Geography Grade 12 P1 NSC November 2023 Memo (Afrikaans)

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 GEOGRAFIE P1 NOVEMBER 2023 NASIENRIGLYNE PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 10 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Geografie/V1 2 DBE/November 2023 NSS – Nasienriglyne AFDELING A: KLIMAAT EN WEER EN GEOMORFOLOGIE VRAAG 1: KLIMAAT EN WEER 1.1 1.1.1 Z (1) 1.1.2 Y (1) 1.1.3 Y (1) 1.1.4 Y (1) 1.1.5 Y (1) 1.1.6 Z (1) 1.1.7 Z (1) (7 x 1) (7) 1.2 1.2.1 B (1) 1.2.2 C (1) 1.2.3 A (1) 1.2.4 C (1) 1.2.5 B (1) 1.2.6 C (1) 1.2.7 B (1) 1.2.8 A (1) (8 x 1) (8) Kopiereg voorbehou

Downloaded from hlayiso.com Geografie/V1 3 DBE/November 2023 NSS – Nasienriglyne 1.3 1.3.1 Volwasse (1) (1 x 1) (1) 1.3.2 'n Goed ontwikkelde kouefront (2) Rede vir Wyd verspreide reënval oor die Wes-Kaap/Affekteer die Suiswes-Kaap/ fase in 1.3.1 het land bereik (2) Goed ontikkelde koue en warm sektore (2) Teenwoordigheid van cumulonimbuswolke voor die kouefront (2) Steil gradient (2) [ENIGE EEN] (1 x 2) (2) 1.3.3 Word gedryf deur die westewinde (2) Waarom Die middelbreedte sikloon beweeg van wes na oos (2) (1 x 2) (2) het die reënval [ENIGE EEN] vanaf KS na Knysna versprei 1.3.4 Laagste -15 (1) mm Laagste Hoogste- 40 (1) mm (2 x 1) (2) en Hoogste reënval 1.3.5 Kouefront (koue lug) onderskep die warm, vogtige lug (2) Verduide Wat vinnige styging van lug tot gevolg het (2) lik hoe ‘n goed-ont Stygende lug koel af en kondenseer kpoufront Een veroorsaak (ekstensiewe-groot vertikale afmeting) cumulonimbus swaarreë nval wolke (2) veroorsa [ENIGE TWEE- PROSES] (2 x 2) (4) ak 1.3.6 Sal gronderosie veroorsaak (aanvaar voorbeelde) (2) Hoe sal die Biodiversiteit sal verwoes word (2) swaarreë Verwoesting van die natuurlike habitat (aanvaar voorbeelde) (2) nval die fisiese Verwoesting van natuurlike plantegroei (2) omgewing can die W Verlies van wild (2) Kaap Verwoesting van voedselkettings/ekosisteme/voedselweb (2) negatief beinvloed Sal massa bewegings veroorsaak (aanvaar voorbeelde) (2) Kunsmis wat in die riviere gespoel word (en veroorsaak eutrofikasie) (2) Sal tot waterbesoedeling lei (aanvaar voorbeelde) (2) Loging van grondvoedingstowwe (2) (Laagliggende) gebiede word oorstroom (2) Versuipte toestande (versadiging van grond) (2) [ENIGE TWEE] (2 x 2) (4) 1.4 1.4.1 Teenwoordigheid van Coriolus-krag (1) Noem Oseaan oppervlakte temperatuur van ten minste 26,5 °C (1) EEN toestand Kalm (oppervlakte) toestande vir 'n aantal dae/minder wrywing (1) vir TS Teenwoordigheid van 'n lae lugdruk (1) ont Onstabiele atmosferiese toestande (1) Verdamping vanaf die see oppervlakte/styging van warme, vogtige lug (1) Bolug divergensie (1) Latente hitte (1) [ENIGE EEN] (1 x 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Geografie/V1 4 DBE/November 2023 NSS – Nasienriglyne 1.4.2 Suidelike halfrond (1) (1 x 1) (1) 1.4.3 Lugsirkulasie rondom die laagdruksel is kloksgewys (2) Gee ‘n Voorste linker-handse kwadrant/gevaarlike semi-sirkel is aan die rede vir SH suidwestelik deel van die tropiese sikloon geleë (2) [ENIGE EEN] (1 x 2) (2) 1.4.4 A- Geen wolke (1) wolkdekk B- digte (cumulonimbus) wolkbedekking (1) (2 x 1) (2) ing 1.4.5 At A (oog)- lug daal (verhit) wat veroorsaak dat daar geen kondensasie is Verduide nie (2) lik waarom At B (oogmuur)- lug styg (koel af) en veroorsaak dat kondensasie daar ‘n plaasvind (2) (2 x 2) (4) verskil in wolkdekk ing by A en B is INSTRUKSIE VIR GEDEELTE NASIEN – MAKSIMUM OF TWEE At A (oog)- lug daal (1) At B (oogmuur)- lug styg (1) 1.4.6 Kombinasie van die vorentoe beweging en die rotasie van die sisteem (2) Waarom Dit het 'n steil drukgradiënt (2) is die sterkste [ENIGE EEN] (1 x 2) (2) winde in die voorste linker- kwadrant 1.4.7 Skets van ‘n TS in die volwasse fase 996 (1) INSTRUKSIES VIR NASIEN (i) Die druklesing in die sentrum van die oog moet nie meer as 996 is nie (speling 950-996) (1) (ii) 4 isobare wat die korrekte spasiëring aandui (1) (iii) Korrekte simbool wat die suidelike halfrond aandui (1) (3 x 1) (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Geografie/V1 5 DBE/November 2023 NSS – Nasienriglyne 1.5 1.5.1 Kalahari hoog (1) Kuslaag (1) (2 x 1) (2) 1.5.2 B (1) (1 x 1) (1) 1.5.3 Lug vanaf die binneland (KHDS) daal teen die platorand (2) Rede vir Die lug vanaf die KHDS beweeg na die laagdruk (2) die keuse Lug is aflandig na die oseaan toe (2) van [ENIGE EEN] (1 x 2) (2) skets B 1.5.4 Lug wat teen die platorand daal is aflandig en dus is dit droog (2) Verduide Dalende lug verhit en veroorsaak geen kondensasie en dus wolklose lik waarom toestande (2) wolklose Dalende lug verhit en veroorsaak dat die oorblywende vog verdamp (2) toestand e by X [ENIGE EEN] (1 x 2) (2) gevind word INSTRUKSIE VIR GEDEELTELIKE NASIEN – MAKSIMUM VAN EEN Dalende lug (verhit) (1) 1.5.5 IMPAK PARAG 'n Bergwind verdor natuurlike plantegroei (2) RAAF Verduide Bergwinde verhoog die temperatuur van die gebied en maak dit kwesbaar lik hoe vir veldbrande(2) bergwind e ʼn Die veldbrande verwoes die natuurlike plantegroei (2) negatiew e impak of STRATEGIEË natuurlik Skep brandgordels (2) e plantegro Verseker dat water toeganklik (aanvaar voorbeelde) (2) ei en stel Bewusmaking van die negatiewe impak van veldbrande (2) strategie ё voor Beskikbaarheid van nooddienste (2) Bou/instandhouding/monitering van uitkyktorings / waarskuwingsisteme (aanvaar voorbeelde) (2) Opvoeding vir die gemeenskap (2) Oprigting van windskerms (2) [ENIGE VIER- MOET IMPAK EN STRATEGIEË INSLUIT] (4 x 2) (8) [60] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Geografie/V1 6 DBE/November 2023 NSS – Nasienriglyne VRAAG 2: GEOMORFOLOGIE 2.1 2.1.1 B (1) 2.1.2 G/E (1) 2.1.3 A (1) 2.1.4 C (1) 2.1.5 E (1) 2.1.6 H (1) 2.1.7 D (1) 2.1.8 F (1) (8 x 1) (8) 2.2 2.2.1 B (1) 2.2.2 C (1) 2.2.3 C (1) 2.2.4 A (1) 2.2.5 C (1) 2.2.6 C (1) 2.2.7 D (1) (7 x 1) (7) 2.3 2.3.1 A- reghoekig (1) B- dendrities (1) ( 2 x 1) (2) 2.3.2 Gesteente struktuur Ondderli Nate (1) ggende gesteent Horisontaal gelaagd (1) estruktu [ENIGE EEN] ur en tipe by A Gesteente tipe Stollings (1) Sedimentêr (1) [ENIGE EEN] (1 + 1) (2) 2.3.3 Die rivier vloei in die nate en skep 90º buigings (2) Invloed Sytake sluit by die hoofstroom teen 90º aan (2) van onderlig [ENIGE EEN] (1 x 2) (2) gende Gesteen te - A Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Geografie/V1 7 DBE/November 2023 NSS – Nasienriglyne 2.3.4 Hoog (1) (1 x 1) (1) 2.3.5 4de (2) orde (1 x 2) (2) 2.3.6 Hoe hoër die stroomorde, hoe hoër is die dreineringsdigtheid (2) (1 x 2) (2) 2.3.7 Die steiler helling bevorder afloop (sny meer rivier kanale) wat lei tot hoër Verduideli k hoe dreineringsdigtheid (2) helling en permeabil Gesteentes waar die permeabiliteit laag is bevorder meer afloop en dus is iteit die die dreineringsdigtheid hoër (2) (2 x 2) (4) dreinering sdigtheid by B beinvloed 2.4 2.4.1 A (1) (1 x 1) (1) 2.4.2 Dit vloei teen 'n laer vlak (2) Rede vir Dit het rivier B geroof (2) meer erosie- Rivier A erodeer (terugwaarts) deur die waterskeiding (2) krag vir Steiler gradiënt na die waterskeiding toe (220-880) (2) rivier A Meer volume water by Rivier A (2) [ENIGE EEN] (1 x 2) (2) 2.4.3 C- Roofelmboog (1) D- Windsaal (1) (2 x 1) (2) 2.4.4 Dit is 'n droë gebied (2) Kenmer Dit het riviergruis (2) ke van verskyns Dit is onder die roofelmboog geleë (2) el D Dit is bokant die verarmde stroom geleë (2) [ENIGE EEN] (1 x 2) (2) 2.4.5 Volume water van die rivier verminder (2) PARAG Die rivier spoed verminder (2) RAAF Beskryf Die rivier is minder energiek (2) verander Die rivier het minder erosie krag (2) inge by rivier E Die rivier sal meer afsetting ervaar (2) na Die lengte van die rivier is verkort (2) stroomro of Stroomorde sal daal (2) Rivier sal nie-standhoudend word (aanvaar episodies/periodies) (2) Wydte van die rivier is verminder (2) Grootte van die dreineringsbekken verminder (2) [ENIGE VIER] (4 x 2) (8) 2.5 2.5.1 (Meer as) 100 miljoen liter (1) 20% van die daaglikse gebruik (1) [ENIGE EEN] (1 x 1) (1) 2.5.2 Onttrek grondwater (boor boorgate) vanuit akwifers (1) Twee Uitheemse stropingsprogramme (1) planne – Uittreksel- Opvangs restourering en instandhouding (1) Verbeter waterse [ENIGE TWEE] (2 x 1) (2) kuriteit Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Geografie/V1 8 DBE/November 2023 NSS – Nasienriglyne 2.5.3 Minder beskikbaarheid van grondwater asgevolg van uitheemse plante (2) Uittrekse Onderbefondsing (2) l – Uitdagin Onbevoegdheid (2) gs om [ENIGE TWEE] (2 x 2) (4) planne te impleme nteer 2.5.4 (a) Dit sal die volume water in die dam vermeerder (2) Impak – Verwyderi (b) Die watertafel sal hoër wees (2) (2 x 2) (4) ng van uitheems e plante op (a) volume en (b) watertafel 2.5.5 Daar sal meer water vir plante wees (2) Verwyse Meer water beskikbaar vir dierspesies (2) ring van uitheem Meer water sal die akwatiese habitatte vermeerder (2) se Meer water sal die voedselverskaffing vir dierspesies verbeter (2) plante om [ENIGE TWEE] (2 x 2) (4) biodiver siteit te verbeter [60] TOTAAL AFDELING A: 120 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Geografie/V1 9 DBE/November 2023 NSS – Nasienriglyne AFDELING B VRAAG 3: GEOGRAFIESE VAARDIGHEDE EN TEGNIEKE 3.1 3.1.1 C (1) (1 x 1) (1) 3.1.2 B (1) (1 x 1) (1) 3.1.3 D (1) (1 x 1) (1) 3.1.4 Formule: Lengte x Breedte Oppervl akte berekeni (0.9 cm x 500m) x (0.7cm x 500m) (Word gegee) ng 450 (1) m x 350 (1) m 157 500 m² (1) (3 x 1) (3) 3.1.5 Formule: Vertikale Interval (VI) Gemidd Horisontale Ekwivalent (HE) elde gradient VI=1 567 m - 1 420 m = 147 (1) m 147 (1) (Vir korrekte vervanging) 950 1 : 6.46 (1) OF 1: 6.5 (1) (3 x 1) (3) 3.1.6 Konvekse helling (1) (1 x 1) (1) 3.2 3.2.1 D (1) (1 x 1) (1) 3.2.2 Koue lug dreineer teen die vallei-hellings en versamel op die vallevloer en Verduideli k hoe verlaag die temperatuur (2) (1 x 2) (2) katabatie se winde die temp INSTRUKSIE VIR GEDEELTELIKE NASIEN – MAKSIMUM VAN EEN by G beinvloed Koue lug dreineer teen die vallei-hellings (1) 3.2.3 Pampoen (1) (1 x 1) (1) 3.2.4 Rypholtes word aan die bodem van die vallei aangetref (2) Klimatol Dit is die gebied waar die temperatuur onder vriespunt is (2) ogiese rede vir Pampoen kan temperature onder vriespunt oorleef (2) die [ENIGE EEN] (1 x 2) (2) keuse 3.2.5 Suidwes (1) (1 x 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Geografie/V1 10 DBE/November 2023 NSS – Nasienriglyne 3.2.6 Die hoogste punt is in die noordooste/punthoogte 1524 (2) Rede vir Die V-vormige kontoerlyne wys na gebiede met toenemende hoogte in die vloeirigti ng noorde/noordooste (2) Die sytakke se skerphoekige aansluiting by die hoofstroom wys na die suidweste (2) Die damwal is aan die suidelike kant (2) [ENIGE EEN] (1 x 2) (2) 3.2.7 B5/H: Bo-loop (1) Verbind C3: middelloop (1) [ENIGE EEN] (1 x 1) (1) 3.2.8 Bo-loop: Bewyse Naby die oorsprong (2) vir die staium Kontoerlyne is naby mekaar (2) van die Steil gradiënt (2) rivier V-vormige valleie (2) Middelloop U-vormIge vallei (2) Kontoere wydverspreid (2) Geleidelike gradiënt (2) Die rivier kronkel (2) [ENIGE EEN – VERBIND AAN 3.2.7] (1 x 2) (2) 3.1 3.3.1 B (1) (1 x 1) (1) 3.3.2 Om te bepaal of die omgewingskwessie vererger (aanvaar voorbeelde) (2) Verduid elik hoe Beelde kan op ‘n gereelde basis opgedateer/gemonitor word (2) afstand Beelde kan geanaliseer word (2) waarne Bepaal moontlike oorsake (2) ming gebruik Verskaf moontlike oplossings (2) word om [ENIGE EEN - PROSES] (1 x 2) (2) die omgewi ngskwes sie te monitor 3.3.3 'n Voorstelling van geografiese verskynsels deur gebruik te maak van Definiee pixels/beeldelemente (2) r Raster data [KONSEP] (1 x 2) (2) 3.3.4 Ortofotokaart (1) (1 x 1) (1) 3.3.5 Dit is 'n beeld wat die dam in realiteit aandui en die water wat daarin Waarom voorkom (2) is die ortofotok Toon weerspieël die diepte (2) aart Tekstuur dui aan of daar water in die dam is (2) meer realisties [ENIGE EEN] (1 x 2) (2) TOTAAL AFDELING B: 30 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou