Economics Grade 9 Paper 2 Gauteng June 2023 Memo (Afrikaans)

PROVINSIALE EKSAMEN JUNIE 2023 GRAAD 9 NASIENRIGLYNE EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAPPE: DIE EKONOMIE EN ENTREPRENEURSKAP VRAESTEL 2 6 bladsye

NASIENRIGLYNE EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAPPE (VRAESTEL 2) GRAAD 9 AFDELING A: ALLE ONDERWERPE VRAAG 1 1.1 PASITEMS 1.1.1 C – Globale mark  1.1.2 A – Gemengde ekonomie 1.1.3 B – Mark  1.1.4 D – Tersiëre sektor  1.1.5 F – Ekonomiese kringloop model  5 1.2 VUL DIE ONTBREKENDE WOORD/E IN 1.2.1 primêre  1.2.2 wins 1.2.3 Ewewig  1.2.4 beperkte hulpbronne  1.2.5 kapitaal  5 TOTAAL AFDELING A: 10 10 2

NASIENRIGLYNE EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAPPE (VRAESTEL 2) GRAAD 9 AFDELING B: DIE EKONOMIE VRAAG 2: EKONOMIESE STELSELS 2.1 Gemengde ekonomiese stelsel (1) 2.2 2.2.1  Vrye beweging van kapitaal stimuleer ekonomiese groei in arm lande en skep werksgeleenthede.   Dit gee verbruikers ʼn groot aantal ingevoerde produkte om van te kies.  (Enige ander relevante antwoord.) (1) 2.2.2  Globalisering het ʼn invloed op die kultuur van baie mense gehad.   Globalisering het daartoe gelei dat mense dieselfde tipe klere dra en dieselfde soort kos eet as gevolg van internasionale bemarking. (Aanvaar enige ander relevante en korrekte antwoord.) (2) 2.3  Dit het ten doel om wins vir die besigheid te maak.   Entrepreneurs besluit watter goedere om te produseer.  Die werkers en ondernemings maak geld uit die produsering van goedere.  (Enige TWEE van die bogenoemde vir 2 punte elk. Aanvaar enige ander korrekte en relevante antwoord.) (4) [8] 8 3

NASIENRIGLYNE EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAPPE (VRAESTEL 2) GRAAD 9 VRAAG 3: EKONOMIESE KRINGLOOP 3.1 A – Onderneming  B – Goedere mark  C – Verkoop van goedere en dienste  D – Betaal belasting  E – Verkoop van die produksiefaktore  (5) 3.2  Die regering koop die goedere en dienste wat deur die onderneming geproduseer word en betaal hulle die ooreengekome prys.   Die regering ontvang belasting van die besighede wat hulle weer gebruik om die land se dienste te verbeter bv. die infrastruktuur. (Enige ander korrekte en relevante antwoord.) (2) 3.3 BTW  Invoerbelasting Sondebelasting/Aksynsbelasting (Enige ander korrekte en relevante antwoord.) (1) [8] 8 4

NASIENRIGLYNE EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAPPE (VRAESTEL 2) GRAAD 9 VRAAG 4: PRYSTEORIE 4.1 Vraag en Aanbod van Fanta Bessie V 25 A 20  Prys 15 E 10 5 A V 0 1000 2000 3000 4000 5000 6000 7000 8000 9000 Hoeveelheid (6) 4.2 R15  (1) 4.3 Die wet van aanbod bepaal dat hoe laer die prys van die produk, hoe laer die hoeveelheid aangebied, en hoe hoër die prys van ʼn produk, hoe hoër die hoeveelheid aangebied.  (2) [9] 9 TOTAAL AFDELING B: 25 5

NASIENRIGLYNE EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAPPE (VRAESTEL 2) GRAAD 9 AFDELING C: ENTREPRENEURSKAP VRAAG 5: SEKTORE VAN DIE EKONOMIE 5.1 Prentjie A – Primêre  Prentjie B – Tersiêre  Prentjie C – Sekondêre  (3) 5.2 Primêre sektor – ontgin rou materiale uit die natuur.  Sekondêre sektor – verander rou materiale in finale goedere.  Tersiêre sektor – diensondernemings soos banke, vervoer, ens.  (Enige ander korrekte en relevante antwoord.) (6) 5.3 Die primêre sektor benodig masjinerie van die sekondêre sektor  om rou materiale uit die natuur te ontgin, die sekondêre sektor benodig rou materiale om goedere te produseer.  Die tersiêre sektor benodig die vervaardigde goedere van die sekondêre sektor om te verkoop.  (Enige ander korrekte en relevante antwoord.) (6) [15] 15 TOTAAL AFDELING C: 15 TOTAAL: 50 6