Skip to content

Xitsonga FAL Grade 12 Paper 2 November 2012 Memo

MemorandumXitsonga FALGrade 12201214 pages

Grade 12 Xitsonga FAL Paper 2 memorandum from the November 2012, 14 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
m hlayiso.c basic education Department: Basic Education REPUBLIC OF SOUTH AFRICA NATIONAL : SENIOR CERTIFICATE “ XITSONGA: RIRIMIRO ENGETELA RO SUNGULA (FAL) ‘ : PAPILA RA 2 (P2) : : HUKURI 2012 a MEMORANDAMU : TIMARAKA: 70 Memorandamu leyi yi na 14 wa tipheji. Vundzeni bya papila ler a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendia |
aL DS ejpusyy OSES] EM O/ejeluNidin ey ajpuey wwisiuui ig e ua) ejided edq juazpun, sUsUEWE| OfB|/e/puee;- “ofewioBuoyix BU EURISqLUBY IMS ajyey eu IW BU [LOUy | “ejajazpuey Aq ny BAdjO ems nBunyeul: eq oyoxoyoxn,~- : ‘ajyey BA Ojsjajoyew eu ojnBunseyy- ayyey e|pUe IK BUBAES]IX- “emies}elu Bye BLINY Ofq {UOULUNA BU elyey eA empesTeyl- "eayes}eu eye Bwnu Of BuequieyeuequeY By BIBL OK aYSMIxog [Ke] O}O4a|YSI/\- OM % J—~] “QuaNA IY O|asNuelYyN- eyesewy ejyuey “eyeyuoyojyu eu euejskeu | EM YEL-%/]) WEL-OL a] BAG OFSABIIMS BY EMIs}eyY NY ‘eYeYWoyo|yU | eyyuay a] eAq poylmsna By B1YyUusy 9] BA o|esnwejUN- Hoymsny; 9 BA Ipoyy : “OXOYIMS Byelunjd ims euomseu a[yey FEU ‘JUoU) ‘IAB yYX~ atuey oyemue|pue eM OL-8 snydoBu eyeselui} ewe] nBunyew em ojaueyn- njdobu eiyuay 9 eA ojainuejyew esiquuoy ny- ®M GZ-02 nidobu ajyey BA eyyuay “OIIMIS}ey njdobu %001-08 ofsjajayew eu oinBunseyy- ay eAq IMS OMSENDIUIY OYSAE]MS BUOMSEL | eyYyUaY a] BAG ‘ajyey ex OyBqLUNALX- Hoywmsn, | Guana iy alimuasnurely A eyeuLUOyo|UN- nowlmsny 2 eA ipouy ey BjUUaY a] ex OWIAIX By BSISIM) Ny- “emjes} BY8 EWNY oAq juoyquuina ly nBunyew em ojeueyN- eyeletuy | (nidoBu ejyuay aj eg noymsna “+%406) “BUBMIESHX bya. BYEAISILLH] PUIR] Ofa]PUdseL BL 1UOU} ‘LULU “oyayeppueeuwl BU OURAN INYAU ‘oyaquunaly (OL) HARE VN OWSEWNAIX “BMIES}EL BSISIM] NY BU VHVEVIILL | e¥efaynue ny ‘opoueyu eAq jUszpUNnA WA “eyeyWoyo]yu BA ojasnue|YyN VUVAVINIL OTSAVVA ($Z) NONNHVI VA YMOYN WA OSAVVIA VN IGOHMIL Downloaded from hlayiso.com E106 UMINH/AGq lulirgy eA Ojesiysjeu eu esjey ny ‘oysquinalx eu nBunyew em eyoyN BY [yseyixo eyeseu eA ofeAeEW ey BueqUUeY Ny PAIX VM IVSLVIN ex euempes}Ix eyo eyRieUt) eA ojaAeew BA DLIGNyY FILUE PUBIOWUS IA) - OSN z ZdAW-} e1NBung 01 ejayobuy od wry ~eBuosyyK,
Downloaded from hlayiso.com pM ce Laaany bos eipuad OsHes]U 2M O}ajawinjduy ey ejpueY iusiyin 1Aq e Le] e[lded eAg juezpunA "BM ES] ABYX BU IUOUY ey BSisiIM) NM) B)euuryd n IZpuoApny- ‘MUU Bye BUBAUOXOUIMS- “emjes} eye euny Aq oBuosyihg ; “OXOUIMS BU IX lUCYqUUNA Bu NM eEUOMSeU ‘ISIUOYUY Buewizpull BX OyEquINATY- NA B EYBYWOYO|U BM O|OUBYN- ‘aryey eyeiewy “eye ywoyojuu eyeiewy iuemue|pue nm e ojaueyn- EM%p—-y | eA ojaynure|yew ey oBuosyny esisiy ny- eM ZL-OL %Sb-OF “al4SXOY IMS oYSquUINAIX ejaua ofq “OSINAIX BA OjajnWe]YyetU ejaua ofq aquunyeu oyeynBunyn - HoyMsn,A eX ISUBY 8] BX OWIAIX BA BIS/PN- HOWMSNA ¢ eA Ipouy : “oye “emyes] BA aiyey eX ojasisiMie|\- |SIMJOUH ‘ILUL BMS OBUOSHIMS OXOUIMS- 1A & ayaMUa}ayas [Aaj OJayO|YAaIY\- “OPSYSIYSILU BAA eyesewh “eyeUWOYO|YU eyerewy ouRjYyNNYyYU BU OYSqUINAIX eM YG-S Bjajoyas oAg ajyey eXq uoyquNA- | BAA PL —AZL ejewryd ox euemjesix- eyayeynure “OYBMISISIQUIEY eyayaynwe %6S-0S . “OMSQLUNAIX ofq IAS@] OMSEMYLIY OYBARIIMS [ye aqUIEY oAq BAq BuerUlAg luoyquunA- HOYIMSNA ‘BYEUWOYO[YU BSIsIM} NY BSIqUIOY Nyj- HoyIMsnya > eA Ipouy <j BURAIRSIIX ey9 BYeMISIUA} BLUE] Ojajpusew eu 1UOU} “ULTY “emjesyeul BSISIM) My eu ‘ojayeypueew eyojaynuie ny ‘ojaueyu eAg 1uezpunA eu ouRjayNnyyU ‘oyaquINAY “eyeywoyoyu eA ojasnuleyyN WYVUVIALL {04} IAT VN OWASIANAIX (92) NONNHWI YM VXOYN WA O"1ISAVVIALYN IGOHMIL “OXOUIMS BJEWUNId OMS Byx BU }UO} ILUIY- "eAes}ell BSisiMy OAq JUOUquINA- “eyajajazpuey eBu nm ojeueyN- “BYESLIOUS “ejyey saue|pue eyeseuny NMo| Ojsjeyesu eu eBu (A oAeMUIY eByeseu) EueMUY eUeWIZpUR eM YOQ~-Q iy B aquiey ‘ayajdna [Aa] ojayaiyoiyy- eM ZL-Gh eu jsjajayew ‘oinBunseyy- | eueAuejyuay “eyeywoyoiyu | eueAueryuay %BS-09 “ouepayninyyu ay eAq] et euejefew eyajaynue of oyeyalyaij\- ay eAq BU 8]yey BX ONSqUUNAX- OyMsnA | “eyeyiuoyo[Yyu ey esisiay Ny esiquioy Ny- nowmsna ¢ A tpouy CLO UMA ALWEDURIOWAYY ~ OSN c Zdi/(v4) einBung 01 ejeye6uq o: iu eBuosyy
Downloaded from hlayiso.com bos vIpusyd OSUES}U EM ojajetunidw ey eipuey wisiyla Aq e Ha] ended eAg juezpuna, “@yYSYOXOY |MSO] IUOL} Bu | ~ "eues) oJ luuRy- “BYOSISIAy OY “eMjes} EU EMUNUS|IX eX Ojesis MEL 24 BUSUIMS BULBS] OA OSYa[USIIA- ‘JUIMnINge eWNy 1 myemsa; Bg IUoYqUINA Buh B Byejemy 39} oBuosyy eyeululy euewIZpun ey eyaeunjd my- eyeewy “ISUBY 8} EX OAR EMS | OSNAIX eyeewuy .oveynBunyu ekg eM AZ—0 | BINWe|Y Ny EUOMSIX eyesebUL e MMseT- eM 1-0 juOYyguNA ey eysjeunid ny- | (buejeue ebu BYeYWOHO]YU BU OBUOS}IAg eyexna | IBuRjeue eu %BZ-O ‘elmueuey IA eyeywoyolyu Aq by ofq eu IA ojnwejyU eANyiY eyYeAMUeUeY IK9| 1Aq ey 0Aq OO] BUCA NY IAOI]O IMS Y- HO¥IMSNA | ExeyWoYyo!yu ejajezpUe] My LAOIO IMS Y- noymsnyp | PA ipoyuy “BUBMIeS}IX eye BYBMISIYA} BUIe| oOja}pueew eu luoYy HWY “BAJES] CU BSISIM Ny BU ‘opayeypueewt eyajaynwe ny ‘ojaueyu eAg Juezpuny, eu OUREJayN Nyy ‘oysaquinary “eyeyuoyoiyu eA ojasnueyyuN VYVUVIALL (Ob) IWMI YN OMAEINNAIX (sz) NONNHWIN YM VWYOYN WA OFAVVIN VN IGOHMILL “euBUlIzpun ex “eMjeS} BU BMLINUSHX BX O}BSISIMIEW OySqUINAIX Bye OXxOYTX- BA OUBUIMS BURS] OA OJYaTYSI|A|- yoreynue “BURBWIZPU Bya BUINY OM eBu ix ey ox BAUINYS}IX oj@}a,9sSu ejeunjd Om ouespeyfUByeufu BYE|PUS MSO] EY9XOU OX “eUBS] OM OURSDaUlUBYSUIN- iWABYX BU ILL BMS OXOYIAS- eyeuew “BWBYWOyO}yu eyeseuy “oURJayNINYyYU EyeyaXueAey IMsa} eM YEE eu iWejeqlue 1A & ojeyafyanu BUeM,UIA OMY B-YL ‘iBueampeunbuny ebu x ezpuodApewt IUJeWILE ‘ojainwieiyeu em ojajadnqy- ezpuocApew %BS-OE By OX OYSQUINAIX Bu IsUaUS eAq “eye ywWwoyojyu eAq e6u eA By OA ojsjejpueeyy- Hoymsna | * eu ouejeAew iy einyny ny- HOyMsNnA z eA Ipouy CLOZ UMINH/SaC NWEPURIOWSI — OSN v édA Twa} einBung 01 ejaje6uz ou ny eBuospx
Downloaded from hlayiso.com yey“ I -S e1pusyd e10€ UMINH/AQ osuesly em ojs/a.unjdiy By aypuey isin ig @ Le] ended eq juezpun, St OL Td (ux) IWR WN OMAEINAIX (a) INSZGNNA ‘WAVYVIALL VA OTSAVVIA “OMBCUUNAIX BU HUH ‘uaZzpuna eB] ByereLUT IMieAe eu e ‘euad BX EMLNYSHX Blaxninquiny}y 8 omsams BA Jue M,UeYysjeula Bjayy B ‘ospnalx eAg luezpuna [BuejejazpuE] eu & eMaquiEyNLA OYOF IMS31 INVYNZCNNSL NWEPUBIOWSIY ~ OSN S ZAK Wy 4) einBung 2 eeyebug oJ MY eBuosYXY
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sunguta (FALVF2 is) DBE/Hukuri2012 NSC — Memorandamu XIYENGE XA A: NOVHELE NDZI NGO TINCIKI ~ FA Thuketana XIVUTISO XA 1: XITSALWANA Rice u tlumbiwile hi movha vusiku byolebyo. VV¥ Nsati wa yena N'wa-Xitihelani u tlhavekile, kutani a lova loko a twa hi ta rifu ra Rice VW Mpfuleni u rhukana tata wa yena, kutani endzhaku ka loko a n'wi bile u baleka ekaya a ya eka Lefty xigangu xa yena VvV Ntekele u hanya hi ku chava Lefty, hikuva a swi tiva leswaku i xigevenga xa vukarhi.vvwwv ; Lefty na Walk-tall va hisile makumembirhi wa mabazi ya Ntekele.Vvv Mali ya Ntekele yi kumeka yi herile hikuva a hiseriwile mabazi vVvV Ku wa ka bindzu ra Ntekele swi n'wi hiohleterile ku kucetela n'wana wa yena Manayila ku tekiwa hi mukhalabya Muzayiwe. vvv Ntekele u lahla xipimbi xa munhu wo ka a nga n'wi tivi a ehleketa leswaku | Manayila. VWvV Nhungu wa timhaka kambe mhaka yo hetelela yi ta averiwa mune wa timaraka. (25) MAAVELO YA TIMARAKA: VUNDZENI (V) = 25 XIVUMBEKO NA RIRIMI (XR) = 40 35 [35] KUMBE XIVUTISO XA 2: XIKAMBELANTWISISO 2.4 Ekaya ka Ntekele / ekamareni yo tshama eka yona.V¥ (4) 2.2 Hileswi Rice n'wana Ntekele a nga chayisiwa hi movha a lova.vV (2) 2.3 | Khanyisa wa ka Ridonga.vV (2) 2.4 Ntekele a vula leswaku va ka Ridonga i vahedeni.vnaswona yena a nge swi koti ku vula Muhedeni a ku maseve. ¥ (2) 25 Swiburukwanay /swinembanav / swintangwana.y (Tinhlamulo timbirhi ntsena) (2) 26 B/ N'wa-Xitihelana a a lovile.v (1) 2.7 Ku khongela.V (1) Vundzeni bya papila jeri a by! tirhisiw’ handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phencla S cy Lnw Te”
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga. Ririmi ro Engetela ro Sunguia (FALVP2 7 DBE/Hukuri 2042 NSC — Memorandamu 2.8 Andzi ta balekela emaxakeni ndzi ya tshama kona, hikuva a ndzi nga ta swi kota ku tshama na mutswari wa tihanyi to fana na leti.VV /A ndzi ta mangalela tatana emaphoriseni, hikuva i vutihlamuleri bya vatswari ku hlayisa vana va vona.vWv (2) 2.9 Ava ri vanghana/a va ri eka vuthu rin'we ra ntlawa wa swigevenga. VW (2) 2.10 Amukela dyondzo yin'wana na yin'wana leyi twalaka. Xikombiso. A swi kahle ku hlundzuka ku ilula mpimo, hikuva endzhaku ka loko Ntekele a hiongorile n'wana wa yena Rice u vuye a tlumbiwa hi movha./ Vatswari va faneie ku rivalela vana va vona loko va va dyoherile, hikuva va va vangela makhombo. vv (2) 2.11. Manayila.v (1) 2.12 Pluinvee.v (1) 2.13 Avalo khomiwa, hikuva va thangurile movha wa feme ya ka Jesco VV (2) 2.14 Vultures. V (1) 2.15 Bobs a a yimile na bodo leyi a yi kombisa leswaku patu ri pfariwile emahlweni, WV va tihela va pfala patu ku kombisa leswaku ri le ku lulamisiweni, endzhaku ka loko movha wo rhwala mali wa ka Jesco wu hundzile. VV (4) 2.46 Bullyna Scarface. ¥ (2) 2.17 Donder.v (1) 2.18 — Hileswi a a tirha ntirho wa yena exihundieni.vv (2) 2.19 Hi ximumu a va karhatiwa hi ku hisa na tinsikiti,V kasi hi xixika a va karhatiwa hi xirhamiv (2) 2.20 Ximunhuhatwankulu j ximunhuhatwa lexi hungu ra tsalwa xi rhendzelekaka eka xona/Ximunhuhatwankulu i ximunhuhatwa lexi nga na ku navela ko karhi, kambe xi hlangana na ku tikeriwa eka ku fikelela ku navela ka xona, Xik, Manayila | ximunhuhatwankulu hikuva a navela ku tekiwa hi Jamboti kambe tata wa yena a a lava leswaku a tekiwa hi Muzayiwe. vv (2) NTSENGO WA XIYENGE XA A: 35 Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendia >: cj Line Tam
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2 8 DBEfHukuri 2012 NSC — Memorandamu XIYENGE XA B: NTLANGU BYOKOTA MADLAYISANA - MM Marhaneie XIVUTISO XA 3: XITSALWANA e Makhanana a nga hioniphi nuna wa yena Mathebula, hikuva a endia timhaka ta vugangu na ndhuna ya le swikwengeni laha a a tirha kona.vvV « Loko Mathebula a n'wi vutisa u tiririsile: a vula leswaku loko Mathebuia a tihela u lava ku tlhelela na yena a ya exilungwini, kasi a ku ri mano yo pfala vuphukuphuku bya yena.vvv¥ « Emutini wa Mavundza Makhanana loko a pyopyiwile u yimbelerile a ku: 'Wa mani loyi,’ ari karhi a tshinelela Gezani ndhuna ya le swikwengeni.vvv « Loko va ri eka n'anga Mavundza loyi na yena a ri xigangu xa yena, Makhanana u nyamalarile na Gezani loyi na yena a ari xigangu xa yena.vv¥ « Vuphukuphuku bya Makhanana hi ku thandzana na Gezani, swi vangerile Mathebula ku ba Gezani a kala a titivala. WV * Vuphukuphuku bya yena byi voniwa na hi Nkiyasi loyi a vulaka leswaku: |... Mathebula o u tekile kasi hoo! Wa ha to sungula ehansi, muti wu tsandzile, vv e Mavundza u vutisile Makhanana leswaku hikokwalaho ka yini a tiendia onge u rivele vuxaka bya vona.vv¥ e Loko nuna wa yena a ahluleriwile rifu, Mavundza u ya emutini wa Mathebula a ya etlela kona. VwWvv Nhungu wa timhaka kambe mhaka yo hetelela yi ta averiwa mune wa timaraka. (25) MAAVELO YA TIMARAKA: VUNDZENI (V) = 25 XIVUMBEKO NA RIRIM! (XR) = 10 35 [35] KUMBE XIVUTISO XA 4: XIKAMBELANTWISISO 41 Gezani Maluleke / Ndhuna ya le swikwengeniv na n'anga Mavundza.V (2) 42 Eswikwengeni.v (1) 43 Hi leswi Makhanana a pyopyiwile , a yimbeleia a tlhela a cina ari karhi a (2) tshinelela Gezani. VV 4.4 A/ muendli wa swo biha. ¥ (1) 45 A vurisiwa hi ku va a rhandzana na Makhanana, nsati wa Mathebula.v Ya vula leswaku ku endla swilo exihundieni swa tsakisa. VV (3) 46 Leswaku Mavundza u ta teka Makhanana ku ri hava lexi karhataka. vv (2) Vundzeni bya papila teri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendia es G Lorin), 1M
Aitsonga: Ririmi ro Engeteia ro Sunguta (FALYP2 8 DBE/Hukuri 2012 4.7 48 “£O 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 415 4.16 4.17 4.18 4.19 4.20 Vundzeni bya papila ier a byi tirhisiwi handle ka mpfumeieio wa ntsariso Downloaded from hlayiso.com NSC — Memorandamu Amukela nhiamulo yin'wana na yin'wana ley twalaka. Xikombiso. A n'wi rhandza a to ngheniwa hi vuphukuphuku byo lava vavanuna va le handle, leswi hi swi vona hi loko a lava ku tlhelela na yena exilungwini/ A nga n'wi rhandzi hikuva u tsandzeke ku byela Hosi leswaku Mavundza hi yena a nga dlaya Gezani. VvV Anga rina vanav Pérido / R2-00.V | nuna wa yena./| Mathevula./i nuna wa yena Mathevula V¥ Hikuva Mavundza a n'wi nyenya hikokwalaho ka Makhanana loyi a rhandzana na yena.vv U chelerile Gezani xiganama a lova endzhaku ka ku va Gezani a biwile hi Mathebula./ U lave ku diayisa Mathebula hikwalaho ka ku va a chelele gezani xiganama. VV Hosi Magamana u n'wi nyikile nsimu leyikuiu leyi’’a’ yi ta rimiwa hi vanhu hinkwavo, yi byariwa mbewu yo huma eka Hosi.vV A a kota ku yingisa na ku va na ntwelavusiwana naswona a kota ku cinca swiboho. Vv Mathebula u vule feswaku loko ku ri Makhanana a nga he tshami na yena , u ta teka nsati un'wana/ Vukati byi herile Vv N'wa-Xipene i hanani wa Makhanana./ Makhanana i n'wana wa but! wa N'wa- Xipene. vv ‘Tihlo hi tihlo, ndfeve hi ndleve.' vV Anga rina nsati. ¥ Vanhu van'wana vun'anga bya vona a va byi tirhiseli vunene/Hambi wo famba enkoveni lundza ri ta vonaka/Vuphukuphuku a byi vuyerisi nchumu. vv Ku va na mahanyelo lamanene. Vv NTSENGO WA XIYENGE XA B: Phendia (1) 1) (1) (2) Q) 2) (2) @) (1) (4) 35 35 Se Lue TBM
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Rirlmi ro Engetela ro Sunguia (FAL/IP2 10 DBE sHukuri 2012 NSC ~ Memorandamu XIYENGE XA C: SWIRUNGULWANA/SWIHUNGWANA NDZI NA TIMFANELO — SJ Malungana na NJ Maluleke XIVUTISO XA 5: XITSALWANA NDZI TLAKUSENI ...! —- NJ Maluleke « Xitereke u tsalériie nhwana wa yéena papila ka mbirhi a nga hlamull. VW * Vanghana va yena va n'wi tsundzuxile leswaku i maendielo ya vanhwanyana va masiku lawa ioko va vona nkarhi wo hlomisiwa wu fikile. vv e Xitereke u tekile livhi a vuya ekaya. VVV ® Loko a fika ekaya u kumile Xitokisi a tsutsumile vv * Hahani wa Xitereke N'wa-Nyonga u n'wi tsundzuxile jeswaku a ya va tivisa evukon'wanini leswaku va le ndleleni ku ta hlomisa.vv-V Xitereke u yile evukon'wanini na nxangwana ya yena.vvV Loko va fika evukon'wanini va kumile leswaku vinyi va muti a va va amukeli.vvV Va n'wi byerile leswaku makwavo wa yena Xitokisi u kutsurile xuma xa yena.vvV Mhaka ieyi yi hlamarisile Xitereke hikuva a nga yi tivi.vvV ; Xitereke u komberile vakon'wana va yena ku n'wi tlherisela xuma xa yena.vvvW eoeeee Nhungu wa timhaka kambe mhaka yo hetelela yi ta averiwa mune wa timaraka. (25) MAAVELO YA TIMARAKA: VUNDZENI (V) = 25 XIVUMBEKO NA RIRIMI (XR) = 10 35 [35] KUMBE XIVUTISO XA 6: XIKAMBELANTWISISO ... LEYI TIPFUXAKA: NJ Maluleke 6.1 E-Kurhuleni. ¥ (1) 6.2 Al Believe in Christ the Saviour. ¥ (1) 6.3 Aa ri Korryy Matshutshu.¥ (2) 6.4 Hinkwavo a va twanana na mhaka yo beja jeswaku va ta kuma mali/A va twanana ngopfu no gembula (gambling. WV (2) 65 Hikuva a a chava leswaku va nga tshuka va hlanganile hileswi na yena a ari xirho xa kona./Hikuva a ku rina nawu ekerekeni jowu a wu arisa timhaka to gembula.vV (2) Vundzeni bya papila Jeri a by! tirhisiwi handle ka mpfumelele wa ntsariso Phenda = Sx a Lanes Tam
xisonga: Riini o ROWHRILQAaGed From hlayiso.Ccorenuuns 2012 NSC ~ Memorandarnu 66 -Va faneie va joyina xikimi xo gembula kambe va nga vulavuli hi swona. vv -Va fanele va tipfuxa hikuva ku pfuxiwa leyi tipfuxaka. VV (4) 6.7 Aku rina mali yo talanyana leyi Mufundhisi a nga yi bangangiki.vv (2) 6.8 -Korry Matshutshu a xi ri xidakwa. vv -A va tshama va ri karhi va Iwa swi fika laha va lamuriwaka Ai vasoxaliweke Vv -Korry a tshamela ro chicha nsati xiyimo exikarhi ka vanhu. vv (8) 6.9 A a vula leswaku ku hava’ loyi'a nga éhenhla ka yena/ Hi yena a lawulaka kereke. VV (2) 6.10 — -Arimunhu wo pfumala ntiyiso.vv - Ari na xihundla eka swirho swa yena swa kereke.vv - Anavela vasati va vanhu. Vv (6) 6.11 Hinkwavo a va ri swirho swa ‘get-rich-schemes’ exihundlenivV (2) 6.12 Amukela nhlamulo yin'wana na yin'wana ley twalaka. Xikombiso. A swi fanelangi hikuva Mufundhisi a nga dyisa mali ya kereke yi nga ha vuyi JA swi fanelangi hikuva nawu wa kereke a wu pfumeliVVVv Swi fanerile hikuva -vafundhisi va hola mali yitsongo.vWV (3) 6.13 Amukela dyondzo yin'wana na yin'wana leyi twalaka. Xikombiso. Hambi wo famba enkoveni lundza ri ta vonaka.vV (2) 35 NTSENGO WA XIYENGE XA C: 35 Vundzeni bya papila leti a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendia Sc Tem
Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FALYP2 12 DBE/Hukuri 2072 Downloaded from hlayiso.com NSC — Memorandamu XIVENGE D: VUTLHOKOVETSERI XIVUTISO XA 7: NDZI WISISE ~ RK Gum'sani 74 7.2 7.3 7.4 75 76 77 7.8 7.9 Xitihokovetselo fexi xi vulavula hi munhu loyi a nga eku vileleni hikokwalaho ko va un’ wana munhu 4 n'wi sala endzhaku, a xiyaxiya mafambelo, timhaka ni matirnelo ya yena hinkwawo, kutani muvileri u tsundzuxa munhu loyi leswaku a hambana na yena a tiva ta yena.vV¥ 1 Loko dyambu ri xa/Loko dyambu ri tihava. vv 2 Un wana na un wana u ya entirhweni wa yena. VV Macingelani.¥ Xana u ta languta rini tshanga raku?¥ B/ Muvileri u hlundzukile.v Wena loko u pfuka u ehleketa mina ntsena.vV Mutiv Mahlo lamakulu.¥ Amukela nhlamulo yin'wana na yin'wana leyi twalaka. Swa khorwisa, munhu wa mahlevo wa swikota ku landzela munhu un'wana eka hinkwaswo leswi a swi endlaka leswaku a ta kuma swo vulavula hi swona a n'wi onha vito.vvV % XIVUTISO XA 8: N'WINI] WANGA — M Malungana 84 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 8.8 Vundzeni bya papila Jeri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Xitlhokovetselo lexi xi vulavula hi munhu loyi a khongelaka a kombela ndzivalelo eka Xikwembu hikwalaho ka swidyoho leswi a swi endlaka laha misaveni. Wa ringeta ku endla leswinene leswaku a tsakisa Xikwembu kambe wa tsandzeka hi swihoxo na miringo ya misava yi nga tala.vvv Nilhamu i xitirhisiwa lexi tirhisiwaka ku rhiya no phasa swinyenyana na swihari.vV Ku le ku khongeriweni.vV | Sathana.V Nazi phuli ephungulweni tatana.¥ | vuvabyi byo ta hi xihatla. Vv C / Swidyoho swa mutihokovetseri swi tele ngopfu.v N’ wana lontsongo loyi a ha ku velekiwaka.V Phendia (3%) [174] (2) (2)
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Ririmi ro Engetela ro Sungula (FAL)/P2 13. DBE/Hukun 2012 NSC — Memorandamu 8.9 Chochoveia.¥ (1) 8.10 Amukela dyondzo yin'wana na yin'wana leyi twalaka. Xikombiso. Munhu u. fanele ku hanya hi ku xiyaxiya evuton wini leswaku a nga weli emiringweni./ Vanhu va fanele ku kombeia ku rivaleriwa loko va dyohile.Vvv% (3%)) 174] XIVUTISO XA 9: KU LANGUTIWA VITO — RK Maluleke 9.1 XitIhokovetselo lexi xi vulavula hi vukungundzwana lebyi nga kona etikweni, leswi endlaka leswaku vanhu lava va nga na ndhuma hambi loko va endla swo biha, milandzu ya vona yi helela emoyeni, kambe swisiwana leswi swi nga endia milandzu yo fana na ya vona swi khomiwaka swi ya ekhotsweni/ejele. VV (3) 9.2 Swi vula leswaku wa dlayiwa a nga si vulavula timhaka to tala. vv (2) 9.3 Ntila wa 8 wu vula leswaku swigevenga swi va swi tiveka kambe a swi khomiwi swi ya ekhotsweni.v Wa 9 wu vula leswaku timbhoni/kumbe vanhu lava nga vona vugevenga loko byi endliwa va chava ku vulavula hikuva va nga diayiwa.v (2) 9.4 Vana vambirhi lava va nga velekiwa hi siku rin'we hi wansati un'we.vv (2) 9.5 Swin'wana swi fana ku tlula swin'wana.vv (2) 9.6 A/ Nandzu wu mangariwa wu thela wu herisiwa.v¥ (1) 97 | vanhu lava tivaka timhaka to karhi kambe va chava ku vulavula.V (1) 9.8 | xitirhisiwa xo tivhikela hi xona enyimpini.¥ (1) 3.9 Amukela nhlamulo yin'wana na yin'wana leyi twalaka. Xikombiso. A ndzi ta tsala papila ro kombisa ku vilela ndzi ri kongomisa ekhotonkulu. Khotonkulu yi ta avanyisa handie ko langutisa xiyimo xa munhuvvV % (3%) fv XIVUTISO XA 10: RA DZINDZA -— M Maiungana 10.1 Xitlhokovetselo lexi xi vulavula hi madzolonga lawa ma nga kona emindyangwini, lama vangaka timholovo na ku dlayiwa ka vavasati na vana lava va nga riki na nandzu. vw (3) 10.2 Yi hlamusela feswaku ku na xiphigo lexikulu ku fana na loko tilo ri dzindza.vV (2) 10.3. Nuna,Vna nsativ (2) 10.4 Yi hlamusela leswaku | wanuna wa njhani wo loko a holova na nsati, a diaya ndyangu hinkwawo.vV¥ (2) Vundzeni bya papila ler a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendia Sc Loan TeM
Downloaded from hlayiso.com Xitsonga: Rirtmi ro Engetela ro Sungula (FALYP2 14 DBE/Hukuri2012 . NSC ~ Memorandamu ° 10.6 = Xibamu.V (1) 10.6 9 Mintsumbu.v () 10.7 C/ Va tshinya vavanuna leswaku va nga hlundzuki ¥ (1) 10.8 | vavasativ na vana.v (2) 10.9 Amukela nhlamulo yinwana na yin'wana leyi twalaka. Swa khorwisa, hikuva va tele vavasati na vana lava nga baleseriwa hi vavanuna loko va ri na swiphigo emindyangwini. Minkarhi yo tala vana va dlayiwa va nga onhangi nchumu. vv % (3%) ITA] NTSENGO WA XIYENGE XA D: 35 NTSENGO WA TIMARAKA: — 70 Vundzeni bya papila teri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Sey Lait ver"

Study this subject

More from Grade 12 Xitsonga FAL

View all