Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION
NOVEMBER 2019
SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA I
SESOTHO HOME LANGUAGE: PAPER I
MARKING GUIDELINES
Nako: Dihora tse 3 Matshwao: 100
These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub-examiners,
all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the
guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates'
scripts.
The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking
guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some
matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that,
without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be
different interpretations of the application of the marking guidelines.
IEB Copyright © 2019 PHETLA
Skip to contentMemorandum 











Sesotho HL Grade 12 IEB Paper 1 2019 Memo
IEB Grade 12 Sesotho HL Paper 1 memorandum from the 2019, 9 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Publisher: IEB
Sesotho HL · Grade 12 · 2019. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sesotho HL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Paper
- 1
- Publisher
- IEB
- Curriculum
- IEB
- Pages
- 9
- File size
- 186.5 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 9
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA I Leqephe 2 ho a 9
MARKING GUIDELINES
KAROLO YA A TEKOKUTLWISISO
HO TSHWAYA TEKOKUTLWISISO
• Ka ha maikutlo a lokela ho tsepamiswa kutlwisisong ya baithuti ya
temakutlwisiso, baithuti ba se fuwe kotlo bakeng sa diphoso tsa mopeleto o
fosahetseng le tsa puo ntle le haeba diphoso tsa mofuta oo di ama moelelo. Ha
ho hlokehe hore ho ngolwe dikgutsufatso tse sebediswang bakeng sa diphoso.
Motshwayi a thale mola feela ka tlasa phoso eo mohlahlobuwa a e entseng.
• Haeba mohlahlobuwa a sebedisitse mantswe a tswang dipuong tse ding ao e
seng a Sesotho, motshwayi a se a tsotelle, mme haeba karabo e etsa moelelo,
mohlahlobuwa a se fuwe kotlo. Le ha ho le jwalo, ha lentswe le tswang
dipuong tse ding le sebedisitswe temeng, mme le hlokeha karabong, karabo e
jwalo e amohelwe.
• Bakeng sa dipotso tse bulehileng, motshwayi a se abe matshwao bakeng sa
dikarabo tse hlokang E/TJHE kapa KE DUMELLANA/KE HANANA. Lebaka
kapa tshehetso ya karabo ke yona e lokelang ho abelwa matshwao.
• Se abe matshwao bakeng sa dikarabo tsa hlokang NNETE/MAFOSI kapa
NTLHA/MOHOPOLO feela.
• Lebaka kapa tshehetso ya karabo ke yona e lokelang ho abelwa matshwao.
• Moo potso e hlokang karabo ya lentswe le le leng, mme mohlahlobuwa a fane
ka polelo kaofela, karabo e jwalo e tshwauwe e nepahetse ha feela
mohlahlobuwa a sehelletse mola ka tlasa lentswe le hlokwang kapa a le
hlakisitse ka mokgwa o itseng.
• Ha karabo e hloka dintlha tse pedi kapa tse tharo, mme mohlahlobuwa a fane
ka lethathama le fetang palo eo, motshwayi a tshwaye dikarabo tse pedi kapa
tse tharo feela tse qalang.
• Dikarabo tse ngotsweng ka puo e sebediswang tikolohong e itseng di amohelwe.
• Haeba mohlahlobuwa a nehelane ka tlhaku kapa karabo e feletseng, potsong
eo ho yona ho nehelanweng ka dikarabo tse ngata mme mohlahlobuwa a
lokela ho kgetha e le nngwe, amohela tlhaku kapa karabo e feletseng KAPA di
amohele ka bobedi ba tsona.
IEB Copyright © 2019 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA I Leqephe 3 ho a 9
MARKING GUIDELINES
KAROLO YA A TEKOKUTLWISISO
POTSO YA 1
TEMA YA A
1.1 Ke ho hlohlona ha ditsebe.
1.2 Tswela pele he, mohlalefi. Tshebediso ya lentswe 'mohlalefi' ke e phoqang;
e hlahisa Motsielwa e le motho ya iketsang tsebanyane./ Ke e kobisang, e
hlahisang Motsielwa e le motho ya nahanang hore o tseba ho feta batho ba
bang
1.3 O ne a tswile a lo etsa tee./O ne a ile ka kitjhineng
1.4 Ke hore Matshediso e be mosuwetsana ha yena a rata ho ba mooki.
1.5 D
1.6 Ke tello eo Matshediso a nang le yona ha a bua le Motsielwa./Ha a na
boikokobetso ba ho mamela mabaka a Motsielwa.
1.7 Ke maikutlo a ho nyatsa puo ya Motsielwa./Ho se kgathalle maikutlo a
Motsielwa./Ho tella Motsielwa./Maikutlo a ho kgena.
1.8 Selina o bolela hore lenyalo la bona ha le tlo atleha ka lebaka la mathata a
sa rarollweng./Motheo wa lenyalo la bona ke o fokolang mme ba hloka
thuso./Selina o eletsa Motsielwa hore a se tatele ho kena lenyalong pele ba
lokisa ditaba le Matshediso.
1.9 Tjhe, ke ne ke sa tlo dumela hobane ke sa batle hore ditokelo tsa ka di
hatikelwe.
KAPA
Ee, ha eba ke eletswa ka mabaka a nkgodisang
1.10 O bolela hore na Motsielwa o se a kgahluwe ke ngwanana e
mong?/Motsielwa o se a ena le kgarebe e nngwe na?.
1.11 Ha se ntho e nepahetseng, hobane Matshediso o lokela ho ikgethela lekala
le ratwang ke yena, ebile ke yena ya tla etsa mosebetsi oo, e seng
Motsielwa.
IEB Copyright © 2019 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA I Leqephe 4 ho a 9
MARKING GUIDELINES
TEMA YA B
1.12 Ha di dumellane hobane temeng ya pele ke batho ba buisanang ka ditaba tsa
lenyalo, ha temeng ya bobedi e le ka phaposing ya borutelo le baithuti./Bana
ba rutwa boikarabelo ba ho iketsetsa dikgetho, ha Motsielwa a sa fe
Matshediso monyetla oo wa ho ikgethela seo a se batlang.
KAPA
Di a amana, bobedi ba tsona di bua ka makala a ho ithuta.
1.13 Le ka rata ho ithutela makala afe a thuto ha le hola?/Ke makala afe a thuto ao
le ka ratang ho a latela ha le hola?
1.14 B – tikoloho eo a phelang ho yona.
IEB Copyright © 2019 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA I Leqephe 5 ho a 9
MARKING GUIDELINES
KAROLO YA B KAKARETSO/KGUTSUFATSO
POTSO YA 2
TEMA YA C
Emmanuel Bonoko o rata ho matlafatsa batjha ba hlokang jwalo ka yena ba
Soshanguve Tshwane. O qadile khamphani ya Ebonoko Foundation ka 2010, ka
laptop le inthanete. Ho bile thata, o batlile dithuso ho batsetedi a di hloka. A
bokella dibuka tse 1,500 a isa dikolong, ditoronkong, le dikhamphaning tse di
hlokang. A sebedisa batjha ba baithaopi. O qadile mananeo a tataisang batjha ho
kgetha mesebetsi, dithupelo tsa kgwebo le ho fumana dibasari. A tsebahala Radio
702 le koranta ya The Star. O bitswa mohale hara bahale Afrika Borwa.
Palo ya mantswe (90)
HO TSHWAYA KGUTSUFATSO
Ho tshwauwa ha kgutsufatso ho itshetlehile hodima ho kenyeletsa dintlha tse
hlokwang ke potso.
Kgutsufatso e tlameha ho tshwauwa ka tsela e latelang:
• Matshwao a 7 bakeng sa dintlha tse 7
• Matshwao a 3 bakeng sa puo
• Matshwao kaofela: 10
• Kabo ya matshwao a puo ha a nepane le dintlha tsa mohlahlobuwa
• Ha dintlha tse 1–3 di nepahetse: fana ka letshwao le 1
• Ha dintlha tse 4–5 di nepahetse: fana ka matshwao a 2
• Ha dintlha tse 6–7 di nepahetse: fana ka matshwao a 3
IEB Copyright © 2019 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA I Leqephe 6 ho a 9
MARKING GUIDELINES
KAROLO YA C DITHOTHOKISO
POTSO YA 3
TEMA YA D SETSOKOTSANE
3.1 3.1.1 C – Ho hlola
3.1.2 Ha sethothokisi se re Ntate se bua ka Ntate Modimo./Se bontsha
tlhompho ho Ntate Modimo.
3.1.3 Ke enjabamente/molaphollatsi/molamotjetje bohlokwa ke ho kopanya
mela eo/Ho fetisetsa mohopolo o moleng o ka hodimo moleng o
latelang.
3.1.4 Nka ipata hobane se fefola le ho kopanya dintho tse kotsi tse ka
lematsang motho ka nako eo.Nka eletsa batho ho ya dibakeng tse
bolokehileng.
3.1.5 Tjhe, batho ha ba a lokela ho tshowa ka tsela ena hobane ba a tseba
hore setsokotsane ke ntho e itlhahelang feela, ha se rerwe ka hoo ba
dula ba se lebeletse.
KAPA
Ee, ha se le matla se ka baka tshenyo motseng./Basotho ba kgolwa
hore ke noha ha e falla mme e ka tlisa kotsi motseng.
TEMA YA E KGUTLELA HAE
3.2 3.2.1 Ke ho lekanya mantswe, lentswe le ka pele ho yona e leng moya le
le tlang ka morao e leng pelo a ba boemong bo lekanang./Ho kgina
morethetho wa thothokiso
3.2.2 Sethothokisi se hatella taba ya hore a kgutlele hae.
3.2.3 Ke anastrofi (qatsoho) sethothokisi se fa mantswe ana (tsa kgale)
lebatama, Se matlafatsa mantswe ana, Se tlisa kgatello mantsweng
ana.
3.2.4 Ee, se ka ba le tshusumetso hobane sethothokisi se hopotsa mmadi
monate o hae le hore ha ho hlokwe letho.
3.2.5 E bohlokwa hobane e bopela mmadi setshwantsho sa motho ya
sotlehileng ya ngadileng hae./E tlisa setshwantsho sa ya
mahlomoleng mme a leke ho di tlosa kelellong ya hae.
IEB Copyright © 2019 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA I Leqephe 7 ho a 9
MARKING GUIDELINES
TEMA YA F O SE MPHOQE
3.3 3.3.1 Ke mothofatso./Phetapheto ya moelelo.
3.3.2 Sethothokisi se a rapela hore motjha a se ke a se phoqa ka ho etsa
dintho tse tswileng tseleng a mpe a kgethe thuto./Sethothokisi se
ipiletsa ho motjha hore a se kgahlwe ke masawana a mpe a behe
maikutlo a hae thutong.
3.3.3 Ke tatolano/kganyetsano ya mantswe, sethothokisi se re o ka bo
baballa kapa wa bo senya./Sethothokisi se fa motjha boikgethelo le
boikarabelo ka bophelo ba hae.
3.3.4 Sethothokisi se kgalemela motjha hore a se ke a etsa dintho tseo a tla
ikwahlaya ka morao, a mpe a tsepamise maikutlo a hae thutong./Se
eletsa motjha hore a se kgahlwe ke masawana a fatshe le ka kwano a
mpe a behe thuto ka pele.
IEB Copyright © 2019 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA I Leqephe 8 ho a 9
MARKING GUIDELINES
KAROLO YA D DIBOPEHO TSA PUO LE MELAO YA TSHEBEDISO YA PUO
POTSO YA 4 TSHEKATSHEKO YA PAPATSO
TEMA YA G
4.1 Ho bontsha sehlahiswa ka ditshelo tse fapaneng ka boholo, le
setshwantsho sa ngwanana ya apereng hantle. / Mongolo o fapaneng ka
boholo / puo e susumetsang / mekotla e tshelang diaparo/mebala e
kganyang e ka hohelang mmadi. Fana ka a mabedi feela.
4.2 Ke Manhattan Ice Tea
4.3 Ke monyetla wa ho fumana dimpho tsa feshene ya inthanete tsa R500 000.
Le ho ba le monyetla wa 1 ho e 5 ya ho hapa ho ithekela diaparo tse
bitsang R100 000 Sandton City./Thabo le leboseselo tse bonahalang
sefahlehong sa morwetsana.
4.4 Ke ho hlokomedisa bareki hore ba lokela ho reka Ice Tea pele hore ba tle
ba kgone ho fumana meputso.
4.5 E reretswe batjha hobane ke bona batho ba ratang feshene haholo le tsona
diaparo tse ntle./E reretswe barwetsana hoba setshwantshong ho
hlahisitswe morwetsana./E reretswe bohle ba nang le bokgoni ba ho
ithekela se bapatswang.
TEMA YA H
4.6 Tjhe, mantswe a reng "robala ka kgotso" a bontsha hore ha ba sa phela./
Kgale Tambo a hlokahetse./Matshwao a ka hodima dihlooho tsa bona a
bontsha hore ha ba sa le fatsheng lena.
4.7 Maikutlo a bontshang ho fellwa ke tshepo./Ho se tsebe se ka etswang ho
fetola menahano ya batho./Maikutlo a ya utlwileng bohloko mme a hloka
dikarabo tsa ho rarolla tsietsi ena.
4.8 Ho bontsha kamoo sebui se kgathatsehileng ka teng./Ho toboketsa kapa ho
hatella maikutlo a sithabetseng a sebui.
IEB Copyright © 2019 PHETLA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA I Leqephe 9 ho a 9
MARKING GUIDELINES
TEMA YA I
4.9 Le bontsha hore mongodi ha a eso be le boiphihlelo ho tsa diphatlalatso.
4.10 Hore e sebedisitswe ho kopanya dipolelo tse pedi.
4.11 Ho totobatsa le ho hlakisa ntlhakemo ya hae mabapi le ho isa dibuka
dikolong le dilaeboraring.
4.12 Ke ho kgetha dibuka tse rekiswang ka ho sebedisa leamanyi.
4.13 (a) Ke ho bontsha hore lentswe leo ha le a fella, ke motso feela wa
lentswe./Se latelang kgutlo ke sehlongwanthao se ka fetohang ha
lekgathe la leetsi le fetoha.
(b) Tlami e beuweng ka pele ho lentswe e bontsha hore ho na le
dikarolo tse siilweng tsa lentswe leo, mme tsona ke sehlongwapele
le motso wa lentswe leo, ha tlami e ka morao ho (ba-) e bontsha
sehlongwapele sa bongata.
POTSO YA 5
Ho lwanela dintho tseo le sa tlamehang le ho di lwanela le ngwana ho ka o thefula.
Jwale ho kokobetsa maemo ana, fa ngwana dikgetho tse tla mo matlafatsa (jwalo ka
meriana e nang le tatso e fapaneng ). Ha ho bonolo ho araba dipotso tse thata (tse
kang; na ke tlo utlwa bohloko kapa na ke tlameha ho dula sepetlele?) Le ha ho le jwalo,
ho mo neha lesedi le lekanang le dilemo tsa hae ka maemo a hae ho tla etsa hore a
utlwisise.
[E qotsitswe le ho hlophiswa botjha ho tswa ho BONA, Pherekgong 2018]
Matshwao ohle: 100
IEB Copyright © 2019
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

MemorandumIEB
Sesotho HL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Memo

MemorandumIEB
Sesotho HL Grade 12 IEB Paper 1 2018 Memo

MemorandumIEB
Sesotho HL Grade 12 IEB Paper 2 2018 Memo

MemorandumIEB
Sesotho HL Grade 12 IEB Paper 1 2017 Memo

MemorandumIEB
Sesotho HL Grade 12 IEB Paper 2 2017 Memo

Question paperIEB
Sesotho HL Grade 12 IEB Paper 1 2019 Question Paper
Related documents

Question paperIEB
Sesotho HL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Question Paper

Question paperIEB
Sesotho HL Grade 12 IEB Paper 1 2018 Question Paper

Question paperIEB
Sesotho HL Grade 12 IEB Paper 1 2017 Question Paper

Question paperIEB
Sesotho HL Grade 12 IEB Paper 2 2018 Question Paper

AddendumIEB
Sesotho HL Grade 12 IEB 2017 Addendum

Question paperIEB