Design Grade 11 Paper 1 Eastern Cape November 2015 Memo

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11 NOVEMBER 2015 ONTWERP V1 MEMORANDUM PUNTE: 150 Hierdie memorandum bestaan uit 22 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com 2 ONTWERP V1 (EC/NOVEMBER 2015) AFDELING A VRAAG 1: VISUELE GELETTERDHEID: ONGESIENE VOORBEELDE  Ontwerpterminologie: elemente en beginsels van ontwerp, insluitend VYF universele beginsels van ontwerp.  Tekens en simbole, stereotipering, partydigheid en vooroordeel in ontwerp: word geskakel met visuele kommunikasie met die fokus op illustrasies, spotprente, plakkate, politieke propaganda, kommunisme, weerstand (bv. Weimar: Duitsland, Kuba, Rusland, China en Suid-Afrika)  Geskiedenis van tipografie: struktuur van die tipe, die keuse van ʼn letterstyl, stilering van die teks, hoof kategorieë van lettertipes ontwerp, bondige geskiedenis van letterstyl. 1.1 1.1.1 (Ken 10 punte toe) Enkele van wat volgende VYF: LYN  Die herhaling van ronde geometriese lyne dwarsdeur die stoelontwerp skep eenheid.   Lyne wat beweeg in verskillende rigtings, skep beweging. Die zigzag lyne om die tafel, lei die oog horisontaal om die ontwerp en bring ʼn dekoratiewe gehalte in ʼn andersins eenvoudige ontwerp, sonder om in te doen op die integriteit van die ontwerp. Kort vertikale lyne vorm ʼn ronde deursigtige sentrale kern vir die ontwerp. Dit verhoed dat dit te groot lyk en lei die oog in ʼn opwaartse/afwaarts beweging.  (2) VORM:  Ronde vorms in verskillende groottes en kleure skep variasie en voeg ʼn speelse gehalte by die werk. Hulle breek ook die sterk vertikale lyn in die ontwerp.   Die 'afgesnyde' kegel vorms skep ʼn in- en uitwaartse beweging wat ook help om die sterk vertikale lyne te breek.  (2) PATROON:  Die herhaling van verskillende grootte ringe, dwarsdeur die ontwerp skep ʼn onreëlmatige vertikale patroon, wat verhoed dat die ontwerp vervelig is.   Herhaling van die komplementêre kleure: blou en oranje, word gebruik om kontras en beweging te skep.  (2) KLEUR:  Verskeidenheid is geskep deur die ronde vorms van verskillende kleur.   Herhaling van die komplementêre kleure: blou en oranje, word gebruik om kontras en beweging te skep.  (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2015) ONTWERP V1 3 RITME:  Ritme word geskep deur die herhaling van verskillende grootte ronde vorms. Hulle gee die ontwerp eenheid.   Verskillende kleure (blou, groen en oranje) word herhaal deur die hele werk, wat bydra tot die gevoel van beweging en ritme. Die blou basis herhaal in die blou metaal raamwerk in die middel, sowel as aan die bokant. Die oranje word herhaal in die middel en by die basis van die tafel. Dit voorkom ook die ontwerp gefragmenteer voorkom.  (2) BEWEGING:  Beweging is geskep deur die herhaling van die verskillende grootte ronde vorms. Dit lei die oog op en af die tafel en dra by tot die gevoel van eenheid.   Die herhalende zigzag lyn skep ʼn deursigtige patroon rondom die rand van die tafel. Dit help ook om die lywige, swaar gevoel van die ontwerp, te verminder.  (2) KONTRAS:  Groot ronde vorms is in kontras met kleiner vorms en skep verskeidenheid.   Groot vaste vorms is in kontras met duidelik gedefinieerde leemtes in die hele ontwerp. Die doelbewuste gebruik van duidelik gedefinieerde ruimtes as ʼn ontwerp element in teenstelling met soliede vorms dra by tot drama en visuele impak.  Gee krediet vir enige ander goed beredeneerde antwoord. MAKLIK 3, GEMIDDELD 4, UITDAGEND 3 (2) 1.2 1.2.1 (Allokeer 4 PUNTE) FIGUUR 2 is ʼn propaganda-plakkaat.  (1) DRIE van die volgende kan beskou word as korrek:  Die beeld in FIGUUR 1 hierbo is ʼn propaganda-plakkaat omdat dit ʼn spesifieke saak wil bevorder. Ons weet dit omdat die ondersteunende teks verduidelik dat die mense onder ʼn kommunistiese vaandel protesteer vir die reg om ʼn aandeel in die regeringsmag te hê.   Dit is tipies, want dit kies ʼn spesifieke gehoor as sy teiken, die Russiese werkers. Dit is duidelik in die figuur met die kommunistiese vaandel. Hy skep die indruk dat hy vorentoe beweeg, ter selfde tyd ook terug kyk na sy medewerkers met 'n verhewe linkerarm.   Dit het ʼn sterk illustratiewe en verhalende kwaliteit.   Dit maak gebruik van beperkte kleur, (nie meer as 3), om produksiekoste te beperk.   Die tipografie is met die hand gedoen en nie ʼn masjien nie. Dit is veral duidelik in die onreëlmatige lettertipe en die byskrif onderaan die beeld.  Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 ONTWERP V1 (EC/NOVEMBER 2015)  Die handgemaakte gevoel van die plakkaat versterk die kommunikasie tussen die kyker en die boodskap. Ons weet dit omdat die plakkaat ʼn sterk menslike element bevat. Die plakkaat is handgemaak, wat dit persoonlik maak. Iets wat ʼn meganiese of digitale proses kort.  (2) Gee krediet enige ander goed beredeneerde antwoord. MAKLIK 1, GEMIDDELD 2, UITDAGEND 1 1.2.2 (Ken 2 punte toe) BUITELYNE: Belyning verwys na hoe blokke teks in lyn is. Al die verskillende komponente in ʼn ontwerp, die uitleg moet in lyn met mekaar wees. Komponente/woorde wat nie in lyn is nie, breek die eenheid van die ontwerp en gee ʼn gefragmenteerde voorkoms. Gebaseer op hierdie beginsel is die tweede en die vierde lyne van die teks aan die onderkant van die plakkaat nie in lyn met die onmiddellike rye bo hulle. Dit laat die teks gefragmenteer en moeilik leesbaar voorkom.  (1) LEIDING: Dit verwys na die hoeveelheid spasie tussen die lyne van die teks. In die verlede: Is afkomstig van die horisontale strepe van lood wat tussen die lyne van die metaaltipes geplaas is, om die lyne van woorde uitmekaar te hou. Die regte hoeveelheid spasiëring tussen lyne maak dit meer leesbaar. In die plakkaat in FIGUUR 2 daar is nie genoeg spasie tussen die lyne, wat die woorde minder leesbaar maak.  (1) Gee krediet vir enige ander wel beredeneerde antwoord. MAKLIK 1, GEMIDDELD 1 1.3 1.3.1 (Ken 4 punte toe) SPYKERSKRIF EN PIKTOGRAMME (2) FIGUUR 3 en 4 verwys na die vroegste vorme van menslike skrif. FIGUUR 3 toon Wigskrif as een van die vroegste, bekende stelsels van skryf. Dit word gekenmerk deur wigvormige PUNTE op klei tablette, gemaak met ʼn stomp riet as ʼn stilus.  FIGUUR 4 is ʼn voorbeeld van Piktogramme. Piktogramme gebruik ʼn geïllustreerde simbool vir ʼn woord of frase. Hulle was gebruik as die vroegste bekende vorm van skryf. Voorbeelde: Egipte en Mesopotamië wat terug dateer na 3000 BC.  (2) MAKLIK 2, GEMIDDELD 2 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2015) ONTWERP V1 5 1.4 1.4.1 (Ken 4 punte toe) UBUNTU LOGO: (Enige TWEE van die volgende antwoorde of enige ander goed beredeneerde antwoord) SIMBOLE:  ʼn Simbool kan gedefinieer word as ʼn vorm, ontwerp of idee wat iets verteenwoordig.  Die planeet aarde rus in twee hande, een swart en een wit. Dit simboliseer die mense van die wêreld besig om saam die planeet te red/help.  Die vlerke kan beskryf word as engelagtig: impliseer die beskerming deur ʼn hoër bron.  DIE TWEE HOOFKATEGORIEË VAN LETTERTIPES: Skrif kan verdeel word in twee hoof kategorieë: serif en sans serif. Serifs is die klein dwarsbalkies aan die einde van elke strepie binne letter, soos ‘Times New Roman. 'Sans serif', (van die Franse woord ‘sans’, wat beteken ‘sonder’) of as ʼn ‘groteske' van die Duitse woord 'grotesk’. Sans serif, (van die Franse woord sans, wat daarsonder bedoel) het nie belynde eienskappe aan die einde van hale (strokes) nie.  Lettertipes sonder serifs is gebruik in die UBUNTU logo want hulle word beskou as meer universeel. Dit impliseer dat hulle geen spesifieke eienskappe het wat die lettertipe kan assosieer met enige spesifieke land of kultuur nie. Dit sal dus meer globaal voorkom.  LETTERTIPE: Dit is ʼn stel van die karakters van dieselfde letterontwerp. Dit sluit individuele letters, syfers, leestekens en simbole in. Gewilde lettertipes is Arial, Helvetica, Times Roman en Verdana. Die lettertipe in die UBUNTU logo is eenvoudig en sonder spesifieke verwysing na enige spesifieke kultuur of tydperk. Dit maak dit universeel en sonder vooroordeel, wat beteken dat dit enigeen kan daarmee aanklank vind.  FONT: Dit verwys na ʼn spesifieke grootte van ʼn bepaalde lettertipe.  Arial is ʼn spesifieke lettertipe. Arial 10 pt vetdruk is ʼn font. Alle lettertipes word in fonts gemeet.  Die UBUNTU-plakkaat maak gebruik van ʼn enkele lettertipe, maar maak gebruik van twee verskillende skrifgroottes. Die herhaling van dieselfde font help skep eenheid binne die ontwerp en die verskillende skrifgroottes skep verskeidenheid sodat die lettertipe nie vervelig is nie.  (2 x 2) (4) GEMIDDELD 2, UITDAGEND 2 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 ONTWERP V1 (EC/NOVEMBER 2015) 1.4.2 (Ken 3 punte toe) (Enige DRIE van die volgende punte of enige ander goed beredeneerde antwoord.) KENMERKE VAN 'N EFFEKTIEWE LOGO Die volgende eienskappe van ʼn goeie logo is duidelik in die UBUNTU logo:  Die ontwerp is eenvoudig wat dit opvallend en maklik leesbaar maak.   Die eenvoudige ontwerp is maklik om in massa te produseer en op vele items te kan gebruik.   Dit is uniek en onmiddellik herkenbaar.   Dit is maklik om te onthou en roep die beeld van ʼn wêreldwye beweging op.   Dit sal treffend wees in beide kleur of swart en wit.  (3) MAKLIK 2, GEMIDDELD 1 1.5 1.5.1 (Ken 3 punte toe) STEREOTIPERING: Kandidate se antwoord moet bewys dat hulle het ʼn goeie begrip van stereotipering het ʼn vaste indruk, ʼn aanname oor ʼn groep mense, wat gebaseer is op die ervaring van ʼn individu. Die plakkaat in FIGUUR 5 bevorder negatiewe stereotipering. Slegs maer vroue kan mooi wees. Hy doen dit deur te wys hoe ʼn baie klein kind onskuldig haar ma naboots deur op ʼn skaal te staan om te sien hoeveel sy weeg. Terselfdertyd sê sy: ‘MAMMA, EK WIL NET SOOS JY WEES’.  Intussen kan die woorde aan die onderkant van die plakkaat moeders aanmoedig om die stereotipe te breek dat vrouens nie soos ʼn spesifieke sosiale kode hoef te wees, om gemaklik oor hulself te voel nie.  (2) Gee krediet vir enge ander goed beredeneerde antwoord. MAKLIK 1, GEMIDDELD 1, UITDAGEND 1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2015) ONTWERP V1 7 1.5.2 (Ken 2 punte toe) DIE UITWERKING VAN NEGATIEWE STEREOTIPERING:  Stereotipiese denke oor bepaalde groepe of geslagte kan ʼn invloed hê op hoe mense behandel word. Byvoorbeeld, die stereotipiese idee dat alle vroue moet maer wees om mooi te wees, of blondines is dom, kan maak dat mense op hulle neersien.   Die eindelose gebruik van spesifieke stereotipes in advertensies, bevorder/versterk die stereotipe onbewustelik. Mense tree outomaties op, in ʼn manier wat pas by ʼn bepaalde stereotipe.  Byvoorbeeld die stereotipe wat impliseer dat ʼn vrou net mooi is as sy maer is, kan baie skadelik vir vrouens se selfbeelde wees. Dit kan lei tot selfvernietigende gedrag, soos eetversteurings. Hierdie soort stereotipering kan vroue in die versoeking stel om onnodige geld te bestee aan modes, plastiese chirurgie, grimering of toerusting vir oefenprogramme.  (2) Gee krediet vir enige ander, goed beredeneerde antwoorde. GEMIDDELD 1, UITDAGEND 1 VRAAG 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 TOTAAL MAKLIK 3 1 2 2 1 9 GEMIDDELD 4 1 2 3 2 12 UITDAGEND 3 2 2 2 9 TOTAAL 10 4 4 7 5 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 ONTWERP V1 (EC/NOVEMBER 2015) AFDELING B: ONTWERPGESKIEDENIS EN POPULÊRE KULTUUR  Geskiedenis van ontwerp: Hersien Industriële Revolusie, Kuns en Kunsvlyt, Art Nouveau, Bauhaus, Art Deco, Skandinawiese ontwerp, De Stijl en die Modernistiese Era.  Visuele analise (ongesiene voorbeelde van ontwerp): basiese terminologie wat ontwerp beskryf en onderskryf, eienskappe van ontwerp met vertroue gebruik.  Ondersoek van populêre kultuur in elk van die bewegings hierbo gelys. Fokus op mode, musiek en sosiale omgewings. VRAAG 2: INTERNASIONALE GESKIEDENIS VAN ONTWERP (KUNS EN KUNSVLYT: ART NOUVEAU; BAUHAUS; ART DECO; DE STIJL; MODERNISME; SKANDINAWIESE ONTWERP) 2.1 2.1.1 (Ken 10 punte toe) (NOTA: Kandidate moet in paragrawe en in volsinne skryf, sonder die gebruik van die punte of afsonderlike opskrifte. Afsonderlike opskrifte word in die memorandum gebruik om nasien te vergemaklik. Leerders moet punt vir punt vergelyk.) DOELWITTE FIGUUR 1 reflekteer die Art Deco ideaal om ʼn ontwerp die nuutste tegnologie in gladde lyne, geometriese vorms, vaartbelynde vorms, dekoratiewe motiewe en besonderhede in helder kleure, te wys.  FIGUUR 2 reflekteer die Bauhaus ideaal van minimalisme in die vorm van funksionalisme. Dit bepaal dat die vorm van ʼn gebou sy funksie moet uitstraal sonder onnodige detail.  FIGUUR 1 is ʼn baie hoë gebou vir die behoeftes van die groeiende aantal stedelinge en toon die Art Deco beheptheid met wolkekrabbers.  FIGUUR 2 het massabehuising ten doel wat standaard vorms in massas produseer en oprig. Dit was ʼn reaksie op die behuisingstekort na die Eerste Wêreldoorlog.  INVLOEDE: Dekoratiewe motiewe van die gebou eggo die driehoekige vorms van Kubisme.  Die struktuur is gebaseer op wiskundige, blokagtige en geometriese vorms van Konstruktivisme en Grieks- Romeinse Klassieke ontwerp. Die geronde hoeke van die gebou, die pilare aan die voorkant en die dekoratiewe detail dra by tot die Klassieke- Grieks Romeinse gevoel.  Historiese invloede van Babel, Assirië, Antieke Egipte en Aztec Mexiko is sigbaar in die trap vorm van die gebou. Die zigzag vorm herinner aan die vroeë Egiptiese en Aztec ziggoerats en bring variasie op die ontwerp. Dieselfde trap of zigzag vorm word herhaal in die patroon van dekoratiewe oranje strepe op die voorkant van die gebou.  Die vleuelagtige motiewe reflekteer die invloed van die sonmotief, tipies van die styl. FIGUUR 2 aan die ander kant lyk eklekties en toon geen historiese verwysing hoegenaamd nie.  Die roosteragtige plasing van vorms is die sigbare invloede van Japanese roosters. Die sterk horisontale / vertikale verhoudings tussen die verskillende vorms en blokke is die invloed van De Stijl.  Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2015) ONTWERP V1 9 DIE GEVOLGE VAN DIE MASJIEN-ERA: Beheptheid met die ‘Masjien Era’ is duidelik sterk in beide FIGUUR 1 en FIGUUR 2. Die Art Deco gebou is vaartbelyn en die dekor wys die invloed van aërodinamika op masjiene soos motors, skepe, treine en vliegtuie. Dit is ook duidelik in die vertikale lyne van die pilare, die dekoratiewe detail aan die voorkant van die gebou en die gronde hoeke van die gebou.  Die trap vorm van die gebou en dekoratiewe detail dra ook by tot die gevoel van beweging. Die horisontale lyne, geskep deur die vensters en baksteen/pleisterwerk verhoed dat die vertikale lyne die algehele ontwerp oorheers.  FIGUUR 2 weerspieël die Bauhaus ideaal van ʼn eenvoudige, estetiese styl. Massaproduksie en estetika van die masjien het geëis dat ontwerpe verminder is tot die absolute noodsaaklike. In hierdie voorbeeld is die staalrelings van die balkonne en die vensters dik en gewapende beton gebruik kantelbalke van balkonne.  FIGUUR 2 weerspieël die Bauhaus ideaal van ‘vorm volg funksie’ in dat die buitenste aansig van die huis weerspieël duidelik sy interne funksie. Daar is geen onnodige dekoratiewe detail nie, want versierings is nie funksioneel nie. Byvoorbeeld, die skoon blokagtige vorms van buite mure is net ʼn dop/vel vir die innerlike werking van die gebou. Net so vereis ʼn masjien ʼn bedecking.  In FIGUUR 1 weet ons dat van die dekoratiewe motiewe in massa geproduseer en opgerig is, op die bouterrein, in die tradisie van die Art Deco.  KLEUR: Die oordadige gebruik van blou, pienk en oranje aan die buitekant van FIGUUR 1 skep ʼn kragtige, lewendige ontwerp in die Art Deco tradisie.  FIGUUR 2 weerspieël die Bauhaus beheptheid met minimalisme en die beperkte kleurskemas van De Stijl: jy word slegs toegelaat om die drie primêre kleure plus swart, wit en grys, te gebruik. Die wit mure van die gebou is gebreek deur die swart lyne langs die kante van die balkonne. Die swart lyn eggo die donker uithoeke van die vensters en deure en help tot eenheid van die algehele lyn. Die enigste addisionele kleur is die geel/oranje van die deur/opening aan die bokant van die gebou.  BALANS: Art Deco geboue is simmetries in ontwerp soos in FIGUUR 1: elke kant van die gebou is ʼn spieëlbeeld van die ander kant.  Tipies van Bauhaus is FIGUUR B is asimmetries in ontwerp, elke kant van die gebou verskil.  Dit toon die invloed van De Stijl, wiskundige formules en Japannese interieurs. Dit het gelei tot geboue wat ontwerp is binne ʼn asimmetriese rooster met die klem op die horisontale, vertikale verhouding van die geometriese vorms en plat dakke.  Die Bauhaus was oortuig dat simmetriese ontwerpe dekoratief is, en nie die funksie van die gebou weerspieël nie. In FIGUUR 2 skep die asimmetriese ontwerp verskeidenheid, dit breek die erns van die vlak mure en blokagtige vorms.  (10) Gee krediet vir enige ander goede beredeneerde antwoord. MAKLIK 3, GEMIDDELD 4, UITDAGEND 3 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 10 ONTWERP V1 (EC/NOVEMBER 2015) 2.2 2.2.1 (Ken 10 punte toe) [NOTA: Kandidate moet in paragrawe en in volsinne skryf, sonder die gebruik van die punte of afsonderlike opskrifte. Afsonderlike opskrifte word in die memorandum gebruik om makliker te merk. Leerders se vergelyking moet punt vir punt wees.] FIGUUR 3: Die Kuns en Kunsvlytbeweging FIGUUR 4: Modernisme SIMMETRIE: FIGUUR 3 herinner aan die Kuns en Kunsvlyt meubels want ontwerp is simmetries.  Die een kant is ʼn spieëlbeeld van die ander. In FIGUUR 4 is elke sirkel van die halssnoer dieselfde, so wanneer dit gedra word sal dit voorkom asof die ontwerp simmetries is. Dit verskil van Modernisme se asimmetriese aanslag.  (2) BENADERING TOT MATERIAAL: Beide FIGUUR 3 en 4 FIGUUR is voorbeelde van Ware Materiale: onversierd en die skoonheid van die natuurlike materiaal word openbaar. Dit is tipies van die meubels en argitektuur in die Kuns en Kunsvlytbeweging.  Modernisme het nie metale versier nie, 'n invloed van Bauhaus se masjien estetika. Metale is eerder gepoleer om hulle natuurlike skoonheid en reflektiewe eienskappe te wys. Dit versterk Modernisme se beleid: ‘Minder is Meer’.  (2) ONDERWERP: Soos die Kuns en Kunsvlyt, is die juweliersware stuk in FIGUUR 3, geïnspireer deur die natuur. Die vorms is gebaseer op fossiele, plant- en insekselle.  In FIGUUR 4 is die onreëlmatige ronde vorms meer geometries en herinner aan die geometriese vorms gebruik in ’n modernistiese ontwerp.  (2) LYN: In FIGUUR 3 is organiese vorms met ʼn liniêre gehalte. Golwende, dekoratiewe en kromlynige lyne dra by tot die ryk patroon effek van die stuk.  Daar is ook ʼn sterk horisontale, vertikale verhouding binne die ontwerp wat verskeidenheid skep en verhoed dat die ontwerp vervelig is. Hierdie verhouding kan gesien word in die horisontale skouerstukke en die afwaartse beweging van die twee vertikale lyne wat die oog weg van die boonste deel van halssnoer.  Lyn is dus een van die belangrikste faktore in die verenigde ontwerp. In FIGUUR 4 is daar nie enige addisionele/dekoratiewe detail, en die klem is op sirkelvormige lyn, al is dit ook effens ongewoon. Die herhaling van geometriese vorme is tipies van Modernisme. (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2015) ONTWERP V1 11 VAKMANSKAP: Beide FIGUUR 3 en 4 FIGUUR wys die eienskappe van vaardige vakmanskap en ontwerp. Dit was belangrik in beide die Kuns en Kunsvlytbeweging en Modernisme.  Die enigste verskil is dat die Kuns en Kunsvlytbeweging geglo het in handgemaakte produkte en Modernisme in masjien en massa produksie. In Kuns en Kunsvlyt was die klem op handgemaakte produkte in teenstelling met die massa-produksie van die Modernisme.  (2) Krediteer enige wel beredeneerde antwoord. MAKLIK 2, GEMIDDELD 4, UITDAGEND 4 2.3 2.3.1 (Ken 6 punte toe.) ART NOUVEAU: Enige van die volgende is korrek: KENMERKE VAN ART NOUVEAU FIGUUR 5 is tipies van die Art Nouveau-beweging vir die volgende redes:  Dit kombineer goeie ontwerp met kwaliteit handvlytvaardighede.   Die stoelontwerp maak gebruik van vloeiende, kromlynige lyne in die rugleuning en in die een stoelarm. Dit gee die ontwerp ʼn gevoel van ritme en die oog beweeg rondom die ontwerp.  Dit breek die rigiede twee sterk vertikale vorms van die rugleuning.   Die stoelontwerp inkorporeer die natuur in die ontwerp deur gebruik te maak van organiese vorms. Byvoorbeeld die vorm van 'n blom met sy kronkelende steel en blaarvorm in die rugleuning.   Die ontwerp is uit metale soos koper vir die raam en armleunings, die blom en blaar blyk van geelkoper (brass) te wees. Dit herinner aan die gebruik van smeeyster ontwerpe van Art Nouvea.   Die organiese kurwe van die res armleuning en die blom, breek die simmetrie van die stoelraam.  (4) INVLOEDE OP ART NOUVEAU: FIGUUR 5 toon die volgende invloede op Art Nouveau:  Japanese Kuns (Art) – Die is duidelik in die gebruik van die vloeiende lyn van die plantvorms wat die werk ʼn dekoratiewe gevoel gee.   Die geboë lyne wat mekaar kruis by die basis van die rugleuning weerspieël verweefde lintpatrone van Keltiese klipkerf.  (2) Gee krediet vir enige ander wel beredeneerde antwoord. MAKLIK 2, GEMIDDELD 1, UITDAGEND 3 2.3.2 (Ken 2 punte toe) VOORBEELD 1: ART NOUVEAU ‘La Plume’ Calendar  by Alphonse Mucha.  (2) Gee krediet vir enige ander korrek genoemde ontwerper en voorbeeld van ʼn ontwerp. MAKLIK 2 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 12 ONTWERP V1 (EC/NOVEMBER 2015) 2.3.3 (Ken 2 punte toe.) EKLEKTIEK: ʼn styl of ontwerp WAT bestaan uit verskillende idees van een of meer ontwerp bewegings.  ESTETIESE: Die term ‘estetiese’ betrek ons sintuie en ons reaksie op ʼn voorwerp. As iets esteties is, is dit ʼn aangename gevoel en ons wil dit hê. Estetika behels al die menslike sintuie-visie, gehoor, aanraking, smaak, en ruik-sowel as emosies.  (2) Gee krediet vir enige ander korrekte definisies. GEMIDDELD 2 [30] VRAAG 2 2.1 2.2 2.3 TOTAAL MAKLIK 3 2 4 9 GEMIDDELD 4 4 3 11 UITDAGEND 3 4 3 10 TOTAAL 10 10 10 30 VRAAG 3: POPULÊRE KULTUUR 3.1 3.1.1 (Ken 3 punte toe) DEFINISIE: Populêre kultuur of pop-kultuur is oral om ons, en word verteenwoordig deur die films, TV-programme, kunstenaars, musiek, mode en selfs woordeskat wat gebruik word. Dit word aanvaar deur die meerderheid.  Populêre kultuur kan verskil van land tot land.  Maar daar is ook internasionale tendense en ikoniese internasionale figure soos musikante, filmsterre, televisiesterre; of sport persoonlikhede wat deel van ʼn populêre kultuur vorm op ʼn globale vlak kan uitmaak.  Populêre kultuur is die aanvaarde kultuur van die meerderheid van die mense op enige gegewe moment.  Die sleutel tot populêre kultuur is die idee van verandering.  Populêre kultuur is meestal in lyn met ʼn sekere generasie. Op die oomblik, praat ons van die dominerende generasie as “Generation Y”. Hierdie geslag is digitaal ingestel en meer omgewingsbewus.  GEMIDDELD 2, UITDAGEND 1 (3) 3.1.2 BESPREKING VAN POPULÊRE KULTURE IN TWEE ERAS (Ken 7 punte toe) OPSIE 1: KUNS EN KUNSVLYTBEWEGING Tydens die Industriële Revolusie is groot stedelike sentrums gevorm waar mense uit verskillende dorpe en selfs lande, saam gewoon en gewerk het.  Weens die vermenging van almal se gewildste idees en voorwerpe, het style gelyktydig ontwikkel.  Stabiele, onveranderlike tradisies is vervang deur vinnig veranderende idees wat deur die meerderheid aanvaar is.  Ontwerpe kon nou deur die masjien in massas geproduseer word en minder aandag is gegee aan gehalte en vakmanskap.  Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2015) ONTWERP V1 13 Daarom het William Morris se groep probeer om die kwaliteit van ontwerp, van vakmanskap en ʼn strenger morele kode, te herstel, gebaseer op dié van die Middeleeuse era.  Hulle is geïnspireer deur ʼn tyd toe vakmanne vir hul vaardighede aan spesifieke gildes behoort het. Hul het ook by ʼn morele kode gehou.  Ons sien ook ʼn terugkeer na handgemaakte goedere en ʼn verwerping van die massa geproduseerde produkte.  OPSIE 2: ART NOUVEAU Een van die belangrikste populêre kultuur gedurende die Art Nouveau tydperk is die uitbeelding van vroue as sensuele wesens van skoonheid en inspirasie.  Die wêreld het verander; vroue is meer gerespekteer en die reg gegee om stem.  Gedurende die 1800's was advertensies met vroue konserwatief en beperk.  Gedurende Art Nouveau was hulle vry en eerder misterieus.  Alphonse Mucha toon vroue in vloeiende rokke met lang vloeiende hare, in sy afdrukke, plakkate, skilderye en teater stelstukke.  Alle ontwerpe, selfs gekerfde hout meubels, plakkate, lampe, ysterrelings en parfuumbottels, het ʼn vloeiende vroulike gehalte, gehad.  Dit was lynreg teenoor die preutse Victoriaanse era in Engeland op daardie tydstip.  Naaktheid word skoonheid in die werke van René Lalique.  Art Nouveau het ʼn populêre kultuur in Europa en Amerika geword.  Dit kom tot ʼn einde rondom die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog.  OPSIE 3: ART DECO Populêre kulture na die Eerste Wêreldoorlog het nie die opstandige, rebellie kwaliteit tydens Art Nouveau, gehad nie.  ʼn Gevoel van ontvlugting dryf die popkultuur van hierdie tyd.  Jazz-klubs het baie gewild geword, ʼn dekade wat die ‘brullende twintigs’ genoem is.  Mense wou vermaak word.  Ontwerp het ook ‘ontvlug’ deur te verwys na die ou verlede (bv. Egipte, Griekeland, Rome, Afrika en die Aztec beskawing).  Vir diegene wat dit kon bekostig om te ‘ontvlug’ het reise op passasierskepe en per spoor ʼn wenslike werklikheid geword.  Glansryke reise en spoed het gelei tot die gebruik van die vaartbelyning in die Art Deco periode.  Vrouemodes het meer vormloos en vierkantige en minder vroulik geword. Die losser styl weerspieël die algemene houding van jong vroue in die 1920’s – dat hul nie meer aan hul tradisionele rolle gebind is nie.  Daar is na hulle as ‘flappers’ verwys.  Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 14 ONTWERP V1 (EC/NOVEMBER 2015) OPSIE 4: MODERNISME Die Tweede Wêreldoorlog het geduur tot en met 1945 en het ʼn dramaties impak op sosiale, politieke en ekonomiese vlakke gehad.  Soldate wat teruggekeer het wou ʼn nuwe begin maak met ʼn perfekte gesinslewe.  Laasgenoemde behoefte beïnvloed die kultuur van die 1950’s.  Nog ʼn belangrike aspek was die fokus op tegnologie en hoe dit gebruik kan word om die kwaliteit van lewe te verbeter.  Daar was geen ruimte vir eksperimentering of rebellie. Hierdie era weerspieël wetsgehoorsaamheid en ʼn familie oriëntasie.  Gelukkige families word weerspieël in advertensies, televisie en radio programme, modes en produkontwerp.  Geslagsrolle was gestereotipeer met vroue as huisvrouens en mans as die broodwinner/verskaffer, die hoof van sy gesin/huis.  Tieners en jong volwassenes is verwag om hul ouers te luister ten alle tye, op te tree in ʼn respekvolle wyse en bo alles: glimlag en lyk gelukkig.  Die ideale lewe was egter ʼn illusie. Teen die einde van die 1950’s begin jong mense in opstand kom en bevraagteken waardes, kulture en die oppervlakkige aard van die wêreld rondom hulle.  (7) Gee krediet vir enige ander goed beredeneerde antwoord. MAKLIK 3, GEMIDDELD 4, UITDAGEND 3 VRAAG 3 3.1 TOTAAL MAKLIK 3 3 GEMIDDELD 4 4 UITDAGEND 3 3 TOTAAL 10 10 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2015) ONTWERP V1 15 AFDELING C: KONTEMPORÊRE, INTERNASIONALE EN OMGEWINGS- EN SOSIALE ONTWERP VRAAG 4: OMGEWINGSONTWERP 4.1 4.1.1 (Ken 4 punte toe.) VOLHOUBARE ONTWERP: Kandidate mag redeneer dat die ontwerp in FIGUUR 1 volhoubaar is vir enige twee van die volgende redes: Dit maak gebruik van ʼn lae impak materiale. Die mure van die gebou is gemaak van plaaslik hulpbronne natuurlike klip.  Klio is nie-giftig en kan herwin word. Dit verbind mense aan die natuur.  Die klip mure het ʼn lang lewensverwagting.  Natuurlike materiale maak ʼn positiewe bydrae tot die gesondheid van mense.  Die tuin op die dak van die toiletblok dien as isolasie en sal die gebou koel in die somer en warm in die winter hou. Dit sal die droë kompos proses wat gebruik word in die toilette aanhelp.  Droë kompostoilette is bio-nabootsing (nabootsing van die natuur). Bio-nabootsing verwys na die konstante hergebruik van materiaal in deurlopend geslote siklusse.  Die gebruik van sonpanele as ʼn bron van krag maak die gebou meer energie doeltreffend. Hulle bied genoeg energie om die skool se tagtig rekenaars te voorsien van elektrisiteit.  Reënwater word opgevang van dakke en geplaveide areas wat gebruik word in die tuin en ander, nie- drinkwater, doeleindes. Dit stel die skool instaat om sy eie groentetuin te hê. Die gebruik van inheemse plante in die grond, spaar water.  Kandidate kan ook argumenteer dat dit nie heeltemal volhoubaar is nie omdat: Die voetpaadjies blyk te wees van beton en staal.  Die skool is slegs gedeeltelik selfonderhoudend in terme van sy vereistes energie. Die sonpanele het slegs genoeg energie vir die skool se rekenaars.  Drinkwater kom uit ʼn boorgat wat ʼn negatiewe invloed op die watertafel kan hê.  (4) Gee krediet vir enige ander goed beredeneerde antwoord. GEMIDDELD 2, UITDAGEND 2 4.2 4.2.1 (Ken 1 punt toe.) Die plakkaat in FIGUUR 2 spreek die kwessie van besoedeling en die uitwerking daarvan op wild en ander diere aan. Die plakkaat toon die maaginhoud van ʼn verrotte voël. Dit bestaan uit plastiek en ander mensgemaakte rommel. Die woorde aan die onderkant van die plakkaat “AS JY NIE SAL HULLE” impliseer dat die dood veroorsaak is deur die eet van plastiek en ander mensgemaakte afval.  (1) MAKLIK 1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 16 ONTWERP V1 (EC/NOVEMBER 2015) 4.2.2 (Ken 2 punte toe.) Die beeld van die dooie voël vul die ruimte van die plakkaat, dwing die kyker om kennis te neem van wat gebeur as rommel nie weggegooi word nie.  Die boodskap aan die kyker is geskryf in ʼn eenvoudige sans-serif lettertipe. Hoewel die grootte van die letters klein is, is dit opvallend gemaak deur die deur dat dit dieselfde kleur as die wit vere van die voëls is. So verbind die kyker die stelling met die beeld.  (2) Gee krediet vir enige ander goed beredeneerde antwoord. GEMIDDELD 1, UITDAGEND 1 4.3 (Ken 8 punte toe.) EEN INTERNASIONALE ONTWERPER OF ONTWERPMAATSKAPPY WAT OMGEWINGSAKE AANSPREEK. Leerders moet skryf in opstelvorm, maar die inligting in die memorandum is puntsgewys vir die gemak van die merk. JULIE BARGMANN (Amerikaanse Landskapargitek):  BENADERING EN DOEL: Sy herwin en herstel besoedelde landmassas wat erg geraak is deur mynbou of die storting van rommel.  Die herstelde terreine word genoem ‘regeneratiewe parke’. Haar projekte is bekend as ‘Brownfield herwinningsprojekte’. (eiendomme/terreine wat nie kan herontwikkel of hergebruik word omdat dit besmet/besoedel is met gevaarlike stof).   Onderwerp sluit verlate steenkoolmyne, geslote steengroewe, ongebruikte fabrieke en stedelike spoorwegspore.   Sy laat bewyse van die geskiedenis op die terrein sodat mense nie vergeet nie.   Sy leer mense van die gevolge van industriële prosesse op kritieke terreine, te verstaan.   Sy versamel ʼn span van argitekte, ingenieurs, geskiedkundiges en wetenskaplikes en elkeen bring hul spesifieke vaardighede en visie na die proses.  Sy beoog om:  Die landskap terug te neem na wat dit oorspronklik was, waarvoor dit bedoel was.   Stedelike wildernisse uit verlate industriële terreine te skep.   Om die afval van ʼn eeu van vervaardiging te omskep in iets kultureel, ekonomies en ekologies produktief.   Om verder gaan as net verbloeming van die probleem met oppervlakkige ‘kosmetiese’ verbeterings, wil sy eerder die probleem by die kern op te los.  Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2015) ONTWERP V1 17  Om te verseker dat die herstel plekke is mooi, en funksioneel en is toeganklik vir die gemeenskap. Dit is gebaseer op die idee dat ontwerp net goed is as daar ʼn funksie is.   Om die projekte deursigtige remediërende skemas te maak sodat mense die werklike werking van die herstel-herwinning proses (bv. Vintondale) kan sien.  VOORBEELD: DIE TOETS VAN DIE WATER IN VINTONDALE, (ʼn hektaar park van 45 akker/18,2).   Oorspronklik ʼn ongebruikte steenkoolmyn ernstig besoedel deur suur mynwater (AMD) as ʼn gevolg van die steenkoolmynproses.   Die herwinning span vir hierdie projek het bestaan uit haarself, die argitek, ʼn webwerf fotograaf, ʼn historikus, ʼn hidro-geoloog, ʼn kunstenaar, die geologiese tegnoloë en projek assistente.   Die landmassa van die park is uitgekap om ʼn behandelingstelsel vir die passiewe suur mynwater (AMD) te begin.   ʼn Reeks vleilande is gebou, bestaande uit vier behandelings afdelings waardeur die suur besoedelde water kan deursyfer.   By elke afdeling van die ‘Treatment Garden’, is die water meer gesuiwer en geleidelik verander die kleur van die water van suurlemoen geel na ertjie groen. In die vierde stadium is dit ʼn meer alkaliese groen-blou.   Ten slotte gaan dit deur ʼn spesiaal geboude moeras/vleiland vir ʼn ‘finale spoel’ op pad terug na die plaaslike stroompie.   Bewyse van die voormalige besoedelde toestand van die terrein is duidelik te sien op verskillende maniere. Erde en geplante vorms simboliseer die voormalige myn geboue. ʼn Lang voetpad wat uitgegrawe met swart skyfies herinner aan Vintondale se 152 steenkool-oonde.  (8) MAKLIK 3, GEMIDDELD 3, UITDAGEND 2 [15] VRAAG 4 4.1 4.2 4.3 TOTAAL MAKLIK 2 3 5 GEMIDDELD 1 1 3 5 UITDAGEND 2 1 2 5 TOTAAL 5 2 8 15 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 18 ONTWERP V1 (EC/NOVEMBER 2015) VRAAG 5: SOSIAAL VERANTWOORDELIKE ONTWERP 5.1 5.1.1 (Ken 3 punte toe) DRIE REDES WAAROM DIE VOETAANGEDREWE WASMASJIEN ‘N GOEIE VOORBEELD VAN SOSIALE ONTWERP IS. Enige DRIE van die volgende:  Die ontwerp maak die hele waservaring fisies makliker en dra dus by tot die menslike gesondheid.   Die was masjien is multifunksioneel omdat die voetspin die wasgoed droog spin sodat die klere vinniger droog kan word.   Dit bespoedig die wasproses en laat dus baie meer tyd vir ander aktiwiteite.   Dit gebruik minder water as handwas en dus is dit minder water wat fisies gedra moet word.   Klere word nie in riviere en strome gewas nie, dit is dus minder besoedeling van waardevolle drinkwater.   Dit is maklik om te gebruik vir almal ten spyte van die persoon se kennis en ervaring.  (3) Gee krediet vir enige ander wel beredeneerde antwoord. MAKLIK 2, GEMIDDELD 1 5.1.2 (Ken 2 punte toe) ERGONOMIE: In toegepaste ergonomie is ʼn dissipline gefokus op die maak van produkte wat take vir die gebruiker vergemaklik. Dit is ook soms gedefinieer as die wetenskap van: werk wat by die gebruiker aanpas, In plaas van om die werker te dwing om by die werk aan te pas.  Ons kan sien dat die ontwerp in FIGUUR 1 ergonomiese is, omdat die wasmasjien bedryf kan word, terwyl jy daarop sit. Die gebruik van die masjien vereis die minimum van fisiese inspanning, want dit word bedryf met ʼn voetpedaal.  GEMIDDELD 2 5.2 (Ken 10 punte toe) DIE WERK VAN EEN PLAASLIKE OF EEN INTERNASIONALE SOSIAAL VERANTWOORDELIKE ONTWERPER PLAASLIKE SOSIAAL VERANTWOORDELIKE ONTWERPER: ONTWERPER: CARROL BOYES  SOSIALE KWESSIE: WERKLOOSHEID:  Sy dryf ʼn multi-kulturele produksiespan.   Sy verskaf werk aan meer as 400 mense in die hoog produksiefase/250 in stiller maande.   Sy bied vaardigheidsopleiding aan alle lede van haar personeel. (Alle personeel kry geleenthede om deel te neem in die verskillende afdelings van die besigheid: ontwerp, vervaardig, groothandel en kleinhandel afdelings).  Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2015) ONTWERP V1 19  Sy ontwikkel nuwe talent in die metaal-industrie deur ʼn inisiatief/kompetisie genaamd ‘METAL’.  DOELSTELLINGS:  Om funksionele, mooi leefstyl produkontwerpe, insluitende eetgerei, tafelware (opdienbakke, sopbekers) en meubels te produseer.   Om elke stuk uniek en anders te maak deur ontwerp en die handgemaakte produksieproses.  INVLOEDE:  Die Menslike Figuur: alle vorms en groottes. Sy vind dit baie mooi en sien die menslike figuur in alles. Dit is duidelik in die volgende werke: tydskrifrak, bierbeker, bottergereg, skinkbeker, en eetgerei.   Antieke beskawings: veral Afrika-kuns is duidelik in haar abstrakte ontwerpe met hul eenvoudige geometriese patrone en gestileerde figure, te sien.  MATERIALE:  Sy werk met metale en metaal allooie, soms gekombineer met natuurlike elemente, bv. hout en leer.   Aluminium: Lig en dus geskik vir lampe, skulpturele vase en meubels.   Piouter: (tin + antimoon + koper) Baie sag en maklik om te vorm – maak unieke produkte), bv. eetgerei-handvatsels.   Vlekvrye staal: (chroom en nikkel) duurder om te giet en is moeilik bewerkbaar. Dit is duursaam, lig en sterk, word gepoleer. Geskik vir meer ingewikkelde ontwerpe met tydlose styl.  ONDERWERP:  Abstrakte en figuurlike vorms.   Golwende krommings sowel as sagte geometriese golwe en spirale.   Vereenvoudigde, naakte menslike figure, grasieuse meerminne en visse.   Die figure sierduik, hang, spring en leuen teen voorwerpe en word verenig met die voorwerp, byvoorbeeld ʼn beker.  ONTWERPPROSES EN PRODUKSIEMETODES:  Ontwerpe is oorspronklik uitgewerk in potlood. Dan word ʼn drie- dimensionele kleivorm gemaak van die ontwerp.   Gietvorms word gemaak vir die giet: rubber as die metaal piouter of aluminium is en was as dit vlekvrye staal is.   Die produk word dan gegiet uit metaal in die vorm.   Die finale produk word gepoleerde/opgevryf op ʼn poleerwiel.   Elke voltooide produk het sy eie unieke handgemaakte kwaliteit want die oorspronklike klei prototipe het subtiele inkepings van vingerpunte.   Sy verstaan en ontdek die uniekheid van verskillende metale in verskillende maniere.  Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 20 ONTWERP V1 (EC/NOVEMBER 2015) VOORBEELD: BOTTERBAK  Die werk is eers gemodelleer in klei en dan in peuter gegooi.   Die vorm is oneweredig afgerond, swaar en dik, wat herinner aan die hand uitgekapte, antieke metaalbakke.   ʼn Hoogs vereenvoudigde figuur met arms wat strek om die rand van die bak van een kant tot aan ander kant.   Die piouter is opgevryf om ʼn gladde, sensuele, blink afwerking op die buitenste oppervlak te gee. Dit is in teenstelling met die ongeslypte, rowwe innerlike wande van die bak.   Die gladde tekstuur van die piouter leen ʼn luukse kwaliteit van die werk en weerspieël vorms en kleure van sy omgewing.   Organiese, ronde lyne oorheers die werk.  (10) INTERNASIONALE SOSIAAL VERANTWOORDELIKE ONTWERPER: Leerders moet in opstelvorm skryf, maar die inligting in die memorandum is puntsgewys om merk te vergemaklik. ONTWERPER: ADRIANA BERTINI (BRASILIAANSE KUNSTENAAR)  SOSIALE KWESSIES: VIGS  VROULIKE GESLAGSDELE MUTILASIE  KONTEKS:  Sub-Sahara Afrika het die hoogste aantal mense met vigs, (5,6 miljoen in 2009). Dit is een van die mees gruwelikste pandemies ooit en ʼn ware bedreiging vir Suid-Afrika.  DOELSTELLINGS:  Om Ontwerp te gebruik vir sosiale welstand veldtogte en bewustheid van MIV te bevorder.   Onderrig aan diegene wat nog nie weet hoe Vigs verkry en beheer word nie.   Om prikkelende veldtogte vir spesifieke teikenmarkte te skep; spesifiek die jeug, swanger vroue, mans en die algemene gemeenskap.   Om ʼn bewustheid vir MIV/Vigs te skep deur modes gemaak uit toets- verwerpte kondome, in plaas van tekstielstowwe.   Haar idee is om die gebruik van kondome te bevorder, nie as ʼn kommersiële mode nie, maar as ʼn konseptuele mode, hetsy bewustelik of onbewustelik. Die idee is om hulle te dra op die regte tyd, nie net as ʼn modetendens nie.   Die fokus is nie op die dra van die uitrustings, maar eerder op die bekendstelling van kondome in almal se lewens. Sy verbreek taboes en laat die algemene publiek oor die kwessie rondom MIV dink.   Sy wil hê haar kuns moet oral sigbaar wees, mense herinner aan die noodsaaklikheid van MIV-voorkoming. Sy gebruik haar modeskeppings vir die kwessies rondom MIV en beklemtoon haar boodskap: “kondome is ʼn basiese alledaagse noodsaaklikheid soos ʼn denimbroek” en “kondome is noodsaaklik vir ware liefde”.   Sy gebruik kuns om taboes, soos genitale verminking, te verbreek.   Sy glo dat ‘met kuns is dit altyd moontlik om verhoudings tussen kultuur, kennis en mag, te dekonstrueer en rekonstrueer”. Die doel is om as ʼn kunsaktivis' in te gryp in die kultuur, die probleme in samelewing in hierdie geval Vroulike Genitale Verminking, te beklemtoon.  Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2015) ONTWERP V1 21 INVLOEDE:  Sy is geïnspireer deur die MIV-positiewe kinders wat sy ontmoet het terwyl sy as vrywilligers vir GAPA, ʼn Vigs-voorkoming groep, gewerk het. Dit het haar alternatiewe 1997 ‘Trek Aan Teen Vigs’-veldtog geïnspireer. Die ‘Trek Aan Teen Vigs’ veldtog gebruik alternatiewe mode as bemarkingsmedia.  METODE:  Sy is 35 jaar oud en begin haar loopbaan in Brasilië se modehuise.   Sy maak haar eerste rok uit kondome in 1997.   Sedertdien het die ontwerper ongeveer 200 beelde, 80 tapisseries en 160 figure van kondome gemaak. Die meeste kondome wat sy nog ooit gebruik het – sowat 80 000 – was op ʼn trourok.   Sy het begin om die voorkoming van Vigs te bevorder nadat sy as vrywilliger MIV-voorkomings werk gedoen het. Sy het met MIV- positiewe persone vriende gemaak en haar MIV-positiewe vriende het die idee geïnspireer.   Sy glo dat as jy ʼn gewete het, moet jy optree.  WERKE:  Sy maak mode-items, beeldhouwerk en ander beelde.   Sy gebruik kondome wat se vervaldatum verby is, of wat met defekte by die fabrieke afgekeur is, as roumateriaal om kuns mee te maak. Haar skeppings sluit in: versierde aandrokke, aanskoulike bikini’s, elegante serpe, karnaval kostuums, en ander plastiek-kunswerke.   Die rou materiaal bly dieselfde regdeur, maar die tegnieke wat gebruik word om 'KONDOOM kuns' te skep – kleursel, gom, naaldwerk, en collages – gee elke stuk sy unieke kwaliteit.   Sy maak ook rokke uit papier.   Haar rokke word uitgestal behulp van winkelpoppe en daar word daarna verwys as beeldhouwerke.   Sy verkies om met winkelpoppe en figure te werk, want sy het opgemerk dat hulle maak mense dink oor die betekenis van ‘Trek Aan Teen Vigs’.   Bernini se ontwerpe kan gesien word by modeparades, in tydskrifte, of in museums. Haar 1997 versameling word in Los Angeles, Kalifornië as ‘Trek Aan Teen Vigs: Kondoom kultuur’ ten toon gestel.   Haar ontwerpe word in Brasilië en internasionaal, soos Spanje en Thailand by Vigs-konferensies ten toon gestel.  Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 22 ONTWERP V1 (EC/NOVEMBER 2015) VOORBEELD VAN 'N WERK: DIE MA EN DOGTER ROKKE ('N STELLING TEEN GENITALE VERMINKING)   Die twee rokke, gemaak van 2 000 ligpienk papier roosblare, is visueel pragtig en laat stof tot nadenke.   Die volwasse rok van 1200 onderteken roosblare, het 36 uur geneem om te maak. Die kind se rok van 700 roosblare het 21 uur geneem om te maak.   Sy beskryf die vorms van die liggaam as die leë doek en die papier roosblare as die rou materiaal waarmee sy sou ‘verf’.   Elke roosblaar is onderteken en saam vervat dit die handtekeninge van meer as 42 000 mense wat vra vir ʼn einde aan genitale verminking.   Dit herinner aan die moeder-dogter band van liefde. Die 2000 blomblare met handtekeninge eis om hierdie band te versterk en beskerm.  (10) MAKLIK 3, GEMIDDELD 2, UITDAGEND 5 [15] VRAAG 5 5.1 5.2 TOTAAL MAKLIK 2 3 5 GEMIDDELD 3 2 5 UITDAGEND 5 5 TOTAAL 5 10 15 TOTAAL: 100 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief