Downloaded from hlayiso.com
GEOGRAFIE
EKSAMENRIGLYNE
GRAAD 12
2021
Hierdie riglyne bestaan uit 23 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
You're offline
Skip to contentExam guideline %20June%202025%20Question%20Paper--a52dca5e-efc4-4060-84c3-24f7269a2a79/v1-a9ef6866fc707402ff5a/card.webp)
%20June%202025%20Question%20Paper--ba0a3969-240a-4bba-bdb6-7d02a7f80205/v1-98bc441a090fdcbd55aa/card.webp)










View all

%20June%202024%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--7e728632-059d-401a-ba75-fd45632f6091/v1-269fb55ac60eebf555e6/card.webp)
%202024%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--e19dd834-ffaf-4fe6-a8a4-9ee8f8597c29/v1-cd443ecc5afd789f654b/card.webp)


Geography GR 12 Exam Guidelines 2021 Afr hlayiso.com
Geography · Grade 12 · Geography · 2021. Exam guideline, 23 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Geography
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Exam guideline
- Year
- 2021
- Exam period
- Geography
- Pages
- 23
- File size
- 561.8 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 23
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 2 DBE/2021
Eksamenriglyne
INHOUDSOPGAWE
1. INLEIDING ....................................................................................................................... 3
2. GRAAD 12 ASSESSERING ............................................................................................ 4
2.1 VRAESTEL 1 .................................................................................................................... 4
2.2 VRAESTEL 2 .................................................................................................................... 4
3. UITBREIDING VAN INHOUD/ONDERWERPE ................................................................ 5
3.1 VRAESTEL 1 ................................................................................................................... 5
3.1.1 Klimaat en Weer ........................................................................................................ 5
3.1.2 Geomorfologie: .......................................................................................................... 7
3.1.3 Geografiese vaardighede -tegnieke ........................................................................... 9
3.2 VRAESTEL 2 ................................................................................................................. 10
3.2.1 Landelike- en Stedelike Nedersettings ..................................................................... 10
3.2.2 Ekonomiese Geografie van Suid-Afrika .............................................................. 13
3.2.3 Geografiese vaardighede -tegnieke ................................................................... 16
3.3 STRUKTUUR VAN EKSAMENVRAESTEL ................................................................... 18
3.3.1 Besonderhede van eksamenvraestelle ............................................................... 18
3.3.2 Kognitiewe Vlakke............................................................................................ 19
4. ALGEMENE NASIENRIGLYNE ..................................................................................... 19
5. SLOT .............................................................................................................................. 20
6. BYLAE A: AKSIEWOORDE........................................................................................... 21
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 3 DBE/2021
Eksamenriglyne
1. INLEIDING
Die Kurrikulum- en Assesseringsbeleidsverklaring (KABV) vir Geografie beskryf die aard en doel
van die vak Geografie. Dit gee leiding aan die filosofie wat die basis is van die onderrig en
assessering van die vak in graad 12.
Die doel van hierdie Eksamenriglyne is om:
Duidelikheid te gee oor die diepte en omvang van die inhoud wat in die graad 12 Nasionale
Seniorsertifikaat (NSS) -eksamen in Geografie geassesseer gaan word.
Bystand te verleen aan onderwysers om leerders doelmatig vir die eksamens voor te berei.
Hierdie dokument gee aandag aan die finale graad 12 eksterne eksamens. Dit behandel op geen
vlak die Skoolgebaseerde Assessering (SBA) nie.
Hierdie Eksamenriglyne moet gelees word saam met:
Die Nasionale Kurrikulumstelling (NKS) se Kurrikulum- en Assesseringsbeleidsverklaring
(KABV): Geografie
Die Nasionale Protokol vir Assessering: 'n Addendum tot die beleidsdokument, die
Nasionale Senior Sertifikaat: 'n Kwalifikasie op Vlak 4 op die Nasionale
Kwalifikasieraamwerk (NKR) rakende die Nasionale Protokol vir Assessering (Graad R–12)
Die nasionale beleid met betrekking tot die program- en promosievereistes van die
Nasionale Kurrikulumstelling, graad R–12
Die Verkorte en Gewysigde Afdeling 4 van VOO-KABV in Graad 12.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 4 DBE/2021
Eksamenriglyne
2. GRAAD 12 ASSESSERING
2.1 VRAESTEL 1
2.1.1 Dit is 'n 3 uur-vraestel wat NIE op dieselfde dag as Vraestel 2 geskryf word NIE.
2.1.2 Die puntetoekenning vir hierdie vraestel is 150 punte.
2.1.3 Hierdie vraestel bestaan uit twee afdelings naamlik, AFDELNG A en AFDELING B:
AFDELING A: Klimaat en Weer en Geomorfologie (Teorie)
AFDELING B: Geografiese Vaardighede en Tegnieke
2.1.4 AFDELING A bestaan uit TWEE vrae van 60 punte elk.
AFDELING B bestaan uit EEN vraag van 30 punte.
2.1.5 Al DRIE vrae is VERPLIGTEND.
2.2 VRAESTEL 2
2.2.1 Dit is 'n 3 uur-vraestel wat NIE op dieselfde dag as Vraestel 1 geskryf word NIE.
2.2.2 Die puntetoekenning vir die vraestel is 150 punte.
2.2.3 Hierdie vraestel bestaan uit twee afdelings, naamlik AFDELNG A en AFDELING B:
AFDELING A: Nedersettings en Suid-Afrikaanse Ekonomiese Geografie (Teorie)
AFDELING B: Geografiese Vaardighede en Tegnieke
2.2.4 AFDELING A bestaan uit TWEE vrae van 60 punte elk.
AFDELING B bestaan uit EEN vraag van 30 punte.
2.2.5 Al DRIE vrae is VERPLIGTEND.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 5 DBE/2021
Eksamenriglyne
3. UITBREIDING VAN INHOUD/ONDERWERPE
3.1 VRAESTEL 1
3.1.1 Klimaat en Weer
Middelbreedte-siklone (frontale depressies, ekstra-tropiese siklone)
Algemene kenmerke
Gebiede waar middelbreedte-siklone gevorm word
Gunstige toestande vir ontwikkeling
Ontwikkelingstadiums
Deursnit van 'n middelbreedte-sikloon
Verwante weerpatrone:
o Kouefronttoestande
o Warmfronttoestande
o Okklusiefronttoestande
Impak/Invloed op menslike aktiwiteite (sosiale- en ekonomiese-) en die omgewing
Moontlike voorsorgmaatreëls en bestuurstrategieë
Identifikasie op sinoptiese weerkaarte en satellietbeelde:
o Identifikasie van ontwikkelingstadiums op sinoptiese weerkaarte
o Impak van die Suid Indiese Hoogdruksel en Suid Atlantiese Hoogdruksel op die beweging
van siklone
o Lees en interpretasie van weersimbole, impak van voorspelde weer
Tropiese siklone
Algemene kenmerke
Gebiede van tropiese siklone gevorm word en benaming in verskillende dele van die wêreld
Gunstige faktore vir ontwikkeling
Ontwikkelingstadiums
Verwante weerpatrone
Dersnit van 'n tropiese sikloon (interpretasie)
Impak op menslike aktiwiteite (sosiale- en ekonomiese-) en die omgewing (die impak van die
weer met tropiese siklone geassosieer)
Voorsorgmaatreëls- en bestuurstrategieë om die gevolge van tropiese siklone te beheer
Identifikasie op sinoptiese weerkaarte en satellietbeelde:
o Identifikasie van ontwikkelingstadium op sinoptiese weerkaarte
o Lees en interpretasie van toepaslike weersimbole
Gevallestudie van EEN onlangse tropiese sikloon enige plek in die wêreld
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 6 DBE/2021
Eksamenriglyne
Subtropiese antisiklone (hoogdrukselle) en die gepaardgaande weerstoestande oor
Suid-Afrika
Ligging en identifisering van die DRIE hoogdrukselle wat Suid-Afrika beïnvloed:
o Suid-Atlantiese hoogdruksel
o Suid-Indiese hoogdruksel
o Kalahari-hoogdruksel
Algemene kenmerke van die DRIE hoogdrukselle
Invloed van antisiklone op Suid-Afrika se weer en klimaat (integreer met plato, inversielaag,
seestrome en die inwig van die SAH)- ligging tydens somer en winter
Die lees en interpretasie van inligting rakende die DRIE hoogdrukselle op die sinoptiese
weerkaart
Ontwikkeling van bewegende versteurings wat verband hou met antisikloniese sirkulasie:
o Vogfront en lyndonderstorms
o Kuslaagdrukstelsel
o Suid-Afrikaanse bergwind
Gepaardgaande weerstoestande en impak (en strategieë om die impak te verminder)
geassosieer met bewegende versteurings
Identifikasie van bewegende versteurings op sinoptiese weerkaarte en satellietbeelde
Die lees en interpretasie van sinoptiese weerkaarte en satellietbeelde, wat weer geassosieer
met antisikloniese toestande illustreer/uitbeeld
Valleiklimate
Hellingrigting:
o Definisie
o Invloed op die verspreiding van temperatuur in 'n vallei
Definisie en ontwikkeling van:
o Anabatiese winde
o Katabatiese winde
o Inversie
o Rypholtes
o Stralingsmis
Invloed/impak op menslike aktiwiteite (ekonomiese, sosiale en omgewing):
o Nedersetting
o Landbou
Stedelike klimate
Redes vir verskille tussen landelike en stedelike klimate
Stedelike hitte-eilande:
o Definisie
o Oorsake van stedelike hitte-eilande/faktore wat tot hoër temperature in stede lei
o Gevolge van stedelike hitte-eilande (ekonomiese, sosiale en omgewing)
o Strategieë om die stedelike hitte-eilandeffek te verminder
Besoelingskoepels:
o Definisie
o Oorsake van besoedelingskoepels
o Effek van besoedelingskoepels (ekonomiese, sosiale en omgewing)
o Strategieë om die besoedelingskoepels-effek te verminder
Interpretasie van sinoptiese weerkaarte (integreer met relevante inhoud)
Gebruik van internasionale weersimbole
Identifikasie en kenmerke van hoog- en laagdrukselle
Interpretasie van die impak van hoog- en laagdrukselle
Die lees en vertolking van weerstasiemodelle
Satellietbeelde – lees en vertolking
Vergelyk satellietbeelde met sinoptiese weerkaarte
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 7 DBE/2021
Eksamenriglyne
3.1.2 Geomorfologie
Dreineerbekkens in Suid-Afrika
Konsepte (definisie, identifisering en toepassing) van:
o Dreineerbekken
o Opvanggebied
o Rivierstelsel/-sisteem
o Sytak
o Samevloeiing
o Waterskeiding
o Interfluviale/Tussenrivierse waterskeiding
o Bron/Oorsprong
o Riviermond
o Oppervlakafloop
o Infiltrasie
o Grondwater
o Watertafel
Soorte riviere (definisie, identifisering en toepassing):
o Permanent
o Periodies
o Episodies
o Eksoties
Identifisering, onderliggende rotsstrukture, ontwikkeling en kenmerke van die volgende
stroompatrone/dreineringspatrone:
o Dendrities
o Tralie
o Reghoekig
o Radiaal
o Sentripetaal
o Ontwrig
o Parallel
Definisie en faktore wat dreineerdigtheid beïnvloed: (hoë/lae dreineerdigtheid):
o Neerslag
o Verdamping
o Voginhoud van die grond/Grondvogtigheid
o Plantegroei
o Helling/Gradiënt
o Porositeit
o Permeabiliteit/Deurlaatbaarheid
LET WEL: Die bogenoemde moet verduidelik word met die begrip van infiltrasie
Bepaling van stroomorde (definisie, identifikasie en interpretasie)
Afloop van 'n rivier: (definisie, identifisering en toepassing)
o Laminêre vloei
o Turbulente vloei
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 8 DBE/2021
Eksamenriglyne
Fluviale prosesse
Rivierprofiele:
o Definisie, beskrywing en geassosieerde kenmerke, insluitend stroomvrag
o Dwars-/Kruisprofiel
o Lengteprofiel
o Bo-aansig van albei profiele
o Verband van beide profiele met die ontwikkelingstadiums van 'n rivier (bo-, middel- en
benedeloop)
Identifisering, beskrywing, ontwikkeling, betekenis en impak van fluviale landvorms:
o Meanders/Rivierkronkels
Stootoewer
Gly-oewer
o Hoefystermeer
o Vlegstroom
o Vloedvlakte
o Natuurlike levée/Oewerwal
o Waterval
o Stroomversnelling
o Delta
Riviergradering:
o Definisie (gegradeerde- en ongegradeerde riviere)
o Prosesse vir rivier om gegradeerd te word
o Onderskei tussen gegradeerde en ongegradeerde strome
o Erosiebasisvlak
o Tydelike erosiebasisvlak
o Permanente erosiebasisvlak
Rivierverjonging:
o Definisie
o Redes vir verjonging
o Verskynsels van verjonging
Knakpunt
Terrasse
Vallei in 'n vallei
Ingekerfde meanders/rivierkronkels
o Betekenis van verjongde landskap (ekonomiese, sosiale en omgewing)
Stroomroof:
o Konsep (definisie, identifikasie en toepassing) van:
Stroomroof
Abstraksie
Terugkerwing/Terugsnydende erosie
o Verskynsels geassosieer met stroomroof (identifikasie, beskrywing en toepassing):
Roofstroom
Geroofde stroom
Verarmde stroom
Roofelmboog
Windsaal/Riviergruis
o Impak van stroomroof op die roofstroom en geroofde stroom
o Implikasies van stroomroof op menslike aktiwiteite, nedersettings, ontspanning, landbou
en ekosisteme
o Identifikasie van verskynsels geassosieer met stroomroof op topografiese kaarte
Geërfde en antesedente dreineerpatrone (definisie, beskrywing en oorsake)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 9 DBE/2021
Eksamenriglyne
Opvangsgebied en bestuur van rivier
Definisie van rivierbestuur
Oorsake van swak rivierbeheer
Belangrikheid van die bestuur van dreineerbekkens en opvangsgebiede
Impak van mense op dreineerbekkens en opvangsgebiede:
o Rivierbesoedeling (bv. eutrofikasie)
o Oorbeweiding
o Ontbossing
o Menslike nedersetting
Bestuurstrategieë van dreineerbekkens en opvangsgebiede
Gevallestudie oor die bestuurstrategie van EEN opvangsgebied in Suid-Afrika
3.1.3 Geografiese Vaardighede en Tegnieke
(Topografiese kaart- en ortofotokaartlees en vertolking)
Kaartwerktegnieke
Kontoerlyne, kontoerinterval en -hoogte en konvensionele tekens
Kompasrigting peiling
Ware/Geografiese
Magnetiese deklinasie en -peiling
Kaartskale – tipe skale en vergelyking van skale van topografiese kaarte, ortofotokaarte en
lugfoto's
Berekening van reguitlynafstande in werklikheid
Berekening van oppervlakte van reëlmatige verskynsels
Kaartverwysingnommers/Kaartindeks
Alfanumeriese verwysings/Ruitverwysing
Kaartkoördinate/Presiese ligging – bepaling van koördinate
Berekening en interpretasie van gradiënt
Dwarssnitte – teken van dwarssnitte, dui die posisies van verskynsels aan en die identifikasie
van verskynsels wat deur dwarssnitte voorgestel word
Intersigbaarheid
Berekening van vertikale vergroting
Topografiese Kaarte
Interpretasie van 1: 50 000 topografiese kaarte:
o Identifikasie en interpretasie van fisies verskynsels, bv. reliëf, dreinering, klimaat en
plantegroei
Toepassing van al die inhoud oor Klimaat, Weer en Geomorfologie wat gedek word in
die graad 12-vraestel, tot kaartwerk
Interpretasie van temperatuur, reënval, klimaatstreke en -biome, grafieke en tabelle wat
betrekking het op die 1: 50 000 topografiese kaart en die 1 : 10 000 ortofotokaart wat
geassesseer word
Identifisering van die verskillende tipes riviere, dreineerpatrone, bepaling van stroomorde en
dreineerdigtheid op die 1 : 50 000 topografiese kaart en die 1 : 10 000 ortofotokaart, wat
geassesseer word.
Identifikasie en interpretasie van struktuurlandvorms en hangelemente op die 1 : 50 000
topografiese kaart en die 1 : 10 000 ortofotokaart, wat geassesseer word.
Lugfoto's en Ortofotokaart
Skuins- en vertikale lugfoto's – identifikasie van landvorms en verskynsels
Die gebruik van grootte, vorm, kleurskakering, tekstuur, skaduwee en patrone op vertikale
lugfoto's om verskynsels, landvorms en aktiwiteite op foto's en ortofotokaarte te identifiseer
Oriëntering van ortofotokaart met topografiese kaart
Vergelyk ortofotokaarte met topografiese kaarte
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 10 DBE/2021
Eksamenriglyne
Geografiese Inligtingstelsels (GIS)
GIS (definisie)
Komponente van GIS
Inligtingsbronne van GIS
Konsepte (definisie, identifikasie en toepassing) van:
o Afstandwaarneming
Resolusie
Beeldelement/Pixels
o Ruimtelike resolusie
o Ruimtelike- en attribuutdata
o Vektor- en rasterdata
o Ruimtelike voorwerpe
Punte/Nodusse
Lyne
Oppervlakte/Poligone
Inligtinglae/tematiese inligtingslae
Inligtinglae (identifikasie en interpretasie)
Datamanipulasie en -analise:
o Datamanipulasie
o Data-integrasie
o Bufferskepping
o Bevraagtekening
o Statistiese analise
Datastandaardisering
Deel van data
Databeveiliging
Toepassing van GIS deur die:
o Regering
o Privaat sektor
Ontwikkeling van 'n 'papier-GIS' vanaf bestaande kaarte, foto's en ander inligtingsbronne op
lae natrekpapier
Identifiseer en interpreteer konsepte deur gegewe data soos satellietbeelde. topografiese
kaarte, lugfoto's, prente en statistieke in grafieke en tabelle te gebruik
3.2 VRAESTEL 2
3.2.1 Landelike- en Stedelike Nedersettings
Nedersettingstudie
Definisie van:
o Nedersetting
o Standplaas
o Ligging
Landelike- en stedelike nedersettings
Klassifikasie van nedersettings volgens:
o Grootte en kompleksiteit
o Patroon
o Funksie
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 11 DBE/2021
Eksamenriglyne
Landelike nedersettings
Hoe standplaas en ligging die vestiging van landelike nedersettings beïnvloed
Klassifisering van landelike nedersettings volgens:
o Patroon
Identifikasie van verskillende patrone
Voordele en nadele
o Funksie
Identifikasie en redes vir die verskillende buitelynvorme van landelike nedersettings:
o Rond
o Lineêr
o Kruispad
o T-vormig
Grondgebruik in landelike nedersettings
o Identifikasie van grondgebruik: landbou, bosbou en bewaring
Landelike nedersettingskwessies
Konsep van landelike-stedelike migrasie (definisie en toepassing)
o Stoot- en trekfaktore
Definisie van landelike ontvolking:
o Oorsake en gevolge van landelike ontvolking op mense en die ekonomie
o Strategieë om landelike ontvolking te hanteer
o Gevallestudie wat die gevolge van landelike ontvolking illustreer en strategieë om dit te
hanteer
Sosiale geregtigheid-kwessies wat met landelike gebiede geassosieer word:
Definisie, doel, uitdagings met implementering, suksesstories en impak op die gemeenskap:
o Toegang tot hulpbronne (natuurlike: water en mensgemaakte: beperkte beleggings en
gebrek aan infrastruktuur)
o Grondhervorming (grondbesit, herverdeling van grond en grondeise/restitusie)
Stedelike nedersettings
Die oorsprong en ontwikkeling van stedelike nedersettings
Verstedeliking van die wêreldbevolking
Konsepte (definisie, identifisering en toepassing) van:
o Verstedeliking
o Stedelike groei
o Stedelike uitbreiding
o Ongebreidelde/Onplanmatige stedelike uitbreiding
o Tempo van verstedeliking
o Vlak van verstedeliking
o Teenverstedeliking
Hoe standplaas en ligging die vestiging van stedelike nedersettings beïnvloed
Klassifikasie (identifisering, beskrywing en doel) van stedelike nedersettings volgens funksie:
o Sentrale plekke
o Handels- en vervoerstede (Vragbrekingspunte, Aansluitingsdorpe en Poortdorpe)
o Gespesialiseerde stede
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 12 DBE/2021
Eksamenriglyne
Stedelike hiërargieë
Konsepte (identifisering, beskrywing en interpretasie) van:
o Stedelike hiërargieë
o Sentrale plekke
o Drempelbevolking
o Invloedsfeer
o Reikwydte van goedere
Konsepte (identifisering, beskrywing en interpretasie) van:
o Lae-en hoë-orde-funksies/-dienste
o Lae-en hoë-orde-sentrums
Stedelike struktuur en -patrone
Interne struktuur en patrone van stedelike nedersettings (insluitend buitelynvorms van
stedelike nedersettings)
Neem kennis van die verskil tussen grondgebruik (bv. groengordel en rekreasie) en
grondgebruiksone
o Grondgebruiksones, insluitend redes vir ligging, doel en kenmerke
Kommersieel (SSK, Afgeleë Sakekern, tipes kommersiële desentralisasie)
Residensieel
Nywerhede
Vervalsone/Oorgangsone
Landelike-stedelike oorgangsone
o Faktore wat die morfologiese struktuur van 'n stad beïnvloed
Grondplan/Straatplan
Digtheid van bebouing
o Stedelike profiele
Konsepte (definisie, identifisering en toepassing) van stedelike profiel
Redes vir die vorm van stedelike profiel
Modelle van stedelike struktuur (beskrywing en kenmerke):
o Veelvuldige kerne (Harris en Ullman)
o Moderne Amerikaanse-Westerse stad
o Derdewêreld-stad
o Suid-Afrikaanse stad
o Veranderende stedelike patrone en grondgebruik in Suid-Afrika (buffersone, groen gordel)
Stedelike nedersettingskwessies
Onlangse verstedelikingspatrone in Suid-Afrika
Stedelike kwessies wat met snelle verstedeliking verband hou: (definisie, oorsake, impak,
moontlike oplossings soos teenverstedeliking)
o Besoedeling
o Stedelike verval
o Verkeersopeenhoping
o Gebrek aan beplanning/Ongebreidelde uitbreiding
o Oorbesetting
o Behuisingstekorte
o Dienslewering (basiese dienste)
o Maatskaplike kwessies
Informele nedersettings:
o Konsep (definisie en identifisering)
o Groei van informele nedersettings
o Kwessies verwant aan informele nedersettings
o Strategieë om kwessies rakende informele nedersettings te benader
o Gevallestudies van oor die wêreld en Suid-Afrika
Gevallestudies oor hoe geselekteerde stedelike gebied in Suid-Afrika stedelike uitdagings
bestuur
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 13 DBE/2021
Eksamenriglyne
Ongeregtighede in stedelike gebiede
Definisie van omgewings-, sosiale- en ekonomiese ongeregtighede
o Omgewingsongeregtighede
Lugbesoedeling
Geraasbesoedeling
Vernietiging van ekosisteme
o Ekonomiese ongeregtighede
Armoede
Swak openbare vervoerstelsels
o Sosiale ongeregtighede
Ongelyke toegang tot dienste
Ongelyke toegang tot hulpbronne (oorsig)
3.2.2 Ekonomiese Geografie van Suid-Afrika
LET WEL: Hierdie afdeling het onderwerpe wat wissel en is geldig vir die volgende vier (4) jaar.
Alhoewel al hierdie gespesifiseerde onderwerpe gedek moet word beteken dit nie dat
almal geëksamineer gaan word nie.
Die struktuur van die ekonomie
Ekonomiese sektore – definisies en voorbeelde:
o Primêre aktiwiteite
o Sekondêre aktiwiteite
o Tersiêre aktiwiteite
o Kwaternêre aktiwiteite
Bydrae van ekonomiese sektore tot die Suid-Afrikaanse ekonomie:
o Definisie, interpretasie van, waarde en bydrae tot die BNP en BBP
o Indiensneming (verbind met verskillende sektore, interpretasie en toepassing)
Gebruik/Interpretasie van statistiese en grafiese inligting
Landbou
Bydrae van landbou tot die Suid-Afrikaanse ekonomie
Kleinboere en grootskaal boere: definisie, kenmerke en interpretasie
Vernaamste landbouprodukte verbou (definisie en voorbeelde) – tuismarkte en uitvoermark
LET WEL: Instruksie aan die begin van die afdeling oor Ekonomiese Geografie
EKSAMEN JAAR VOORGESKREWE LANDBOUPRODUK
November 2021 2021/22 Beesvleis
Mei/Junie 2022
November 2022 2022/23 Suikerriet
Mei/Junie 2023
November 2023 2023/24 Mielies
Mei/Junie 2024
Produksiegebiede op 'n kaart, identifisering en interpretasie
Pas faktore wat landbou in Suid-Afrika begunstig en verhinder op die voorgeskrewe
landbouprodukte toe
Bydrae van voorgeskrewe landbouproduk tot die Suid-Afrikaanse ekonomie
Voedselsekerheid/-onsekerheid:
o Definisie van voedselsekerheid en -onsekerheid
o Belangrikheid van voedselsekerheid in Suid-Afrika
o Faktore wat voedselsekerheid in Suid-Afrika beïnvloed
o Strategieë om voedselsekerheid in Suid-Afrika te verbeter
Gevallestudie met betrekking tot voedselsekerheid en -onsekerheid in Suid-Afrika
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 14 DBE/2021
Eksamenriglyne
Mynbou
Bydrae van mynbou tot Suid-Afrika se ekonomie
Betekenis van mynbou vir ontwikkeling in Suid-Afrika
Gevallestudie van een van Suid-Afrika se vernaamste mynprodukte
LET WEL: Instruksie aan die begin van die afdeling oor Ekonomiese Geografie
EKSAMEN JAAR VOORGESKREWE MYNBOUPRODUK
November 2021 2021/22 Steenkool
Mei/Junie 2022
November 2022 2022/23 Goud
Mei/Junie 2023
November 2023 2023/24 Platinum
Mei/Junie 2024
Produksiegebied van mynbouproduk op 'n kaart, identifisering en interpretasie
Pas faktore wat mynbou in Suid-Afrika begunstig en verhinder op die voorgeskrewe
mynbouprodukte toe
Bydrae van voorgeskrewe mynbouprodukte tot Suid-Afrika se ekonomie
Sekondêre en Tersiêre Sektore
Bydrae van sekondêre aktiwiteite tot die Suid-Afrikaanse ekonomie
Tipes nywerhede (definisie, beskrywing, voorbeelde en kenmerke):
o Swaar en ligte
o Grondstof-georiënteerde
o Markgerigte
o Onafhanklike
o Alomteenwoordige
o Brug (Vragverbrekings)
Faktore wat nywerheidsontwikkeling in Suid-Afrika bevoordeel:
o Grondstowwe
o Arbeidsvoorsiening
o Watervoorsiening
o Energievoorsiening
o Vervoer
o Politieke ingryping
o Mededinging/Kompetisie
o Handel
Faktore wat nywerheidsontwikkeling in Suid-Afrika benadeel:
o Oorkonsentrasie
o Vervoer
o Lugbesoedeling
o Arbeidsvoorsiening
o Watervoorsiening
o Energievoorsiening
o Grondstowwe
o Politieke ingryping
o Mededinging/Kompetisie
o Handel
Kernnywerheidsgebiede van Suid-Afrika:
o Gauteng (PWV), Durban-Pinetown, Port Elizabeth-Uitenhage, Suidwes-Kaap
o Ligging van die bogenoemde VIER kernnywerheidsgebiede op 'n kaart
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 15 DBE/2021
Eksamenriglyne
LET WEL: Instruksie aan die begin van die afdeling oor Ekonomiese Geografie
EKSAMEN JAAR VOORGESKREWE KERNNYWERHEIDSGEBIED
November 2021/ 2021/22 Gauteng (PWV)/Suidwes-Kaap
Mei/Junie 2022
November 2022/ 2022/23 Gauteng (PWV)/Durban-Pinetown (eThekwini)
Mei/Junie 2023
November 2023/ 2023/24 Gauteng (PWV)/Port Elizabeth-Uitenhage
Mei/Junie 2024
LET WEL: Die TWEE voorgeskrewe kernnywerheidsgebiede moet elke jaar behandel/gedek
word.
Belangrike aspekte om op te konsentreer met betrekking tot die voorgeskrewe
kernnywerheidsgebied:
Kaart wat ligging toon
Faktore wat die ligging van die voorgeskrewe nywerheidsgebied beïnvloed
Belangrikste nywerheidsaktiwiteite van die voorgeskrewe nywerheidsgebied
Faktore wat die voortgesette sukses van die voorgeskrewe kernnywerheidsgebiede
bevoordeel en benadeel
Ekonomiese- en sosiale impak van die voorgeskrewe kernnywerheidsgebiede
Gevallestudie om bostaande te illustreer
Strategieë vir Nywerheidsontwikkeling
Oorsig oor apartheid- en post-apartheid-nywerheidsontwikkelingstrategieë:
o Die Goeie Hoop-plan
Oorsig oor apartheid- en post-apartheid-nywerheidsontwikkelingstrategieë:
o Die Heropbou-en Ontwikkelingsprogram (HOP/'RDP')
o Groei, Werkskepping en Herverdeling (GEAR)
Nywerheidsontwikkelingsones (NOS'e/'IDZs') en Ruimtelike-ontwikkelingsinisiatiewe
(ROI'e/'SDIs'):
Gevallestudies van TWEE Nywerheidsontwikkelingsones (NOS'e/'IDZs') en Ruimtelike-
ontwikkelingsinisiatiewe (ROI'e/'SDIs'):
LET WEL: Instruksie aan die begin van die afdeling oor Ekonomiese Geografie
EKSAMEN JAAR NOS ROI
November 2021 2021/22 Saldanhabaai Weskus
Mei/Junie 2022
November 2022 2022/23 Dube Handelshawe Maputo-
Mei/Junie 2023 ontwikkelingskorridor
November 2023 2023/24 Koega Wildekus
Mei/Junie 2024
LET WEL: Die voorgeskrewe NOS en ROI vir die spesifieke jaar moet behandel word.
Belangrike aspekte om op te konsentreer met betrekking tot die voorgeskrewe NOS'e en
ROI'e
Definisie en verskil tussen NOS en ROI
Kaart wat ligging toon van voorgeskrewe NOS en ROI
Faktore wat die ligging van voorgeskrewe NOS en ROI beïnvloed
Belangrikste nywerheidsaktiwiteite
Faktore wat die ontwikkeling van die voorgeskrewe kernnywerheidsgebiede bevoordeel en
benadeel
Ekonomiese- en sosiale impak
Gevallestudie om bostaande te illustreer
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 16 DBE/2021
Eksamenriglyne
Nywerheidsentralisasie en -desentralisasie
o Definisie, oorsake, voordele/nadele en oplossings
Bydrae van tersiêre aktiwiteite tot Suid-Afrika se ekonomie:
o Definisie van tersiêre aktiwiteite
o Voorbeelde van tersiêre aktiwiteite
o Die rol van handel (plaaslike en internasionale) in ekonomiese ontwikkeling (definisie,
handelsbalans, handelsooreenkomste)
o Die rol van vervoer (openbare/private) in ekonomiese ontwikkeling
o Interpretasie van grafieke en tabelle van tersiêre aktiwiteite
o Gevallestudies oor die bydrae van tersiêre aktiwiteite tot Suid-Afrika se ekonomie
Die informele sektor
Konsep van informele sektor
Eienskappe van die informele sektor
Redes vir hoë indiensneming binne informele sektor in Suid-Afrika
Uitdagings wat die informele sektor van Suid-Afrika in die gesig staar
Belangrikheid/Rol van die informele sektor in die ekonomie
Strategieë vir die bemagtiging van die informele sektor
Gevallestudies om die bostaande binne die Suid-Afrikaanse konteks te illustreer
3.2.3 Geografiese vaardighede -tegnieke
(Topografiese kaart- en ortofotolees en vertolking)
Kaartwerktegnieke
Kontoerlyne, kontoerinterval en -hoogte en konvensionele tekens
Kompasrigting
Ware peiling/Geografiese peiling
Magnetiese deklinasie en -peiling
Kaartskaal – tipes skale en vergelyking van die skale van topografiese kaarte, ortofotokaarte
en lugfoto's
Berekening van reguitlynafstand in die werklikheid
Berekening van oppervlakte van reëlmatige verskynsels
Kaartverwysingsnommers/Kaartindeks
Alfanumeriese verwysing/Ruitverwysing
Kaartkoördinate/Presiese ligging – bepaling van koördinate
Berekening en interpretasie van gradiënt
Dwarssnitte – teken van dwarssnitte, dui posisie van verskynsels op dwarssnitte aan en die
identifikasie van verskynsels wat deur dwarssnitte voorgestel word
Intersigbaarheid
Berekening van vertikale vergroting
Topografiese Kaarte
Gebruik van 1: 50 000 topografiese kaarte:
o Identifikasie en interpretasie van fisiese verskynsels, bv. reliëf, dreinering, klimaat en
plantegroei, en hoe dit nedersetting en grondgebruik beïnvloed
o Identifikasie en interpretasie van kulturele verskynsels, bv. nedersetting, grondgebruik en
vervoernetwerke
Toepassing van alle aspekte van die sillabus oor Nedersettings, Ekonomiese Geografie en
kaartwerk wat in Vraestel 2 gedek word
Interpretasie van nedersetting- en ekonomiese statistieke, grafieke en tabelle wat betrekking
het op die 1 : 50 000 topografiese kaart en die 1 : 10 000 ortofotokaart, wat geassesseer word
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 17 DBE/2021
Eksamenriglyne
Lugfoto's en Ortofotokaarte
Skuins en vertikale lugfoto's – identifisering van landvorms en verskynsels
Die gebruik van grootte, vorm, kleurskakering, tekstuur, skaduwee en patrone op vertikale
lugfoto's om verskynsels, landvorms en aktiwiteite op foto's en ortofotokaarte te identifiseer
Oriëntering van ortofotokaarte met topografiese kaarte
Vergelyk ortofotokaarte met topografiese kaarte
Geografiese Inligtingstelsels (GIS)
GIS (definisie)
Komponente van GIS
Inligtingsbronne van GIS
Konsepte (definisie, identifikasie en toepassing) van:
o Afstandwaarneming
Resolusie
Beeldelement/Pixels
o Ruimtelike resolusie
o Ruimtelike en attribuutdata
o Vektor en rasterdata
o Ruimtelike voorwerpe
Punte/Nodusse
Lyne
Oppervlakte/Poligone
Inligtinglae/tematiese inligtingslae
Inligtingslae (identifikasie en interpretasie)
Datamanipulasie en analise:
o Datamanipulasie
o Data-integrasie
o Bufferskepping
o Bevraagtekening
o Statistiese analise
Datastandaardisering
Deel van data
Databeveiliging
Toepassing van GIS deur die:
o Regering
o Privaat sektor
Ontwikkeling van 'n 'papier-GIS' vanaf bestaande kaarte, foto's en ander inligtingsbronne op
lae natrekpapier
Identifiseer en interpreteer konsepte deur gegewe data soos satellietbeelde. topografiese
kaarte, lugfoto's, prente en statistieke in grafieke en tabelle te gebruik
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 18 DBE/2021
Eksamenriglyne
3.3 STRUKTUUR VAN EKSAMENVRAESTEL
3.3.1 Besonderhede van vraestelle
1. Elke vraestel tel 150 PUNTE, wat beide teorie en kaartwerk assesseer.
2. Albei vraestelle is 'n 3 UUR-eksamen.
3. Die vraestelle mag NIE op dieselfde dag geskryf word NIE.
4. Elke vraestel bestaan uit 3 vrae wat VERPLIGTEND is en moet beantwoord word:
AFDELING A bestaan uit Vraag 1 en Vraag 2 en Afdeling B bestaan uit Vraag 3.
AFDELING A:
Vraag 1 en 2 is gebaseer op teorie vir 60 punte elk.
Elk van die twee vrae sal met 'n verskeidenheid kort/objektiewe tipe vrae van 15 punte
begin. Die formaat van hierdie vrae gaan wissel. Dit sal gevolg word met 3 subvrae
van 15 punte elk.
Elk van die twee vrae sal 'n paragraaftipevraag van 8 punte insluit, d.w.s. (4 x 2) = (8).
Hierdie paragraafvrae mag NIE puntsgewys beantwoord word NIE en dit sal analitiese
denke en insig vereis. Die paragraaftipevrae kan in enige van die subvrae ingesluit
word
'n Verskeidenheid bronmateriaal sal gebruik word, bv. satellietbeelde, sinoptiese
weerkaarte, grafieke, tabelle, sketskaarte, infografika, strokiesprente, foto's
gevallestudies en koerantartikels.
Kandidate moet in staat wees om alle geografiese konsepte wat onderrig word, te
illustreer. Illustrasies kan eenvoudige benoemde diagramme/sketse wees of
diagramme/sketse met verklarings in besonderhede (met verduidelikende byskrifte).
Let wel dat die inhoud wat getoets word in die 15 punt-subvrae, meer as een aspek
van die onderwerp kan dek.
AFDELING B:
LET WEL: 'n 1:50 000 topografiese kaartuittreksel en 'n 1:10 000 ortofotokaart gaan
gebruik word vir assesseringsdoeleindes.
Vraag 3 is gebaseer op kaartwerk, naamlik kaartvaardighede en –tegnieke vir
30 punte en word soos volg onderverdeel:
o Kaartvaardighede en berekenings (10 punte)
o Kaartvertolking(12 punte)
o GIS (8 punte)
LET WEL: Meervoudigekeuse-vrae kan met al die bostaande geïntegreer word.
5. Die volgende instruksies en inligting sal op die tweede bladsy van die vraestel verskyn.
Kandidate moet van die begin van die jaar van hierdie instruksies ingelig word omdat baie
van die kandidate nie gehoor gee aan hierdie instruksies nie:
Die vraestel bestaan uit DRIE vrae.
ALLE diagramme/sketse is by die bylae ingesluit.
Waar moontlik, illustreer jou antwoorde met benoemde diagramme.
Laat 'n reël oop tussen onderafdelings wat beantwoord word.
Begin ELKE vraag bo-aan 'n NUWE bladsy.
Nommer jou antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel
gebruik.
MOENIE in die kantlyne van die ANTWOORDEBOEK skryf nie.
Skryf netjies en leesbaar.
Jy mag 'n vergrootglas gebruik.
Dui die maateenheid moet in die finale antwoord aangedui word, waar van toepassing,
bv. 10 km, 4 °C, oos.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 19 DBE/2021
Eksamenriglyne
3.3.2 Kognitiewe Vlakke
Die kognitiewe vlakke van albei vraestelle is soos volg:
Lae orde Middel-orde Hoë-orde
25% 50% 25%
(37/38 punte (75 punte) (37/38 punte)
Dit is belangrik om daarop te let dat kort objektiewe tipe vrae ook hoë-orde-vrae kan wees.
Paragraaftipevrae is altyd middel-orde of hoë-orde-vrae aangesien dit analitiese denke en insig
vereis.
4. ALGEMENE NASIENRIGLYNE
Definisies moet nagesien word deur na die konsep te kyk en nie woordeliks soos wat dit in
die handboeke gegee word nie. Puntetoekenning is (1 x 2) (2).
Maak 'n regmerkie langs die feit/inligting waarvoor punte toegeken word. Een regmerkie
word vir een punt toegeken, bv. waar daar twee punte toegeken word moet daar twee
regmerkies wees.
Die hele antwoord moet nagesien word. Moenie net na die eerste feite/inligting kyk en
punte, bv. 0 (nul), toeken nie. Daar mag korrekte feite/inligting in die antwoord verskyn en
punte moet daarvoor toegeken word.
Lees die antwoord deeglik. Korrekte antwoorde kan gegee word wat nie in die
memorandum/nasienriglyne verskyn nie. Kandidate moet punte kry vir hierdie antwoorde.
Wanneer paragraaftipevrae nagesien word, maak seker dat kandidate in volsinne antwoord
en nie puntsgewys nie.
GEEN negatiewe nasien word toegelaat NIE>
Berekeninge:
LET WEL: Berekeninge hoef nie noodwendig in die geheel getoets te word, soos aangedui
in die voorgestelde puntetoekenning, nie.
o Punte mag toegeken word as die korrekte formule verskaf is, as die formule nie gegee
is nie.
o Punte sal toegeken word vir die korrekte vervanging van waardes in die formule.
o Punte sal vir berekenings toegeken word.
o As 'n fout tydens vervanging in 'n korrekte formule gemaak word, sal 'n punt vir die
korrekte formule toegeken word, maar geen verdere punte sal toegeken word nie.
o Punte sal vir die korrekte antwoord toegeken word.
o As die antwoord verkeerd is, moet die berekening van die begin af nagesien word en
punte moet toegeken word tot by die stap waar die kandidaat verkeerd bereken het.
o As 'n eenheid, bv. kilometer, gevra word, moet die antwoord verkeerd nagesien word as
dit nie verskaf word nie. Punte moet egter vir al die berekeningstappe toegeken word
wat tot die antwoord lei.
o Punte word slegs vir 'n formule toegeken indien 'n poging aangewend is om die
berekening te doen, m.a.w. vervangings is gedoen of 'n numeriese antwoord is gegee.
o Alle berekenings, as dit nie in die vraag gespesifiseer is nie, moet tot 'n minimum van
EEN desimale plek gedoen word.
o As 'n finale antwoord van 'n berekening korrek is, mag volpunte toegeken word indien
die kandidaat die formule, vervangings en berekeningstappe toon, en die maateenheid
aangedui is. As die kandidaat slegs die antwoord neerskryf, sal punte slegs vir die
antwoord toegeken word.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 20 DBE/2021
Eksamenriglyne
Voorgestelde puntetoekenning vir graad 12-berekenings:
o Afstand (2 punte) – soos vir afstandsberekening van gradiënt
vir korrekte mate op kaart (cm/mm)
vir korrekte antwoord indien korrekte mate aangedui word (m/km)
o Area/Oppervlakte (5 punte)
vir korrekte mate van lengte op kaart (cm/mm)
vir korrekte mate van breedte op kaart (cm/mm)
vir korrekte lengte op kaart in werklikheid
vir korrekte breedte op kaart in werklikheid
vir korrekte antwoord indien korrekte mate aangedui word (m2/km2)
o Gemiddelde gradiënt (5 punte)
vir korrekte vertikale interval
vir korrekte mate van kaartafstand tussen twee punte
vir korrekte horisontale ekwivalent
vir korrekte vervanging van waardes in formule
vir korrekte antwoord as 'n verhouding
o Vertikale vergroting (5 punte)
vir korrekte omskakeling tot die korrekte eenheid
vir korrekte vertikale skaal gegee as 'n verhouding
vir korrekte horisontale skaal gegee as 'n verhouding
vir korrekte vervanging van waardes in formule – kan 'n verhouding- of 'n breukskaal
wees
vir korrekte antwoord en eenheid (in geval van vertikale vergroting is die eenheid
keer, bv. 20 keer))
o Magnetiese deklinasie (5 punte)
vir korrekte verskil in jaar
vir korrekte gemiddelde jaarlikse verandering
vir korrekte jaarlikse verandering
vir korrekte berekening met korrekte eenheid (magnetiese deklinasie vir
jaar waarin kaart gedruk is + () totale jaarlikse verandering)
o Magnetiese peiling (5 + 2 punte)
Die vyf punte soos hierbo aangedui
vir die korrekte afmeting van ware peiling
vir die korrekte antwoord en korrekte eenheid
5. SLOT
Hierdie Eksamenriglyne-dokument is bedoel om die assesseringsaspirasies wat in die KABV-
dokument voorgestaan word, te verwoord. Dit is derhalwe nie 'n plaasvervanger van die KABV-
dokument, wat onderwysers vir onderrig moet gebruik, nie.
Kwalitatiewe kurrikulum-dekking, soos uiteengesit in die KABV, kan nie oorbeklemtoon word nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 21 DBE/2021
Eksamenriglyne
BYLAE A
AKSIEWOORDE (WERKWOORDE/BEVELSWOORDE) VIR ASSESSERING
WERKWOORDE BETEKENIS HOE OM TE
BEANTWOORD
Verantwoording om te antwoord vir – verduidelik die Volsinne
oorsaak vir – om te verduidelik waarom
Analiseer om af te sonder, ondersoek en krities te Volsinne
interpreteer
Annoteer Om verduidelikende byskrifte op skets, Voeg byskrifte by skets
kaart of tekening by te voeg
Evalueer om opinie te lug hoe suksesvol/effektief Volsinne
iets is
Argumenteer/Redes Om redes aan te voer vir of teen 'n Volsinne
aanvoer voorstel/proposisie
Assesseer om versigtig te oorweeg voordat jy die Volsinne
sukses daarvan beoordeel
Kategoriseer om dinge volgens hulle kenmerke in Een woord-
groepe te plaas/in klasse te verdeel antwoorde/frases
Klassifiseer om in groepe of tipe te verdeel sodat Eenwoord-antwoorde/
dinge met dieselfde kenmerke in dieselfde frases
groep is – om volgens soort of tipe te
rangskik
Kommentaar lewer om oor die algemeen te skryf Volsinne
Vergelyk Om beide ooreenkomste en verskille uit te Volsinne
wys
Konstrueer om 'n vorm/diagram te teken 'n Diagram word
benodig
Vergelyk Om verskille, ooreenkomste of Volsinne
ongelykhede van dinge, kwaliteite of
probleme te beklemtoon
Ontwerp om 'n nuwe of oorspronklike idee te Volsinne
ontwikkel
Kritiseer om kommentaar te lewer oor die positiewe Volsinne
en negatiewe aspekte
Besluit om iets versigtig te oorweeg en tot 'n Volsinne
gevolgtrekking kom
Verdedig om dinge te sê om iets te Volsinne
regverdig/beskerm
Definieer om 'n beknopte en duidelike betekenis te Volsinne
gee/korrek te beskryf/vermoëns of
eienskappe aan te dui
Ontwerp om 'n metode te ontwikkel om iets te doen Volsinne
Demonstreer om te wys hoe iets gedoen word -of Volsinne
duidelik te maak – om te verduidelik en te
illustreer– om te bewys deur redenasie en
bewyse – voorbeelde kan gegee word
Beskryf om die vernaamste kenmerke van iets te Volsinne
lys - om weergawe te gee
Ontwikkel om 'n nuwe idee of metode suksesvol te Volsinne
ontwerp
Onderskei om verskille tussen dinge uit te wys Volsinne
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 22 DBE/2021
Eksamenriglyne
WERKWOORDE BETEKENIS HOE OM TE
BEANTWOORD
Diskrimineer om oneweredig te behandel/om op grond Volsinne
van 'n spesifieke rede (bv. geslag) uit te
sluit
Bespreek om deur middel van redenering te Volsinne
ondersoek waar beide standpunte gestel
word en 'n slotsom bereik word.
Onderskei om verskille tussen dinge uit te wys Volsinne
Teken om d.m.v. 'n skets aan te toon 'n Diagram word
benodig
Evalueer om te oorweeg of 'n opinie te lug rakende Volsinne
die waarde – om te definieer, analiseer en
te bespreek
Ondersoek om versigtig na iets te kyk – om te Volsinne
analiseer en te bespreek
Verduidelik om 'n moeilike begrip so te beskryf dat Volsinne
iemand dit maklik kan verstaan
Bevinding om 'n formele besluit oor iets te neem Volsinne
Formuleer om 'n idee of opinie uit te druk op 'n Volsinne
georganiseerde manier
Gee/Noem om feite kortliks te gee sonder 'n Een word antwoorde
bespreking
Identifiseer om vas te stel wie of wat iets of iemand is Een word antwoorde
bv. identifiseer die vernaamste kenmerke
van
Illustreer om te wys hoe iets lyk/om te bewys iets Volsinne
waar is
Interpreteer om 'n verduideliking te gee vir – om Volsinne
betekenis te gee vir
Onderskei om die verskil tussen iets raak te sien Volsinne
Regverdig om logiese argumente te gebruik om iets Volsinne
te bewys of redes te gee vir 'n besluit of
slotsom
Lys om kort stellings netjies onder mekaar te Eenwoord-antwoorde
skryf
Ligging/opspoor om die presiese plek te vind Eenwoord-antwoorde
Noem om relevante feite te gee Volsinne
Gee om iets te noem - identifiseer of noem Eenwoord-antwoorde
Uiteensetting om 'n opsomming te gee van die Volsinne
hoofpunte en die fynere besonderhede uit
te laat
Plan om versigtig te dink watter aksies word Volsinne
benodig vir 'n sekere uitkoms/resultaat
Voorspel om te sê wat jy dink gaan gebeur - om te Volsinne
profeteer – om vooraf te sê wat gaan
gebeur
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Geografie 23 DBE/2021
Eksamenriglyne
WERKWOORDE BETEKENIS WERKWOORDE
Voorstel om 'n plan voor te lê – om 'n Volsinne
formele plan in te dien
Voorsien om feite sonder 'n verduideliking te Volsinne/Eenwoord-
gee antwoorde
Bevraagteken om bedenkinge oor iets te hê Volsinne
Bepaal/Gradeer/Beraam/Rate om te oorweeg of iets 'n sekere Volsinne/Eenwoord-
kwaliteit of vlak het antwoorde
Herroep om iets te onthou Volsinne/Eenwoord-
antwoorde
Herken om te aanvaar dat iets waar of Volsinne/Eenwoord-
belangrik is – om goedkeuring te antwoorde
gee
Aanbeveel om aan te beveel dat iets gedoen Volsinne
moet word
Verslag doen om 'n amptelike stelling of Volsinne
geskrewe dokument daar te stel
Selekteer om te kies van 'n groot geheel Eenwoord-antwoorde
Skets om te illustreer met 'n eenvoudige 'n Diagram word
diagram benodig
Oplossing om vas te stel wat die probleem Volsinne
veroorsaak en 'n manier vind om
dit aan te spreek
Gee om inligting weer te gee sonder 'n Eenwoord-antwoorde
bespreking
Voorstel om 'n oplossing of verduideliking Volsinne
daar te stel
Wys om duidelik te maak – om uit te Volsinne
wys – om te verduidelik
Ondersteun om aan te toon dat 'n stelling/idee Volsinne
waar is
Tabuleer om terme of aktiwiteite onder Eenwoord-antwoorde/
spesifieke opskrifte te groepeer frases
Vertel om iets te herken op grond van Eenwoord-antwoorde
kennis
Toets om iets te ondersoek en te bepaal Volsinne
of dit bevredigend is of 'n sekere
kwaliteit het
Gebruik om 'n spesifieke metode of Volsinne
vaardigheid te gebruik om iets te
doen
Waarde om die belangrikheid van iets te Volsinne
oorweeg
Verifieer om te bevestig/bewys dat iets Volsinne
korrek is
Skryf om 'n formele dokument te skep Volsinne
Kopiereg voorbehou
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
%20June%202025%20Question%20Paper--a52dca5e-efc4-4060-84c3-24f7269a2a79/v1-a9ef6866fc707402ff5a/card.webp)
Question paper
Geography P1 (Afrikaans) June 2025 Question Paper
%20June%202025%20Question%20Paper--ba0a3969-240a-4bba-bdb6-7d02a7f80205/v1-98bc441a090fdcbd55aa/card.webp)
Question paper
Geography P2 (English) June 2025 Question Paper

Memorandum
Geography Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 Gauteng

Question paper
Geography Grade 12 NSC P1 QP September 2025 KZN

Question paper
Geography Grade 12 NSC P2 QP September 2025 KZN

Question paper
Geography P1 May June 2025 Eng
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Addendum
GEOGRAPHY P1 GR12 ANNEX SEPT 2021 English hlayiso.com

Memorandum
Geography Grade 12 Trial 2021 P2 and Memo hlayiso.com

Question paper
2021 KZN June P1 QP hlayiso.com

Question paper
Geography P1 May June 2021 Eng hlayiso.com

Question paper
Geography P2 May June 2021 Eng hlayiso.com

Question paper
Geography P2 May June 2021 MG Eng hlayiso.com
More from Grade 12 Geography
Explore more published documents in this catalogue.

Memorandum
Geography P1 Nov 2025 MG Eng

Memorandum
GEOGRAPHY P2 GR12 MEMO SEPT2024 Afrikaans hlayiso.com
%20June%202024%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--7e728632-059d-401a-ba75-fd45632f6091/v1-269fb55ac60eebf555e6/card.webp)
Memorandum
Gr 12 Geography (English) June 2024 Possible Answers hlayiso.com
%202024%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--e19dd834-ffaf-4fe6-a8a4-9ee8f8597c29/v1-cd443ecc5afd789f654b/card.webp)
Memorandum
Gr 12 Geography P2 (Afrikaans) 2024 Possible Answers hlayiso.com

Memorandum
Geography P1 May June 2024 MG Afr.docx

Memorandum