Sesotho HL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Memo

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION NOVEMBER 2019 SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA II SESOTHO HOME LANGUAGE: PAPER II MARKING GUIDELINES Nako: dihora tse 3 Matshwao: 100 These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub–examiners, all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates' scripts. The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that, without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be different interpretations of the application of the marking guidelines. IEB Copyright © 2019 PHETLA

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA II – Leqephe 2 ho a 12 MARKING GUIDELINES TEMOSO HO BATSHWAYI 1. KGETHO YA DIPOTSO LE DINTLHA TSE DING: • Ha motshwayi a fumana mohlahlobuwa a arabile dipotso tse ngata ho feta palo e behilweng (Potso ya 2, Potso ya 3 le Potso ya 5), motshwayi a tshwaye feela karabo ya pele, mme a tlohele ya bobedi. • Maemong ao mohlahlobuwa a nehelaneng ka dikarabo tse pedi, ya pele e fosahetse mme ya bobedi yona e nepahetse, motshwayi a tshwaye karabo ya pele, mme a tlohele e e latelang e be ho yona o seha mola ho habahanya karabo, mme a hlalose ka ho ngola polelo ena; 'Kgetho e fosahetseng'. • Haeba mopeleto o fosahetse hoo o amang moelelo, motshwayi a fosise karabo e jwalo, empa haeba mopeleto o sa ame moelelo, karabo e jwalo e tshwauwe e nepahetse. • Potso tse telele (tsa moqoqo): Ha bolelele ba moqoqo bo le ka tlase ho palo ya mantswe e behilweng (kgutshwane), motshwayi a se behe kotlo hobane mohlahlobuwa o se a ntse a ipehile ka mosing. Athe haeba moqoqo o le molelele haholo, motshwayi a tshwaye ho feta moedi wa palo ya mantswe a behilweng ka mantswe a 5 kapa ho fihla qetellong ya polelo, mme a se tswele pele ho tshwaya karolo e latelang. A sehe feela mola ho fihla moeding wa mantswe, a sehe o mong ho habahanya mantswe a sa balweng. 2. TSHEBEDISO YA RUBURIKI: Batshwayi ba lokela ho sebedisa ruburiki bakeng sa ho lekanyetsa dikarabo tsa meqoqo tsa bahlahlobuwa. TATAISO HO BATSHWAYI: Motshwayi a bale nehelano ya mohlahlobuwa e lokelang ho hlahiswa sebopehong sa moqoqo – ho be le selelekela, mmele o bopilweng ka diratswana le qetelo. Moqoqo o be le kgokahano le momahano ya dintlha, dipolelo le diratswana. Motshwayi a tadime makgetha ana a mabedi a latelang ha a tshwaya moqoqo ona: Dikahare le Sebopeho le Tshebediso ya puo. Dikahare • Dikahare di bontshe kutlwisiso ya potso; botebo ba tshekatsheko ya ditaba, kutlwahalo le nnetefatso (tiisetso) ya taba ka mabaka a itshetlehileng pading. • Dikahare di hlahiswe ka tsela e momahaneng, mme motshwayi a tadime dintlha tse tla hlahiswa nehelanong ya mohlahlobuwa. Ela hloko hore dintlha tsa mohlahlobuwa di ke ke tsa behwa ka tatellano e hlahellang mona. Sebopeho le Tshebediso ya Puo • Nehelano ya mohlahlobuwa e be ka tsela ya moqoqo. • Puo, setaele le sehalo di sebediswe ka nepo temeng. IEB Copyright © 2019 PHETLA

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA II – Leqephe 3 ho a 12 MARKING GUIDELINES KAROLO YA A PADI POTSO YA 1 LEJWE LA KGOPISO: T. Leshaba Mehlala ya dikarabo: Mefuta e mmedi ya kgohlano Selelekela Kgohlano ke ho se dumellane ha maikutlo mahareng a baphetwa kapa dihlopha tse pedi. E ka ba ya motho le motho, e ka ba pakeng tsa motho le maemo a bodulo kapa tlhaho, kapa pakeng tsa motho le maikutlo a hae. Ke ka hoo re buang ka kgohlano ya ka ntle le ya ka hare. Kgohlano ya ka hare (ya maikutlo) • Ka mora hoba Mohlouwa a tebele Tsietsi mosebetsing ntle ho lebaka le utlwahalang ke ha ho tla qaleha kgothlano ya maikutlo ho Tsietsi. • O ne a tsielehile hore ba lelapa la hae ba tla jang ka ha le mosadi wa hae Naledi a sa sebetse. • Sena se ile sa etsa hore Tsietsi a inehele jwaleng e le ha a ne a leka ho iphapanya mathata ao a leng ho ona. • Taba ena e ile ya qetella e se e baka kgohlano e ka hare ho Naledi hoba o ne a se a bona hore ha a ka se etse ho hong ba tla bolawa ke tlala. • O ile a hopola mohlang wane ha Mohlouwa a ne a mo fereha mme a nka qeto ya hore a mpe a kopane le Mohlouwa ho dumela ho ratana le yena le hojane e ne e se maikemisetso a hae ho etsa jwalo. • O ne a nahana hore mohlomong Mohlouwa a ka kgutlisetsa monnae mosebetsing. • Ka sena sebaka ho ne ho se hoo Naledi a ka ho etsang haese feela ho dumela ho ratana le Mohlouwa. • Tsietsi a qetelle a se a eya tameneng kgafetsa ho ya inwella ho itebatsa mathata a lapeng la hae. • Tsietsi o ile a qetella a utlwile ka mokgotsi wa hae hore ho na le menyenyetsi ya hore Naledi le Mohlouwa ba aratana. • Sena se ile sa thefula pelo ya Tsietsi ha bohloko mme ha eketsa kgohlano ya maikutlo mme a qetella a botsa Naledi ka taba eo. • Naledi o ile a tshoha haholo hore na sephiri sa bona se se se tsejwa hohle motseng mona ebile se fihlile le tsebeng tsa Tsietsi. • Ka le leng la matsatsi Tsietsi a nka qeto e mpe haholo ya ho bolaya bana ba hae a re ha a batle hore ha a hlokahala ba tle ba sale ba sotlwa ke monna e mong. Kgohlano ya ka ntle: Kgotlhano ya ka ntle e ba pakeng tsa motho le motho e mong kapa maemo a ditaba. Ke kgohlano e pepeneneng e bonahalang ho batho ba bang. • Dimpho tsa mabenyane tseo Naledi a neng a di fuwa ke Mohlouwa di ile tsa rotoletsa le ho ntshetsa kgohlano pele lapeng la Tsietsi le Naledi. • Ho phela tameneng ho nwa ha Tsietsi ho ile ha eketsa mathata a hae lapeng. • Naledi o ne a ena le bothata ba hore na monnae o fumana kae tjhelete ya ho ya reka jwala ha ka tlung ba ne ba sotleha. • Tsietsi o ne a rata ho tseba hore na Naledi o a nka kae mabenyane ao a seng a ena le ona. O ne a fumana karabo e seng monate ho tswa ho Naledi mme sena se ne se baka tsitsipano pakeng tsa bona. IEB Copyright © 2019 PHETLA

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA II – Leqephe 4 ho a 12 MARKING GUIDELINES • Ba ne ba qwaketsana ka mantswe ha ho botswa potso e ka hodimo. • Naledi o ile a jwetsa Mohlouwa hore taba ya bona e se e tsejwa motseng mona, mme yena ha a ka a kgathalla taba eo. • Ka nqe nngwe mohatsa Mohlouwa le yena a utlwela ka ketso tsa mohatsae tsa hore o ratana le basebeletsi ba hae. • Sena se ile sa mo utlwisa bohloko haholo. Ha a botsa monnae ka taba tseo a di utlwileng o ile a di pheha a re ha ho ntho e jwalo. • Ka ho nkuwa ke maikutlo a maemo a ditaba, Tsietsi o ile a bolaya bana mme a tswela pele ho ya bolaya mohatsa Mohlouwa. • Batho ba ne ba tshaba le ho mo atamela hoba e ne e ka ke motho ya kopaneng hlooho eo ha ba ne ba ka mo atamela a neng a ka ba ranthanya ka selepe seo le bona. • Ka mora ho bolaya mohatsa Mohlouwa o ile a ya ofising ya Mohlouwa moo a ileng a fumana Naledi le Mohlouwa mme le bona a ba rathaka ka selepe a ba bolaya. Phethelo Kgohlano ya maikutlo eo Tsietsi a neng a na le yona e ile ya fela ka mora hore a bolaye bana, mohatsa Mohlouwa, Naledi le Mohlouwa mme a qetelle a ipolaya le yena. (Motshwayi a badisise karabo ya mohlahlobuwa ka hloko ho lekola dintlha tse tsamaelanang le tse hlahisitsweng mona). POTSO YA 2 MOHLAHLOBI TSHITA: K. P. D. Maphalla Mookotaba le molaetsa: Mookotaba ke tabataba eo mongodi a thehileng ditaba tsa padi hodima yona. Mookotaba ke seo mongodi a batlang ho se fetisetsa ho babadi ba padi. Molaetsa ke thuto eo mongodi a o fang yona ka sengolwa sa hae. Mookotaba wa pale ena ke hore "Bomenemene ha bo na mokoka" mme "Nnete e hlola leshano". • Pading/paleng ena re fumana molaetsa o re rutang le ho re eletsa hore mosebetsing o mong le o mong ho na le melao le mekgwa e itseng eo basebetsi ba lokelang ho e latela le ho e etsa hore mosebetsi wa bona o tle o hlomphuwe ke basebetsimmoho le setjhaba haeba mosebetsi oo ke o mong wa ho etsa ditshebeletso tsa setjhaba. • Hape re boele re ithute hore o se ke wa tshepa motho ka ha batho ba bang ba sa thabele mosebetsi o motle o etsuwang ke basebetsimmoho le bona. • Sena re se bona ha e mong wa basebetsimmoho ba Tshita Baholo ya ileng a mmua hampe mme a tejelwa le mosebetsing. • Ka baka la tshebetso e ntle le e kgabane eo Tshita a neng a e etsa ya ho fuputsa le ho tshwara mashodu le batlatlapi ba neng ba hlotse mafokisi a mang motsaneng wa Malwaleng, setjhaba / badudi sa / ba moo se / ba ile sa / ba ipelaetsa ka ho tebelwa ha hae mme o ile a kgutlisetswa mosebetsing wa hae hape. • Ntho e nngwe eo re ka ithutang yona ka bophelo, ho tswa pading ena, ke hore, ha o kile wa wa bophelong, o se thabise dira tsa hao ka ho wela ruri, ema, hlohlora lerole o leke hape. Tshita o ile a qetella e se e le motho ya feletsweng ke tshepo mme a se a dula tameneng, a se a iphetotse senotlolo sa bareng. Ka ho etsa jwalo o ne a fa dira tsa hae matla mme ba tswellisa ketso tsa bona tse mpe pele. IEB Copyright © 2019 PHETLA

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA II – Leqephe 5 ho a 12 MARKING GUIDELINES • Re boela re ithuta hore tjhelete e tswala bobe monahanong wa batho. Hona re ho bona ha bafu ba tjhekollwa mabitleng moo ba iphomoletseng mme ba retlwa ba se ba hlokahetse, ba nkuwe ho ilo etswa dikate ka mmele ya bona. • Tjhelete e entse hore Mmalekgetho a bolaye (a sebedisana mmoho le Kokomoha) monnae feela hore a tle a je tjhelete tseo Lekgetho a di sebeleditseng ka thata, le Kokomoha. • Ka ha bomenemene bo se na mokoka, sena se ne se hlorisa Kokomoha ha bohloko mme o ile a ba a etsa bonnete ba hore a lahle mohlala wa dipatlisiso ka ho thunya le ho bolaya mosebetsimmoho le yena, Tsokotseha. • O ne a nahana hore diphuputso di ka se tswelle pele ntle le Tsokotseha le hore motse o hodima thaba o ke ke wa tsejwa. • Le ha ba ne ba etetse Thekong le mohatsa (mohlolohadi) Lekgetho o ne a ntse a nahana mme a phofa ka diketso tse soto tseo ba ntseng ba di etsa mme hona ho ne ho sa mo fe phomolo hohang. • Diphuputso tse neng di etswa ke Tshita, Hansie le Tseleng di ile tsa hlahisa mehlolo e etsahalang hodimo thabeng moo ho neng ho phela kweta tsena. • Nnete ha e hlahella, ho fumanwa mokapotene ya ka sehloohong sepoleseng, e leng mokapotene Kokomoha, e le yena moetapele wa botlatlapi le boshodu bona. • Bomenemene le makatikati ao Kokomoha le mahlahana a hae ba neng ba di etsa, nnete ya tsena tsohle e ile ya hlahella pepeneneng. Mme bohle ba llelwa ke ditshepe. Phetelo/Qetelo • Ho totobetse hore Kokomoha o emetse bobe, a sebedisa Mmalekgetho le Tsokotseha ho ntshetsa bobe boo ba hae pele. • Ka lehlakoreng le leng Tshita o emetse botle mme o thuswa ke Hansie le Tseleng ho etsa bonnete ba hore botle bo hlola bobe. (Ntlhakemo ya mohlahlobuwa e ananelwe ha feela a e tsetlehile hantle ka diketsahalo tse tswang paleng.) IEB Copyright © 2019 PHETLA

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA II – Leqephe 6 ho a 12 MARKING GUIDELINES POTSO YA 3 Tikoloho Tikoloho ya palekgutshwe ena e qala lefatsheng mme e qetelle e le lehodimong moo ketsahalo tsena di etsahalang. Mona Thato o ne a robetse ha monate ka mora letsatsi le monate leo motshehare a neng a ena le moratuwa wa hae Ntshidiseng. Bosiung boo Thato o ile a lora tora ena: • O ne a tsamaya morung o opameng, oo ho neng ho bonahala hore ka hara wona ho phela dilalome le makanyane. • O ne o teteane mme ho bonahala hore ho phela dibatana tse phelang ka ho harola eng kapa eng e di emang ka pele. • Ho ne ho hlakile hore morung ona ha ho na kgutso le kgotso. • Ho ne ho utlwahala medumo le dillo tse tshabehang, ho puruma ha dibata tse neng di utlwahala di nyoretswe madi a motho, di tsetselela ho fedisa bophelo ba sephedi sefe kapa sefe seo di ka teanang le sona. • Morung moo hadima le ne le benya, mahodimo a ne a thwathwaretsa, ho le ho be, ho tshabeha. • Ho puruma hona ho ne ho se ho utlwahala ho atamela haufi le Thato. • A leka ho baleha empa maoto a hae e ka a tlanngwe ka diketane mme a sitwa ho baleha. • Thato o ile a utlwa lentswe leo a neng a sa tsebe hore le tswa kae, le neng le mo laela hore a rapele. • Ka ha e le motho ya neng a sa tsebe thapelo, o ile a tsieleha empa kgetlong lena o ne a tlamehile maoto le matsoho ho etsa thapelo ka ha a ne a le mathateng mme thapelo e hlokahala. • Lentswe leo la mo laela ho rapela thapelo ya morena eo e sa leng a e rutwa a sa le sekolong mme a e tseba ka hlooho. • Ha a qeta hore "amen". A utlwa eka diketane tsane tse neng di tlamme maoto di a kgaoha. • Ka pele ho yena a bona lebota le sephara, le lelelele, leo ekang le fihla lehodimong. • Ha phunyeha lasoba leboteng lena, mme Thato a titima ho ya kena ka lesoba leo mme le ile la kwaleha hang ha a qeta ho kena. • A iphumana a le lefatsheng le leng le letle leo a neng a sa le tsebe. Jwang le difate tsa moo di le ntle di le tala, noka ya teng e phalla butle mme metsi a yona a bonahala a phodile, a latsweha. • Thokwana mane ho ne ho ena le ntlo e ntle e tshweu mme Thato a atamela ho yona. • Ho ne ho ena le diphoofolo le dinonyana tsa mefuta yohle di le mmoho mme ho le kgotso le nyakallo ka hohle. • Ha a atamela pela monyako, o ile wa buleha, ha hlaha monna ya apereng bosweu, mme a mo hwehla, a mo bitsa. • O ile a latela monna eo mme monna eo a mo supisa letamo moo a ileng a mo laela ho ya hlapa teng a tle a kene selallong le bahalaledi a se a hlwekile. • Ha a ntse a latela monna enwa, le yena o ne a se a apere diaparo tse tshweu. Ba fihla monyakong o mosweu o ngotsweng "BAHALALEDI BA HLOTSENG". • Monna enwa a kokota hararo yaba o a bulelwa, ba kena. • Ka hare ho ne ho tletse batho ba apereng diaparo tse tshweu ba bina, ba rorisa. • Ho ne ho le monate, batho ba aparo tse tshweu ba bina ba bile ba opa diatla. • Ha thato a ntse a le monateng oo, ke ha a tla utlwa mmae a mo tsosa, mme ka pelong o ileng are, "hoja e se toro". IEB Copyright © 2019 PHETLA

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA II – Leqephe 7 ho a 12 MARKING GUIDELINES KAROLO YA B KGOKAHANO POTSO YA 4 PUO Puo ya mofuta ona e etswa kopanong ya setjhaba e mabapi le dikgetho tsa mokga o busang. Dikahare: • Mohlahlobuwa o tla hlahisa sepheo sa ho tla tshetleha puo. • A ka hlalosa mehato eo bona jwalo ka mokga o busang, o tlang ho etsa diphetoho tse tla etsang bonnete ba hore batho bohle ba kgola molemo le ho phela ka kgotso naheng ena ya borona. POTSO YA 5 5.1 Lenanetsamaiso le metsotso ya kopano Mohlahlobuwa o lokela ho ngola mofuta wa kopano, sebaka, letsatsi le nako eo kopano e neng e tshwerwe ka lona. Lenanetsamaiso 1. Pulo le kamohelo 2. Tlhomamiso ya kopano 3. Ditho tse teng le tse siyo 4. Metsotso ya kopano e fetileng 5. Ditaba tse tswang metsotsong 6. Dintlha tse ntjha 7. Kgetho ya letsatsi la kopano e latelang 8. Kwalo. Metsotso ya kopano Pulo le kamohelo Mohlahlobuwa o lokela ho ngola lebitso la motho ya butseng kopano le ho amohela ditho tse teng kopanong. Ditho tse teng le tse siyo Mohlahlobuwa o lokela ho lokodisa mabitso a ditho tse teng kopanong le mabitso a ditho tse sa tswellang ho tla kopanong, a be a fane ka mabaka ao ka ona ditho di sa tswellang ho tla kopanong. Metsotso ya kopano e fetileng Mohlahlobuwa a hlakise hore mongodi o badile metsotso ya kopano e fetileng, ya ba ya amohelwa. Ditaba tse tswang metsotsong Mohlahlobuwa o lokela ho hlalosa dintlha tse ileng tsa qollwa ke ditho mme tsa hlakiswa ho tswa metsotsong e tswa balwa. A boele a hlakise hore di ile tsa tshohlwa mme ha dumellanwa hore di nepahetse. IEB Copyright © 2019 PHETLA

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA II – Leqephe 8 ho a 12 MARKING GUIDELINES Ditaba tse ntjha Mohlahlobuwa a ngole ka ditaba tse ntjha tse amanang le ho ketekwa ha Letsatsi la Batjha e leng la 16 Phupjane jwalo ka ha di hlahella lenanetsamaisong. Ditaba tse ding tse akaretsang Mohlahlobuwa a ngole ka ditaba tse ding tse neng di sa ngolwa lenanetsamaisong, empa e le tse ka tswelang moifo molemo. Kgetho ya letsatsi la kopano e latelang Mohlahlobuwa a ngole ka letsatsi, nako le sebaka tsa kopano e latelang. Kwalo Mohlahlobuwa o lokela ho hlakisa hore kopano e kwetswe ka mokgwa ofe, le hore ke mang ya ileng a e kwala. Qetellong ho lokela ho hlahe tshaeno ya modulasetulo le mongodi, hammoho le letsatsi la tshaeno eo. 5.2 LENGOLO LA SEMMUSO Sebopeho • Aterese di pedi. Aterese ya mongodi wa lengolo e ngolwa ho tloha mahareng a leqephe ho leba letsohong le letona, e nto latelwa ke letsatsi, kgwedi le selemo; • Aterese ya ya ngollwang e ngolwa ka letsohong le letshehadi. E qala ka maemo a tshebetso a ya ngollwang ebe ho latela aterese ya hae ka botlalo (mona ha ho hlokehe letsatsi; • Tlasa aterese ho tlolwa mola e be ho ngolwa tumediso (Monghadi, mofumahadi kapa mofumahatsana, ntle le ha eba o tseba lebitso la motho eo o mo ngollang lengolo lena); • Tlasa tumediso ho ngolwa mola wa sehlooho – o totobatsang sepheo sa lengolo, e nto ba selelekela; • Qetelo ke ya semmuso, mme e ngolwa e le "Ka botshepehi, Ka boikokobetso"; • Ya ngolang o ngola lebitso la hae ka botlalo ka mora qetelo, ebe o a saena. Dikahare: • Mohlahlobuwa a ka hlahisa sepheo sa lengolo e leng ho tletleba ka ho tejelwa ha hae mosebetsing ntle ho lebaka le utlwahalang. • a ka hlalosa kamoo a lebelletseng ho thuswa kateng. Matshwao kaofela: 100 IEB Copyright © 2019 PHETLA

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA II – MARKING GUIDELINES Leqephe 9 ho a 12 KAROLO YA A: RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO WA DINGOLWA: PADI/PALEKGUTSHWE/TSHWANTSHISO SESOTHO PUO YA LAPENG [MATSHWAO A 30] Dikgato Kgato ya 7 Kgato ya 6 Kgato ya 5 Kgato ya 4 Kgato ya 3 Kgato ya 2 Kgato ya 1 Phihlello e Phihlello e Phihlello e ntle Phihlello e Phihlello e foofo Phihlello ya Phihlello e babatsehang kgabane mahareng motheo feela haellang Matshwao: [30] 100–80% 79–70% 69–60% 59–50% 49–40% 39–30% 29–0% DIKAHARE • Sehlooho se • Sehlooho se • Sehlooho se • Sehlooho se • Sehlooho se • Sehlooho se • Ho bonahala • Kutlwisiso ya hlaloswa ka hlaloswa ka hlaloswa ka hlalositswe ka okolwa feela hlaloswa ka boitekonyana potso, botebo botebo, dintlha bokgabane, tsela e supang tsela e tlhalosong; tsela e bo itseng ba ho ba tsohle di dintlha tsohle di kutlwisiso, mme kgotsofatsang dintlha tse bontshang araba potso, tshekatsheko hlalositswe ka hlalositswe ka dintlha di le ha e se hlahiswang di kutlwisiso e empa ho thata ya taba botlalo ho tekano ho hlalositswe dintlha tsohle supa boiteko bo fokolang haholo ho utlwisisa (sehlooho), bontsha bontsha hantle ho tse fokolang mme mme ntlha tse ditaba tsa hae. kutlwahalo le kutlwisiso e kutlwisiso e bontsha hlalositsweng kutlwisiso ya ding di Tsebo ya buka nnetefatso tebileng ya kgabane ya kutlwisiso e ka botlalo. Mme buka e a fokola. fosahetse. ha e bonahale. (tiisetso) ya buka. buka. kgotsofatsang kutlwisiso ya dintlha ka ya buka. buka ke ya mabaka ho motheo feela. tswa sengolweng. • Ntlhakemo ke e • Ntlakemo e • Ntlhakemo e • Ntlhakemo e • Ntlhakemo e • Ntlhakemo e a • Ntlhakemo ya babatsehang: o hlahisitswe ka hlahisitswe ka hlahisitswe ka supa kutlwisiso fokola; dintlha hae e bontsha tshehetsa botlalo; o tsela e batlang tsela e batlang e haellang tse ding di bofokodi bo ditaba tsa hae nehelana ka e anetse; empa e kgotsofatsa; haholo phethilwe. boholo; dintlha ka dintlha tse dintlha tse tse ding tsa mona le mane karabelong ya Dintlha tse ding tsa hae ha di utlwahalang, a utlwahalang ho dintlha di ho hlahisitswe hae ya potso. di tswile bontshe itshetlehile ka tswa bukeng. haellwa ke dintlha tse ntle Dintlha tsa hae lekoteng. kutlwisiso ya dikahare tsa sefutho le matla bakeng sa ho ha di kgodise, buka. Dintlha buka. a hlokehang. matlafatsa ha di tsa hae di tswile mohopolo. tshehetswe ho lekoteng. tswa bukeng. Matshwao: [20] 20–19 18–16 15–13 12–10 9–7 6–4 3–0 IEB Copyright © 2019 PHETLA

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA II – MARKING GUIDELINES Leqephe 10 ho a 12 SEBOPEHO LE • Sebopeho se • Sebopeho sa • Sebopeho sa • Ho na le bopaki • Sebopeho se • Sebopeho ha • Ha ho bopaki PUO: totobatsa moqoqo ke se moqoqo se a bo seng bokae bontsha se a ralwa ka bo bontshang kgokahano e setle; selelekela utlwisiseha; bo supang hore diphoso tse nepo, mme se hore moqoqo o • Sebopeho, babatsehang; le qetelo di dintlha tsa hae sebopeho sa entsweng rothofatsa ngotswe ho tlhophiso ya tsela eo a hlahisitswe ka di a dumellana. moqoqo se moralong; moelelo. tadimilwe mehopolo le tshetlehang bokgabane, Momahano e latetswe ka nehelano ya Diratswana le sebopeho. Ha nehelano e dintlha ka yona mme di paka hlahella tshwanelo; dintlha ha e tsona di ho diratswana momahaneng e e paka kutlwisiso e selelekeleng, Boholo popeho utlwahale, ha e fosahetse. kapa lebisang kutlwisiso e phethahetseng. qetelong le ya ditemana e a hlaka. momahano. kutlwisisong ya tebileng ya dikahareng tsa nepahetse. Sebopeho sa sehlooho, puo, sehlooho. moqoqo diratswana se setaele le fosahetse. sehalo tse sebedisitsweng • Puo ke e • Tshebediso ya • Puo e • Puo ke e • Puo e a fokola • Kgaello ya • Puo e fokolang temeng. tswileng puo ke e sebedisitswe mahareng mme dintlha ha tlotlontswe e haholo e matsoho mme kgabane mme hantle haholo feela, di latellane hlahisa hlokisa e hlahisa e hlahisa mme dintlha di tlotlontswe e a hantle mme di mosebetsi o kutlwisiso ya se mosebetsi o mosebetsi o hlahisitswe ka haella mme lahla moelelo o fokolang ngotsweng. babatsehang. kgabane. tsela e sena se senya labalabelwang. haholo. utlwahalang. mosebetsi wa hae. • Tshebediso ya • Tshebediso ya • Tshebediso ya • Ho hlahella • Diphoso tsa • Tshebediso ya • Tshebediso ya puo, sehalo le puo, sehalo le puo, sehalo le diphoso tse puo di bonahala puo,sehalo le puo, sehalo le setaele di setaele di setaele boholo seng kae tsa ka bongata. setaele di setaele di phethahetse, phethahatsa di hlahella puo, athe Tshebediso ya hlahella di hlahella di mme di loketse sepheo, mme di nehelanong di sehalo le sehalo le fosahetse sebedisitswe ka mmadi. loketse mmadi. sebedisitswe ka setaele di batla setaele di a haholo hoo di tsela e tsela e di nepahetse. fokola. senyang fosahetseng nepahetseng. mosebetsi haholo. Matshwao: 10 10–9 8–7 6 5 4 3 2–0 IEB Copyright © 2019 PHETLA

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA II – MARKING GUIDELINES Leqephe 11 ho a 12 KAROLO YA B: RUBURIKI YA HO LEKANYETSA DITEMA TSA KGOKAHANO SESOTHO PUO YA LAPENG [MATSHWAO A 20] Dikgato Bohato 5 Bohato 4 Bohato 3 Bohato 2 Bohato 1 Matshwao 100–80% 79–70% 69–60% 49–20% 29–0% Dikahare, moralo le • Bopaki ba kutlwisiso • Bopaki ba kutlwisiso • Kutlwisiso ya sehlooho • Kutlwisiso ya sehlooho • Tsebo ya sehlooho e a sebopeho ya sehlooho bo ya sehlooho bo e teng, feela e e teng le ha e sa fokola. Moithuti o a pepesitswe ka pepesitswe hantle. mahareng. phethahala. phopholetsa mme o bokgabane. kentse le ditaba tse sa hlokahaleng. • Dintlha tsohle tse • Dintlha tse • Dintlha tse • Ho hlahisitswe dintlha • Ha ho na dintlha tse tshehetsang di tshehetsang ditaba di tsheheditseng tse fokolang. hlahisitsweng tse hlahisitswe ka tsela e hlahisitswe hantle sehlooho di kgodisang mmadi. babatsehang ho mme di bontsha tsebo hlahisitswe, le ha di • Bopaki ba tsebo ya bontsha tsebo ya ya mofuta wa tema e na le bofokodinyana. mofuta wa tema bo ditlhoko tsa mofuta ngolwang. teng le ha bo sa wa tema. kgodise mmadi ka • Tse ding tsa ditaba ha hohlehohle. Ho na le di tsamaellane le • Bolelele bo nepahetse • Bolelele bo • Ho na le bopaki bo diphosonyana sehlooho. Boleng ba nepahetse. bontshang tsebo ya dintlheng tse ding tse dikahare bo a folkola. mofuta wa tema e hlahisitsweng. ngolwang. • O molelele/ • Bolelele bo nepahetse kgutshwane haholo Matshwao: [13] 13–12 11–9 8–6 5–3 2–0 IEB Copyright © 2019 PHETLA

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SESOTHO PUO YA LAPENG: PAMPIRI YA II – MARKING GUIDELINES Leqephe 12 ho a 12 Puo le setaela • Puo ke e nonneng • Puo e ntle mme e • Puo e a kgotsofatsa, e • Puo e a fokola. • Puo e fokola haholo. mme e sebedisitswe sebedisitswe ka sebedisitswe ka tsela ka bokgabane ho bokgabane ho hlahisa e tlwaelehileng. • Dipolelo tse ding di • Dipolelo tse ngata di hlahisa dintlha tsa dintlha tsa bohlokwa. fosahetse mme di fosahetse mme le bohlokwa. • Dipolelo tse ding di senya mosebetsi wa diphoso tsa mopeleto • Dipolelo di nepahetse batla di le telele moithuti; ha di kgone di ngata haholo. • Sebopeho sa dipolelo mme ho sebedisitswe haholo, tse ding di ho hlahisa mehopolo e se nepahetse mme ho mefuta e mmalwa. fosahetse, di lahla labalabelwang. • Molaetsa o sebedisitswe mefuta e moelelo wa se rothofatswa ke puo e fapaneng ya dipolelo. • Tlotlontswe e a labalabelwang. • Tlotlontswe e a fokola. fokolang haholo. kgotsofatsa bakeng sa • Tlotlontswe e bontsha boemo ba moithuti. • Tlotlontswe e • Diphoso di ngata mme • Boitekolo ha bo tsebo e kgahlisang ya mahareng feela. ha ho na sesupo sa bonahale bo entswe. puo. • Diphoso di mona le boitekolo. mane mme ha se tse • Diphoso tsa mopeleto • Tlotlontswe e fokola • Puo, setaele le sehalo mpe haholo. di mmalwa empa ha di haholo di loketse senye mosebetsi wa mmadi/momamedi. • Puo, setaele le sehalo moithuti. di loketse mmadi/ • Diphoso ha di yo momamedi. Ho na le • Boitekolo bo a fokola. kamora boitekolo. sesupo sa boitekolo Matshwao: [7] 7 6 5–4 3 2–0 IEB Copyright © 2019