Downloaded from hlayiso.com
ISIGABA ESIPHEZULU
IBANGA LESI 9
EYENKANGA 2016
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA
OLONGEZELELWEYO IPHEPHA LESI 2
AMANQAKU: 60
IXESHA: 2 iiyure
*9XFAL2*
Olu viwo lunamaphepha ali -8.
You're offline
Skip to contentQuestion paper 






View all


XHOFAL GR9 QP P2-NOV2016_hlayiso.com_.pdf
Isixhosa Fal · Grade 9 · November EC · 2016. Question paper, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isixhosa Fal
- Grade
- Grade 9
- Document type
- Question paper
- Year
- 2016
- Exam period
- November EC
- Paper
- 2
- Pages
- 8
- File size
- 436.0 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 8
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/EYENKANGA 2016)
IMIYALELO NENGCACISO
1. Eli phepha linamacandelo amaTHATHU
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
ICANDELO B: UKUSETYENZISWA KOLWIMI
ICANDELO C: UMBONGO
2. Fundisisa YONKE imibuzo kakuhle.
3. Cinga, uqiqe phambi kokuba ubhale.
4. Phendula YONKE imibuzo ngesiXhosa.
5. Sebenzisa amagama amkelekileyo olwimi xa uphendula.
6. Bhala ngokucacileyo, nangokucocekileyo.
7. Nombola imibuzo yakho kanye ngendlela ekunonjolwe ngayo kwiphepha
lemibuzo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/EYENKANGA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 3
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
ISICATSHULWA
Funda isicatshulwa uze uphendule imibuzo elandelayo.
INGABA UJAJI MASIPA WENZE OKULUNGILEYO?
(UShaka Sisulu ubuyela kwityala lika-Oscar Pistorius.)
Ityala lika –Oscar Pistorius lokubulala intombi yakhe uReeva Steenkamp
lasishiya sinemibuzo.Sasifuna ukwazi ukuba kwenzeka ntoni kobuya busuku
beValentine’s Day ka-2013 ngexesha imbaleki idubula iimbumbulu ezine
ecangweni elincinci legumbi lokuhlambela ekhayeni layo eTshwane,
ezashiya iqabane layo libhubhile. Mhlawumbi owona mbuzo ziziphumo
zesigwebo esawiswa ngujaji Thokozile Masipa. ‘Imbaleki yeeblade’ yaphuma
itshaya kwityala lokubulala,kodwa uMasipa wayifumana inetyala lokubulala
ingenanjongo nokungabinankathalo ngompu. Ukucacisa,
ukubulala,ngomthetho,kuxa umntu ebulala umntu ngenjongo okanye
ecwangcise ukumbulala. Ukubulala ngaphandle kwenjongo kuxa ubani
ebulala umntu engenazo iinjongo zokubulala, njengokutshayisa umntu
ubungamboni.
Lo mahluko ngunobangela wokuba u-Oscar afumane iminyaka emihlanu
endaweni yengama-25 okanye ubomi entolongweni!
Ngexesha sithe ntsho koomabonakude bethu sibukele inkundla yamatyala,
umbuzo omkhulu kukuba ingaba imbaleki yayibulala na intombi yayo? Ujaji
Masipa zange abe naso isiqinisekiso soko. Iingcali ezohlukeneyo
zomthetho zinezimvo ezibethanayo ngokuba wagweba kakuhle ingaba
imbaleki yayibulala ngenjongo na intombi yayo? Ujaji Masipa zange abe
naso isiqinisekiso soko. Iingcali ezohlukeneyo zomthetho zinezimvo
ezibethanayo ngokuba wagweba kakuhle okanye hayi. Lonke uphengululo
lwesi sigwebo luntsokothile-aluhambi ngale nto mna nawe
ebesinokuyiqikelela. Eneneni,ijaji kumele ingaqhubi ngeemvakalelo zayo
kwaye ilumkele ukuva into ethethwa luluntu kuba u-Oscar ebetyatyekwe
izityholo, abatshutshisi ebebekhokelwa ngu-Advocate Gerrie Nel, bekumele
abonakalise ngaphandle kwamathandabuzo ukuba ngenene uOscar
unetyala. Oku kuthetha ukubonisa ujaji lo nto. Kwelinye icala, amagqwetha,
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/EYENKANGA 2016)
akhokelwa ngu-Advocate Barry Roux, bekumele asebenze nzima ukubeka
intandabuzo kubatshutshisi kwaye badunge bonke ubungqina.
Nokuba ibali lika- Oscar belingeyonyani, egameni lokuba uRoux neqela
lakhe bephakamise intandabuzo kwizinto ezenzekileyo liza kube liwenzile
umsebenzi walo. umbuzo:” Ingaba likhona ithuba lokuba u-Oscar wabona
ukuba nguReeva osemva kocango lwegumbi lokuhlambela?” Ukuba
akunjalo, ngoko akanakuba uqikelele ukuba angabulala ngokudubula nabani
na owayesegumbini lokuhlambela.Iqela likaNel lazama ukubonakalisa ukuba
u-Oscar wakucwangcisa ukubulala uReeva kodwa ujaji Masipa wafumanisa
ukuba ubungqina obuninzi bokuxhasa oku njengengxabano kaWhatsapp
(into esiyenza sonke) abubambeki. Oku akubonakalisi ukuba wayenenjongo
yokubulala, kubonakalisa nje kuphela ukuba u-Oscar noReeva
babenengxabano. Ngoko ukuba ebengafuni ukumbulala okanye umntu
obesemva kocango, ingaba uye wayiqonda na into yokuba nabani na
awayedubula kuye iimbumbulu ezine angafa? Phofu ukuqeqeshelwe
ukudubula.
Amagqwetha enze umsebenzi omhle wokuveza u-Oscar njengommi weli
owoyikayo owacinga ukuba kukhona umntu egumbini lokuhlambela
engacingi ukuba nguReeva. Amagqwetha akwenza inkundla ikholelwe
ukuba u-Oscar ubephila ubomi bokoyika kuba unina wabethelela uloyiko
lolophulo mthetho kuye esemncinci. Ekugqibeleni ijaji yabuza kungenxa
yoku abatshutshisi bagqibe kwelokuba babhene ngesi sigwebo ekupheleni
kwalo nyaka uphelileyo, okuthetha ukuba bafuna lonke eli tyala
liphengululwe. Okuhlekisayo kukuba umntu ekumele avume ukuba eli tyala
liphengululwe nguMasipa ngokwakhe kodwa abatshutshisi sebetshilo ukuba
bafuna uphengululo lwenziwe kwiNkundla ePhakamileyo yeZibheno, hayi
nguMasipa. Amagqwetha athi aza kusiphikisa isibheno. Emva kwedrama
ebisenzeka ngexesha letyala, kwaye ngaphambili kokuba sithandabuze
isigwebo sikaMasipa, masingawalibali amava nezakhono zakhe.
Ngo-1998, uMasipa, owayefudula eyintatheli, waba libhinqa lesibini
elityunjelwa iNkundla yamaTyala ephakamileyo emva kokusebenza phantse
iminyaka eli-10. Kwaye xa ujonga amatyala akhe angaphambili, uza kubona
ukuba akekho bhetyebhetye. Wakhe wagweba umdlwenguli iminyaka
engama-25 eqamele ngenqindi. Kwelinye ityeli wathumela ipolisa esiseleni
elabulala inkosikazi yalo ngexesha bexambulisana.
Ngoko, kwenzekani kumbhodamo wetyala lika-Oscar? Abanye
abaphengululi bathi eli tyala belijolise kakhulu kwiinjongo zika-Oscar
zokubulala uReeva, endaweni yokuphakamisa into yokuba u-Oscar
bekumele abe wazile ukuba uza kubulala nokuba ngubani osegumbini
lokuhlambela. Amasi abekw’elangeni kule nkqubo yesibheno, abatshutshisi
bathe baza kuvakalisa icala labo, elithi ekugqibeleni akuyi ngeentsiba kodwa
ngobunzima bawo umqamelo.
[Sicatshulwe kwi-Bona ka-Januwari 2015.]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/EYENKANGA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 5
1.1 Ngubani umbulali ka Reeva Steenkamp? (1)
1.2 Unxulumana\ wazana njani nombulali wakhe uReeva? (1)
1.3 Ujaji Masipa waziwa ngamava nezakhono zakhe kumatyala agqithileyo.
Dwelisa abe mabini amatyala athe wajongana nawo ngempumelelo? (2)
1.4 Sithini isizathu amthethelela ngaso uOscar amagqwetha akhe? (2)
1.5 Ingaba uyavumelana nesizathu esinikiweyo ngentla okanye hayi? (1)
Xhasa impendulo yakho. (2)
1.6 Nika intsingiselo yeligama lingezantsi ngendlela elisetyenziswe ngayo
kwisicatshulwa.
Luntsokothile (2)
1.7 Ingaba liqela lawuphi umntu elalimele u-Oscar kwaba balandelayo.
A Advocate Barry Roux
B Advocate Gerrie Nel
C Ujaji Masipa (1)
1.8 Ngokoluvo lwakho ucinga ukuba elityala ligwetywe ngendlela eyiyo?
Xhasa impendulo yakho. (2)
1.9 Kuthetha ukuthini xa kusithiwa, ‘ Imbaleki yeeblade ‘ yaphuma itshaya
kwityala lokubulala? (2)
1.10 Bekufanele abe ugwetywe iminyaka emingaphi u-Oscar kunale
ayigwetyiweyo? (1)
1.11 Nika igama abathe likhulu elisetyenzisiweyo, elichaza umntu ongenayo
injongo yokubulala? (2)
1.12 Gqibezela esi siqwengana: Iliwa lalibheke __________ ngaku Pistorius. (1)
AMANQAKU ECANDELO A: 20
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/EYENKANGA 2016)
ICANDELO B: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
UMBUZO 2
Funda ezi ziqwengana zilandelayo ukuze uphendule imibuzo ebuziweyo:
2.1 Kwisangqa soku-1 nesesi-2 kukho izikhuzo. Nika ezo zikhuzo zibini. (2)
2.2 Kwisangqa sesi-2 kukho amagama athi, kuxhelwe exhukwana.
Ingaba athetha ukuthini? (1)
2.3 Kwisangqa sesi- 3 kukho isimelabizo, sinike ukuze usichaze uhlobo
lwaso? (2)
2.4 Kwisangqa soku-1 kukho igama ‘IZIHLOBO’ ingaba lisisigaba sini
sentetho? (1)
2.5 Nika isichasi segama IBUBU elifumaneka kwisangqa sesi-3. (1)
2.6 Sithini isithethantonye segama KUBATYELELI elifumaneka kwisangqa
se-4? (1)
2.7 Lungisa iziphene kwesisivakalisi silandelayo uze usibhale ngendlela
eyiyo. mhh! Ivumba elinje zange ndalive. (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/EYENKANGA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 7
UMBUZO 3
Bhala lo mhlathana ngendlela efanelekileyo ulandela imigaqo eyamkelekileyo
yobhalo.
Kwathi xa bephuma ekomani imoto ibhadulela ukuya ngakoobhofolo gqi gqi
imoto ekwamhlophe yona iye yakwaford kude kufuphi nale yabo mfo uthile
urhole igqudu elibala liluhlaza walibeka ngaphezu kwemoto yhu yhu yhu
yasitsho isikhalo imoto imisa phambi kwale bakhwele kuyo ozuziwe noko
nangoko wabanjwa lo mfo waya kuvalelwa waba uyasinda uzuziwe kweso
sigebenga (10/5) (5)
UMBUZO 4
4.1 Nika isinciphiso segama elingezantsi:
UMFO (1)
4.2 Nika isichasi seligama lilandelayo wakugqiba uchaze udidi lwaso.
LUHLAZA (2)
4.3 Khetha isihlomelo esifumanekayo kwesisivakalisi silandelayo.
Umama uye eKomani izolo. (1)
4.4 Nika isininzi sesibizo, ‘Imoto’ (1)
4.5 Sebenzisa esi sihlanganisi xa kwisivakalisi oziyilele sona. (2)
4.6 Gqibezela le ntetho ilandelayo. Sithi ____________
4.6.1 Ibhadula ngorhatya lwe __________. (1)
4.6.2 Imhlophe _________ okwekhephu. (1)
4.7 Nika isichasi seligama lingezantsi.
Ngaphezulu (1)
[10]
UMBUZO 5
Ngqamanisa\Tshatisa impendulo kumbuzo ngamnye ubhale unobumba ecaleni
kwenombolo: Umzekelo 5.6 F
A B
5.1 Kufuphi A Isikrelemnqa
5.2 Isikhalo B Isivumelanisi sentloko
5.3 Abantu bakhwele imoto C Isimelabizo sokwalatha
5.4 Lo D Isibizo
5.5 Isigebenga E Isiphawuli
(5 x 1) [5]
AMANQAKU ECANDELO B: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/EYENKANGA 2016)
ICANDELO C: IMPENDULO KUNCWADI
UMBUZO 6: UMBONGO
Fundisisa lo mbongo ulandelayo, wandule ukuphendula imibuzo ebuziweyo.
UNOMARIKE
Yeha hayibo, nal’ithamsanqa.
Nantsi imbhishimbhishi, nas’isidudla.
Ngunomarike, ngunomzamo amagama akhe.
Yintsika ukomelela, yindlovu amandla akhe.
Iimini zonk’ uzigqibel’ edolophini.
Iintseni zonk’uvuk’aye emarikeni.
Ngonyez’ uvumbuluk’ asingise khona.
Sii! Bafazi kuf’ ayayo, bhinqelani phezulu.
Amaqhwa, ilanga, imvula uyazazi.
Imimoya iyambhudla akapheli mandla.
Uzele oonesi, iititshala namagqwetha,
Uzithengile izidanga kodwa zange azinxibe.
Imigalelo, isitokfela, iifandesi uyazazi.
Waphel’unyaka wambesw’umntu.
Cwaka, zole, tu, iyaphel’indlala.
Shwaka ilishwa, gqi ithamsanqa.
Vuka uzenzele vilandini
[Uthatyathwe kwincwadi kuNcuthu LwesiXhosa]
Phendula le mibuzo ilandelayo ugxile kumbongo owunikiweyo.
6.1 Tyumba amagama azizithethantonye kwisitanza soku-1. (2)
6.2 Kutheni kusithiwa unomarike ngunomzamo? (1)
6.3 Yintoni intsika ngokombongo? (1)
6.4 Ngowuphi umfanekiso –ntelekelelo uvezwa kwisitanza soku-1 kumqolo
wesi-2? (1)
6.5 Indlovu ibaluleke ngantoni? (1)
6.6 Kuthengiswa ntoni emarikeni? Nika ibenye. (1)
6.7 Ziphuhlisa ntoni izifanekisozwi ezisetyenzisiweyo kwisitanza
sokugqibela kumqolo wesi-4? (1)
6.8 Ithini imfundiso oyifumene kulo mbongo? (2)
AMANQAKU ECANDELO C: 10
AMANQAKU EWONKE: 60
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Question paper
IsiXhosa FAL Test_hlayiso.com_.pdf
Question paper
IXHOSA FAL P2 GR9 QP NOV2019 D_hlayiso.com_.pdf
Question paper
XHOSA FAL GR9 QP P2 NOV2017_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOSA FAL GR9 P3 QP NOV2017_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOFAL GR9 QP P3-NOV2016_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOFAL P2 GR9 QP NOV2014_hlayiso.com_.pdf
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
Memorandum
XHOFAL GR9 P2 MEMO-NOV2016_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
XHOFAL-GR9 MEMO P3-NOV2016 Final Draft_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
IXHOSA FAL P2 GR9 MEMO NOV2019 D_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
XHOSA FAL P2 GR9 MEMO P2 NOV2017_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
XHOFAL P2 GR9 MEMO NOV2014_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOFAL GR9 QP P3 NOV2014_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 9 Isixhosa Fal
Explore more published documents in this catalogue.

CAPS document
CAPS SP FAL ISIXHOSA GR 7-9 WEB.pdf
Memorandum
IsiXhosa FAL Marking Guideline_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IXHOSA FAL P3 GR9 MEMO NOV2019_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
XHOSA FAL GR9 P3 MEMO NOV2017_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOFAL GR9 MEMO P3 NOV2014_hlayiso.com_.pdf
Memorandum