Accounting Grade 12 NSC Supplementary 2016 QP (Afr)

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 REKENINGKUNDE FEBRUARIE/MAART 2016 PUNTE: 300 TYD: 3 uur Hierdie vraestel bestaan uit 20 bladsye en 'n 16 bladsy-antwoordeboek. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 2 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS INSTRUKSIES EN INLIGTING Lees die volgende instruksies aandagtig deur en volg dit noukeurig. 1. Beantwoord AL die vrae. 2. 'n Spesiale ANTWOORDEBOEK word verskaf waarin jy AL die vrae moet beantwoord. 3. Toon ALLE bewerkings om deelpunte te verdien. 4. Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik. 5. Jy mag 'n donker potlood of blou/swart ink gebruik om die vrae te beantwoord. 6. Waar van toepassing moet alle bewerkings tot EEN desimale punt bereken word. 7. Skryf netjies en leesbaar. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 3 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS 8. Gebruik die inligting in die tabel hieronder as 'n gids wanneer jy die vraestel beantwoord. Probeer om NIE daarvan af te wyk NIE. VRAAG 1: 30 punte; 15 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële rekeningkunde Krediteure-rekonsiliasie en Rekonsilieer 'n Krediteurerekening met 'n staat Interne Beheer Bestuur van hulpbronne Interne beheer en interne oudit VRAAG 2: 50 punte; 25 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Bestuursrekeningkunde Produksiekostestaat Vervaardiging Gelykbreekpunt Bestuur van hulpbronne Etiese gedrag VRAAG 3: 40 punte; 25 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële rekeningkunde BTW-konsepte en berekeninge BTW en Voorraadwaardasie Bestuur van hulpbronne Spesifieke identifikasie en geweegdegemiddelde-metodes VRAAG 4: 65 punte; 40 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële rekeningkunde AARP-beginsels Inkomstestaat, Nota tot die Inkomstestaat Balansstaat en Ouditverslag Handels- en ander ontvangbare bedrae Ouditverslag VRAAG 5: 65 punte; 40 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële rekeningkunde Kontantvloeistaat Kontantvloeistaat, Ontleding Ontleding en vertolking van finansiële inligting en Vertolking van Finansiële Notas tot die Balansstaat State Bestuur van hulpbronne Bateverkope VRAAG 6: 50 punte; 35 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Bestuursrekeningkunde Ontleed en vertolk 'n Kontantbegroting Begrotings Bestuur van hulpbronne Interne beheer en interne oudit Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 4 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS VRAAG 1: KREDITEURE-REKONSILIASIE EN INTERNE BEHEER (30 punte; 15 minute) Machu Handelaars koop goedere op krediet by Pikor Verskaffers. Die besigheid het 'n staat vir April 2015 van die krediteur ontvang. GEVRA: 1.1 Verduidelik hoe die Krediteure-rekonsiliasiestaat die besigheid ten opsigte van hulle interne beheermaatreëls kan bystaan. Noem TWEE punte. (4) 1.2 Bereken die korrekte saldo van Pikor Verskaffers in die Krediteure- grootboekrekening van Machu Handelaars. Toon die veranderinge aan die syfer R116 400. (12) 1.3 Stel 'n Krediteure-rekonsiliasiestaat vir Pikor Verskaffers op 30 April 2015 op. (10) 1.4 Die eienaar van Machu Handelaars is nie heeltemal tevrede met die diens en kwaliteit van goedere wat van Pikor Verskaffers ontvang word nie. Stel TWEE faktore voor wat hy moet oorweeg voordat hy van verskaffer verander. (4) INLIGTING: A. Krediteuregrootboek van Machu Handelaars PIKOR VERSKAFFERS (KG4) Datum Debiet Krediet Saldo 2015 April 01 Saldo 44 220 08 Faktuur 153 54 000 98 220 10 Tjek 1449 22 500 75 720 12 Debietnota 746 5 760 69 960 15 Faktuur 111 27 300 97 260 17 Faktuur 214 91 500 188 760 21 Faktuur 273 20 250 209 010 24 Debietnota 966 5 400 214 410 27 Joernaalbewys 490 3 600 210 810 31 Tjek 2346 93 000 117 810 Korting 1 410 116 400 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 5 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS B. Staat op 30 April 2015 ontvang: PIKOR VERSKAFFERS Posbus 249, Sabie, 8234. Tel: 013 748 0703 Machu Handelaars Datum: 25 April 2015 Posbus 313 Kredietlimiet: R100 000 Graskop, 8250 Betalingsvoorwaardes: 50 dae Rente op uitstaande rekeninge: 6% DATUM DEBIET KREDIET BEDRAG 2015 April 01 Rekening gelewer 44 220 05 Rente 780 45 000 08 Faktuur 153 54 000 99 000 10 Kwitansie 491 22 500 76 500 Korting 480 76 020 12 Kredietnota 511 6 570 69 450 17 Faktuur 214 91 500 160 950 19 Kwitansie 654 84 000 76 950 21 Faktuur 273 50 250 127 200 24 Kredietnota 632 5 400 121 800 C. Addisionele inligting 1. Die korting van R480 wat op 10 April 2015 van Pikor Verskaffers ontvang is, is foutiewelik uit die boeke van Machu Handelaars gelaat. 2. Faktuur 111 is foutiewelik in Pikor Verskaffers se rekening in die Krediteuregrootboek van Machu Handelaars getoon. Dit verwys na voorraad wat by 'n ander verskaffer, Lethu Verskaffers, gekoop is. 3. Pikor Verskaffers het 'n fout gemaak met die boekstawing van faktuur 273 op die staat. 4. Goedere wat op 12 April 2015 teruggestuur is, is korrek in Pikor Verskaffers se staat geboekstaaf. Die inskrywing in die boeke van Machu Handelaars is foutief. 5. Kwitansie 654 is foutiewelik in die staat van Pikor Verskaffers getoon. Hierdie transaksie is nie van toepassing op Machu Handelaars nie en sal op die volgende staat reggestel word. 6. Pikor Verskaffers koop ook goedere op krediet by Machu Handelaars. Verwys na Joernaalbewys 490. Machu Handelaars het 'n debietsaldo uit die Debiteuregrootboek oorgeplaas. Hierdie inskrywing is nie deur Pikor Verskaffers geboekstaaf nie 7. Die transaksie op 24 April 2015 is ten opsigte van goedere wat aan Pikor Verskaffers teruggestuur is. 8. Die rekeningstaat toon transaksies tot en met 25 April 2015. 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 6 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS VRAAG 2: VERVAARDIGING (50 punte; 25 minute) 2.1 KONSEPTE Dui aan of die volgende stellings WAAR of ONWAAR is. Skryf slegs 'waar' of 'onwaar' langs die vraagnommer (2.1.1–2.1.3) in die ANTWOORDEBOEK. 2.1.1 Kommissie op verkope sal as 'n administrasiekoste geklassifiseer word. (1) 2.1.2 Advertensies is deel van fabrieksbokoste. (1) 2.1.3 Vraggeld op grondstof gekoop, verhoog die koste van grondstof uitgereik vir produksie. (1) 2.2 STAR WHEELS VERVAARDIGERS Jy word voorsien van inligting met betrekking tot Star Wheels Vervaardigers vir die jaar geëindig 31 Desember 2015. Die onderneming vervaardig een soort fiets. GEVRA: 2.2.1 Stel die volgende notas tot die Produksiekostestaat op: • Direkte arbeidskoste (9) • Fabrieksbokoste (13) 2.2.2 Stel die Produksiekostestaat op. (10) INLIGTING: A. Voorraadsaldo's: 31 Desember 2015 1 Januarie 2015 Grondstofvoorraad Goedere-in-bewerkingvoorraad ? R160 000 Klaarproduktevoorraad R95 000 R110 000 Indirekte fabrieksmateriaal R15 100 R13 200 B. Werknemers in die produksieproses: Getal werknemers 14 werknemers Basiese maandelikse salaris van elke werknemer R7 000 Totale ure oortyd gewerk per werknemer vir die jaar 144 uur Oortydtarief per uur R65 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 7 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS Indiensnemingsvoordele: • Alle werknemers in die produksieproses werk dieselfde aantal ure oortyd. • WVF-aftrekkings van die basiese salaris is 1%. Die werkgewer dra 'n bykomende 1% van die basiese salaris tot die WVF by. C. Die fabrieksvoorman is geregtig op 'n jaarlikse salaris van R156 000 (WVF en pensioenvoordele ingesluit). D. Rekeninge wat op 31 Desember 2015 in die Algemene Grootboek verskyn: Water en elektrisiteit R104 000 Huuruitgawe R115 200 Versekering R71 400 • 10% van die water en elektrisiteit is deur die administrasiekantoor gebruik. Die fabriek het die res gebruik. • Huur word tussen die verskillende afdelings volgens vloerspasie verdeel: Totaal Fabriek Administrasie Verkope Vloerspasie 1 500 m2 600 m2 400 m2 500 m2 • Versekering van R2 800 vir Desember 2015 is steeds uitstaande. Versekering word in 'n verhouding 3 : 2 : 2 tussen die fabriek, verkoops- en administrasieafdelings verdeel. E. Indirekte materiaal van R38 400 is in die finansiële jaar vir die fabriek aangekoop. F. Die volgende syfers is vir die finansiële jaar bereken: • Waardevermindering op fabriekstoerusting, R277 220 • Direkte materiale (grondstowwe) uitgereik vir vervaardiging, R2 100 000 G. Besonderhede uit die Inkomstestaat vir die jaar: Verkope van klaarprodukte R6 200 000 Koste van verkope van klaarprodukte R4 015 000 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 8 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS 2.3 NUTRITIOUS EATS Hierdie besigheid vervaardig en verkoop een soort ontbytgraankos. Craig Manning is die alleeneienaar. Die finansiële jaareinde is 31 Oktober. GEVRA: 2.3.1 Bereken die gelykbreekpunt vir die jaar geëindig 31 Oktober 2015. (4) 2.3.2 Behoort die onderneming tevrede te wees met die getal eenhede wat hulle in die huidige finansiële jaar vervaardig en verkoop het? Verduidelik. Haal syfers aan. (3) 2.3.3 Gee TWEE moontlike redes vir die styging in die direkte materiaalkoste per eenheid in die huidige finansiële jaar. (4) 2.3.4 Craig stel voor dat, om die finansiële resultate in die nuwe finansiële jaar te verbeter, die hoeveelheid graankos per houer met 10% verminder moet word en dat die verkoopprys dieselfde moet bly. Gee TWEE geldige redes waarom hy dit nie moet doen nie. (4) INLIGTING: Die volgende inligting is uit die rekeningkundige rekords geneem: 31 Oktober 2015 31 Oktober 2014 Per Per Totaal Totaal eenheid eenheid Verkope R1 792 000 R28,00 R1 794 000 R23,00 Veranderlike koste R1 024 000 R16,00 R975 000 R12,50 Vaste koste R736 000 R11,50 R630 000 R8,08 Direkte materiaalkoste R656 000 R10,25 R592 800 R7,60 60 000 Gelykbreekpunt ? eenhede Getal eenhede gemaak 64 000 78 000 (vervaardig) en eenhede eenhede verkoop 50 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 9 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS VRAAG 3: BTW EN VOORRAADWAARDASIE (40 punte; 25 minute) 3.1 BTW-KONSEPTE Verander die onderstreepte gedeeltes in die volgende sinne om die stellings WAAR te maak. Skryf slegs die antwoord neer langs die vraagnommer (3.1.1–3.1.3) in die ANTWOORDEBOEK. 3.1.1 Inset-BTW is BTW wat teen kliënte gehef word. (1) 3.1.2 BTW is aan die Suid-Afrikaanse Reserwebank betaalbaar. (1) 3.1.3 BTW op vrugte en groente word teen 14% gehef. (1) 3.2 BTW-BEREKENINGE Wandile Handelaars is 'n BTW-geregistreerde onderneming. Die standaardkoers vir BTW is 14%. GEVRA: Bereken die korrekte bedrag BTW wat die besigheid moet betaal. Toon ALLE bewerkings. (12) INLIGTING: Die boekhouer, Felix, het die BTW-kontrolerekening vir die belastingtydperk wat op 31 Mei 2015 eindig, opgestel en by 'n bedrag R43 820, wat vir BTW betaal moet word, uitgekom. Die interne ouditeur het egter die volgende foute en weglatings geïdentifiseer wat steeds in ag geneem moet word om die korrekte BTW-betaalbare bedrag te bereken: A. Verkoopsfakture uit die Debiteurejoernaal weggelaat, R10 830 BTW ingesluit B. Beskadigde goedere aan verskaffers teruggestuur, 18 600 BTW uitgesluit C. BTW op diverse besigheidsuitgawes uitgelaat 6 818 D. BTW op kortings van verskaffers ontvang 756 E. BTW op oninbare skulde ingevorder 112 F. BTW op oninbare skulde is aan die verkeerde kant van die 92 BTW-kontrolerekening geboekstaaf Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 10 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS 3.3 VOORRAADWAARDASIE Bamjee Winkels verkoop twee soorte manshorlosies: • Johx, van Duitsland ingevoer • Kwatz, plaaslik vervaardig Die finansiële jaar het op 31 Augustus 2015 geëindig. GEVRA: 3.3.1 Bereken die volgende met betrekking tot Johx-horlosies op 31 Augustus 2015: (a) Eindvoorraad (5) (b) Koste van verkope (4) (c) Gemiddelde voorraadhoudingstydperk (in dae) (4) 3.3.2 Bereken die volgende waardes (in rand) met betrekking tot Kwatz- horlosies op 31 Augustus 2015: (a) Eindvoorraad (7) (b) Verkope (3) 3.3.3 Verduidelik waarom die besigheid verskillende metodes gebruik om elke soort horlosie te waardeer. Noem EEN geldige punt. (2) INLIGTING A. • Die besigheid gebruik die volgende metodes om die voorraad horlosies te waardeer: o Johx – spesifieke identifikasie o Kwatz – geweegde gemiddeld • Geen horlosies is in die finansiële jaar gesteel of vermis nie. B. Inligting met betrekking tot Johx-horlosies: EEN- EENHEIDS- TOTALE EENHEDE TOTALE HEDE PRYS BEDRAG VERKOOP VERKOPE Aanvangsvoorraad 12 R6 500 R78 000 11 R125 125 Aankope: 35 R252 000 September 2014 15 R6 800 R102 000 10 R119 000 Januarie 2015 12 R7 300 R87 600 10 R127 750 April 2015 8 R7 800 R62 400 5 R68 250 47 R330 000 36 R440 125 • Die kosprys van Johx-horlosies sluit alle vervoerkoste en doeaneverpligtinge in. • Hierdie horlosies word teen 'n winsopslag van 75% op kosprys verkoop. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 11 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS C. Inligting met betrekking tot Kwatz-horlosies: TOTALE EENHEDE EENHEIDSPRYS BEDRAG Aanvangsvoorraad 95 R340 R32 300 Aankope: 675 R259 900 September 2014 320 R375 R120 000 Januarie 2015 210 R390 R81 900 April 2015 145 R400 R58 000 • Kwatz-horlosies word teen 'n vaste verkoopprys van R520 elk verkoop. • Koste om Kwatz-horlosies vanaf plaaslike verskaffers te vervoer, het R11 950 vir die finansiële jaar beloop en is nie by die syfers hierbo ingesluit nie. • Daar was 92 Kwatz-horlosies in voorraad op 31 Augustus 2015. 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 12 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS VRAAG 4: INKOMSTESTAAT, NOTA TOT DIE BALANSSTAAT EN OUDITVERSLAG (65 punte; 40 minute) Jy word voorsien van inligting met betrekking tot Musica Beperk vir die jaar geëindig 31 Desember 2015. GEVRA: 4.1 Stel die Inkomstestaat op. (50) 4.2 Stel die Nota tot die Balansstaat vir Handels- en Ander Ontvangbare Bedrae op. (10) INLIGTING: Uittreksel uit Vooraansuiweringsproefbalans op 31 Desember 2015: Balansstaatrekeninge-afdeling Debiet Krediet Gewone aandelekapitaal 3 000 000 Behoue inkomste (1 Januarie 2015) 628 000 Lening van Paris Bank 540 800 Debiteurekontrole 125 000 Krediteurekontrole 96 200 Voorsiening vir oninbare skulde 7 150 Handelsvoorraad 376 000 SAID: Inkomstebelasting 315 000 Nominalerekeninge-afdeling Verkope 8 412 000 Koste van verkope 4 595 000 Debiteure-afslag 112 000 Diverse uitgawes 257 400 Bankkoste 41 905 Ouditfooie 75 600 Verpakkingsmateriaal 15 400 Herstelwerk en instandhouding 107 500 Kommissie-inkomste 64 140 Direkteursvergoeding 736 000 Salarisse en lone 1 020 000 Werkgewersbydraes 156 000 Rente op lopende bankrekening 3 000 Oninbare skulde 17 600 Huurinkomste 87 720 Dividende op gewone aandele 360 000 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 13 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS Aansuiwerings en addisionele inligting: A. Voorsien vir R278 200 waardevermindering vir die finansiële jaar. B. 'n Debiteur, P Maine, het op 27 Desember 2015 handelsware teruggestuur. 'n Kredietnota vir R1 600 is aan haar uitgereik. (Die kosprys was R900.) Geen inskrywings vir die terugstuur van die handelsware is gemaak nie. Hierdie items is weer in die voorraad opgeneem. C. Die insolvente boedel van 'n debiteur, J Jabaroo, het 45 sent in die rand uitbetaal en op 31 Desember 2015 'n direkte deposito van R2 025 gemaak. Die uitstaande saldo moet afgeskryf word. Geen inskrywings is gemaak om die direkte deposito en die bedrag afgeskryf, te boekstaaf nie. D. Die voorsiening vir oninbare skulde moet tot R8 000 verhoog word. E. Die voorraadopname op 31 Desember 2015 het die volgende getoon: • Handelsvoorraad R369 100 • Verpakkingsmateriaal R2 400 F. Die maatskappy het twee direkteure. Elke direkteur ontvang dieselfde maandelikse vergoeding. Een van die direkteure het nie sy direkteursvergoeding vir Desember 2015 ontvang nie. G. Rente op die lening van Paris Bank is nog nie geboekstaaf nie. Rente word gekapitaliseer. Die leningstaat van Paris Bank ontvang, het die volgende getoon: Saldo op 1 Januarie 2015 R601 600 Terugbetalings gedurende die jaar gemaak R100 800 Saldo op 31 Desember 2015 R540 800 H. Daar was geen verandering in die maandelikse huur in die finansiële jaar nie. Die huurder het R6 000 vir herstelwerk aan die geboue betaal. Aangesien Musica Beperk vir alle herstelwerk verantwoordelik is, het die huurder hierdie bedrag van die huur wat hy vir November 2015 betaal het, afgetrek. Die herstelwerk is nog nie geboekstaaf nie, en die huur vir Desember 2015 is nog nie ontvang nie. I. 'n Werknemer is uit die Salarisjoernaal weggelaat. Sy besonderhede is: Netto salaris R12 150 Aftrekkings R6 350 Werkgewersbydraes R5 050 J. Inkomstebelasting vir die jaar is korrek as R300 300 bereken. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 14 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS 4.3 OUDITVERSLAG Jy word voorsien van 'n uittreksel uit die onafhanklike ouditverslag van Sumba Bpk. UITTREKSEL UIT DIE OUDITVERSLAG VAN SUMBA BPK. Ons het bevind dat interne beheerprosedures nie nagekom is nie en dat dokumentasie vir 'n beduidende gedeelte van die transaksies getoets, nie bestaan het nie. As gevolg van die gewigtigheid van die saak wat in die vorige paragraaf beskryf word, kon ons nie genoeg ouditbewyse bekom om as basis vir 'n ouditmening te dien nie. Gevolglik spreek ons nie 'n mening uit oor die finansiële state vir die jaar geëindig 28 Februarie 2014 nie. GEVRA: 4.3.1 Die ouditverslag is 'n voorbeeld van 'n (gekwalifiseerde/ ongekwalifiseerde/weerhouding-van-mening-) ouditverslag. (1) 4.3.2 Aan wie is die ouditverslag gerig? Gee 'n rede vir jou antwoord. (2) 4.3.3 Verduidelik waarom hierdie ouditverslag waarskynlik 'n negatiewe uitwerking op die waarde van die maatskappy se aandele op die JSE sal hê. (2) 65 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 15 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS VRAAG 5: KONTANTVLOEISTAAT, ONTLEDING EN VERTOLKING VAN FINANSIËLE STATE (65 punte; 40 minute) Jy word voorsien van inligting vir die finansiële jaar geëindig 28 Februarie 2016, geneem uit die boeke van Chuta Bpk., 'n genoteerde publieke maatskappy. 5.1 Verwys na Inligting C. Stel die Bateverkoperekening op ten opsigte van toerusting wat op 31 Augustus 2015 verkoop is. (9) 5.2 Verwys na Inligting C. Bereken die bedrae wat deur (a) tot (c) aangedui is. (12) 5.3 Bereken die volgende syfers wat in die Kontantvloeistaat vir die jaar geëindig 28 Februarie 2016 sal verskyn: (Toon ALLE bewerkings.) 5.3.1 Inkomstebelasting betaal (5) 5.3.2 Netto verandering in kontant en kontantekwivalente (4) 5.4 Stel die afdeling vir kontantgevolge van finansieringsaktiwiteite van die Kontantvloeistaat vir die jaar geëindig 28 Februarie 2016 op. (7) 5.5 Bereken die volgende finansiële aanwysers vir die finansiële jaar geëindig 28 Februarie 2016: (Rond jou berekening tot EEN desimale punt of die naaste sent af, waar van toepassing.) 5.5.1 Netto batewaarde per aandeel (3) 5.5.2 Opbrengs op gemiddelde aandeelhouersbelang (5) 5.5.3 Skuld-ekwiteitverhouding (3) 5.6 Verwys na Inligting F. 5.6.1 Die direkteure is nie tevrede met die likiditeitsposisie nie. Haal aan en verduidelik DRIE relevante finansiële aanwysers (met syfers) om hierdie stelling te staaf. (6) 5.6.2 Die direkteure het besluit om die lening in die huidige finansiële jaar te verhoog. Verduidelik waarom dit 'n goeie besluit was. Haal aan en verduidelik TWEE finansiële aanwysers (met syfers) in jou antwoord. (8) 5.6.3 Die direkteure was tevrede met die prys waarteen die maatskappy die 40 000 aandele teruggekoop het. Gee 'n geskikte rede waarom die direkteure so gevoel het. Haal relevante finansiële aanwysers (met syfers) aan om jou antwoord te ondersteun. (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 16 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS INLIGTING: A. Uittreksel uit die Inkomstestaat vir die jaar geëindig 28 Februarie 2016: Verkope R2 800 000 Netto wins voor belasting 1 240 000 Inkomstebelasting ? Netto wins na belasting 892 800 B. Uittreksel uit die Balansstaat op 28 Februarie 2016: 2016 2015 Vaste bates (drawaarde) ? ? Vaste deposito: FS Bank 1 450 000 1 200 000 Bedryfsbates 1 944 280 1 010 000 Voorraad 975 700 345 000 Debiteure en ander ontvangbare bedrae 419 000 629 600 SAID (Inkomstebelasting) 0 17 400 Kontant en kontantekwivalente 549 580 18 000 Aandeelhouersbelang 5 950 800 4 345 000 Aandelekapitaal 5 402 000 4 200 000 Behoue inkomste 548 800 145 000 Verbandlening: TKO Bank 1 950 000 400 000 Bedryfslaste 587 200 555 000 Krediteure en ander betaalbare bedrae 437 800 165 000 Opgelope uitgawes 8 700 5 000 SAID (Inkomstebelasting) 35 700 0 Aandeelhouers vir dividende 105 000 275 000 Oortrokke bankrekening 0 110 000 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 17 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS C. Vaste Bates (i) Grond en Voertuie Toerusting Geboue Drawaarde aan die begin van 2 000 000 (b) die jaar Kosprys 2 000 000 900 000 Opgehoopte waardevermindering 0 (470 000) Bewegings: Toevoegings (a) 150 000 Bateverkope 0 Waardevermindering 0 (c) Drawaarde aan die einde van 3 900 000 die jaar Kosprys 3 900 000 930 000 Opgehoopte waardevermindering 0 (ii) Toerusting • 'n Ou drukker, gekoop vir R120 000, is op 31 Augustus 2015 teen drawaarde vir kontant verkoop. Opgehoopte waardevermindering op die drukker was op 1 Maart 2015, R38 400. • 'n Nuwe drukker is op 1 September 2015 vir R150 000 gekoop. • Waardevermindering op toerusting word teen 20% p.j. volgens die verminderdesaldo-metode afgeskryf. D. Aandelekapitaal • Gemagtigde aandelekapitaal is 3 000 000 gewone aandele. • In 2012 is 1 200 000 gewone aandele vir R3,50 per aandeel uitgereik. • Op 1 November 2015 is 300 000 gewone aandele vir R4,50 elk uitgereik. • Op 28 Februarie 2016 is 40 000 aandele teen R0,60 meer as die gemiddelde uitreikprys per aandeel teruggekoop. E. Dividende Die direkteure het 'n finale dividend van 7 sent per aandeel verklaar. Die aandele wat op 28 Februarie 2016 teruggekoop is, kwalifiseer ook vir die finale dividende. F. Finansiële Aanwysers op 28 Februarie: 2016 2015 Netto wins na belasting op verkope 31,9% 24,5% Bedryfsverhouding 3,3 : 1 1,8 : 1 Debiteure-invorderingstydperk 36 dae 28 dae Krediteurebetalingstydperk 45 dae 80 dae Vuurproefverhouding 1,7 : 1 1,2 : 1 Omsetsnelheid van voorraad 3 keer 5 keer Opbrengs op aandeelhouersbelang ? 17,5% Opbrengs op totale kapitaal aangewend 24,2% 21,2% Skuld-ekwiteitsverhouding ? 0,09 : 1 Rentekoers op lenings 10,5% 10,5% Netto batewaarde per aandeel ? 362 sent Markprys per aandeel 505 sent 480 sent 65 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 18 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS VRAAG 6: BEGROTINGS (50 punte; 35 minute) 6.1 KOBUS HARDEWARE Jy word voorsien van inligting met betrekking tot Kobus Hardeware, waarvan Kobus Groenewald die eienaar is. GEVRA: 6.1.1 Bereken die ontbrekende bedrae aangedui deur (a) tot (e) in die Kontantbegroting vir Maart en April 2016. (17) 6.1.2 Voltooi die Debiteure-invorderingskedule vir April 2016. (8) 6.1.3 Bereken die persentasie toename in diverse uitgawes. (4) 6.1.4 Die Kontantbegroting vir Maart en April 2016 dui daarop dat hierdie besigheid ernstige finansiële probleme in die gesig sal staar. Identifiseer TWEE items om hierdie stelling te staaf. Haal relevante syfers aan. (4) 6.1.5 Verwys na Inligting K. Verduidelik waarom elk van die items 'n probleem vir die besigheid is. Noem TWEE punte in ELKE geval. (4 x 2) (8) INLIGTING: A. 'n Uittreksel uit die MAART 2016 APRIL 2016 Kontantbegroting KONTANTONTVANGSTES Kontantverkope (a) 237 600 Kontant van debiteure 144 400 ? Huurinkomste 3 000 (c) Lening: Bull Bank - 180 000 Kommissie-inkomste 26 600 28 000 KONTANTBETALINGS Kontantaankope van handelsvoorraad (b) 257 500 Betalings aan krediteure vir voorraad 32 350 28 250 Salarisse en lone 61 240 61 240 Leningpaaiement - (d) Rente op lening - (e) Versekering 2 260 2 260 Onttrekkings 18 000 18 000 Afleweringsuitgawes 30 000 30 000 Diverse uitgawes 87 600 89 790 Kontantsurplus/(-tekort) Bank: Beginsaldo Bank: Eindsaldo (75 300) (44 900) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 19 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS B. Die onderneming het slegs een verskaffer. Kommissie van 7% van die totale verkope is ontvangbaar in die maand wat op die verkope volg. C. Kontantverkope beloop 60% van totale verkope. D. Totale verkope vir Februarie 2016 was R380 000. E. 10% van die handelsvoorraad word op krediet gekoop. Krediteure word ten volle betaal in die maand wat op die maand van aankope volg. F. Invorderings van debiteure: • 45% vereffen rekeninge in die maand van verkope en ontvang 5% korting. • 50% vereffen rekeninge in die volgende maand. • Voorsiening word vir 5% oninbare skulde gemaak. G. 'n Huurder het 'n stoorkamer in ons gebou gehuur. Hy het op 15 Maart 2016 ingetrek en moes slegs die helfte van die huurbedrag betaal. Hy is in kennis gestel dat die huur jaarliks op 1 April met 5,5% verhoog. H. Diverse uitgawes sal na verwagting maandeliks met 'n vaste persentasie verhoog. I. Die lening, teen 10,5% p.j. rente, sal op 1 April 2016 uitgeneem word. • Die lening sal met aanvang 30 April 2016 in 24 gelyke maandelikse paaiemente terugbetaal word. • Rente op die lening is ook met aanvang 30 April 2016 aan die einde van elke maand betaalbaar. Rente word nie gekapitaliseer nie. J. Die bank het vir Kobus 'n oortrekkingslimiet van R40 000 goedgekeur. K. Kobus is bekommerd oor die volgende items wat onder/oor die begroting vir Februarie 2016 was: Onder/oor Item Begroot Werklik begroting Invordering van debiteure 174 200 61 800 Onder Betalings aan krediteure 39 400 15 600 Onder Versekering 2 260 0 Onder Onttrekkings 18 000 52 000 Oor Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 20 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS 6.2 BESTUUR VAN VASTE BATES Jy is die interne ouditeur vir Kobus Hardeware. Kobus is bekommerd dat hy te veel aan die aflewering van goedere by klante spandeer. Hy het die syfers vir 'n tipiese maand, Februarie 2016, aan jou voorsien. GEVRA: Identifiseer EEN probleem met betrekking tot elke voertuig/drywer. Haal syfers aan om jou antwoorde te staaf. Gee Kobus EEN voorstel (raad) vir ELKE probleem geïdentifiseer. (9) INLIGTING: A. Kobus het drie afleweringsvoertuie en drie drywers werk vir hom om goedere gratis by klante af te lewer. Daar word van die drywers verwag om vyf dae 'n week te werk. Daar is vier weke in Februarie. B. Sommige klante woon naby terwyl ander verder weg woon. Geen klant woon verder as 20 km van die winkel af nie (d.i. maksimum 40 km heen en weer). C. Inligting uit die rekeningkundige rekords vir Februarie 2016: Voertuig 1 Voertuig 2 Voertuig 3 Naam van drywer Leroy Fred Bheki Datum aangekoop 1 Mrt. 2014 2 Feb. 2012 1 Mei 2007 Drawaarde R270 000 R102 000 R1 Getal dae deur drywer 12 20 20 gewerk Salaris van drywer per R8 000 R5 000 R5 000 maand Getal aflewerings gemaak 48 80 120 Gemiddelde getal ritte per 4 4 6 dag Kilometer gery 1 300 4 600 3 000 Gemiddelde getal kilometer 27 58 25 per rit Brandstof (liter) gebruik 59 209 214 Kilometer per liter 22 22 14 Brandstofkoste R668 R2 365 R2 424 (R11,31 per liter) Brandstofkoste per km R0,51 R0,51 R0,81 50 TOTAAL: 300 Kopiereg voorbehou