUNIE 2023) PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 3 1.9 All calculations, when not specified in the question, must be done to a minimum of two decimal places. Alle berekenings, wanneer nie in die vraag gespesifiseer word nie, moet tot ʼn minimum van twee desimale plekke gedoen word. 1.10 If a final answer to a calculation is correct, full marks will not automatically be awarded. Markers will always ensure that the correct/appropriate formula is used and that workings, including substitutions, are correct. Indien ʼn finale antwoord van ʼn berekening korrek is, sal volpunte nie outomaties toegeken word nie. Nasieners sal altyd verseker dat die korrekte/toepaslike formule gebruik word en dat bewerkings, insluitende substitusies korrek is. 1.11 Questions where a series of calculations have to be made (e.g. a circuit diagram question) do not necessarily always have to follow the same order. FULL MARKS will be awarded provided it is a valid solution to the problem. However, any calculation that will not bring the candidate closer to the answer than the original data, will not count any marks. Vrae waar ʼn reeks berekeninge gedoen moet word (bv. ʼn stroombaan- diagramvraag) hoef nie noodwendig dieselfde volgorde te hê nie. VOLPUNTE sal toegeken word op voorwaarde dat dit ʼn geldige oplossing vir die probleem is. Enige berekening wat egter nie die kandidaat nader aan die antwoord as die oorspronklike data bring nie, sal geen punte tel nie. 2. UNITS/EENHEDE 2.1 Candidates will only be penalised once for the repeated use of an incorrect unit within a question. Kandidate sal slegs een keer gepenaliseer word vir die herhaaldelike gebruik van ʼn verkeerde eenheid in ʼn vraag. 2.2 Units are only required in the final answer to a calculation. Eenhede word slegs in die finale antwoord op ʼn vraag verlang. 2.3 Marks are only awarded for an answer, and not for a unit per se. Candidates will therefore forfeit the mark allocated for the answer in each of the following situations: • Correct answer + wrong unit • Wrong answer + correct unit • Correct answer + no unit Punte sal slegs vir ʼn antwoord en nie vir ʼn eenheid per se toegeken word nie. Kandidate sal die punt vir die antwoord in die volgende gevalle verbeur: • Korrekte antwoord + verkeerde eenheid • Verkeerde antwoord + korrekte eenheid • Korrekte antwoord + geen eenheid 2.4 SI units must be used except in certain cases, e.g. V.m-1 instead of N.C-1, and cm.s-1 or km.h-1 instead of m.s-1 where the question warrants this. SI eenhede moet gebruik word, behalwe in sekere gevalle, bv. V.m-1 in plaas van N.C-1, en cm.s-1 of km.h-1 in plaas van m.s-1 waar die vraag dit regverdig. Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 (EC/JUNE/JUNIE 2023 3. GENERAL/ALGEMEEN 3.1 If one answer or calculation is required, but two are given by the candidate, only the first one will be marked, irrespective of which one is correct. If two answers are required, only the first two will be marked, etc. Indien een antwoord of berekening verlang word, maar twee word deur die kandidaat gegee, sal slegs die eerste een nagesien word, ongeag watter een korrek is. Indien twee antwoorde verlang word, sal slegs die eerste twee nagesien word, ens. 3.2 For marking purposes, alternative symbols (s, u, t etc) will also be accepted. Vir nasiendoeleindes sal alternatiewe simbole (s, u, t ens) ook aanvaar word. 3.3 Separate compound units with a multiplication dot, no a full stop, for example, m.s-1. For marking purposes, m.s-1 and m/s will also be accepted. Skei saamgestelde eenhede met ʼn vermenigvuldigingspunt en nie met ʼn punt nie, byvoorbeeld m.s-1. Vir nasiendoeleindes sal m.s-1 en m/s ook aanvaar word. 4. POSITIVE MARKING/POSITIEWE NASIEN Positive marking regarding calculations will be followed in the following cases: Positiewe nasien met betrekking tot berekeninge sal in die volgende gevalle geld: 4.1 Subquestion to subquestion: When a certain variable is calculated in one subquestion (e.g. 3.1) and needs to be substituted in another (3.2 of 3.3), e.g. if the answer for 3.1 is incorrect and is substituted correctly in 3.2 or 3.3, full marks are to be awarded for the subsequent subquestions. Subvraag na subvraag: Wanneer ʼn sekere veranderlike in een subvraag (bv. 3.1) bereken word en dan in ʼn ander vervang moet word (3.2 of 3.3), bv. indien die antwoord vir 3.1 verkeerd is en word korrek in 3.2 of 3.3 vervang, word volpunte vir die daaropvolgende subvraag toegeken. 4.2 A multistep question in a subquestion: If the candidate has to calculate, for example, current in die first step and gets it wrong due to a substitution error, the mark for the substitution and the final answer will be forfeited. ʼn Vraag met veelvuldige stappe in ʼn subvraag: Indien ʼn kandidaat bv. die stroom verkeerd bereken in ʼn eerste stap as gevolg van ʼn substitusiefout, verloor die kandidaat die punt vir die substitusie sowel as die finale antwoord. 5. NEGATIVE MARKING/NEGATIEWE NASIEN Normally an incorrect answer cannot be correctly motivated if based on a conceptual mistake. If the candidate is therefore required to motivate in QUESTION 3.2 the answer given in QUESTION 3.1, and 3.1 is incorrect, no marks can be awarded for QUESTION 3.2. However, if the answer for e.g. 3.1 is based on a calculation, the motivation for the incorrect answer could be considered. ʼn Verkeerde antwoord, indien dit op ʼn konsepsuele fout gebaseer is, kan normaalweg nie korrek gemotiveer word nie. Indien ʼn kandidaat gevra word om in VRAAG 3.2 die antwoord op VRAAG 3.1 te motiveer en 3.1 is verkeerd, kan geen punte vir VRAAG 3.2 toegeken word nie. Indien die antwoord op bv. 3.1 egter op ʼn berekening gebaseer is, kan die motivering vir die verkeerde antwoord in 3.2 oorweeg word. Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNE/JUNIE 2023) PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 5 QUESTION 1/VRAAG 1 1.1 C  (2) 1.2 D  (2) 1.3 B  (2) 1.4 B  (2) 1.5 B  (2) 1.6 A  (2) 1.7 C  (2) 1.8 A  (2) 1.9 C  (2) 1.10 D  (2) [20] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 (EC/JUNE/JUNIE 2023 QUESTION/VRAAG 2 2.1 A body will remain in its state of rest or motion at constant velocity unless a non- zero resultant/net force acts on it.  ʼn Liggaam sal sy toestand van rus of beweging teen konstante snelheid behou, tensy ʼn nie-resulterende/netto krag daarop inwerk. (2) 2.2 OPTION 1/OPSIE 1 OPTION 2/OPSIE 2 Mark awarded for arrow and labelling./ Punt toegeken vir pyltjie en benoeming. Do not penalise for length of arrows since drawing is not drawn to scale. / Moenie vir die lengte van die pyltjies penaliseer nie aangesien die tekening nie volgens skaal is nie. Any other additional force(s) / Enige ander addisionele krag(te). Max./Maks. 3⁄4 If force(s) do not make contact with body / Indien krag(te) nie met met die voorwerp kontak maak nie. Max./Maks. 3⁄4 (4) 2.3 fk = μk N fk = μkmg cos θ Any one / Enige een  fk = [(0,75) (60)(9,8 cos 15°) ]  fk = 425,97 N  (4) 2.4 DECREASE  As the angle increases the normal force decreases because (N ∝ cosθ). Frictional force will decrease since fk ∝ N.  VERLAAG. Soos die hoek toeneem sale die normaalkrag afneem aangesien (N ∝ cos𝜃). Wrywingskrag sal afneem aangesien fk ∝ N. (2) 2.5 Positive marking from QUESTION 2.4/Positiewe nasien vanaf VRAAG 2.4 Fnet = ma FApp + f// – ff = ma Any one / Enige een  FApp + mg sin θ – ff = ma [120 + 60(9,8)(sin 15º)  - 425,97 ]= 60 x a  a = 4,44 m.s-2 (4,437) m.s-2  (5) [17] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNE/JUNIE 2023) PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 7 QUESTION 3/VRAAG 3 3.1 Force of block downwards on table,  and force of table upwards on block.  Afwaartse krag van blok op tafel en opwaartse krag van tafel op blok. (2) 3.2 Fnet = ma T – Fg = ma Any one / Enige een  T – FH = ma Wooden box / Houtblok T = Fcos θ T = 24 cos 33,55˚  T = 20 N T = 20 N Steel ball / Staalbal mg – 20 = 0 m(9,8) – 20 = 0  m = 2,04 kg  (4) 3.3 ∆x = v∆t ∆x = 0,25 x 1,2  ∆x = 0,3 m  (2) 3.4 Δx = viΔt + ½ g Δt2  Δx = viΔt + ½ g Δt2  0,55 = (0,25)Δt + ½(9,8)Δt2  -0,55 = (-0,25)Δt + ½(-9,8)Δt2  Δt = 0,31 s  Δt = 0,31 s  (4) [12] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 (EC/JUNE/JUNIE 2023 QUESTION/VRAAG 4 4.1 Each body in the universe attracts every other body with a force that is directly proportional to the product of their masses, and inversely proportional to the square of the distance between their centres.  Elke liggaam in die heelal trek elke ander liggaam aan met ʼn krag direk eweredig aan die produk van hul massas, en omgekeerd eweredig aan die kwadraat van die afstand tussen hul middelpunte. Each particle in the universe attracts every other particle with a force that is directly proportional to the product of their masses,  and inversely proportional to the square of the distance between them.  Elke deeltjie in die heelal trek elke ander deeltjie aan met ʼn krag direk eweredig aan die produk van hul massas, en omgekeerd eweredig aan die kwadraat van die afstand tussen hulle. (2) 4.2 F = GM1M2  r2 1,34 x 10-10  = (6,67 x 10-11)(9 x 18) r2 r = 8,98 m (9 m)  (5) 4.3 LARGER / GROTER AS  (1) [8] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNE/JUNIE 2023) PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 9 QUESTION/VRAAG 5 5.1 Motion of an object where the only force acting on it is gravitational force/ gravity.  Beweging waartydens die enigste krag wat op ʼn voorwerp inwerk, die gravitasiekrag is. (2) 5.2.1 Downwards / Positive Upwards / Positive Afwaarts / Positief Opwaarts / Positief Δy = viΔt + ½ g Δt2  Δy = viΔt + ½ g Δt2  Δy = (-15)(1,27) + ½(9,8)(1,27)2  Δy = (15)(1,27) + ½(-9,8)(1,27)2  Δy = -11,15 m Δy = 11,15 m Height / Hoogte = 11,15 x 2  Height / Hoogte= 11,15 x 2  = 22,3 m  = 22,3 m  (4) 5.2.2 Downwards / Positive Upwards / Positive Afwaarts / Positief Opwaarts / Positief vf = vi + gΔt  vf = vi + gΔt  0 = -15 + 9,8Δt  0 = 15 + -9,8Δt  Δt = 1,67 s  Δt = 1,67 s  (3) 5.2.3 Downwards / Positive Upwards / Positive Afwaarts / Positief Opwaarts / Positief vf2 = vi2 + 2gΔy  vf2 = vi2 + 2gΔy  vf2= (-15)2 + 2(9,8)(11,15)  vf2= (15)2 + 2(-9,8)(11,15)  vf = 21,06 m.s-1  vf = 21,06 m.s-1  (4) 5.3 DOWNWARDS POSITIVE/ AFWAARTS – POSITIEF v (m.s-1) Marking criteria / Nasienkriteria • Shape / Vorm (straight 15 line / reguitlyn)  • vi = -15  • vground / grond = 21,06  • Δt (B) = 1,67 s  1,67 Time (s) / Tyd 21,06 (4) Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 10 PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 (EC/JUNE/JUNIE 2023 UPWARDS POSITIVE / OPWAARTS – POSITIEF Marking criteria / V (m.s-1) Nasienkriteria 21,06 • Shape / Vorm (straight line / reguitlyn)  • vi = 15  • vground / grond = - 21,06  • Δt (B) = 1,67 s  1,67 Time (s) / Tyd 15 (4) [17] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNE/JUNIE 2023) PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 11 QUESTION 6/VRAAG 6 6.1 In an isolated system, the total linear momentum is conserved. OR The total linear momentum before a collision is equal to the total linear momentum after a collision in a closed system.  In ʼn geїsoleerde sisteem is die totale lineêre momentum behoue. OF Die totale lineêre momentum voor botsing is gelyk aan die totale lineêre momentum na botsing in ʼn geslote sisteem. (2) 6.2.1 mTvi + mcvi = mTvf + mcvf Any one / Enige een  mTvi + mcvi = (mT + mc)vf 5600(10) + 1800(0) = (5600 + 1800) vf  vf = 7,57 m.s-1  (4) POSITIVE MARKING FROM QUESTION 6.2.1 POSITIEWE NASIEN VANAF VRAAG 6.2.1 OPTION 1/OPSIE 1 OPTION 2/OPSIE 2 6.2.2 Fnet.Δt= mvf - mvi  Fnet.Δt= mvf - mvi  Fnet x 0,59  = 5600(7,57 – 10)  Fnet x 0,59  = 1800(7,57 –0)  Fnet = -2,36 x 10 4 Fnet = 2,36 x 104 N  (23644,07 N) Fnet = 2,36 x 10 N  (23644,07 N) 4 East(wards) / Oos(waarts) East(wards) / Oos(waarts) (5) 6.3 DECREASE/AFNEEM  (1) 6.4 Fnet α 1 / the net force is inversely proportional the time  Δt Δv remains the same while Δt increases  ∴ Fnet decreases. Fnetto α 1 / die netto krag is omgekeerd eweredig aan die tyd Δt Δv bly konstant terwyl Δt toeneem ∴ Fnetto verlaag. (2) 6.5 Crumble zones / Less rigid metal used / Frommelsone / minder rigiede metaal gebruik Head rests / Kopstut Safety belts / Veiligheidsgordel Air bags / lugsakke Any two / Enige twee (or any other relevant answer/ of enige ander relevante antwoord)  (2) [16] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 12 PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 (EC/JUNE/JUNIE 2023 QUESTION 7/VRAAG 7 7.1 The total mechanical energy in a closed system  remains constant.  Die totale meganiese energie in ʼn geslote sisteem bly constant. (2) 7.2 (Ep + Ek)A = (Ep + Ek)B Any one / Enige een  2 (mgh + ½mv )A = (mgh + ½mv )B 2 (685)(9,8)(18 sin 9,50) + ½(685)(02) = (685)(9,8)(0) + ½(685)(vf2)  vf = 7,63 m.s-1  (4) OPTION 1/OPSIE 1 OPTION 2/OPSIE 2 W// = F//.Δx.cos θ W// = F//.Δx.cos θ Any one  W// = mg sinθ.Δx.cos θ Any one  W// = mg sinθ.Δx.cos θ W// = [(685)(9,8)sin9,5ºx18cos 0º ]  W// = [(685)(9,8) x18cos80,5º ]  W// = 19 943,36 (1,99 x 104) J  W// = 19 943,36 (1,99 x 104) J  (4) 7.4 The net work done on an object is equal to the change in kinetic energy.  Die netto arbeid verrig op ʼn voorwerp is gelyk aan die verandering in kinetiese energie. (2) 7.5 Positive marking from QUESTION 7.2 / Positiewe nasien vanaf VRAAG 7.2 Wnet = ΔEk Wf = ½m(vf2 – vi2) Any one / Enige een Ff.Δx.cos θ = ½m(vf2 – vi2)  Ff.11.cos 180 = ½(685)(0 – 7,632)  0 2 Ff = 1812,66 N  (4) 7.6 Positive marking from QUESTION 7.5 / Positiewe nasien vanaf VRAAG 7.5 ff = μkN μk = 1812,66  (9,8 x 685)  μk = 0,27  (4) [20] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNE/JUNIE 2023) PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 13 QUESTION 8/VRAAG 8 8.1 Gravitational force / Gravitasiekrag  (1) 8.2 Fnet = ma Fmotor - F// – ff = ma Any one / Enige een  Fmotor - mg sin θ – ff = ma Fmotor - (450)(9,8)(sin 22,5°) – 1 340 = (450)0  Fmotor = 3 027,63 N  (4) Positive marking from QUESTION 8.2 / Positiewe nasien vanaf VRAAG 8.2 8.3 Pave = F.v  Pave = 3 027,63 x 1,57  Pave = 4 758,39 W  Yes, it will be sufficient. / Ja dit sal genoeg wees.  (4) [9] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 14 PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 (EC/JUNE/JUNIE 2023 QUESTION 9/VRAAG 9 9.1 The change in frequency (or pitch) of the sound detected by a listener, because the sound source and the listener have different velocities relative to the medium of sound propagation.  Die verandering in frekwensie (of toonhoogte) van die klank waargeneem deur ʼn luisteraar omdat die klankbron en die luisteraar verskillende snelhede relatief tot die medium waarin die klank voortgeplant word het. OR / OF The apparent change in frequency when a source of sound and the listener move relative to each other. Die waargenome verandering in frekwensie wanneer die klankbron en die luisteraar relatief na mekaar beweeg. (2) 9.2 fL = v ± vL . fS  v ± vS 307 = 340 .  285  (340 – vs) vs = 24,36 m.s-1  vs = 87,7 km.h-1 (5) 9.3 HIGHER / HOЁR  As ambulance B moves faster,  the wavelength towards the doctor is shorter  and the frequency higher. As ambulans B vinniger beweeg, sal die golflengte na die dokter korter en die frekwensie hoër wees. (3) 9.4 Measure the heartbeat of a foetus / Meet die hartklop van ʼn fetus Any one/  Measure the rate of blood flow / Meet die tempo van bloedvloei Enige een (1) 9.5.1 fL = v ± vL . fS  v ± vS fL = (340 + 15) .  625  340 = 652,57 Hz  (4) Positive marking from QUESTION 9.5.1 / Positiewe nasien vanaf VRAAG 9.5.1 9.5.2 v=fλ  340 = 652,57 x λ  ∴ λ = 0,54 m  (3) [18] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNE/JUNIE 2023) PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 15 QUESTION 10/VRAAG 10 10.1 Marking criteria / Nasienkriteria Direction / Rigting  Shape / Vorm  Lines all touching charges and not crossing / Lyne raak aan ladings en kruis nie  (3) 10.2 To the right (Westwards) / Na regs (Weswaarts)  (1) 10.3 The magnitude of the electrostatic force exerted by one point charge (Q 1) on another point charge (Q2) is directly proportional to the product of the magnitudes of the charges and inversely proportional to the square of the distance (r) between them:  Die grootte van die elektrostatiese krag wat een puntlading (Q 1) op ʼn ander puntlading (Q2) uitoefen is direk eweredig aan die produk van hul ladings en omgekeerd eweredig aan die kwadraat van die afstand (r) tussen hulle. (2) 10.4 F = kQPQQ  r2 4,55 x 10-2 = (9 x 109)(Q2  (0,6)2  QP = QQ = (-)1,35 x 10-6 C  (4) 10.5 QP = nqe  1,35 x 10-6 = n x (1,6 x 10-19)  n = 8,44 x 1012 electrons / elektrone  (3) [13] TOTAL/TOTAAL: 150 Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief