Accounting Grade 12 NSC November 2014 Question Paper (Afr)

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 REKENINGKUNDE NOVEMBER 2014 PUNTE: 300 TYD: 3 uur Hierdie vraestel bestaan uit 17 bladsye en 'n 19 bladsy-antwoordeboek. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 2 DBE/November 2014 NSS INSTRUKSIES EN INLIGTING Lees die volgende instruksies sorgvuldig deur en volg dit noukeurig. 1. Beantwoord AL die vrae. 2. 'n Spesiale ANTWOORDEBOEK word verskaf waarin jy ALLE vrae moet beantwoord. 3. Toon bewerkings om deelpunte te verdien. 4. Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik. 5. Jy mag 'n donker potlood of blou/swart ink gebruik om die vrae te beantwoord. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 3 DBE/November 2014 NSS 6. Gebruik die inligting in die tabel hieronder as 'n gids wanneer jy die vraestel beantwoord. Probeer om NIE hiervan af te wyk NIE. VRAAG 1: 35 punte; 20 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële rekeningkunde BTW-konsepte en berekeninge BTW, Voorraad en Etiek Bestuur van hulpbronne Voorraadwaardasie: EIEU en geweegde gemiddelde Etiese gedrag in 'n finansiële omgewing VRAAG 2: 30 punte; 20 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële rekeningkunde Versoening van 'n Krediteuregrootboekrekening met Krediteureversoening en Interne 'n rekeningstaat Beheer Bestuur van hulpbronne Interne beheer en interne oudit Etiese gedrag in 'n finansiële omgewing VRAAG 3: 65 punte; 40 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële rekeningkunde Balansstaat en notas Finansiële State: Ontleding en vertolking van finansiële inligting Balansstaat, Vertolking en Etiek Bestuur van hulpbronne Professionele liggame en gedragskode Etiese gedrag in 'n finansiële omgewing VRAAG 4: 75 punte; 45 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële rekeningkunde Kontantvloeistaat Vaste bates, Kontantvloeistaat, Ontleding en vertolking van finansiële inligting Vertolking en Korporatiewe Bestuur van hulpbronne Bestuur Vertolk en doen verslag oor die bewegings van vaste bates VRAAG 5: 40 punte; 25 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Bestuursrekeningkunde Kontantbegroting en Interne Kontantbegroting – ontleding en vertolking Beheer Bestuur van hulpbronne Interne beheer en probleemoplossing VRAAG 6: 55 punte; 30 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Bestuursrekeningkunde Produksiekostestaat en notas Ontleding en vertolking van eenheidskoste en Vervaardiging gelykbreekpunt Bestuur van hulpbronne Interne beheer en interne oudit Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 4 DBE/November 2014 NSS VRAAG 1: BTW, VOORRAAD EN ETIEK (35 punte; 20 minute) 1.1 KONSEPTE GEVRA: 1.1.1 Waarvoor staan die letters BTW? (1) 1.1.2 Watter BTW-koers word op noodsaaklikhede soos bruinbrood, melk en vars groente gehef? (1) 1.1.3 Waarvoor staan die letters EIEU? (1) 1.1.4 Skryf die ontbrekende woord neer: Die voorraadstelsel wat die opteken van die koste van verkope van elke verkooptransaksie behels, is die … voorraadstelsel. (1) 1.2 BTW: SEBENZA HANDELAARS Die onderneming doen op 'n tweemaandelikse basis verslag van BTW. GEVRA: Bereken die finale bedrag betaalbaar aan SAID op 31 Julie 2014 (jy mag 'n BTW-kontrolerekening opstel om jou met jou berekeninge te help). (9) INLIGTING: BTW BTW BTW- INGESLUIT UITGESLUIT BEDRAG Saldo verskuldig deur R11 200 SAID op 1 Julie 2014 Kontant- en R1 026 000 R900 000 R126 000 kredietverkoopfakture Aankoop van R627 000 R550 000 R77 000 handelsvoorraad Foutiewe voorraad teruggestuur aan R2 223 R1 950 R273 verskaffers Korting toegestaan aan debiteure vir spoedige R47 800 ? betaling Nuwe kantoorrekenaar op R10 830 ? krediet aangekoop Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 5 DBE/November 2014 NSS 1.3 VOORRAADWAARDASIE: SMART UNIFORMS Jy word voorsien van inligting met betrekking tot Smart Uniforms vir Junie 2014. Harry Mavuso is die eienaar van die onderneming. Hulle koop en verkoop skoolbaadjies. Die onderneming gebruik die geweegdegemiddelde- metode vir voorraadwaardasie en die periodieke voorraadstelsel. GEVRA: 1.3.1 Bereken die totale bedrag betaal vir vraggeld op die aankope op 11 Junie 2014. (4) 1.3.2 Bereken die waarde van die eindvoorraad op 30 Junie 2014 deur die geweegdegemiddelde-metode te gebruik. (8) 1.3.3 Harry oorweeg 'n verandering in die voorraadwaardasie-metode. Die waarde van eindvoorraad met die gebruik van die EIEU-metode sal R20 850 hoër wees as die waarde met die gebruik van die geweegdegemiddelde-metode. • Verduidelik die uitwerking wat dit op die bruto wins sal hê. (2) • Gee EEN geldige rede vir en EEN geldige rede teen die verandering van die voorraadwaardasie-metode. (4) 1.3.4 Harry is bekommerd oor die beheer oor sy voorraad baadjies. Hy het 2 900 baadjies gedurende die jaar verkoop. Gee 'n berekening om sy kommer te staaf. (4) INLIGTING: A. Voorraadsaldo's: Datum Getal Prys per Totale koste eenhede eenheid 1 Junie 2014 410 R190 R77 900 30 Junie 2014 580 ? ? B. Aankope gedurende die maand: Datum Getal Prys Vraggeld Totale eenhede per op koste eenheid aankope 11 Junie 2014 1 600 R215 ? R352 600 18 Junie 2014 1 210 R240 Nul R290 400 26 Junie 2014 470 R265 R3 300 R127 850 Totale aankope 3 280 R770 850 Terugsendings van 5 R1 200 18 Junie-aankope 35 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 6 DBE/November 2014 NSS VRAAG 2: KREDITEUREVERSOENING EN INTERNE BEHEER (30 punte; 20 minute) KZ Winkels koop goedere op krediet by Vallei Bpk. GEVRA: 2.1 Die boekhouer, Litzie, sê dit is nie vir haar nodig om 'n Krediteure-versoeningstaat voor te berei nie, aangesien die krediteure in elk geval maandeliks 'n rekeningstaat aan die onderneming stuur. Wat sal jy vir haar sê? Noem TWEE punte. (4) 2.2 Gebruik die tabel in die ANTWOORDEBOEK om aan te toon hoe die relevante saldo's sal verander wanneer die krediteureversoening gedoen word. Dui die syfer asook 'n + vir toename en 'n – vir afname aan. Die eerste transaksie (Inligting A) is reeds vir jou gedoen. (16) INLIGTING: Die volgende saldo's word verskaf: In die rekening van Vallei Bpk. in die Krediteure- R112 820 Krediet grootboek van KZ Winkels op 30 September 2014: Op die rekeningstaat ontvang van Vallei Bpk. op R182 150 Debiet 25 September 2014: Die volgende foute en weglatings is gedurende 'n ondersoek ontdek: A. 'n Betaling deur KZ Winkels van R9 000 is in die Krediteuregrootboek en op die rekeningstaat weggelaat. B. 'n Faktuur vir R87 500 vir goedere by Vallei Bpk. gekoop, is op die rekeningstaat aangedui, maar is nie deur KZ Winkels geboekstaaf nie. C. 'n Faktuur vir R28 000 ontvang van Vallei Bpk. is korrek deur KZ Winkels geboekstaaf. Die rekeningstaat toon die bedrag as R20 800. D. KZ Winkels het 'n korting van R1 400 vir die vroeë betaling van hul rekening korrek geboekstaaf. Dit is nie op die rekeningstaat van Vallei Bpk. getoon nie. E. Die rekeningstaat toon rente van R630 op die agterstallige rekening. Vallei Bpk. het erken dat 'n fout gemaak is en het belowe om die inskrywing in die Oktober 2014-rekeningstaat reg te stel. F. 'n Debietnota vir R2 100 wat aan Value BK uitgereik is, is foutiewelik in die rekening van Vallei Bpk. deur KZ Winkels geboekstaaf. G. 'n Kredietnota vir R5 250 ontvang van Vallei Bpk. vir goedere teruggestuur, is foutiewelik as 'n faktuur deur KZ Winkels geboekstaaf. H. Goedere wat by Vallei Bpk. op 30 September 2014 vir R4 600 aangekoop is, is deur KZ Winkels geboekstaaf. Die rekeningstaat van Vallei Bpk. is gedateer 25 September 2014. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 7 DBE/November 2014 NSS 2.3 Verwys na Inligting B: As die interne ouditeur van KZ Winkels het jy ontdek dat slegs R50 000 van hierdie goedere deur die stoorman in die voorraadrekords geboekstaaf is. Die oorblywende goedere is privaat deur J van Wyk, 'n werknemer in beheer van krediteure, bestel. 2.3.1 Verduidelik hoe daar teen J van Wyk opgetree behoort te word. Noem TWEE punte. (4) 2.3.2 Wat moet die onderneming doen om 'n soortgelyke insident in die toekoms te voorkom? Verduidelik DRIE punte. (6) 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 8 DBE/November 2014 NSS VRAAG 3: BALANSSTAAT, VERTOLKING EN ETIEK (65 punte; 40 minute) Jy word voorsien van inligting uit die rekords van Vijay Beperk. Die finansiële jaareinde is 28 Februarie 2014. GEVRA: 3.1 Stel die volgende notas tot die Balansstaat op: 3.1.1 Aandelekapitaal (9) 3.1.2 Behoue inkomste (11) 3.2 Stel die Balansstaat (Staat van Finansiële Posisie) op 28 Februarie 2014 op. Waar notas nie gevra word nie, toon ALLE berekeninge tussen hakies. (26) 3.3 Bereken die opbrengs op gemiddelde aandeelhouersbelang vir 2014. (5) 3.4 Van 2013 tot 2014 het die direkteure 'n doelbewuste besluit geneem om die beleid oor die verdeling van winste in die vorm van dividende te verander. Lewer kommentaar op hierdie verandering. Haal finansiële aanwysers of syfers aan om jou antwoord te staaf. (4) 3.5 Lewer kommentaar daarop of die aandeelhouers tevrede behoort te wees met die persentasie opbrengs en die markprys van hulle aandele. Haal TWEE relevante finansiële aanwysers aan (werklike syfers/verhoudings/ persentasies) en hul neigings. Gee in elke geval addisionele kommentaar. (6) 3.6 Die eksterne ouditeure, Hassan en Jacob, het Janet in diens geneem om aan die oudit van Vijay Bpk. te werk. Janet besit 10 000 aandele in Vijay Beperk. Verduidelik waarom dit 'n probleem is en gee 'n geldige oplossing. (4) INLIGTING: A. Die gemagtigde aandelekapitaal bestaan uit 750 000 gewone aandele. Op 1 Maart 2013 is slegs 60% van die aandele uitgereik. B. Die volgende bedrae is uit die rekords geneem: 28 Feb. 2014 28 Feb. 2013 Gewone aandelekapitaal ? 3 215 000 Behoue inkomste ? 322 500 Totale gewone aandeelhouersbelang ? 3 537 500 Vaste bates (drawaarde) ? Vaste deposito: Sam Bank 650 000 Lening: William Bank 482 600 Voorrade 275 400 Debiteurekontrole 243 500 Krediteurekontrole 62 460 Kontant in die bank en kleinkas 336 600 Vooruitontvange inkomste (Huur) 12 120 Vooruitbetaalde uitgawes (Versekering) 7 600 Voorlopige inkomstebelasting-betalings 299 980 Tussentydse dividende op 31 Aug. 2014 betaal 270 000 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 9 DBE/November 2014 NSS C. Op 1 November 2013 het die maatskappy 'n verdere 80 000 aandele teen R9,50 per aandeel uitgereik. D. Op 28 Februarie 2014 het die direkteure besluit om 75 000 gewone aandele terug te koop uit die boedel van 'n aandeelhouer wat oorlede is. Hierdie aandeelhouer het oorspronklik sy aandele op die JEB op verskillende tye en teen verskillende pryse gekoop. 'n Terugkoopprys van R10,40 is as 'n billike prys aanvaar. E. Op 27 Februarie 2014 is 'n finale dividend van 40 sent per aandeel verklaar. Alle aandele, wat die nuwe uitgereikte aandele asook die teruggekoopte aandele insluit, kwalifiseer vir finale dividende. F. Die leningstaat van William Bank wat op 28 Februarie 2014 ontvang is, toon rente gekapitaliseer teen R81 400. Dit is nie in die boeke opgeteken nie. Die onderneming verwag om 20% van die uitstaande saldo in die volgende finansiële jaar te vereffen. G. Nadat al die aansuiwerings hierbo in ag geneem is, is die netto wins voor belasting bereken as R1 161 000. Die inkomstebelasting word teen 30% van netto inkomste voor belasting bereken. H. Finansiële aanwysers op 28 Februarie: 2014 2013 Verdienste per aandeel (VPA) 170 sent 82 sent Dividende per aandeel (DPA) 100 sent 82 sent Netto batewaarde (NBW) 846 sent 786 sent Opbrengs op aandeelhouersbelang ? 18,3% (OOAB) I. Addisionele inligting: 2014 2013 Markprys van Vijay Bpk.-aandele op JEB 1 032 sent 1 060 sent Rentekoers op alternatiewe beleggings 9% 9% 65 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 10 DBE/November 2014 NSS VRAAG 4: VASTE BATES, KONTANTVLOEISTAAT: VERTOLKING EN KORPORATIEWE BESTUUR (75 punte; 45 minute) Jy word voorsien van inligting met betrekking tot Meteoor Supermarkte Beperk, 'n publieke maatskappy. Die einde van die finansiële jaar is 28 Februarie 2014. GEVRA: 4.1 Verwys na Inligting E: Bereken die ontbrekende bedrae (aangedui deur a, b en c) in die Vaste/Tasbarebate-nota vir die jaar geëindig 28 Februarie 2014. (12) 4.2 Voltooi die Kontantvloeistaat vir die jaar geëindig 28 Februarie 2014. Sommige van die besonderhede en syfers is reeds in die ANTWOORDEBOEK aangebring. Toon bewerkings tussen hakies. (31) 4.3 By die AJV het 'n aandeelhouer gesê dat die Kontantvloeistaat swak besluite deur die direkteure toon. Verduidelik TWEE punte, met relevante syfers, om sy mening te staaf. (4) 4.4 Bereken die volgende finansiële aanwysers vir die finansiële jaar geëindig 28 Februarie 2014: 4.4.1 Netto batewaarde per aandeel (3) 4.4.2 Skuld-ekwiteit-verhouding (3) 4.5 Lewer kommentaar op die likiditeitsposisie van die maatskappy. Haal DRIE relevante finansiële aanwysers (werklike syfers/verhoudings/persentasies) en hulle neigings aan. (9) 4.6 Die direkteure het besluit om die lening gedurende die huidige finansiële jaar te verhoog. Haal TWEE finansiële aanwysers (werklike syfers/verhoudings/ persentasies) aan wat relevant is tot hul besluitneming. Verduidelik waarom dit 'n goeie besluit was, of nie. (8) 4.7 Die Bakker-familie besit 740 000 aandele in hierdie maatskappy. Verduidelik die uitwerking wat die terugkoop van aandele op 31 Desember 2013 op hul beheer oor die maatskappy gehad het. Gee 'n berekening(e) om jou antwoord te staaf. (5) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 11 DBE/November 2014 NSS INLIGTING: A. Uittreksel uit die Inkomstestaat vir die jaar geëindig 28 Februarie 2014: Rente op lening (alles gekapitaliseer) 88 500 Netto wins voor belasting 1 575 000 Inkomstebelasting 441 000 B. Uittreksel uit die Balansstaat soos op: 28 Feb. 2014 28 Feb. 2013 Bedryfsbates 3 337 300 4 641 000 Voorrade 818 200 641 000 Handelsdebiteure 2 377 600 1 512 000 SAID: Inkomstebelasting 128 000 - Kontant en kontantekwivalente 13 500 2 488 000 Aandeelhouersbelang 8 839 000 7 400 000 Gewone aandelekapitaal 8 700 000 6 600 000 Behoue inkomste 139 000 800 000 Verbandlening: Excel Bank 908 000 508 000 (rentekoers: 12,5% p.j.) Bedryfslaste 2 063 700 1 302 000 Handelskrediteure 678 700 700 000 Aandeelhouers vir dividende 870 000 480 000 Oortrokke bankrekening 515 000 - SAID: Inkomstebelasting - 122 000 C. Aandeelhouersregister: DATUM BESONDERHEDE 1 Maart 2013 1 200 000 uitgereikte aandele 31 Maart 2013 300 000 aandele uitgereik teen R8 elk 31 Desember 2013 Die maatskappy het 50 000 aandele, teen R9,50 elk, by 'n ontevrede aandeelhouer, S Smit, teruggekoop. Die gemiddelde prys van alle aandele tot op datum uitgereik, was R6 per aandeel. 28 Februarie 2014 1 450 000 uitgereikte aandele D. Dividende vir die finansiële jaar geëindig 28 Februarie 2014: Tussentydse dividende op 31 Augustus 2013 betaal R750 000 Finale dividende op 28 Februarie 2014 verklaar R870 000 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 12 DBE/November 2014 NSS E. Vaste/Tasbare bates: GROND EN VOERTUIE GEBOUE Drawaarde aan die begin van die 2 689 000 1 880 000 finansiële jaar Kosprys 2 689 000 3 250 000 Opgehoopte waardevermindering - (1 370 000) Bewegings Toevoegings teen kosprys a 330 000 Bateverkope teen drawaarde - b Waardevermindering - c Drawaarde aan die einde van die 6 740 000 finansiële jaar Kosprys 6 740 000 3 440 000 Opgehoopte waardevermindering - Addisionele inligting in terme van vaste/tasbare bates: (i) 'n Voertuig is op 31 Mei 2013 teen drawaarde vir kontant verkoop. Die volgende uittreksel van die voertuig wat verkoop is, is uit die Vastebateregister geneem: Kosprys: R140 000 Datum aangekoop: 1 Maart 2012 Waardeverminderingskoers: 20% p.j. op die verminderdesaldo-metode FINANSIËLE WAARDE- OPGEHOOPTE JAAREINDE VERMINDERING WAARDEVERMINDERING 28 Februarie 2013 28 000 28 000 31 Mei 2013 5 600 33 600 (ii) 'n Nuwe voertuig, wat R330 000 gekos het, is op 1 Januarie 2014 aangekoop en per tjek betaal. (iii) Waardevermindering op voertuie word afgeskryf teen 20% p.j. volgens die verminderdesaldo-metode. (iv) Nuwe perseel (grond en geboue) is gedurende die finansiële jaar bekom. F. Finansiële aanwysers: 28 Feb. 2014 28 Feb. 2013 Skuld-ekwiteit-verhouding ? 0,1 : 1 Netto batewaarde per aandeel (NBA) ? 617 sent Bedryfsverhouding 1,6 : 1 3,6 : 1 Vuurproefverhouding 1,2 : 1 3,1 : 1 Voorraadomsetsnelheid 6,8 keer p.j. 5,1 keer p.j. Debiteure-invorderingstermyn 40 dae 35 dae % opbrengs op gemiddelde kapitaal 18,8% 16,4% aangewend 75 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 13 DBE/November 2014 NSS HOU HIERDIE BLADSY BLANKO. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 14 DBE/November 2014 NSS VRAAG 5: KONTANTBEGROTING EN INTERNE BEHEER (40 punte; 25 minute) Jy word voorsien van inligting met betrekking tot Martin se Gesondheidswinkel. Die onderneming verkoop 'n gesondheidsdrankie wat 'n raklewe van twee maande het. Die finansiële jaar van die besigheid eindig op 30 September 2014. Die nuutaangestelde boekhouer het 'n begroting vir die drie maande geëindig 31 Desember 2014 opgestel. Die Kontantbegroting wat hy voorgelê het, is nie heeltemal korrek nie. GEVRA: 5.1 Verwys na Inligting C: Noem VIER items wat nie in hierdie Kontantbegroting geplaas moes gewees het nie. (4) 5.2 Voltooi die Krediteurebetalingskedule vir die tydperk Oktober tot Desember 2014 deur die bedrae wat deur 'n asterisk (*) aangedui word, te bereken. (9) 5.3 Met verwysing na die opgestelde begroting, bereken die volgende: 5.3.1 Die totale verkope vir September 2014 (3) 5.3.2 Die persentasie verhoging in huurinkomste in Desember 2014 (3) 5.3.3 Die salarisse-en-lone-bedrag vir Desember 2014 (3) 5.3.4 Die rentekoers op die lening (4) 5.4 Beantwoord die volgende vrae. 5.4.1 Bereken die tydperk waarvoor daar genoeg voorraad voorhande is (in dae) op 30 September 2014. Verduidelik of dit vir hierdie onderneming geskik is. (6) 5.4.2 Bereken die winsopslagpersentasie behaal vir die jaar geëindig 30 September 2014. (4) 5.4.3 Lewer kommentaar daarop of die verandering in die winsopslag- persentasie die onderneming bevoordeel het of nie. Gee 'n berekening(e) om jou mening te staaf. (4) INLIGTING: A. Syfers onttrek uit die finansiële state op 30 September 2013 en 2014: 2014 2013 Verkope 1 780 600 1 680 000 Koste van verkope 1 228 000 ? Winsopslag % ? 60% B. Dit is die onderneming se beleid om 'n voorraadvlak van R250 000 elke maand te handhaaf. Voorraad wat elke maand verkoop word, word dieselfde maand vervang. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 15 DBE/November 2014 NSS C. KONTANTBEGROTING DEUR DIE BOEKHOUER OPGESTEL VIR DIE TYDPERK GEËINDIG 31 DESEMBER 2014: KONTANTONTVANGSTE OKTOBER NOVEMBER DESEMBER Kontantverkope 238 000 212 500 221 000 Ontvangste van debiteure 40 500 42 000 37 500 Lening: Mali Bank - - 150 000 Korting ontvang 1 350 1 400 1 400 Huurinkomste 8 000 8 000 9 000 287 850 263 900 418 900 KONTANTBETALINGS Totale koste van verkope 185 000 170 000 175 000 Kontantaankope van voorraad 111 000 102 000 105 000 Oninbare skulde 400 400 400 Salarisse en lone 46 000 46 000 5.3.3 Rente op lening - - 1 125 Waardevermindering op 8 200 8 200 8 200 toerusting Diverse kontantuitgawes 18 000 18 900 ? 368 600 345 500 358 500 Kontantsurplus/-tekort (80 750) (81 600) 60 400 Bank (beginsaldo) 45 000 (35 750) (117 350) Bank (eindsaldo) (35 750) (117 350) (56 950) D. Kredietverkope beloop 15% van totale verkope. Daar word van debiteure verwag dat hulle hul skuld ten volle in die maand wat op die verkope volg, sal betaal. E. 40% van alle handelsvoorraad is op krediet aangekoop. F. Krediteure laat 60 dae krediet toe, maar betalings binne die maand van aankope ontvang 5% korting. Op grond van vorige ondervinding, betaal die onderneming soos volg: • 10% binne die maand van aankope • 75% in die maand wat op die maand van aankope volg • 15% in die tweede maand wat op die maand van aankope volg G. Die lening sal op 1 Desember 2014 ontvang word. H. Die vakbond het 'n verhoging van 8,5% in salarisse en lone onderhandel. Dit sal eers van 1 Desember 2014 in werking wees. 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 16 DBE/November 2014 NSS VRAAG 6: VERVAARDIGING (55 punte; 30 minute) 6.1 BRIAN SE BRELLIES Brian Jonas is die eienaar van Brian se Brellies, 'n onderneming wat sambrele vervaardig. Die finansiële jaar eindig op 31 Julie 2014. GEVRA: 6.1.1 Verwys na Inligting C: Bereken die direkte-arbeidskoste. (5) 6.1.2 Verwys na Inligting D: Stel die korrekte nota vir fabrieksbokoste op. (19) 6.1.3 Stel die Produksiekostestaat vir die jaar geëindig 31 Julie 2014 op. (10) INLIGTING: A. VOORRAADSALDO'S 31 JULIE 2014 1 AUGUSTUS 2013 Grondstofvoorraad R124 400 R98 780 Goedere-in-bewerking-voorraad R42 600 R37 600 Indirekte materiaal R3 600 R4 400 B. Grondstof aan fabriek uitgereik vir produksie: R623 700 C. Drie werkers is in die produksie-afdeling in diens. Hulle werk elk 1 920 uur gewone tyd per jaar teen R95 per uur. In Desember 2013 het elke fabriekswerker 'n bonus van 12% van sy jaarlikse verdienste ontvang. D. Die boekhouer het die volgende fabrieksbokosteberekening aangebied: Diverse fabrieksuitgawes 30 975 Indirekte materiaal 52 200 Huuruitgawe 117 000 Advertensies 10 500 Versekering 16 640 Salaris van fabrieksvoorman 97 150 Water en elektrisiteit 20 010 TOTAAL 344 475 Die volgende foute is opgemerk: • Voorrade van fabrieks- indirekte materiaal is nie in berekening gebring om die indirekte materiaal wat gebruik is, te bereken nie. • Die bedrag vir huuruitgawe is die totale bedrag betaal. Huur behoort tussen die fabriek-, verkoops- en administrasieafdelings in die verhouding 5 : 2 : 1 verdeel te word. • Die bedrag vir versekering is die totale bedrag betaal. Dit sluit die Augustus 2014-premie in. Slegs 75% van hierdie uitgawe is op die fabriek van toepassing. Daar was geen verhoging in die maandelikse premies nie. • Die fabrieksvoorman was op betaalde verlof in Julie 2014. Sy salaris vir Julie 2014 is nie verwerk nie. Die fabrieksvoorman het 'n maandelikse salarisverhoging van R900 ontvang met ingang van 1 Junie 2014. • 60% van die water-en-elektrisiteitskoste is aan die fabriek toegedeel, terwyl dit 80% moes gewees het. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 17 DBE/November 2014 NSS 6.2 BEN SE SPYSENIERING Ben Khulamo besit 'n klein onderneming wat pasteie en oliebolle ('doughnuts') produseer wat hy aan plaaslike skoolsnoepwinkels verskaf. Waar kommentaar/verduidelikings hieronder vereis word, haal syfers, eenheidskoste of finansiële aanwysers aan om jou menings te staaf. GEVRA: 6.2.1 Identifiseer EEN eenheidskoste vir oliebolle en TWEE eenheidskoste vir pasteie wat groot probleme in 2014 was, en neem in ag dat die inflasiekoers 5% was. Vir elke eenheidskoste geïdentifiseer, gee 'n moontlike oorsaak van die probleem en gee raad oor hoe om dit reg te stel. (12) 6.2.2 Ben meen dat hy meer oliebolle kan produseer en verkoop. Bereken die getal ekstra oliebolle wat hy moet produseer en verkoop om 'n addisionele wins van R15 000 te maak. Aanvaar dat die eenheidskoste en verkoopsprys vir 2014 onveranderd sal bly. (4) 6.2.3 Ben is bekommerd oor die finansiële prestasie van sy besigheid en oor die feit dat 'n nuwe mededinger in die gebied oopgemaak het. • Noem die produk wat negatief deur die nuwe mededinger beïnvloed is. • Lewer kommentaar op hoe dit 'n uitwerking op die netto wins op hierdie produk sou gehad het. (5) OLIEBOLLE PASTEIE INLIGTING 2014 2013 2014 2013 Totale getal eenhede geproduseer & verkoop 55 000 51 000 35 000 44 000 eenhede eenhede eenhede eenhede Gelykbreekpunt (eenhede) 21 667 24 074 38 095 18 519 eenhede eenhede eenhede eenhede Ben se verkoopsprys per eenheid R8,00 R7,00 R12,50 R12,00 Verkoopsprys van die mededinger R8,60 - R12,50 - VERANDERLIKE KOSTE PER EENHEID R5,00 R4,30 R8,30 R5,85 Direkte materiaalkoste per eenheid R1,95 R2,05 R5,05 R2,20 Direkte arbeidskoste per eenheid R1,90 R1,55 R2,20 R2,60 Verkoops- en verspreidingskoste per eenheid R1,15 R0,70 R1,05 R1,05 VASTE KOSTE PER EENHEID R1,18 R1,27 R4,57 R3,64 Fabrieksbokoste per eenheid R0,67 R0,78 R3,38 R2,50 Administrasiekoste per eenheid R0,51 R0,49 R1,19 R1,14 55 TOTAAL: 300 Kopiereg voorbehou