Agricultural Technology Grade 12 NSC November 2012 Memo

Downloaded from hlayiso.com GRAAD 12 NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 LANDBOUTEGNOLOGIE NOVEMBER 2012 MEMORANDUM PUNTE: 200 Hierdie memorandum bestaan uit 11 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landboutegnologie 2 DBE/November 2012 NSS – Memorandum AFDELING A VRAAG 1 1.1 A X C 1.2 A B X 1.3 X X C 1.4 X B C 1.5 A B X 1.6 X X C 1.7 A X X 1.8 A X C 1.9 X B C 1.10 A X C 1.11 A X C 1.12 A X C 1.13 X B X 1.14 A B X 1.15 X B C 1.16 X B C 1.17 A X C 1.18 A X C 1.19 A B X 1.20 A X C TOTAAL AFDELING A (20 x 2): 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landboutegnologie 3 DBE/November 2012 NSS – Memorandum AFDELING B VRAAG 2: MATERIALE EN STRUKTURE 2.1 • Elektroplatering  • Verf/(Powder coating/Rubberizin)  • Galvanisering  (3) 2.2 • Weerstand teen hitte. (temperatuur)  Die kleefmiddel moet nie maklik aan die brand slaan, verwring of smelt wanneer dit met hitte in aanraking kom nie.  • Weerstand teen water.  Wanneer 'n waterbestande kleefmiddel in aanraking kom met water of vog, behoort dit nie te verswak of op te los nie.  • Buigsaamheid.  Wanneer buigsame materiaal gelas word, behoort kleefmiddels wat elasties is gebruik te word wat nadat die kleefmiddel droog is nog altyd buigbaar sal bly. (Bostik and Prestik.)  • Dravermoë/Belasvermoë.  Kleefmiddel moet weerstand bied teen spanning/gewig.  • Ontvlambaarheid.  Kleefmiddels moet voldoen aan eienskappe wanneer blootgestel aan oop vlamme of hitte.  • Duur van kohesie/adhesie tydperk Tydperk wat kleefmiddel gaan klou/hou/plak na aanwending om materiaal te las. • Duur van gebruik. Die katalisator en die versneller kan die spoed van die verhardingsproses (10) by kleefmiddels beïnvloed nadat dit gemeng is. (Enige 5) 2.3 • Dit verbind die verskillende dakkappe aanmekaar en hou die spasies tussen dakkappe/versterking. • Hou dakkappe regop.  • Dak en plafon word daaraan vasgesit. (spykers of skroewe)  (3) 2.4 Pienk aëroliet (Enige aanvaarbare antwoord) (1) 2.5 2.5.1 • Versterk met betonbewapening.  Bewapening van staal kan op gekruiste patrone gerangskik word voordat beton gegooi word, om te verhoed dat fondasies kraak of skuif. • Dikte van die fondasie.  Die dikte van die fondasie moet korreleer met die breedte.  (Enige 2 x 2) (4) 2.5.2 • Maak seker van die grootte en afmetings van die fondasie.  • Die mengsel van die beton.  • Dreinering van oortollige water weg van die fondasie.  (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landboutegnologie 4 DBE/November 2012 NSS – Memorandum 2.6 2.6.1 Vir sonlig/stralingsenergie om in die kamer in te penetreer. (1) 2.6.2 Anders kan sommige wildspesies oor die draad spring.  (1) 2.6.3 Drade sal krimp in koue weer en sal breek. (1) 2.6.4 Halfronde vorms gee 'n sterker konstruksie in stormwinde. (1) 2.6.5 Isolering verhoed dat die water vries en voorkom dus dat pype bars.  (1) 2.7 • Dakke  • Water drinkbakke  • Wateremmers  • Geute  • Huise (Enige 4) (4) 2.8 • Hou beton klam en toe vir ongeveer 7–10 dae.  • Verf met verduursamingsverf (seëlaar).  (2) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landboutegnologie 5 DBE/November 2012 NSS – Memorandum VRAAG 3: ENERGIE 3.1 KOLOM A KOLOM B 3.1.1 'n Alkohol-biobrandstof (alkohol) wat in metanol resiesmotors gebruik word 3.1.2 Gas van aardgas of opvullingsterreine metaan 3.1.3 Fermentasie en dan distillering van stysel en etanol suikerryke gewasse 3.1.4 Word van ru-olie vervaardig petroleum 3.1.5 Transesterifisering van vetsure biodiesel (5) 3.2 • Beskadigde isoleermateriaal.  • Foutiewe aardlekbeskerming.  • Oop elektriese drade.  • Oorlading van elektriese installasies.  • Verkeerde konneksies van elektriese drade. • Gebrek aan kennis. (Enige relevante antwoord) (4) (Enige 4) 3.3 • Die energie afkomstig van wind • moet vasgevang word  • met die propeller van sekere ontwerp.  • Dan word dit deur middel van die windturbine • wat gekoppel is aan die generator, oorgedra  • en die generator skakel dan die bewegingsenergie om na elektriese energie (krag).  (6) 3.4 Biobrandstof is materiaal afkomstig van plante en diere wat brandbaar/ontvlambaar is om as brandstof te gebruik.  (2) 3.5 • Goedkoper en kan teen lae koste vervaardig word.. • Bio afbreekbaar/kan makliker deur organismes afgebreek word. • Herwinbare bron van energie. • Voorkom enjingeraas ('klopping'). • Omgewingsvriendelik/minder besoedeling • Masjiene hoef nie radikale veranderinge te ondergaan om hierdie brandstowwe te gebruik nie. (Enige 3) (3) [20] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landboutegnologie 6 DBE/November 2012 NSS – Memorandum VRAAG 4: VAARDIGHEDE EN KONSTRUKSIEPROSESSE 4.1 4.1.1 A Rigting van sweis. B Elektrode. C Werkstuk. D Gesweiste metaal (lopie). E Gasomhulsel. (5) 4.1.2 MIG = Metaal Ingevoegde Gas. (3) 4.1.3 • Vinnige sweisspoed.  • Besparings in materiale en gewig. • Hoë meganiese eienskappe van sweislasse.  • Netjies en gladde sweislasse.  • Gewaarborgde sterkte by sweislasse vanaf die wortel tot die oppervlak.  • Min of geen krake by afkoeling. • Sweising kan maklik in enige posisie gedoen word.( vertikaal, horisontaal en oorhoofs) • Goeie samesmelting en penetrasie. • Operateur vereis minder gespesialiseerde opleiding. • Sweisarea kan maklik gesien word. • Geen slak wat weggekap moet word nie. • Potensieel goedkoper. • Kan groter verskeidenheid diktes sweis.. • Sweisdraad is op spoel en hoef nie baie omgeruil/vervang te word nie.. (Enige 5) (5) 4.2 4.2.1 Gelyk stroom. (1) 4.2.2 • Meer kompak.  • Dit is ligter.  • Gebruik minder stroom.  • Gebruik laer ampère vir sweising.  • Meer ekonomiese gebruik..  (5) 4.2.3 • Ja. • Kan aluminium sweis indien die polariteit op die masjien net omgedraai word. (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landboutegnologie 7 DBE/November 2012 NSS – Memorandum 4.3 Maak 'n netjiese, benoemde skets van die linkssweismetode wanneer met 'n oksiasetileen-sweisapparaat gesweis word. Punte sal toegeken word vir: Byskrifte 5 Skets 2 Netheid 1 (8) Rigting Sweisspuitstuk van sweis Elektrode Sweislas 45° Netheid Korrektheid van die skets 4.4 • Wanneer metaal verhit word sit dit uit.  • Wanneer metaal afkoel krimp dit in.  • Die inkrimping van gesweiste metaal en lasse veroorsaak verwringing van metaalplate wanneer dit afkoel.  • Inkrimping vind gelyktydig plaas in alle rigtings  • daarom veroorsaak dit verskillende verwringingstipes.. (Enige 4) (4) 4.5 • Dit is die proses waar verslete dele weer opgebou word. • Die metaal wat gebruik word is hard en slyt nie so maklik nie. (2) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landboutegnologie 8 DBE/November 2012 NSS – Memorandum VRAAG 5: GEREEDSKAP, IMPLEMENTE EN TOERUSTING 5.1 5.1.1 Kruiskoppeling. (1) 5.1.2 Om die binnekant van die las met ghries te smeer.  (1) 5.1.3 • Sterk.  • Moet nie maklik los kom nie.  • Lig in gewig. • Moet goeie beskerming bied. (Enige 2) (2) 5.2 • Verslap alle kettings.  • Verslap alle belde.  • Was en maak masjien skoon. • Maak masjien droog  • Ghries waar nodig • Verf waar nodig • Gooi masjien toe met seil (Enige relevante antwoord) (5) (Enige 5) 5.3 5.3.1 • Gly ratkas.  • Konstante inkammende ratkas.  • Gesinchroniseerde ratkas.  (3) • Outomaties • Semi outomaties • Tip tronic • Voorafgeselekteerde ratkas 5.3.2 Baie raserig/ hoë slytasie. (1) 5.4 5.4.1 Na x Da = Ng x Dg. Dg = Na x Da Ng = 1 500 x 200  3 000 = 100 mm (3) 5.4.2 • V-bande gly nie maklik af vanaf die katrolle nie.  • V-bande trek stywer om katrolle wanneer die lading verhoog.  • Geen smering word benodig. • V-bande is relatief sterk en breek nie so maklik nie. • Ouderdom, Temperature en weersomstandighede laat nie V-bande maklik rek of krimp nie. • V-bande hou langer as plat bande. (2) 5.4.3 Om die rigting van rotasie van die pomp te verander.  (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landboutegnologie 9 DBE/November 2012 NSS – Memorandum 5.5 5.5.1 • Aandryfkrag.  • Plaaslike beskikbaarheid van die onderdele en diens.  • Stewigheid van konstruksie.  • Eenvoudigheid van die kontrolestelsels.  • Bestuurders gerief • Veelsydigheid. • Betroubaarheid en duursaamheid. • Koste • Doel • Wie die operateur is. (Enige 5) (5) 5.5.2 • Tipe werk waarvoor trekker gebruik moet word.  • Maksimum aandrywings behoeftes. • Tekstuur van die grond. (klei of sand)  • Tipe trekker. (4x4 en 2x4) (4 wiele – 8 wiele)  (4) 5.6 5.6.1 • Welger-stelsel /Roller sisteem • Vermeer-stelsel/Band of ketting sisteem (2) 5.6.2 REGHOEKIGEBAALMASJIEN RONDE BAALMASJIEN a) Bergingspasie optimaal benut.  a) Een-man-operateur.  b) Bale kan meganies hanteer word. b) Min tou word gebruik.  c) Aaneenlopende baalproses  c) Eenvoudige werking.  d) Bale word maklik gestoor  d) Kan baal totdat dit begin reën.  e) Vervoerspasie optimaal benut.  e) Onderdakberging nie (10) nodig.  f) Maklik hanteerbaar f) Kan toegedraai word (Enige relevante antwoord) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landboutegnologie 10 DBE/November 2012 NSS – Memorandum VRAAG 6: WATERBESTUUR 6.1 6.1.1 • Hoë installeringskoste.  • Verstopping kom van tyd tot tyd voor en is duur om reg te maak.  • Installering benodig deeglike kennis en vaardighede.  (3) 6.1.2 • Slote moet tussen 500mm en 2m diep wees.  • Slote moet 'n egalig val na een kant hê om oortollige water weg te laat loop.  • Die bodem van slote kan uitgevoer wees met takke, pale, pype.  • Daarna word pype en klippe met bogrond toegegooi.  • Dan kan die hele dreineringsgebied vir verbouing gebruik word.  (5) 6.2 • Diep genoeg begrawe sodat implemente nie pype beskadig nie.  • Begrawe in sandlaag.  • Lasse moet waterdig wees.  • Gooi kalk laag sowat 500 mm bokant pyp. (3) 6.3 6.3.1 • Vuilwater word deur bakterieë afgebreek in die eerste tenk.  • Baie min vaste stowwe bly oor wat na tweede tenk vloei.  • Net vloeistowwe bly later oor en dreineer weg in die grond of na die klipdrein.  (3) 6.3.2 • Nie naby boorgate/riviere/waterbronne nie.  • Moet ver genoeg van die huis gebou word.  • Nie in die omgewing waar mense woon, werk of eet nie.  • Nie naby drinkwaterinstallasies nie. (4) 6.3.3 • Slik is nie bioafbreekbaar nie  • Sal opgaar totdat tenk oorloop  • Kan dreine verstop deur pype te blok.  (3) 6.3.4 • Gebruik net toiletpapier.  • Geen plastiek en onafbreekbare materiaal in stelsels nie. • Geen sigaretstompies, lappe ens nie. • Geen reinigingsmiddels nie.  • Geen bleikmiddels en olie. (5) • Moet nie oorbenut/oorbelaai Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landboutegnologie 11 DBE/November 2012 NSS – Memorandum 6.4 • Bespaar water.  • Voorkom oorbesproeiing.  • Voorkom onderbesproeiing.  (2) 6.5 • Tussen 3–5 meter • Gevaarlik want kante kan inval.  (2) [30] TOTAAL AFDELING B: 160 GROOTTOTAAL: 200 Kopiereg voorbehou