Downloaded from hlayiso.com
GRAAD 12
NASIONALE
SENIOR SERTIFIKAAT
GRAAD 12
VISUELE KUNSTE V1
FEBRUARIE/MAART 2017
NASIENRIGLYNE
PUNTE: 100
Hierdie nasienriglyne bestaan uit 18 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2017 papers 





View all





Visual Arts Grade 12 P1 NSC Supplementary 2017 Memo (Afr)
Grade 12 Visual Arts Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2017 (Afrikaans), 18 pages. Read online or download the free PDF.
Visual Arts · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017. Memorandum, 18 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Visual Arts
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 18
- File size
- 389.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 18
This exam
NSC Supplementary Exam 2017
Questions in this paper
- Question 1Visual Literacy and Art Analysis20 marks
- Question 2SA Artists Influenced by African and Indigenous Art Forms20 marks
- Question 3Socio-Political Art20 marks
- Question 4Art Craft and Spiritual Works from Rural South Africa20 marks
- Question 5Multi-Media and New Media Art20 marks
- Question 6Post-1994 Democratic Identity in South African Art20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 2 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
INSTRUKSIES EN INLIGTING
Lees die volgende instruksies aandagtig deur voordat met die nasien begin word:
1. Die memorandum bestaan uit AGT vrae. Kandidate moes enige VYF vrae vir
'n totaal van 100 punte beantwoord.
2. Dit is BAIE BELANGRIK dat voorsiening gemaak word vir die kandidate in
baie gevalle:
• Kandidate moet krediet ontvang as hulle hul eie menings en idees in
antwoorde gee.
• Krediet moet ook aan laterale denke gegee word.
• Argumente en stellings moet goed beredeneer en gemotiveer word deur
na spesifieke faktore te verwys.
3. Vrae en onderafdelings van vrae moet duidelik en korrek genommer wees.
Kolpunte ('Bullets') dien gewoonlik as riglyne om kandidate te help om hul
antwoord te struktureer.
4. Inligting en kunswerke wat in een antwoord bespreek is, mag nie krediet kry
as dit in ander antwoorde herhaal word nie, maar kruisverwysings tussen
kunswerke is toelaatbaar.
5. Kandidate moet die naam van die kunstenaar en die titel van elke kunswerk
noem, waar van toepassing. Slegs EEN punt word toegeken aan die korrekte
kunstenaar en titel van kunswerk.
6. Kandidate mag beide twee- en driedimensionele kunswerke in enige
antwoord bespreek, waar van toepassing.
7. Onthou dat baie kandidate hierdie voorbeelde sal bespreek, terwyl hulle
dit nog nooit gesien het nie. Nasieners kan daarom nie feitelike,
akademiese inligting verwag nie. Hulle moet uit hul eie ervarings,
kulture en interpretasies van die kunswerke put, binne die konteks van
die vraag. Daarom moet nasieners onbevooroordeeld en buigbaar wees
in die nasienproses.
ALGEMENE INLIGTING VIR NASIENERS
• Hierdie memorandum moet as 'n riglyn vir nasieners sowel as 'n onderrigmiddel
dien. Daarom is die memorandum vir sekere vrae in groter diepte behandel sodat
die materiaal as onderrigmiddel gebruik kan word. Ander dele van die
memorandum kan slegs 'n voorgestelde gids wees.
• LET WEL: Nasieners word aangemoedig om kandidate te beloon vir wat hulle
weet, eerder as om hulle te straf vir wat hulle nie weet nie.
• Alhoewel die inligting vir die vrae puntsgewys gegee word, moet kandidate in
opstel-/paragraafformaat skryf en hul inligting op 'n holistiese wyse bespreek.
• Kandidate moet alle vrae in VOLSINNE of PARAGRAWE beantwoord, volgens die
vereistes van elke vraag. Puntsgewyse antwoorde kan nie volpunte behaal nie.
Volpunte kan nie gegee word as die titel of kunstenaar verkeerd is nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 3 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
Assessering van kandidate se vermoë om voorbeelde van visuele kultuur te
ontleed en daarop te reageer
PRESTASIE-
LEERUITKOMS 4: VISUELEKULTUUR-STUDIES
KODE
7 • Demonstreer uitstekende vermoë om kunswerke in verhouding met hul kulturele,
Uitstekend sosiale, politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop kommentaar te
80–100% lewer.
• Toon uitstekende vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kuns-terminologie.
• Demonstreer uitstekend ontwikkelde skryf- en navorsingsvaardighede in die studie
van kuns.
• Toon buitengewone insig en begrip en gebruik uiteenlopende benaderings.
6 • Demonstreer 'n goed ontwikkelde vermoë om kunswerke in verhouding met hul
Verdienstelik kulturele, sosiale, politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop
70–79% kommentaar te lewer.
• Toon uitstekende vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kuns-terminologie.
• Demonstreer hoogs ontwikkelde skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van
kuns.
• Toon uitstekende insig en begrip.
5 • Demonstreer substansiële vermoë om kunswerke in verhouding met hul kulturele,
Substansieel sosiale, politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop kommentaar te
60–69% lewer.
• Toon substansiële vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kuns-terminologie.
• Demonstreer goed ontwikkelde skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van
kuns.
• Toon 'n goeie vlak van insig en begrip.
4 • Demonstreer gemiddelde vermoë om kunswerke in verhouding met hul kulturele,
Gemiddeld sosiale, politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop kommentaar te
50–59% lewer.
• Toon gemiddelde vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kuns-terminologie.
• Demonstreer bedrewe skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van kuns.
• Toon 'n redelik goeie vlak van insig en begrip.
3 • Demonstreer bevredigende vermoë om kunswerke in verhouding met hul kulturele,
Bevredigend sosiale, politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop kommentaar te
40–49% lewer.
• Toon bevredigende vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kuns-terminologie.
• Demonstreer bevredigende skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van kuns.
• Toon 'n bevredigende vlak van insig en begrip.
2 • Demonstreer slegs 'n basiese vermoë om kunswerke in verhouding met hul
Elementêr kulturele, sosiale, politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop
30–39% kommentaar te lewer.
• Toon beperkte vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kuns-terminologie.
• Demonstreer basiese skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van kuns.
• Toon 'n elementêre vlak van insig en begrip.
1 • Demonstreer 'n geringe of geen vermoë nie om kunswerke in verhouding met hul
Nie behaal nie kulturele, sosiale, politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop
0–29% kommentaar te lewer.
• Toon uiters beperkte vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kuns-terminologie.
• Demonstreer beperkte skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van kuns.
• Toon min of geen begrip of insig nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 4 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
KANDIDATE MOET ENIGE VYF VRAE BEANTWOORD.
Die volgende puntetoekenning moet ingedagte gehou word wanneer slegs EEN
kunswerk/kunstenaar bespreek word in plaas van TWEE.
6 punte (maks 3)
8 punte (maks 5)
10 punte (maks 6)
12 punte (maks 7)
14 punte (maks 8)
20 punte (maks 12)
VRAAG 1: DIE STEM VAN VERRYSENDE KUNSTENAARS
Dit is 'n groot mylpaal in jou lewe om jou matriekuitslae te ontvang.
1.1 Kandidate moet vergelyk hoe die kunstenaars in FIGUUR 1a en FIGUUR 1b
die oomblik vasgevang het deur na die volgende te verwys:
• Formele elemente
• Komposisie
• Perspektief/gevoel van ruimte
• Ritme en beweging
• Stemming/atmosfeer
FIGUUR 1a: Die geriffelde dakke word gevorm deur diagonale lyne. Die
kunstenaar het ook gebruik gemaak van vertikale en horisontale lyne wat
sigbaar is in die behuising. Die diagonale lyne skep perspektief. Die figure is
gevorm deur organiese en geboë lyne.
Die vorms is verwring, tog poog die kunstenaar om geometriese vorms in die
dakke te gebruik bv. driehoekige/parallelogram vorms. Die vensters en deure
is gevorm deur reghoekige en kubistiese vorms. Die huise bestaan uit
reghoekige, verwronge vorms. Organiese vorms is gebruik met die
uitbeelding van die figure. Die klipmure is geskep deur organiese vorms.
Ligte, gedempte kleure is gebruik bv. Blou, groen, pers, grys ens. Die
kunstenaar het ook gebrande oranjes, bruin en geeloker. Die klipmure en
geriffelde dakke het 'n verskillende taktuele kwaliteit in vergelyking met die
klere van die figure en oppervlak van die straat en die lug. Die growwe klip
van die huise word herhaal om 'n kreatiewe patroon te skep.
Ritme en beweging is geskep deur die herhaling van die vorms en kleure in
die mure, dakke en figure. Die kunswerk is illustratief, vereenvoudig en naïef.
Tonale waardes en skadu's is geskep deur die gebruik van waterverf met
geen sigbare kwashale.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 5 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
FIGUUR 1b: Die diagonale lyne op die sypaadjie trek die oog na die fokale
punt wat diepte en perspektief skep. Horisontale lyne word gevorm deur die
baksteenmuur en die blombedding. Geboë lyne word waargeneem op die
figure en die aalwynplant. Die koerante vorm ook 'n diagonale lyn. Vertikale
lyne kan gesien word in die lamppaal, plakkaat en die kant van die gebou.
Vierkantige en reghoekige vorms is gebruik om die sypaadjie, blombedding,
plakkaat, koerante en baksteenmuur te skep. Organiese vorms kan gesien
word in die plantegroei en die figure en geboë lyne is teenwoordig in die
figure.
Die komposisie beeld 'n alledaagse 'township' toneel uit, wat bestaan uit 'n
straat, huise en 'n klompie mense. In die voorgrond is jong mense wat na
mekaar wys en die koerant lees. Die middelgrond word deur 'n paar figure en
huisies gedomineer. Die agtergrond bestaan uit kleiner figure en huise wat
perspektief skep.
Helder, primêre en sekondêre kleure is gebruik. Die kleur, blou, in die klere en
in die agtergrond, domineer die prentvlak. Die rooi rok en rooi tekkies lei die
oog na die koppe van die twee sentrale figure wat die fokale punt is. Geel,
wat sinoniem met geluk is, is gebruik in die hemp van die sentrale figuur, die
hoed van die meisie in die rooi rok, en die muur van die skoolgebou. Die
gebruik van wit in die klere en koerant skep kontras. Die figure is swart omlyn
wat 'n tweedimensionele kwaliteit skep. Tekstuur word waargeneem in die
blombedding, die muur, die rok, die gestreepte klere en die koerant. Die
kunswerk het 'n gladde tekstuur.
Die kompakte en besige komposisie bestaan uit sewe figure wat die
middelgrond domineer. In die middel van die komposisie is twee sittende
leerders wat koerant lees. Aan die linkerkant van die kunswerk is 'n manlike
figuur wat juig en dit lyk of hy dankie sê vir die hemele. Drie meisies in die
middelgrond dans en vier fees. Bome en 'n aalwyn is in die agtergrond
geïllustreer.
Die kunswerk is dekoratief en gestileerd. Die vereenvoudigde figure is donker
omlyn wat die twee-dimensioneel laat voorkom. Gebare en gesigsuitdrukkings
is sterk en ekspressief.
Indien daar geen vergelyking getref is nie, word daar EEN punt afgetrek. (8)
1.2 Kandidate moet 'n opstel skryf oor TWEE kunswerke van verskillende Suid
Afrikaanse kunstenaars, wat 'township-lewe' dokumenteer het.
Hulle moet die volgende insluit in hulle opstel:
• Name van kunstenaars en kunswerke
• Onderwerp
• Formele elemente
• Komposisie
• Media en tegniek
• Styl (12)
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 6 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 2: SUID AFRIKAANSE KUNSTNAARS BEÏNVLOED DEUR AFRIKA
EN/OF INHEEMSE KUNSVORMS
Sommige kunstenaars, soos Emile Nolde, is deur Afrika-maskers beïnvloed, wat gelei
het tot werk wat erg verwronge en oordrewe is.
2.1 • Kandidate moet die gebruik van verwringing, vereenvoudiging en
oordrywing in FIGUUR 2a en FIGUUR 2b bespreek, deur te verwys na
die formele elemente en beginsels van kuns.
• Kandidate moet die manier/wyse motiveer waarop die kunstenaar
beïnvloed is deur Afrika.
FIGUUR 2a: Aan die linkerkant is 'n uitbeelding van 'n sendeling met 'n
masker op wat kyk na 'n knielende vroulike figuur wat 'n baba op haar rug dra.
'n wit masker is gehang in die agtergrond na regs van die sendeling. Die vrou
hou 'n fles vas en die sendeling 'n rol of 'n stok. Die figuur regs kom
beeldagtig voor.
Sterk vereenvoudigde en ekspressiewe vorms word uitgebeeld. Die vorms is
plat, hoekig en amper geometries. 'n Plat agtergrond is met 'n warm kleur is
gebruik. Sterk wit en blou herhalende lyne kan in die sarong van die vrou
gesien word.
Sterk, organiese vorms is uitgebeeld met olie op doek. 'n Helder, warm geel
bedek die hele agtergrond en die vorms is met sterk hale oor die agtergrond
aangewend.
Die invloed van Afrika kan gesien word in die onderwerp, gebruik van kleur en
die styl van werk.
FIGUUR 2b: Die komposisie is dig en gevul met verskeie omlynde figure
uitgebeeld met sterk en swaar, swart buitelyne – amper soos graffiti. Klein
Afrika kalligrafie Boesmanagtige motiewe en figure kan in die agtergrond
gesien word. Sy werk het 'n sterk gevoel van Afrika in die skilderye. Dit is
sigbaar in sy sterk gebruik van kleur, sterk komposisies en unieke gebruik van
sy medium. Die gloeiende geel en oranje agtergrond wys ook die Afrika
invloed. Die werk is gedoen in olie en die growwe kwashale en kwas merke
kan waargeneem word. Vorm is vereenvoudig, gestileerd en sterk.
Hierdie kunswerk reflekteer 'n stedelike ondervinding en dit bevat sterk
omlynde hutte, menslike figure, menslike koppe en voëls. Die agtergrond is in
donker geel, oker en goud.
Die kunswerk is vereenvoudig met donker omlynde vorms wat geskilder is as
'n bolaag oor die agtergrond. In die agtergrond is klein Khoi-San figure geverf.
Sommige getekstureerde patrone is uitgekrap (soos petrogliewe) in die kleur
in die agtergrond. Klein gesiggies word herhaal en dit skep ritme.
Hierdie kunswerk is voltooid met olie verf op papier. Die organiese vorms is
aangewend met donker buitelyne. Die lyne word aangewend as bolaag oor
die helder geel agtergrond. Dit herinner aan die Boesman rotsskilderye.
Kleiner Afrika kalligrafiese, Khoi-San motiewe en figure word in die
agtergrond waargeneem. (8)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 7 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
2.2 Kandidate moet EEN kunswerk van enige TWEE kunstenaars analiseer wie
se werk 'n Afrika invloed toon.
Hulle moet verwys na die volgende:
• Name van kunstenaars en kunswerke
• Waar in die kunswerk word die invloed getoon?
• Gebruik van kleur
• Komposisionele elemente
• Gebruik van tegnieke en materiale (12)
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 8 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 3: SOSIOPOLITIEKE KUNS, INSLUITENDE WEERSTANDSKUNS VAN
DIE 1970s EN 1980s
Bill Woodrow, 'n Engelse beeldhouer, gebruik sy kuns om 'n boodskap van sosiale
bewustheid oor te dra. In FIGUUR 3 gebruik hy alledaagse verbruiksgoedere
(alledaagse artikels), soos landkaarte, motordeure en 'n stofsuier om 'n beeld van 'n
olifant te skep. Net soos verbruiksgoedere weggegooi word, so word diere gejag totdat
hulle uitsterf.
3.1 Deur te verwys na die kunswerk in FIGUUR 3, moet die kandidate 'n kort
opstel skryf waarin hulle die volgende bespreek:
• Betekenis van die stofsuier, motordeure, landkaarte en geweer: 'n
Olifant kop is gekonstrueer rondom 'n stofsuier en uitgestal as 'n trofee.
Kaarte van Afrika en Suid-Amerika is teen 'n muur geplaas wat die ore
van die olifant vorm. 'n Gedeelte van die kaarte is nog vas aan die ore.
Die olifant lig 'n outomatiese masjiengeweer uit die watergat wat deur die
motordeure gevorm word. Die buitelyne van Afrika en Suid-Amerika het
dieselfde vorm as die van olifantore. Die masjien geweer, verskaf deur
oorsese lande, word 'n simbool van rewolusie en opstand, wat armoede,
informele nedersettings en die vernietiging van die natuur tot gevolg het.
Die stofsuier het 'n drie-hoekige vorm wat ideaal was vir die slurp van die
olifant – dit kan simbolies wees van ons tegnologie wat al ons natuurlike
bronne leeg 'suig'. Die gebruik van die motordeure as die kante van die
drinkgat, kan simboliseer dat die natuur 'n skrootwerf geword het.
• Simbolisme van die gebruik van alledaagse/herwinde objekte: Die
kunstenaar vorm 'n nuwe konsep deur gebruik te maak van objekte wat
weggegooi is en nie meer 'n nut vir die mens het nie. Dit beteken dat uit
van afvalhope en chaos, nuwe dinge gebore kan word. Suid-Amerika en
Afrika is lande van kontraste, elkeen met oerwoude en woestyne, en
word gekonfronteer deur vloede, droogtes, oorvloed en armoede. Die
oorblywende openinge van die kaarte wat geskep is deur die uitknip van
die ore het identiese negatiewe vorms. Dit verskerp die leegheid wat
gelaat word na die vernietiging van die diereryk en natuurlike bronne Die
olifant wat die geweer uit die water lig, simboliseer vrees, onwettige jag,
vernietiging en misbruik van die natuur.
• Watter boodskap dra hierdie kunswerk oor vir die samelewing in die
algemeen? Waarom dink jy kan die olifant 'n simbool wees vir die
samelewing? Die gewapende olifant simboliseer die opstanding teen
oorlog, rewolusie en die uitdun van diere. Dit kan ook beteken dat die
olifant die geweer in die water ontdek het. Die olifant het 'n trofee geword
wat bekend is vir sy uitstekende geheue – hy word 'n simbool van mag en
grasie. Die watergat versinnebeeld dat water, wat die hoofbron van alle
lewende wesens is, ook onder spanning is. Die geweer reflekteer die
aggressie, geweld en die sinnelose vernietiging, veroorsaak deur oorlog.
Die watergat voorsien water vir die olifant so wel as vir die mensdom.
Die watergat en die aksie van oorlog is juksta geplaas. As die watergat
droog is, is die dood onafwendbaar net soos in die oorlog. Oorlog sal
nooit vergeet word en kan nie van ons geheue uitgewis word nie, selfs al
sal die mensdom ammunisie en bewyse probeer vernietig. Water is
simbolies van lewe en reiniging en sonder water sal ons nie oorleef nie. (8)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 9 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
3.2 Kandidate moet 'n opstel skryf waarin hulle die werk van enige TWEE
kunstenaars bespreek, wie se werk 'n bewustheid van sosiopolitieke
kwessies toon.
Kandidate moet die volgende kriteria in hulle antwoord aanspreek:
• Name van kunstenaars en kunswerke
• Beelde gebruik
• Media en tegnieke
• Boodskappe/betekenisse (10)
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 10 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 4: KUNS, KUNSVLYT EN GEESTELIKE WERKE HOOFSAAKLIK UIT
LANDELIKE AFRIKA
Kunstenaars gebruik baie style en media om hulle interpretasie van Jesus se kruisiging
oor te dra.
4.1 Kandidate moet die wyse waarop hierdie twee kunstenaars in FIGUUR 4a en
FIGUUR 4b die kruisiging interpreteer het bespreek, deur die volgende te
beantwoord:
• Hoe verskil die funksie van FIGUUR 4a en FIGUUR 4b? Motiveer jou
antwoord.
• Waarom sal jy FIGUUR 4a beskryf as naïewe kunswerk?
• Verduidelik hoekom FIGUUR 4b 'n ekspressionistiese kunswerk is?
• Elimo Njau van Tanzanië sê: 'Kuns verafrikaniseer Christenskap'.
• Dink jy dat hierdie kunstenaars suksesvol was om Christenskap te
verafrikaniseer? Gee redes vir jou antwoord.
FIGUUR 4a: het 'n popagtige beeld, gemaak van ’n weefstof en krale, wat
Jesus aan die kruis verteenwoordig. Dit is 'n naïewe uitbeelding van die
kruisiging. Verskeie, tipiese Afrika krale is gebruik om die figuur te versier.
Die tekstuur van die kraletjies kan simbolies wees van die wonde wat aan
Jesus se liggaam toegedien is.
FIGUUR 4b: 'n landskap word uitgebeeld waarin beelde van mense beweeg
na die heuwel waar Jesus gekruisig word. Hulle word vergesel deur 'n hond.
Die dooie bome in die voorgrond verteenwoordig dood. Die figure word
sittende uitgebeeld en sommige figure in die voorgrond lê. Helder verligte
trappe is uitgekerf uit 'n klip heuwel wat die oog ly na die kruisiging. Aan beide
kante van die kruis is twee figure, een sittende en een staande. Die staande
figure wys met hulle stawwe na die kruis. Die twee sittende figure
verteenwoordig die treurigheid.
FIGUUR 4a: Die styl is vereenvoudig en naïef. Naïewe kuns word gewoonlik
geskep deur 'n onopgeleide kunstenaar, en die werke het 'n kinderlike
kwaliteit.
FIGUUR 4b: Ekspressionisties, vereenvoudiging en verwringing word gesien
deur die hele kunswerk.
FIGUUR 4a: Die figuur van Christus word geïllustreer met sy kop na een kant
toe gebuig wat die dood simboliseer. Die arms en bene is vereenvoudig en is
vormloos.
FIGUUR 4b: Die geraamte-agtige figure is ekspressionisties, gekenmerk deur
verwringing en vereenvoudiging. Die geraamte-agtige figure in die voorgrond
skep 'n atmosfeer van treurigheid en verwoesting. Die figure is gesigloos wat
simbolies kan wees van die afwesigheid van identiteit. Een figuur is sittend
aan die onderkant van die trappe terwyl die ander besig is om op te klim. Die
figuur van Christus word omring deur twee staande figure en twee ander
figure aan weerskante van die kruis. Jesus word voorgestel as 'n deursigtige
figuur, reeds besig om te sterf en om die wêreld te verlaat. Al die figure wat
loop vanaf die linkerkant na die regterkant van die prentvlak, lei die oog na die
die fokale punt van Christus aan die kruis.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 11 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
FIGUUR 4a: Aardse kleure is gebruik, naamlik bruin, geel en oker. Vertikale
en horisontale lyne is gebruik wat 'n 'T'-vorm skep.
FIGUUR 4b: Die gebruik van komplimentêre kleure van blou en oranje, en
sagte pers en geel, verhoog die visuele impak van die skildery. Die gebruik
van geel-oker op die beeld van die heuwel en die trappe verlig die kruis en die
lang maer figure wat daarnatoe beweeg. Die donkerblou lug verleen 'n
stormagtige donker gevoel. Die vertikale lyne van die bome kontrasteer skerp
met die horisontale lyne van die rotse en die heuwels wat in die agtergrond
vloei. Vorm is stilisties en vereenvoudig soos gesien kan word in die
uitbeelding van die figure.
FIGUUR 4a: Die materiaal en krale is deel van die etniese leefstyle van die
landelike mense van Suid-Afrika. Hulle gebruik krale vir versierings en om te
onderskei tussen die verskillende stamme in hulle spesifieke kulture. Die
naïewe uitbeelding van die spirituele geloof van die Afrika bevolking kan
gesien word in die ekspressiewe uitbeelding van die figure. Die impak van
hierdie Christelike gebeurtenis op die kunstenaars se lewe kan duidelik
gesien word in die eerlike, onskuldige kunswerke.
Baie dekoratiewe Afrika krale is gebruik om die hele figuur te versier. Dit kan
ook die marteling voorstel van die liggaam van Jesus, voor Hy gekruisig is.
Dit is wat beskikbaar is om kuns te maak. Die Christus figuur is geklee in 'n
tipiese 'ibetshu' wat as 'n lendedoek gedra word deur mans van sekere Afrika
kulture.
Die figure in FIGUUR 4b het almal dieselfde tipiese hoofbedekking wat gedra
word deur Afrikane, wat identifiseer dat hulle ook teenwoordig was tydens die
kruisiging van Jesus. Dit is asof hulle ook getuies was by hierdie
hartverskeurende deel van Jesus se lewe. (10)
4.2 Kandidate moet EEN kunswerk van enige TWEE verskillende Suid Afrikaanse
kunstenaars interpreteer, wie gebruik maak van kunsvlyte, of wat spiritualiteit
in hulle werke aanspreek.
Hulle mag die volgende gebruik as 'n riglyn in hulle kort opstel:
• Name van kunstenaars en kunswerke
• Onderwerp
• Formele elemente
• Gebruik van media en tegniek
• Moontlike boodskappe/betekenisse (10)
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 12 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 5: MULTIMEDIA EN NUWE MEDIA – ALTERNATIEWE KONTEMPORÊRE
EN POPULÊRE KUNSVORMS IN SUID AFRIKA
Double Negative (Dubbel Negatief) deur Michael Heizer in FIGUUR 5a is landkuns in
die Nevada- woestyn, VSA. Die diep slote in die natuurlike rotsformasie is deur
stootskrapers en dinamiet gemaak.
Die Deens-Yslandse kunstenaar, Olafur Eliasson, is geïnteresseerd in hoe jy die
landskap met die res van die wêreld verbind en hoe jy jouself daarbinne ervaar.
In FIGUUR 5b het hy meer as 180 ton Yslandse klip gebruik om diep lae te vorm en 'n
terrein te skep waardeur 'n waterstroom tussen die interieur van die museum
deurvloei.
5.1 Michael Heizer neem sy werk uit die ruimte van die galery na die
woestynomgewing, terwyl Olafur Eliasson die land in die galery inbring.
Die kandidate moet die moontlike boodskappe/betekenisse van hierdie werke
bespreek deur te verwys na die volgende:
• Titels
• Ruimte/ligging
• Medium en tegniek
• Interaksie/betrokkenheid /verbintenis met die kyker en die ruimte
• Grootte/skaal van die werk
• Die interaksie tussen die kyker en die kunswerk
• Dokumentering van die kunswerk
FIGUUR 5a: Dubbel negatief: 'n Land kuns geskep deur die kunstenaar
Michael Heizer in 1969 en 1970. 'n Diep snit of sloot wat na mekaar wys aan
beide kante van 'n geskulpte rand op die verspoelde natuurlike landvorm,
skep 'n aaneenlopende, onsigbare negatiewe vorm tussenin. Die werk
bestaan uit twee ravyne wat uit die kante van 'n rotsformasie ingesny is in die
suidelike deel van Nevada. Die werk is 30 voet wyd, 50 voet diep en
1 500 voet lank. Dit is geskep deur dinamiet en stootskrapers in 'n oop,
natuurlike landskap in Nevada. Dit is 'n baie groot werk wat in 'n oop landskap
gedoen is. Natuurlike grond is uit die landskap verwyder. Die kyker moet in
die diep slote rondloop en kan oorweldig voel. Dit kan ook as 'n kruispad
gesien word: Draai ek of gaan ek reguit aan? Die negatiewe simbole kan ook
'n positief vorm. Die kunswerk is gedokumenteer deur die kunstenaar en/of
kyker met fotografie, video's en films. Die dokumentering kan ook in 'n galery
uitgestal en aangebied word.
FIGUUR 5b: Rivierbedding: Dit is 'n rotsagtige landskap met nat, glipperige
klippe hier en daar, wat die vorm van 'n rivier skep wat deur 'n landskap vloei.
Die drie kamers van die museum is getransformeer in nuwe landskap. Die
werk is ligging-spesifiek, wat met die museum se unieke identiteit inskakel.
Hierdie projek is 'n omkering tussen kuns en natuur. Dit het 'n ooreenkoms
met die kalmerende krag van 'n Japannese tuin sowel as die antieke Pompeii
na sy verwoesting. Die natuur is in die museum ingebring – die skakel tussen
mens en natuur is beklemtoon. Dit is asof 'n nuwe landskap gevorm is deur
die kunstenaar. Hy fokus op die inneming van spasie op 'n nuwe manier en
sluit in nuwe patrone van beweging in die museum.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 13 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
Die uitstalling bestaan uit drie seksies wat elkeen die fisiese, argitektoniese
en institusionele kontak tussen die kunswerk en Louisiana as 'n plek
verteenwoordig.
Die besoeker word deel van, en word gekonfronteer en oorweldig deur hierdie
barre landskap. Dowwe grys en swart kleure is gebruik en geen vorm van
lewe kan waargeneem word. Die besoeker word deel van die werk deur te
beweeg van kamer tot kamer. Die fokus op die besoeker en liggaamlike
beweging deur ruimte is waar Louisiana se identiteit as plek en die werk van
die kunstenaar ineenskakel. Die oorgang tussen interieur en eksterieur,
kultuur en kunsmatige natuur, word vloeiend en beweeglik - en die proses van
die besoeker deur die museum word die kwessie.
Hierdie kunswerk kan ook gedokumenteer word as foto's, video's, films deur
die kunstenaar en besoekers. Die dokumente kan later vertoon word in
uitstallings, galerye of publikasies. (10)
5.2 Kandidate moet enige TWEE kunswerke van kontemporêre kunstenaars
bespreek, waar die kunstenaar(s) alternatiewe en ongewone media gebruik
het. (10)
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 14 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 6: POST-1994 DEMOKRATIESE IDENTITEIT IN SUID AFRIKA
Ons kulture, ons tradisies, en ons taal is sommige van die fondasies waarop ons ons
identiteit bou.
6.1 Kandidate moet bespreek hoe Simphiwe Ndzumbe die tema van identiteit,
migrasie en skoonheid ondersoek, deur te verwys na die volgende
riglyne:
• Gebruik van lap en gevonde materiale
• Die belangrikheid/simbolisme van die volgende:
o die dasse
o die lig
o die bagasie/tasse
o hout palet
• Hoe skep Simphiwe Ndzube die gevoel van beweging in sy werk?
• Hoe is die idee van migrasie aangespreek in hierdie kunswerk?
Die installasie beeld swaar belaaide figure uit, wat hulle weg baan deur 'n
energieke, mooi en moeilike landskap, na bagasie wat verlig is deur 'n lamp.
Die figure is gesigloos weergegee, wat hulle identiteitsloos maak. Die bagasie
is geplaas aan die einde van die pad en is simbolies van 'n beter toekoms vir
die mense. Die mense dra nie baie bagasie nie en is simbolies van die
historiese laste wat gedurende apartheid ondervind is. Daar is skerp penne
en blokkasies in die pad wat verwys na belofte en onsekerheid. Die hout
palette wat gewoonlik gebruik word om groot en swaar goedere te skuif, kan
ook die migrasie van die figure verteenwoordig. Die figuur naaste aan die
tasse het 'n industriële handskoen aan, wat bevestig dat die persoon 'n een of
ander fabriek werk. Die tweede figuur het geen hande nie. Die komberse wat
die palette bedek, herinner ons aan die komberse wat in tronke gebruik word.
Die das word gewoonlik om die nek gedra vir 'n dekoratiewe doel veral by
formele drag of as deel van 'n uniform. Die dasse lyk soos skêr penne/gras/
slange, wat aandui dat dit nie 'n maklike voorspoedige reis vir die mense is
nie. Die lig/baken is 'n duidelike sigbare toestel wat geruik word om aandag te
trek of om gevaar aan te kondig. Die lig kan ook aankondig dat vyandige
troepe aankom en om die verdediging te waarsku. Die lig verlig die bagasie
en lei die figure na 'n nuwe toekoms of bestemming.
Die figure beweeg na hulle bagasie wat impliseer dat hulle die huidige plek
verlaat, of geforseerd, of uit eie wil vir 'n beter toekoms.
Die palette vorm 'n horisontale lyn wat stabiliteit verteenwoordig. Die figure en
dasse skep vertikale lyne wat simbolies is van krag en stabiliteit. Die drie-
dimensionele figure het organiese lyne wat beweging skep. Hulle gesigte is
bedek en vermom deur die gebruik van materiaal, wat hulle identiteitloos
maak. Die gebrek aan definitiewe gelaatstrekke verberg die tekortkominge
van hulle liggame, vel en verdoesel die geslag. Die sagte en gevonde
materiaal vertel 'n emosionele verhaal wat geïnspireer is deur 'township'
kwessies. Die klere kan ook as 'n pantser dien. (10)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 15 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
6.2 Kandidate moet TWEE post-1994 kunstenaars se werke vergelyk wie
kwessies van kultuur, tradisie of taal hanteer.
Hulle vraestel behoort die volgende in te sluit:
• Name van kunstenaars en kunswerke
• Onderwerp
• Invloede
• Medium en tegniek
• Boodskappe en betekenisse
Indien daar geen vergelyking getref is nie, word daar EEN punt afgetrek. (10)
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 16 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 7: GESLAGSKWESSIES: MANLIKHEID EN VROULIKHEID
Chéri Samba hanteer geslagskwessies vanuit 'n manlike oogpunt.
7.1 Kandidate moet FIGUUR 7 bespreek met betrekking tot die volgende:
• Kleur
• Narratiewe/stories
• Gebruik van dominante beeldgebruik en die simbolisme van 'n manlike
oogpunt gesien.
FIGUUR 7: Die kunstenaar gebruik beide primêre en sekondêre kleure wat
die diversiteit van al die figure simboliseer. Die helder, vrolike kleure
verteenwoordig diversiteit soos gesien kan word in die beeld van die aardbol
aan die linkerkant van die skildery. Die figure verteenwoordig die diverse
kulture van vroue oor die wêreld so wel as die ryk bronne van die natuur. Die
sentrale manlike figuur is die fokale punt. Klein vroulike figure omring hom
aan die linkerkant. Dit lyk asof hy na al die helder gekleurde vroulike figure
kyk.
'n Paar vroulike figure is ook geverf in die vorm van sy hart. Die vroulike figuur
aan sy regterkant kan dalk sy vrou verteenwoordig, wat onder die indruk is
dat sy die enigste vrou in sy lewe is, alhoewel hy na al die ander vroue kyk.
Die hart mag ander vroue verteenwoordig wat hy ook liefhet. Die vroue word
as onderdanig voorgestel.
Die figuur van die man in die voorgrond domineer die hele skildery terwyl daar
baie kleiner vroulike figuurtjies is. Die kleiner figuurtjies omkring die beeld van
die aardbol en plantvorme. 'n Beeld van 'n menslike hart is geskilder aan die
linkerkant van die man se bors, en 'n ekstra hart is uitgebeeld wat bokant sy
skouer sweef. Die hart is 'n simbool van liefde en met die titel 'water solution
for men' (wateroplossing vir mans), kan dit beteken dat die oplossing vir mans
is, om meer as een vrou te hê. Die simbool van die sonbrille kan wees dat die
vroue probeer om hulle gevoelens vir die gemeenskap en vir mans weg te (6)
steek.
7.2 Die kandidaat moet ten minste TWEE kunswerke bespreek wat 'n geslags-
spesifieke uitgangspunt aanspreek.
Kandidate moet die volgende riglyne in hulle antwoord gebruik:
• Name van kunstenaars en kunswerke
• Media en tegniek
• Styl
• Onderwerp
• Moontlike boodskappe/betekenisse (14)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 17 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 8: ARGITEKTUUR IN SUID AFRIKA
Ongeag hoeveel argitektuur verander, die primêre funksie daarvan is om beskutting te
verskaf. Mario Botha sê: 'Solank as wat daar iemand is wat 'n huis nodig het, sal
argitektuur bestaan.'
8.1 Met verwysing na die bogenoemde stelling, moet die kandidate die
voorbeelde in FIGUUR 8a, 8b, 8c en 8d, analiseer.
Die kandidate moet verwys na die volgende riglyne:
• Stilistiese kenmerke
FIGUUR 8a: Simplistiese, oop-plan en minimalistiese huis. Die argitek
het die 'less is more'-filosofie gebruik.
FIGUUR 8b: Oop-plan huis wat 'n minimalistiese benadering/styl
aanneem.
• Ooreenkomste
Beide geboue is op 'n platform geplaas wat 'n uitsig het oor die
omgewing. Deur die huise op 'n platform te plaas, word die natuurlike
omgewing nie versteur nie. Albei geboue het breë glas panele. Oop
spasie is gebruik in al twee geboue. Die groot leef areas kyk uit op die
plantegroei en landskap wat 'n ontvlugtingsoord bied.
• Gebruik van ruimte
FIGUUR 8a: Alhoewel die huis klein en kompak is, maak die argitek
gebruik van 'n oop-plan leef area.
FIGUUR8b: Die huis is groot. Die buite-patio en kamers het 'n oop-plan
konsep. Beide huise is ontwerp op so 'n manier dat die omgewing deel
van die huis word.
• Boumateriale/tegnieke
FIGUUR 8a: Herwinde papier, beton en glas. Die gebruik van
papierbuise leen hom vir vinnige oprigting. Die glas verleen aan die kliënt
'n kontinue uitsig op die omgewing vanaf alle hoeke. Die huis laat lig toe
van alle hoeke wat elektrisiteit spaar. Die kleur van die papierbuise en wit
platform is neutraal wat verskil van die kleure van die omgewing.
FIGUUR 8b: Beton, glas en hout latte. Die huis laat lig toe van alle hoeke
en bespaar elektrisiteit. Die beton is neutraal wat toelaat dat die huis met
die omgewing inskakel.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kunste/V1 18 DBE/Feb.–Mrt. 2017
NSS – Nasienriglyne
• Invloed op die omgewing en sy volhoubaarheid
FIGUUR 8a: Die kunstenaar het gebruik gemaak van herwinde papier vir
volhoubaarheid.
FIGUUR 8b: Die argitek het rou beton gebruik sonder onnodige detail.
Die gebruik van hout is minimaal. Die beton is sterk en hoef nie vir baie
vervang te word nie. (8)
8.2 Kandidate moet enige TWEE Suid-Afrikaanse geboue/strukture bespreek wat
hulle bestudeer het.
Hulle moet die volgende in hulle kort opstel insluit:
• Name van argitekte en titels van die geboue of strukture
• Gebruik van bou materiale
• Invloed op die omgewing en die volhoubaarheid daarvan
• Stylkenmerke (12)
[20]
TOTAAL: 100
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Visual Arts Grade 12 P1 NSC Supplementary 2017 Memo (Eng)

Question paper
Visual Arts Grade 12 P1 NSC Supplementary 2017 QP (Eng)

Question paper
Visual Arts Grade 12 P1 NSC Supplementary 2017 QP (Afr)

Memorandum
Visual Arts Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2017 Memo (Afr)

Memorandum
Visual Arts Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2017 Memo (Eng)

Memorandum
Visual Arts Grade 12 P1 NSC November 2017 Memo (English)
More from Grade 12 Visual Arts

Annual teaching plan
Gr 12 Vis Arts ATP 2023 24

Question paper
Visual Arts Grade 12 P1 NSC June 2025 Question Paper (Eng)

Question paper
Visual Arts Grade 12 P1 NSC November 2025 QP (Afr)

Question paper
Visual Arts Grade 12 P1 NSC November 2025 QP (Eng)

Question paper
Visual Arts Grade 12 P2 NSC November 2025 QP (Afr)

Question paper