Downloaded from hlayiso.com
ISIGABA ESIPHEZULU
IBANGA LESI -9
EYENKANGA 2019
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2
MEMORANDAM
AMANQAKU: 30
Le memorandam inamaphepha asi-8.
You're offline
Skip to contentMemorandum 






View all




XHOSA HL P2 GR9 MEMO NOV2019 D_hlayiso.com_.pdf
Isixhosa Hl · Grade 9 · November EC · 2019. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isixhosa Hl
- Grade
- Grade 9
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Exam period
- November EC
- Paper
- 2
- Pages
- 8
- File size
- 176.5 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 8
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/EYENKANGA 2019)
ICANDELO A
UMBUZO 1
Qaphela oku kulandelayo xa umakisha uvavanyo lokuqonda:-
x Eyona njongo yalo mbuzo kukuvavanya ukuqonda, ngoko ke umvavanywa
makanganyityelwa manqaku ngeempazamo zopelo nezolwimi ngaphandle
kokuba iimpazamo ezo zithi zitshintshe intsingiselo (itsho impendulo ingabiyiyo
echanekileyo).
x Xa umvavanywa esebenzise amagama angengawo awesiXhosa ncakasana,
ibe yona impendulo iyechanekileyo, makanikwe amanqaku apheleleyo
ngempendulo yakhe.
x Kwimibuzo evulelekileyo, makunganikwa manqaku ngo-EWE/HAYI,
NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI, YINYANI/BUBUXOKI/LULUVO.
Amanqaku mawanikwe kujongwe ukuzixhasa kwakhe umvavanywa
(makujongwe ukuzixhasa kwakhe/isizathu esibambekayo esibangela ukuba
abhale ewe/hayi okanye yinyani/bubuxoki/luluvo,
ndiyangqinelana/andingqinelani).
x Ukuba umvavanywa ubhale isivakalisi esipheleleyo endaweni
yegama/ibinzana ebelilindelekile, makanyityelwe amanqaku xa
engalikrwelelanga/engaliqaphulanga igama/ibinzana elo lilindelekileyo.
x Xa kulindeleke ukuba umvavanywa abhale amanqaku amabini/amathathu ze
yena anike angaphezulu kwabelindelekile, makuhoywe la mabini/mathathu
okuqala kuphela.
x Xa umvavanywa esebenzise isiXhosa sengingqi makawanikwe amanqaku
ukuba impendulo yechanekileyo.
x Xa kulindeleke ukuba umvavanywa akhethe impendulo echanekileyo
kwazinikiweyo, makaphiwe amanqaku xa abhale unobumba nempendulo
echanekileyo esecaleni konobumba/unobumba osecaleni kwempendulo
echanekileyo.
1.1 Wayenengxaki yeziyobisi.√ /
Kukuxhatshazwa nguMolemo “JubJub” Maarohanye. √ Kukuxhatshazwa
nguyise womntwana wakhe wokuqala.√
Kukuswelekelwa ngutata womntwana wakhe wesibini√/ kukuswelekelwa
nguSenzo Meyiwa onguyise wontwana wakhe wesibini.√
Kukungabinayo imali.√/ Kukuphelelwa yimali.√
[Naziphi iimpendulo ezimbini kwezi ziyakwamkeleka.] (2)
1.2 Ushwatyulelwe.√√ (2)
1.3 Nangona kwakumhlupha uye wakwazi ukuphakama azivuthulule.√ (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/EYENKANGA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 3
1.4 Angayihoyi. √√ / Angayikhathaleli.√√/ Angayisi so√√/ Angayinanza
[Nayiphi na kwezi] (2)
1.5 Impendulo ixhomekeke kumfundi. Iimpendulo ezinokuza
nabafundi.Andinakubahoya ndingaziphilela ubomi bam.√√/ Ndingaya kubo
ndibaxelele mabohlukane nokugxekana nam.√√ / Ndingaya kubo ndibaxelele
andiyithandi le nto yokugxekana nam.√√ / Ndingohlukana nabo kuba
asingabo abahlobo abalungileyo.√√
[Nayiphi impendulo esemxholweni eza nomfundi iyakwamkeleka.] (2)
1.6 Luluvo. Yinto akholelwa kuyo yena uKhumalo. √√/ Yinkolelo yakhe abanye
abantu banezinye izinto abakholelwa kuzo.√√
QAPHELA:
Umfundi akanikwa inqaku xa engazixhasanga ngokusemxholweni.
Amanqaku amabini uwanikwa xa ethe luluvo aze azixhase (2)
1.7 Kukuyeka ukuthandana. √/ Kukungathandani. √
[Nayiphi na kwezi] (1)
1.8 Zulu Wedding.√ (1)
1.9 Indima yebhinqa elithanda imali.√/ Ibhinqa elitshata nendoda elicinga
sisityebi.√
[Nayiphi na kwezi] (1)
1.10 Yinyani. Zange aye kwi-Auditions abavelisi bafowunela umphathi wakhe. √√ (2)
QAPHELA:
Umfundi akanikwa manqaku xa engazixhasanga
Amanqaku amabini anikwa kuphela xa ethe wazixhasa kwimpendulo
yakhe
1.11 Kukucula.√ (1)
1.12 Kukuxhasa abantu bakwazi ukumelana nokuswelekelwa ngamaqabane. √√ (2)
1.13 Impendulo ixhomekeke kumfundi.
Ewe. Baya kuya kuba baza kumntu oyaziyo intlungu yokuswelekelwa
liqabane. Kwakubalula ukuthetha naye.√√
Hayi. Zikhona izihlobo zokubaxhasa kwaye akululanga ukukhupha imbilini
yakho emntwini ongamaziyo √√
QAPHELA:
Xa engazixhasanga akafumani nqaku. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/EYENKANGA 2019)
1.14 Usava kabuhlungu. √√/ Kusamphatha kakubi. √√/ Kusamkhathaza √√
[Nayiphi na kwezi] (2)
1.15 Impendulo ixhomekeke kumfundi. Iimpendulo abanokuza nazo:-
Ubomi bakho buxhomekeke kuwe.√√/ Sukuvumela abantu batshabalalise
ubomi bakho. √√/ Sukuvumela ingxaki nemeko ozibona ukuyo
ikutshabalalise. √√
(2)
[Nayiphi impendulo esemxholweni yomfundi iya kwamkeleka.]
1.16 Amantombazana nenkwenkwe babonisa ngeembasa zabo. √ / Abantwana
baphethe iimbasa zabo. √ / Abantwana babonisa ngeembasa zabo√
[Nayiphi na kwezi] (1)
1.17 Bonwabile√/ Bayavuya √ kuba bancumile √ / baphumelele imbasa
QAPHELA:
Abafundi bafumana inqaku ngokuxela inkangeleko. Baphinde bafumane
elinye inqaku ngokuzixhasa (2)
1.18 Zozibini zithetha ngempumelelo. √√/ Zozibini zithetha ngokugqwesa. √√ (2)
[5]
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/EYENKANGA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 5
ICANDELO B: ISISHWANKATHELO
UMBUZO 2
Isishwankathelo masikorekishwe ngolu hlobo lulandelayo:
x Ulwabiwo – lwamanqaku
o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7
o Amanqaku ama-3 olwimi.
o Amanqaku ewonke: 10
x Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa abalingwa besebenzisa amazwi abo:
o 1–3 amanqaku achanekileyo: Nika inqaku eli-1
o 4–5 amanqaku achanekileyo: Nika amanqaku ama-2
o 6–7 amanqaku achanekileyo: Nika amanqaku ama-3
x Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa abalingwa besebenzise amazwi abo naxa
becaphule:
o 1–5 amanqaku acatshulweyo ngqo: nikezela inqaku elinye lolwimi.
o 6–7amanqaku acatshulweyo ngqo akunikezwa manqaku olwimi.
QAPHELA
x Imo:
Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga,
masiphononongwe.
x Ubalo – magama
o Abavavanyi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama
asetyenzisiweyo.
o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonisanga inani
lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ukuya kumagama ama – 5
ngaphezulu kwaqingqiweyo ungawahoyi alandelayo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/EYENKANGA 2019)
INGONGOMA ECATSHULWEYO INGONGOMA EPHAMBILI
1. Eli gama lithi ‘ukuduma’ lithetha ukwaziwa Intsingiselo yokuduma
ngabantu abaninzi kwiindawo zonke,ezikude kukubalasela ngento ethile
nezikufutshane ngenxa yesizathu esithile. waziwe yintlaninge yabantu
nakwiindawo zonke
ezisondeleyo nezikude.
2. Eli gama lithi ‘udumo’lizalana kakhulu neli lithi Linxulumana kakhulu neli
‘umdumo’ kuba kaloku xa into iduma, eso sandi lomdumo kuba isandi
isenzayo sifikelela nasezindlebeni zabakude. esiphuma kwinto edumayo
siviwa ngabantu abathe
qelele.
3. Ukuba nodumo yinto enkulu kakhulu Yinto ebalulekileyo
nelangazelelwa ngumntu wonke. . nenqwenelwa ngabantu ukuba
nodumo.
4. Lidabi elishushu kakhulu eli lokuzamana Nguwashiywa nowashiywa
nodumo. Lidabi elintlantlumbini. Ngelinye ukusebenzela udumo
ixesha liliwa ngumntu ngamnye esilwela ukuba ingangumntu ezizamela, iqela
azifumanele udumo yedwa. Kanti ke ngelinye okanye amaqela ezizamela
ixesha liliwa liqela okanye amaqela abantu. ukubalasela.
5. Ukugqwesa komntu okanye kweqela kwenza Ukugqwesa komntu okanye
indawo yabo nayo ibalasele.. kweqela kwenza indawo yabo
nayo ibalasele.
6 Kungatshiwo ke ngoko ukuthi umnqweno Ngokufutshane ulangazelelo
wabantu wokufumanela indawo yabo udumo, lokufuna ubalaselo lwenza
uzala intsebenziswano,ugxothe oozinkcuku, abantu babe banye
kuba olu dumo luba lubaso elibatsala kunye basebenzisane kwaye
bonke. bathandane ababinalo ithuba
lokubukulana.
7. Kule mihla abemi beendawo ngeendawo bade Abahlali beendawo basebenza
babile besoma bezama ukuba iindawo zabo nzima befuna iindawo zabo
zibe nodumo. zibalasele zaziwe kwiindawo
ngeendawo..
UMHLATHI
Intsingiselo yokuduma kukubalasela ngento ethile waziwe yintlaninge yabantu
nakwiindawo zonke ezisondeleyo nezikude. Linxulumana kakhulu neli lomdumo
kuba isandi esiphuma kwinto edumayo siviwa ngabantu abathe qelele. Yinto
ebalulekileyo nenqwenelwa ngabantu ukuba nodumo. Nguwashiywa
nowashiywa ukusebenzela udumo ingangumntu ezizamela iqela okanye
amaqela ezizamela ukubalasela. Ukugqwesa komntu okanye kweqela kwenza
indawo yabo nayo ibalasele. Ngokufutshane ulangazelelo lokufuna ubalaselo
lwenza abantu babe banye basebenzisane kwaye bathandane ababinalo ithuba
lokubukulana
Abahlali beendawo basebenza nzima befuna iindawo zabo zibalasele zaziwe
kwiindawo ngeendawo.
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/EYENKANGA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 7
ICANDELO C
UMBUZO 3
3.1 Ligama lendawo ebhengezwayo. √ (1)
3.2 Ukuphumelela kwakho liphupha lethu. √ (1)
3.3 A√ / Ukubethelela uluvo ungaphenduli. √ (1)
3.4 Uza kuziphumelela zonke izifundo zakho emagqabini. √√ (2)
3.5 Ukubonisa abantwana abahamba kwesi sikolo bayagqwesa. √√ (2)
3.6 Izifundo zebanga lesi-8 ukuya kwele-12. √ (1)
3.7 Kubazali abanabantwana abafuna bagqwese √√/ kubafundi abafuna
ukugqwesa. √√
[Nayiphi impendulo esemxholweni eza nomfundi iyakwamkeleka.] (2)
[10]
UMBUZO 4
4.1 Kwigumbi lokufundela√ kukho iincwadi needesika. √/ kukho iidesika
nabafundi √/kukho abafundi notitshalakazi. √ (2)
4.2 Udinekile √ Ukhathazekile.√Sibona indlela ahleli ngayo√/ Akabajonganga.√
Isandla sisesidleleni.√ Inkangeleko engentle ebusweni. √ (2)
4.3 Akayithandi kuba uyabanqanda. √√ (2)
4.4 Isilingi. √ (1)
4.5 Ingabonzakalisa. √/ Ingabalimaza. √ (1)
4.6 Impendulo ixhomekeke kumfundi.Hayi. Abanakuphumelela xa
bengalawuleki/ bengakwazi ukuziphatha kwigumbi lokufundela. √√
[Nayiphi impendulo esemxholweni eza nomfundi iyakwamkeleka.]
QAPHELA:
Umfundi akanikwa amanqaku xa engazixhasanga. (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/EYENKANGA 2019)
UMBUZO 5
5.1 Sentloko. √ (1)
5.2 Oontanga bakhe babenganqweneli ukuba ngootitshala namanesi. √√ (2)
5.3 Ukuthathela √√/ Intatheli √√ (2)
5.4 Kulindeleke umfundi anike isivakalisi ebonisa ukuphupha ulele. √√ (2)
Umzekelo: Izolo ndiphuphe ndiphumelele ilotto.
5.5 B √ /Sokwalatha √ (1)
5.6 UThabile uthe √ u √ yawatsibela amathuba kwaye loo nto im√sa
kumanqanaba aphezulu. Umfundi ufumana inqaku elinye xa esuse
iimpawu zocaphulo√
(Naziphi izinto ezintathu zamkelekile.) (3)
5.7 Wazinikela √√/ Waziphosa √√ / Ukuzilahlela nofele √√/ Ukuzilahlela √√
[Nayiphi impendulo esemxholweni eza nomfundi iyakwamkeleka.] (2)
5.8 Wayezimisele esikolweni. √√ (2)
5.9 (a) C √ / Isimnini√ (1)
(b) A √ / Isihlomelo√ (1)
5.10 U√Thabile ufuna ulutsha luzingce√ ngee√lwimi zalo. (3)
AMANQAKU ECANDELO B (40ൊ2): 20
AMANQAKU EWONKE: 60
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.

Memorandum
IsiXhosa HL Marking Guideline_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
Grade 9 IsiXhosa HL Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
XHOSA HL P3 GR9 MEMO NOV2019 D_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOSA HL P2 GR9 MEMO NOV2018 D_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
ISIXHOSA P3 GRADE 9 MEMO 2018 printready 03_hlayiso.com_.10_hlayiso.com_.2018_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOSA HL P2 GR9 MEMO NOV2017_hlayiso.com_.pdf
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Question paper
ISIXHOSA HL P2 GR9 QP NOV2019 D_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
XHOSA HL GR9 MEMO P2 NOV2016_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
Xhosa HL P2 Memo_hlayiso.com_.pdf
Question paper
XHOSA HL P2 GR9 QP NOV2017_hlayiso.com_.pdf
Question paper
XHOSA HL GR9 QP P2 NOV2016_hlayiso.com_.pdf
Question paper
Xhosa HL P2 QP_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 9 Isixhosa Hl
Explore more published documents in this catalogue.

CAPS document
CAPS SP HOME ISIXHOSA GR 7-9 web.pdf

Question paper
IsiXhosa HL Test_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Grade 9 IsiXhosa HL Test_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOSA HL P3 GR9 MEMO NOV2017_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOSA HL P3 GR9 QP NOV2017_hlayiso.com_.pdf

Memorandum