Accounting Grade 12 NSC Supplementary 2016 Memo (Afrikaans)

Downloaded from hlayiso.com [Type text] NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 REKENINGKUNDE FEBRUARIE/MAART 2016 MEMORANDUM PUNTE: 300 NASIENBEGINSELS: 1. Strafpunte vir vreemde items is slegs van toepassing indien 'n kandidaat nie punte op 'n ander plek in die vraag vir daardie item verloor het nie (geen vreemde-item-strafpunte vir misplaaste items nie). Geen dubbelpenalisering toegepas nie. 2. Volpunte vir korrekte antwoord. Indien die antwoord foutief is, merk die bewerkings wat verskaf is. 3. Indien 'n vooraansuiweringsyfer as 'n finale syfer getoon word, ken die bewerkingspunt toe vir daardie syfer (nie die metodepunt vir die antwoord nie). 4. Tensy anders getoon, moet die positiewe of negatiewe effek van enige syfer in ag geneem word om die punt toe te ken. Indien geen + of – teken of hakie voorsien is nie, aanvaar dat die syfer positief is. 5. Waar aangedui word, ken deelpunte toe om die kwaliteit van antwoorde van kandidate te differensieer. 6. Hierdie memorandum is nie vir openbare verspreiding nie omdat sekere items dalk verkeerd gehanteer is. Aanpassings is gemaak a.g.v. sekere vrae 7. Waar strafpunte toegepas word, kan die punte vir daardie afdeling van die vraag nie as 'n negatiewe syfer getoon word nie. 8. Waar metodepunte toegeken word vir bewerking, moet die nasiener die redelikheid van die bewerking ondersoek voor die punt toegeken word. 9. Waar metodepunte toegeken word, maak seker dat kandidate nie volpunte kry vir enige item wat gedeeltelik foutief is nie. 10 Kodes: f = vreemde item; p = plasing/aanbieding. Hierdie memorandum bestaan uit 16 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 2 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum VRAAG 1 1.1 Verduidelik hoe die Krediteurerekonsiliasiestaat die besigheid ten opsigte van hulle interne beheermaatreëls kan bystaan. Noem TWEE punte. TWEE geldige punte  • Dit sal die onderneming help om foute/weglatings in hulle boeke op te spoor. • Dit sal foute/weglatings op die rekeningstaat ontvang aantoon. • Opspoor van bedrog en die neem van aksie 4 1.2 Bereken die korrekte saldo van Pikor Verskaffers in die Krediteure- grootboekrekening van Machu Handelaars. Toon die veranderinge aan die syfer R116 400. (5 400 x 2) 116 400+ 780 - 480- 27 300 - 810- 10 800 = 77 790een deel korrek 12 1.3 Kredieurerekonsiliasiestaat van Pikor Verskaffers op 30 April 2015 Besonderhede Bedrag Saldo volgens rekeningstaat 121 800  Krediteer bedrag om oorvraging op faktuur reg te stel (30 000)  Debiteer bedrag foutiewelik gekrediteer 84 000  Oordrag van saldo (3 600)  Krediteer betaling na datum van staat (93 000)  Krediteer korting na datum van staat (1 410)  Korrekte saldo een deel korrek 77 790  10 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 3 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum 1.4 Die eienaar van Machu Handelaars is nie heeltemal tevrede met die diens en kwaliteit van goedere wat van Pikor Verskaffers ontvang word nie. Stel TWEE faktore voor wat hy moet oorweeg voordat hy van verskaffer verander. TWEE geldige faktore  • Die krediettermyne wat aangebied word • Sal hulle kortings aanbied vir vroeë betalings • Sal die alternatiewe verskaffer aan die besigheid se vereistes kan voldoen • Die kwaliteit van die produk wat hulle sal kan aflewer 4 TOTALE PUNTE 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 4 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum VRAAG 2 2.1 KONSEPTE 2.1.1 Onwaar  2.1.2 Onwaar  2.1.3 Waar  3 2.2 STAR WHEELS VERVAARDIGERS 2.2.1 DIREKTE ARBEIDSKOSTE Basiese salaris (14 x 7 000)  x 12  1 176 000  een deel korrek Oortyd (14 x 144)  x 65  131 040  WVF-bydrae (1 176 000 x 1%) (1% van basies) 11 760  een deel korrek 1 318 800  9 FABRIEKSBOKOSTE Indirekte materiaal een deel korrek 36 500  (13 200 + 38 400  – 15 100 ) Salaris: fabrieksvoorman 156 000  Elektrisiteit en water (104 000 x 90%) 93 600  Huuruitgawe (115 200 x 600/1 500) 46 080  Versekering (74 200 x 3/7) 31 800  Waardevermindering: fabrieksmasjinerie en 277 220  toerusting bewerking 641 200  13 2.2.2 PRODUKSIEKOSTESTAAT VIR DIE JAAR GEËINDIG 31 DESEMBER 2015 Direkte materiaalkoste (grondstowwe) 2 100 000 Direkte arbeidskoste sien 2.2.1 1 318 800  Primêre koste bewerking 3 418 800  Fabrieksbokoste sien 2.2.1 641 200  Totale produksiekoste bewerking 4 060 000  Goedere-in-bewerking (begin van jaar) 160 000 bewerking 4 220 000  Goedere-in-bewerking aan einde bewerking (220 000)  Koste van produksie van klaarprodukte 4 000 000  (4 015 000  + 95 000  – 110 000 ) een deel korrek 10 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 5 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum 2.3 NUTRITIOUS EATS 2.3.1 Bereken die gelykbreekpunt vir die jaar geëindig 31 Oktober 2015. 736 000 = 61 333 of 61 334 eenhede een deel (28 – 16) korrek 12 4 2.3.2 Behoort die onderneming tevrede te wees met die getal eenhede wat hulle in die huidige finansiële jaar vervaardig en verkoop het? Verduidelik. Haal syfers aan. Ja/Nee  Rede met syfers  Redes vir Ja Die onderneming verkoop (64 000 – 61 334) 2 666 eenhede meer as die gelykbreekpunt. Redes vir Nee Die onderneming verkoop (78 000 – 60 000) 18 000 meer as die gelykbreekpunt in die vorige finansiële jaar. Produksie het afgeneem van 78 000 – 64 000 3 2.3.3 Gee TWEE moontlike redes vir die styging in die direkte materiaalkoste per eenheid in die huidige finansiële jaar. Enige twee toepaslike redes  • As gevolg van gevolge van inflasie het grondstofprys gestyg • Stoorkoste • Grondstowwe is by nuwe verskaffers verkry. • Toename in vermorsing • Toename in vraggeld 4 2.3.4 Craig stel voor dat, om die finansiële resultate in die nuwe finansiële jaar te verbeter, die hoeveelheid graankos per houer met 10% verminder moet word en dat die verkoopprys dieselfde moet bly. Gee TWEE geldige redes waarom hy dit nie moet doen nie. Enige TWEE geldige redes   • Dit is oneties en sal tot 'n afname in klante beteken as dit openbaar gemaak word • Dit is 'n doelbewuste produkvermindering om meer winste te maak. Dit kan lei tot regsaksies teen onderneming. • Die produk kan van die rakke verwyder word indien die inhoud nie ooreenstem met die inligting op die verpakking nie 4 TOTALE PUNTE 50 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 6 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum VRAAG 3 3.1 BTW-KONSEPTE 3.1.1 Uitset-BTW  3.1.2 Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID)  3.1.3 0 % (Nul)  3 3.2 BTW-BEREKENINGE Bereken die korrekte bedrag BTW wat die besigheid moet betaal. Toon ALLE bewerkings. 43 820  + (1 330  + 2 604 + 112 + 756 ) – (184  + 6 818 ) 4 802 7 002 = 41 620  Een deel korrek OF 43 820 + 1 330 + 2 604 + 112 + 756 – 184 - 6 818 OF -43 820 - 1 330 - 2 604 - 112 - 756 + 184 + 6 818 BTW-KONTROLE 184 43 820 6 818 1 330 41 620 2 604 112 756 48 622 48 622 12 3.3 VOORRAADWAARDASIE 3.3.1 (a) Bereken die eindvoorraad met betrekking tot Johx-horlosies op 31 Augustus 2015. 1 x 6 500 5 x 6 800 2 x 7 300 3 x 7 800 6 500  + 34 000  + 14 600  + 23 400  = 78 500  Een deel korrek 5 (b) Bereken die koste van verkope met betrekking tot Johx-horlosies vir die jaar geëindig 31 Augustus 2015. OF 330 000 twee punte 78 000  + 252 000  – 78 500  (sien bo) 71 500 (11 x 6 500) 68 000 (10 x 6 800) = 251 500  Een deel korrek 73 000 (10 x 7 300) 39 000 (05 x 7 800) OF 251 500 440 125 x 100/175 = 251 500 (1 punt) (2 punte) (1 punt) 4 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 7 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum (c) Bereken die gemiddelde voorraadhoudingstydperk (in dae) met betrekking tot Johx-horlosies op 31 Augustus 2015. 78 250 2 punte sien 3.3.2 ½ (78 000 + 78 500) x 365 = 113,6 dae  Een deel korrek 251 500  sien 3.3.2 4 3.3.2 (a) Bereken die eindvoorraad met betrekking tot Kwatz-horlosies op 31 Augustus 2015. 304 150 (3 punte) 32 300 + 259 900  + 11 950  95 + 675  770 (2 punte) = 395 395 x 92  = 36 340  Een deel korrek 7 (b) Bereken die verkope met betrekking tot Johx-horlosies vir die jaar geëindig 31 Augustus 2015. (770 – 92) = 678 (eenhede verkoop) 678 x R520 = 352 560 Een deel korrek 3 3.3.3 Verduidelik waarom die besigheid verskillende metodes gebruik om elke soort horlosie te waardeer. Noem EEN geldige punt. Een geldige punt  • Johx word teen 'n hoë waarde verkoop. Klein hoeveelhede word aangekoop. • Elke item kan individueel gemonitor word. • Die waarde verander voortdurend. Kwatz word teen 'n lae waarde verkoop. Groot hoeveelhede word aangekoop. Die waarde van elke horlosie is redelik konstant. 2 TOTALE PUNTE 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 8 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum VRAAG 4 4.1 MUSICA BEPERK INKOMSTESTAAT VIR DIE JAAR GEËINDIG 31 DESEMBER 2015 Verkope (8 412 000 – 112 000 – 1 600) Een deel korrek 8 298 400  Koste van verkope (4 595 000 – 900) (4 594 100)  Bruto wins 6 3 704 300  Ander inkomste Kontroleer bewerking 166 380  Kommissie-inkomste 64 140 Huurinkomste (87 720+ 6 000 + 8 520) 102 240  Bruto inkomste 7 3 870 680  Bedryfsuitgawes Kontroleer bewerking (2 775 880)  Diverse uitgawes 257 400 Bankkoste 41 905 Ouditfooie 75 600 Verpakkingsmateriaal (15 400  – 2 400 ) 13 000  Herstelwerk en onderhoud (107 500 + 6 000 ) 113 500  Direkteursvergoeding (736 000+ 32 000) Kontroleer bewerking 768 000  Salarisse en lone (1 020 000 + 18 500 ) Kontroleer bewerking 1 038 500  Werkgewersbydrae (156 000 + 5 050) 161 050  Oninbare skulde(17 600 + 2 475) Kontroleer bewerking 20 075  Voorsiening vir oninbare skulde aansuiwering 850  Handelsvoorraadtekort (376 000  + 900 – 369 100) 7 800  Waardevermindering 30 278 200  Bedryfswins Kontroleer bewerking 1 094 800  Rente-inkomste 3 000 Wins voor rente-uitgawe Kontroleer bewerking 1 097 800  Rente-uitgawe (540 800 + 100 800 – 601 600) Een deel korrek (40 000)  Netto wins voor belasting 1 057 800  Inkomstebelasting (300 300) Netto wins na belasting Kontroleer bewerking 7 757 500  50 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 9 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum 4.2 HANDELS- EN ANDER ONTVANGBARE BEDRAE Debiteurekontrole (125 000  – 1 600 – 2 025 – 2 475) (4 500 2 punte) 118 900  Een deel korrek Voorsiening vir oninbare skulde (8 000)  110 900 Opgelope inkomste/Ontvangbare sien Huurinkomste 8 520  SAID – Inkomstebelasting 14 700  134 120  10 4.3 OUDITVERSLAG 4.3.1 Die ouditverslag is 'n voorbeeld van 'n (gekwalifiseerde/ ongekwalifiseerde/weerhouding-van-mening-) ouditverslag. Weerhouding van mening  1 4.3.2 Aan wie is die ouditverslag gerig? Gee 'n rede vir jou antwoord. Aandeelhouers  Hulle is die eienaars van die maatskappy en hulle het die ouditeure aangestel 2 4.3.3 Verduidelik waarom hierdie ouditverslag waarskynlik 'n negatiewe uitwerking op die waarde van die maatskappy se aandele op die JSE sal hê. Enige geldige verduideliking • Die waarde van die aandele sal verminder • Aandeelhouers verloor vertroue in die maatskappy en sal dalk hulle aandele wil verkoop. • Potensiële aandeelhouers sal nie wil belê in hierdie maatskappy nie 2 TOTALE PUNTE 65 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 10 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum VRAAG 5 5.1 BATEVERKOPE Opgehoopte 2015 120 000 2015 waardeverminde- 46 560 Aug. 31 Toerusting  Aug. 31 ring op toerusting Een deel  korrek  (38 400 + 8 160) Bank  73 440  120 000 120 000 9 5.2 Nr. Berekening Bedrag (a) 3 900 000 – 2 000 000 1 900 000  (b) 900 000 – 470 000 430 000  (c) Verkoop: 8 160  sien 5.1 (3 punte) 92 840 Nuut: 20% x 150 000 x 6/12 = 15 000 Een deel korrek Oud: (780 000 – 431 600) x 20% = 69 680 348 400 (2 punte) 12 5.3.1 Bereken die inkomstebelasting betaal. 1 240 000 – 892 800 - 347 200+ 17 400 + 35 700 = - 294 100  (Een deel korrek) of + 347 200 - 17 400 - 35 700 = + 294 100 5 5.3.2 Bereken die netto verandering in kontant en kontantekwivalente. 549 580  + 92 000  = 641 580  Een deel korrek (110 000 – 18 000) 4 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 11 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum 5.4 Kontantgevolge op finansieringsaktiwiteite Opbrengs van aandele uitgereik 1 350 000 (300 000 x R4,50) Terugkoop van aandele (40 000 x R4,30) (172 000)  Een deel korrek Verbandlening 1 550 000  Een deel korrek 2 728 000 7 5.5.1 Bereken die netto batewaarde per aandeel. 5 950 800 x 100 = 396,7 sent  Een deel korrek 1 500 000 1 OF 5 950 800 x 100 = 407,6 sent 1 460 000 1 3 5.5.2 Bereken die opbrengs op gemiddelde aandeelhouersbelang. 892 800  x 100 = 17,3% Een deel korrek ½ (5 950 800 + 4 345 000) 1 (5 147 900 – 3 punte) 5 5.5.3 Bereken die skuld-ekwiteitverhouding. 1 950 000 : 5 950 800  0,3: 1  Een deel korrek 3 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 12 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum 5.6.1 Die direkteure is nie tevrede met die likiditeitsposisie nie. Haal aan en verduidelik DRIE relevante finansiële aanwysers (met syfers) om hierdie stelling te staaf. Verhouding    Neiging en syfers    • Bedryfsverhouding neem toe van 1,8 : 1 in 2015 tot 3,3 : 1 in 2016 • Vuurproefverhouding neem toe van 1,2 : 1 in 2015 tot 1,6 : 1in 2016 • Omsetsnelheid van voorraad neem af van 5 keer in 2015 tot 3 keer in 2016 Moet nie Debiteure-invorderings- en Krediteurebetalingstermyn aanvaar nie 6 5.6.2 Die direkteure het besluit om die lening in die huidige finansiële jaar te verhoog. Verduidelik waarom dit 'n goeie besluit was. Haal aan en verduidelik TWEE finansiële aanwysers (met syfers) in jou antwoord. Verhouding   Syfers en neiging   Verduideliking meer as neiging   OOTKA • Dit het toegeneem van 21,2% tot 24,2% • Positief gerat as OOTKA hoër is as rentekoers (10,5%) SKULD-EKWITEITVERHOUDING • Dit het toegeneem van 0,09 : 1 tot 0,33 : 1 sien 5.5.3 • Lae finansiële risiko/maak nie baie van lenings gebruik nie. Maak meer staat op eie fondse 8 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 13 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum 5.6.3 Die direkteure was tevrede met die prys waarteen die maatskappy die 40 000 aandele teruggekoop het. Gee 'n geskikte rede waarom die direkteure so gevoel het. Haal relevante finansiële aanwysers (met syfers) aan om jou antwoord te ondersteun. RedeRelevante syfer Betaal R4,30 per aandeel om aandele terug te koop. Dit is laer as die markwaarde per aandeel (2015 – 480 sent; 2016 – 505 sent). (nie 'n groot verskil tot die NBW– 362 sent en 408 sent) Gemiddelde uitreikprys was R3,70. Aangekoop teen 'n laer prys as die uitreikprys van die addisionele aandele. (R4,50) 3 TOTALE PUNTE 65 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 14 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum VRAAG 6 6.1 KOBUS HARDEWARE 6.1.1 Bereken die ontbrekende bedrae aangedui deur (a) tot (e) in die Kontantbegroting vir Maart en April 2016. Berekening Bedrag 28 000 ÷ 7% x 60  Een deel korrek 240 000  (a) R28 250 x 90/10 Een deel korrek R254 250 (b) 6000  Een deel korrek 6 330  (c) (3 000 x 2) x 105,5%  180 000 ÷ 24 R7 500 (d) 180 000 x 10,5% x 1/ 12  Een deel R1 575 (e) korrek 17 6.1.2 Voltooi die Debiteure-invorderingskedule. KREDIET- MAART APRIL VERKOPE FEBRUARIE 152 000  76 000 MAAART 160 000  80 000 6.1 ÷ 60 x 40 68 400 50% van Maart- kredietverkope APRIL 158 400 158 400 x 45% x 95% 67 716 144 400 147 716 bewerking 8 6.1.3 Bereken die persentasie toename in diverse uitgawes. 2 190  (89 790 – 87 600) = 2,5%  Een deel korrek 87 600  4 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 15 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum 6.1.4 Die Kontantbegroting vir Maart en April 2016 dui daarop dat hierdie besigheid ernstige finansiële probleme in die gesig sal staar. Identifiseer TWEE items om hierdie stelling te staaf. Haal relevante syfers aan. Item   Syfers   • Die bankoortrekking in Maart is R75 300 en in April is R44 900. (Dit oorskry die oortrekkingslimiet van R40 000 soos goedgekeur deur die bank.) • Die onderneming gaan 'n lening van R180 000 in April 2016 bekom. 4 6.1.5 Verwys na Inligting K. Verduidelik waarom elk van die items 'n probleem vir die besigheid is. Noem TWEE punte in ELKE geval. Item Verduideliking Enige twee geldige redes   Alternatiewe, geldige antwoorde aanvaarbaar Invordering • Invorderings is aansienlik laer as die verwagte. van debiteure • Dit sal 'n kontantvloeiprobleem veroorsaak. • Interne kontrole van debiteure is swak. Enige twee geldige redes   Alternatiewe, geldige antwoorde aanvaarbaar • Dit is aansienlik laer as die verwagte. Betalings aan • Verskaffers sal ophou om aan die besigheid te verkoop. krediteure • Rente kan deur die krediteure gehef word. • Swak kredietgradering vir die besigheid Enige twee geldige redes   Alternatiewe, geldige antwoorde aanvaarbaar • Die polis sal verval (risiko daarvan om onverseker te Versekering wees) • Dit sal moeilik wees om bates te vervang. • Daar kan 'n verhoging in die premies wees.. Enige twee geldige redes   Alternatiewe, geldige antwoorde aanvaarbaar • Dit maak dit moeilik om belangriker ondernemings- uitgawes te betaal. • Dit veroorsaak 'n verdere kontantvloeiprobleem. Onttrekkings • Dit is nie eties dat die eienaar meer geld trek terwyl die onderneming swaarkry nie (Verhoogde lenings, oortrokke bankrekening) (4 x 2) 8 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 16 DBE/Feb.–Mrt. 2016 NSS – Memorandum 6.2 BESTUUR VAN VASTE BATES Identifiseer EEN probleem met betrekking tot elke voertuig/drywer. Haal syfers aan om jou antwoorde te staaf. Gee Kobus EEN voorstel (raad) vir ELKE probleem geïdentifiseer. Probleem met syfers Raad Probleem       Syfers    Leroy was afwesig vir 8 dae./ Ondersoek die rede vir Voertuig 1 Hy is die hoogs betaalde drywer, sy afwesigheid./Betaal (Leroy) R8 000, waar die ander drywers slegs vir die getal dae R5 000 verdien. by die werk. Fred ry te veel kilometer Moontlike dissiplinêre (4 600 km vir 80 ritte = 58 km per optrede teen Fred vir rit) wat meer is as die maksimum ongemagtigde gebruik Voertuig 2 van 40 km per klant./Hy ry meer van voertuig./Verbeter (Fred) km as Bheki (4 200 in interne beheer oor die vergelyking met 2 800 km) maar gebruik van voertuie. doen minder ritte (70 in vergely- king met 110). Bheki maak die meeste ritte Oorweeg dit om die Voertuig 3 (120) maar sy voertuig is die voertuig te vervang (Bheki) oudste en die duurste om te aangesien dit te duur is gebruik (R0,81 per km). om te onderhou. 9 TOTALE PUNTE 50 TOTAAL: 300 Kopiereg voorbehou