Sepedi FAL P2 Nov 2024 MG.pdf

NATIONAL SENIOR CERTIFICATE KREITI YA 12 SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL) LEPHEPHE LA BOBEDI (P2) DIBATSELA 2024 TLHAHLO YA GO SWAYA MEPUTSO: 70 Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 13. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 2 DBE/Dibatsela 2024 NSC – Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA A: PADI POTŠIŠO YA 1: KGATI YA MODITI – OK Matsepe 1.1 SETSOPOLWA SA A 1.1.1 (a) D/Morwa wa Ntshwarele. (b) C/Morwa wa Thibathibetša. (c) A/Malome wa Nkgotlelele. (d) B/Motlogolo wa Kgoši Tetedi. (4) 1.1.2 • Sefatamollo o thabile kudu ge tša gaKgoši Nkgotlelele di sa sepele gabotse. • Setšhaba se boela go Sefatamollo mola ba swanetše go thekga Kgoši Nkgotlelele. • Kgoši Nkgotlelele o thabile eupša o mathateng. (3) 1.1.3 Sefatamollo • O lwantšha Mmatshepho ka gore a ka se bušwe ke mosadi. • O lwantšha Nkgotlelele bogošing bja gagwe. (3) 1.1.4 Wa lethabo • Sefatamollo o thabišwa ke gore setšhaba se tšhabela Nkgotlelele se tla go yena. (2) 1.1.5 • Motseng wa mokgekolo Mmatshepho go lokišetšwa go nyala timamollo. • MmagoThibathibetša ga a robale gore lapa la ngwana wa gagwe le se hlalefetšwe. • Dingaka di hlakanya dihlare go thibela dikgomo go ya go nyala ga Kgoši Dianthona. • Dikgomo tša go yo nyala Ntlogele di ntšhwa ke Nkgotlelele ka noši letšatšing leo. (TŠE PEDI fela). (2) 1.1.6 • Ntlogele a ka hlala. • Ntlogele a ka itšeela bophelo ka lebaka la go ntšhwa dijo ka ganong tša go ba mmakgoši. (2) 1.1.7 Ee • Kgoši Nkgotlelele o feleletša a e ba Kgoši ya Bakopa. • Nkgotlelele o feleletša a tsena dikobo di tee le Ntlogele. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 3 DBE/Dibatsela 2024 NSC – Tlhahlo ya go swaya 1.2 SETSOPOLWA SA B 1.2.1 • Go bolelwa ka kgoro ya Kgoši Ntweleng. • Batho ba sa kgoga motšoko wa go sobelwa ka seatleng. • Go na le dingaka tša setšo tša go lekola seemo sa bophelo sa Nkgotlelele. (3) 1.2.2 O na le boikemo. • Ga a fetoše sephetho sa go gana go dula le mosadi yo a sa swanego le yena. (2) 1.2.3 • Moanegi o re anegela ditaba ka boyena mo a hlalošago gore banna ba kgobokane kgorong ya Kgoši Ntweleng. • Moanegi o tšweletša maikutlo a kgakanego go banna bao ba kgobokanego kgorong ya Kgoši Ntweleng. (2) 1.2.4 Monna o swanetše go hlokomela mosadi wa gagwe. • Nkgotlelele o ile a hlokomologa mosadi wa gagwe Ntlogele yo a mo nyetšego. (2) 1.2.5 A kgakanego • Ba gakantšhwa ke ge Kgoši Nkgotlelele a sa nyake go dula le Ntlogele, mosadi yo a mo nyetšego. (2) 1.2.6 (a) Ntweleng o hlola ntwa ka lebaka la go belega bana ba basetsana fela bogošing bja gagwe. (b) Ntlogele o re Mmatshehla a mo tlogele le bogoši bja gagwe. (2) 1.2.7 Bogoši bo a tswalelwa. (1) 1.2.8 • Ntlogele o boela bogadi. • Bogoši bo boela ka gabobjona. • Ntwa magareng ga Sefatamollo le Kgoši Nkgotlelele e a fela, go rena šebešebe. (3) [35] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 4 DBE/Dibatsela 2024 NSC – Tlhahlo ya go swaya POTŠIŠO YA 2: DILO TŠELA KE BATHO – MC Mphahlele 2.1 SETSOPOLWA SA C 2.1.1 (a) C/Rakgadi' a Mukhabudi. (b) E/Kgaetšedi' a Maphefo. (c) B/Kgaetšedi' a Mukhabudi. (d) A/Malome' a Mashudu. (4) 2.1.2 • Mukhabudi o etela ga rakgadi'a gagwe. • Mukhabudi o amogelwa ka lethabo. • Mukhabudi o thuša bana ba rakgadi wa gagwe ka tša dithuto. (3) 2.1.3 Maphefo • O bitša bana ba Masindi dilo. • Ge Mukhabudi a tšweletše gabotse dithutong ga a dumele seo. (3) 2.1.4 Wa lethabo • Hlogo ya sekolo e thabišwa ke dipoelo tše dibotse tšeo a di bonago go pego ya dithuto tša Mukhabudi. (2) 2.1.5 • Mukhabudi o be a swerwe gampe ka lapeng la Meisie. • Mashudu o tšea sepheto sa gore a iše Mukhabudi go kgaetšedi wa gagwe Mapelo. (2) 2.1.6 Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. • Mukhabudi a ka fediša tswalano ya gagwe le lapa la Meisie. • Mukhabudi a ka kgona go hlokomela dithuto tša gagwe. (2) 2.1.7 • Babadi ba be ba se ba letela gore Mukhabudi le Lufuno ba ka feleletša ba atlegile. (1) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 5 DBE/Dibatsela 2024 NSC – Tlhahlo ya go swaya 2.2 SETSOPOLWA SA D 2.2.1 • Go na le sekolo. • Go bolelwa ka leswika la segopotšo lebitleng. • Go epša meetse ka dijarateng. (3) 2.2.2 • Masindi e be e le yo bohlale. • Masindi e be e le seroto. (2) 2.2.3 • Moanegi o re anegela ditaba ka boyena gore bana ba Mashudu ba tlo epela Mashudu meetse. • Moanegi o šomiša motho wa pele go re anegela ditaba ge a bolela ka mosadi wa gagwe gore o loilwe. (2) 2.2.4 Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. • Go bohlokwa go direla bahu maswika a segopotšo. • Batho ba se timelelwe ke mo bahu ba boloketšwego gona. (2) 2.2.5 A manyami • Mashudu o laodiša ditaba tše a lla. (2) 2.2.6 (a) Mashudu o na le mahlatse ka gore bana ba gagwe ba a mo leboga le ge a se a ba godiša gabotse. (b) Mapelo o na le pelo ye botse, o swere ngwana wa kgaetšedi ya gagwe gabotse. (2) 2.2.7 Kgotlelelo e tswala katlego/Tšhiwana ye e sa hwego e leta monono. • Mukhabudi le Lufuno ba kgotleletše mohlako mafelelong ba atlega bophelong. (2) 2.2.8 • Bana ba Mashudu e lego Mukhabudi le Lufuno ba atlega dithutong. • Mashudu o boela lapeng la gagwe ebile o ba raleselaga. • Maphefo o thabela katlego ya bana ba kgaetšedi ya gagwe. (3) [35] PALOMOKA YA KAROLO YA A: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 6 DBE/Dibatsela 2024 NSC – Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA POTŠIŠO YA 3: DI ŠITILE PHAAHLA – SN Tseke 3.1 SETSOPOLWA SA E 3.1.1 (a) Namele o na le nnete ka ge a amogela gore go se rute bana ke phošo. (b) Theepe o na le maikarabelo ka go ngwala dikgakollothuto tša go thuša bana gobane ba be ba šaletše morago ka dithuto. (c) Mokhuša o na le kwešišo ka ge a kwana le diphetho tša Namele le Theepe tša go tsogela le go šala sekolong. (3) 3.1.2 Go bolelwa ka: • Hlogo ya sekolo/barutwana. • Ofisi • Dikgakollothuto • Mangwalo (4) 3.1.3 • Go amogela diphošo ga Namele go dira gore molato o fele. • Tshepišo ya Namele ya go fa bana dikgakollathuto e buša moya wa kwano le tshepho. (2) 3.1.4 • Wa khutšo • Namele le Theepe ba ipona molato ebile ba a ikokobetša. (2) 3.1.5 • Lekgotlakemedi la Barutwana le tšea sephetho sa go bega taba ya Namele ya go imiša barutwana go hlogo ya sekolo. • Maloko a Lekgotlataolo la Sekolo ba ahlaahla taba ya Namele yeo e begilwego ke Lekgotlakemedi la Barutwana. (2) 3.1.6 • Ga se na ditšhupasefala. (1) 3.1.7 Ee • Babadi ba be ba se ba letela gore Namele a ka šuthišetšwa sekolong se sengwe. (1) 3.1.8 Dikarabo tša maleba tša balekwa di tla amogelwa. A lethabo • Ke thabišwa ke gore Theepe o tšea maikarabelo a diphošo tša gagwe tša go se rute bana ba sekolo. • Ke thabišwa ke gore Theepe o tshepiša go ruta barutwana ka morago ga sekolo le go ba direla dikgakollathuto. (3) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 7 DBE/Dibatsela 2024 NSC – Tlhahlo ya go swaya 3.2 SETSOPOLWA SA F 3.2.1 • Sekolong • Lapeng la Mašutša (E TEE fela). (1) 3.2.2 • Go bile le kopano ya lekgotla la sekolo le baetapele ba sekolo go sekaseka molato wa Namele. • Kalelane o ile ga Mohwiti go mmotša ge a sa kgotsofala mabapi le kahlolo ya Namele, • Ba tšea sephetho sa gore ba yo bonana le hlogo ya sekolo gore e lebeledišišwe gabotse. (3) 3.2.3 • Namele ke molwantšhwa. • Tlhakolane ke molwantšhi. (2) 3.2.4 Morwadihlare o befedišwa ke gore ba mo lahleditše kahlolong ya molato wa Namele. (1) 3.2.5 • Maloko a sekolokomiti ba swere kopano ya bona. • Ba boledišana ka kotlo ye e filwego Namele. • Kalelane o homotša Morwadihlare gore phošo ga se ya gagwe kahlolong ya Namele. (3) 3.2.6 • Poledišano magareng ga baanegwa ba setsopolwa se ga se ye telele. • Baanegwa ga se ba bantši, ke ba bahlano fela, Kalelane, Mašutša, Mohwiti, Mokhuša le Morwadihlare. (2) 3.2.7 Leina la papadi ye ke 'Di šitile Phaahla'. • Tswalano ya Namele le barutwana ke diphišamare. • Go bile bothata gore molato wa Namele o ahlolwe. (3) 3.2.8 Dikarabo tša maleba tša balekwa di tla amogelwa. Morutiši o swanetše go tseba maemo le go hlompha mošomo wa gagwe. • Namele le Theepe ba ikgweranya le barutwana mola ba swanetše go ba ruta. (2) [35] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 8 DBE/Dibatsela 2024 NSC – Tlhahlo ya go swaya POTŠIŠO YA 4: GA LE BATSWADI BA SELO – Phillip Mothupi 4.1 SETSOPOLWA SA G 4.1.1 Go bolelwa ka: • Sekolong • Karatšhe • Moruti • Tšhelete • Piri (TŠE THARO fela). (3) 4.1.2 • Ga se na ditšhupasefala. (1) 4.1.3 (a) Pulane o na le maikarabelo. • O thuša mmagwe ka mešomo ya ka gae. (b) Nkele o na le thekgo. • O thekga Pulane ge a le mathateng a gagwe. (4) 4.1.4 • Setongwane, Nkareng le Phafana ba swarelwa go hloka maikarabelo a bona go Pulane. • Pulane o išwa lefelong la tlhokomelo. (2) 4.1.5 Wa kgakanego • O gakantšhwa ke ge tatagwe o mo gapeletša go ya komeng mola yena a sa rate. (2) 4.1.6 • Mahlodi o eletša Nkareng gore a ye maphodiseng go bega molato wa Phafana wa go kata Pulane. • Nkareng le Mahlodi ba ya seteišeneng sa maphodisa go bega molato. (2) 4.1.7 Ee • Babadi ba be ba sa letela gore MmagoPulane le yena a ka swarwa. (1) 4.1.8 Dikarabo tša maleba tša balekwa di tla amogelwa. A manyami • Ke nyamišwa ke gore ngwana yo monnyane ga se a swanela go rekiša bjala ka ge se se le kgahlanong le molaotheo. • Ke nyamišwa ke gore Setongwane ke monna/motswadi wa go hloka maikarabelo. (3) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 9 DBE/Dibatsela 2024 NSC – Tlhahlo ya go swaya 4.2 SETSOPOLWA SA H 4.2.1 Lapeng la Setongwane/gaboPulane. (1) 4.2.2 • Poledišano ya Setongwane le Phafana gore Pulane o godile. • Phafana o hlohleletša Setongwane gore Pulane a ye komeng. • Phafana o hlohleletša Setongwane a se theeletše mosadi wa gagwe. (3) 4.2.3 • Pulane ke molwantšhwa. • Setongwane ke molwantšhi. (2) 4.2.4 Pulane o befedišwa ke maitshwaro a Phafana. (1) 4.2.5 • Phafana o etetše Setongwane gomme o hwetša a se gona. • Phafana o tšea sephetho sa go nyaka go nwa piri a sa letetše Setongwane. • Phafana o bitša Pulane, o thoma go mo swaraswara. (3) 4.2.6 • Baanegwa ga se ba bantši, ke ba babedi fela, Phafana le Pulane. • Poledišano ga se ye telele. (2) 4.2.7 Leina la papadi ke 'Ga le batswadi ba selo'. • Go katwa ga Pulane ke Phafana go laetša gore batswadi ba Pulane ba hloka tlhokomelo. • Nkareng ga se motswadi wa selo ka lebaka la gore o emelwa go eletšwa ke Mahlodi gore a swariše Phafana. (3) 4.2.8 Dikarabo tša maleba tša balekwa di tla amogelwa. Batswadi ba swanetše go rwala maikarabelo kgodišong ya bana ba bona. • Batswadi ba Pulane ba palelwa ke go šireletša Pulane gomme o fetša a katwa ke Phafana. • Setongwane o gapeletša Pulane go rekiša bjala mola e le ngwana sebakeng sa go ithuta. (2) [35] PALOMOKA YA KAROLO YA B: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 10 DBE/Dibatsela 2024 NSC – Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA C: KANEGELOKOPANA POTŠIŠO YA 5: KHUPAMARAMA – Mamphoku Mamabolo 5.1 'O JETŠE MOHLAPENG' – Mamphoku Mamabolo SETSOPOLWA SA I 5.1.1 • Lona lebakeng leo. • Ka letšatši le lengwe. (2) 5.1.2 Go bolelwa ka: • Kgolegong • Mphaka • Dihobo • Toropo (TŠE THARO fela). (3) 5.1.3 Leina ke 'O jetše mohlapeng'. • Morena Masetla o be a robala le bašomi ba basadi mošomong ka nako ya mošomo. • O tlišeditše mosadi malwetši a thobalano. (3) 5.1.4 • MmaMasetla a ka ba le kgatelelo ya monagano. • MmaMasetla a ka botša ba bagolo gore ba tle ba mo kgale. • MmaMasetla a ka ya go nyaka thušo go badirelaleago. (3) 5.1.5 • Matseno a kanegelokopana ye ke a makopana. • Moanegwathwadi o a tšwelela, ke Morena Masetla. • Moanegwathwadi o tšweletše le bothata bja gagwe, o rata basadi. (TŠE PEDI fela). (2) 5.1.6 • Ofentše o ya bookelong bja Phutabogale o nyaka mošomo. • Ofentše a hwetša Masetla a robalane le lekgarebe. • Ofentše o ya maphodiseng go swariša Morena Masehla. • Masehla o a swarwa ditaba tša gagwe di phatlalatšwa dikuranteng. (TŠE PEDI fela). (2) 5.1.7 Dikarabo tša maleba tša balekwa di tla amogelwa. Aowa Mongwadi ga se a fege babadi. • Mosadi wa gagwe o rwele dithoto tša gagwe a sepele. • Masetla o swerwe fela a lokollwa ka beile. (2) 5.1.8 Le ge o ka e buela leopeng, magokubu a go bona. (1) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 11 DBE/Dibatsela 2024 NSC – Tlhahlo ya go swaya 5.2 'GO HLOKA TSEBE' – Molope Mathete SETSOPOLWA SA J 5.2.1 Motho le kgaetšedi/Bana ba motho. (1) 5.2.2 E fahloša batho ka thuto ye e itšego mabapi le tša bophelo. • E fahloša bafsa ka maitshwaro a Ntswaki a go se theeletše ao mafelelong a išitšego lehung. (2) 5.2.3 Lapeng la MmagoNtswaki. (1) 5.2.4 • Ntswaki o lala a sepela mašego. • Ntswaki o araba motswadi le kgaetšedi ka lenyatšo. • Ge a kgalwa ga a na boitsholo. (3) 5.2.5 Bohloki • Ka ge Ntswaki a be a kitima le banna a nyaka bophelo bjo bokaone. (2) 5.2.6 • Ntswaki o feleleditše a sa hlwe a iša felo ka bophelo bja gagwe. • Ntswaki o feleleditše a bolailwe. (2) 5.2.7 • Ntswaki o fapana le mmagwe le kgaetšedi ge ba mo kgalela ditiro tša go lala a sepela mašego. • Kgaetšedi ya gagwe Lethebe o fetša a mo iša seatla ka ge a mo hlapaola. (2) 5.2.8 Phekgogo • Ntswaki ka morago ga go tšwa mahlalagading o itirela boithatelo. (2) 5.2.9 Ke ikwa ke nyamile. • Ke nyamišwa ke gore Ntswaki o robala le banna ba malapa. (2) PALOMOKA YA KAROLO YA C: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 12 DBE/Dibatsela 2024 NSC – Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA D: THETO DIRETO TŠA SESOTHO SA LEBOA – Prof. DM Kgobe POTŠIŠO YA 6 6.1 'DINALEDI' – NS Puleng 6.1.1 C/Thetotumišo (1) 6.1.2 • Methalotheto ke ye 36. • Ditematheto tše 9. • Tematheto ye nngwe le ye nngwe e bopilwe ka methalotheto ye 4. • Methalotheto ke ye metelele, ya magareng le ye mekopana. (TŠE THARO fela). (3) 6.1.3 • 'nalediphelo' • 'telekaswiswi' • 'molahlaleboa' (3) 6.1.4 Mabona-a-sabonwe. (1) 6.1.5 Mothofatšo • Moreti o file dinaledi mabokgoni a motho – di lebeletše, di bina koša, di hlapa ka maru. (2) 6.1.6 A kgahlego • O kgahlwa ke bobotse le seetša seo se hlolwago ke dinaledi bošego. (2) 6.1.7 • E gatelela dimakatšo tša bana ba batho. • Go tšweletša kgopolo ya yeo e tlilego morago e lego digarolamatswalo. (2) 6.1.8 • E gatelela seetša seo e se fago diphedi. • E tšweletša mošito wa poeletšo ya moselana wa-go. (2) 6.1.9 Bošego bjokhwi bo na le beng//nna le wena re bathwana fela, • Go hlola go khutša mothalothetong. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 13 DBE/Dibatsela 2024 NSC – Tlhahlo ya go swaya 6.2 'BA BOLOLLE' – BMT Makobe 6.2.1 O • Go gatelela ditlamorago tša go bololla basenyi. (2) 6.2.2 • Moretwa o swerwe. • O dirile molato le batho ba bangwe gomme a swarwa a nnoši. • O gana go bolela nnete gore o sentše le bomang. (3) 6.2.3 Ge lehono kgotlatsheko e go kobile tšofelele ntlwanaswiswi Go itomatoma diteme e sa le ga eng, • E thuša go feleletša kgopolo ya go swarwa ga moretwa yeo e tšwelelago mothalothetong wa pele go ya go wa bobedi. (2) 6.2.4 4 – Potšišoretoriki 5 – Leswaomakalo • Di gatelela gore moretwa a utolle ba bangwe gore ba ye kgolegong ka moka. (3) 6.2.5 • Seretwa se utolle batho bao a sentšego le bona gore ba swarwe, bosenyi bo fele. (1) 6.2.6 (a) Moya wa pefelo. (b) Moya wa ntwa. (2) 6.2.7 • Sereti se šomišitše sekapolelo sa tšhwantšhišo go tšweletša seswantšho sa basenyi ba bantši bao ba gogolelwago kgolegong. (2) 6.2.8 Nnete e ka thuša go fokotša bosenyi nageng. • Moretwa o swanetše go bolela nnete gore o sentše le bomang gore le bona ba otlwe. (2) PALOMOKA YA KAROLO YA D: 35 PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 70 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe