Accounting Grade 10 P2 Gauteng November 2016 QP (Eng)

Downloaded from hlayiso.com GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS PROVINSIALE EKSAMEN NOVEMBER 2018 GRAAD 10 REKENINGKUNDE VRAESTEL 2 TYD: 2 uur PUNTE: 150 12 bladsye b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 2 VRAESTEL 2 GRAAD 10 GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS PROVINSIALE EKSAMEN REKENINGKUNDE VRAESTEL 2 TYD: 2 uur PUNTE: 150 INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Beantwoord alle vrae in die ANTWOORDBOEK voorsien. 2. Toon alle berekeninge waar toepaslik om deelpunte te verdien. 3. Lees alle instruksies sorgvuldig. 4. Probeer ten alle tye om binne die vasgestelde tydsraamwerk te hou. 5. Nie-programmeerbare sakrekenaars mag gebruik word. 6. Skryf netjies en leesbaar. VRAAG TEMA PUNTE TYD 1 BTW en Voorraad 34 27 minute Krediteure Rekonsiliasie en Interne 2 42 34 minute Kontrole 3 Vervaardiging 20 16 minute 4 Begrotings 25 20 minute 5 Vaste bates in Interne Kontrole 29 23 minute TOTAAL 150 120 minute b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 3 VRAESTEL 2 GRAAD 10 VRAAG 1: 34 punte; 27 minute Tema van die vraag: Hierdie vraag integreer: BTW begrippe BTW en Voorraad Basiese BTW berekeninge Voorraad VRAAG 2: 42 punte; 34 minute Tema van die vraag: Hierdie vraag integreer: Krediteure Rekonsiliasie Krediteure Rekonsiliasie Interne kontrole VRAAG 3: 20 punte; 16 minute Tema van die vraag: Hierdie vraag integreer: Vervaardigingsbegrippe Vervaardiging Basiese vervaardigingsberekeninge VRAAG 4: 25 punte; 20 minute Tema van die vraag: Hierdie vraag integreer: Begrotingskonsepte Begrotings Basiese begrotingsberekeninge VRAAG 5: 29 punte; 23 minute Tema van die vraag: Hierdie vraag integreer: Tasbare bates en waardevermindering Tasbare Bates Interne kontrole oor bates b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 4 VRAESTEL 2 GRAAD 10 VRAAG 1: BEGRIPPE, BELASTING OP TOEGEVOEGDE WAARDE EN VOORRAAD (34 punte; 27 minute) 1.1 BTW BEGRIPPE GEVRA: Dui aan of die volgende stellings WAAR of ONWAAR is. Skryf slegs ‘waar’ of ‘onwaar’ langs die vraag nommers (1.1.1 tot 1.1.5) in die ANTWOORDBOEK. (1x5) 1.1.1 Inset BTW is die BTW wat die besigheid hef op goedere en dienste voorsien aan klante of kliënte. 1.1.2 Items soos opvoeding en gesondheidsdienste waarop BTW huidiglik nie gehef word nie, word BTW vrygestelde items genoem. 1.1.3 Verpligte BTW registrasie is wanneer ʼn besigheid se jaarlikse omset R3 miljoen oorskry en vereis word om te registreer as ʼn BTW verkoper. 1.1.4 Die BTW standaardkoers van 15% word afgetrek op werknemers se salarisse en is betaalbaar aan die SAID. 1.1.5 BTW betaalbaar aan die SAID word bereken deur Inset BTW af te trek van die Uitset BTW gehef. 1.2 BTW BEREKENINGE Die onderstaande inligting is ʼn uittreksel geneem uit die boeke van Taylor Winkels op 30 Junie 2018. GEVRA: Voltooi die tabel deur die ontbrekende bedrae te bereken deur gebruik te maak (8) van die standaardkoers van 15%. Nr. Eksklusief BTW Inklusief Bv. R648 R97.20 R745.20 1.2.1 ? R840 R6 440 1.2.2 ? R135 ? 1.2.3 R420 ? ? 1.2.4 R2 100 ? R2 415 1.2.5 ? ? R736 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 5 VRAESTEL 2 GRAAD 10 1.3 VOORRAAD Die onderstaande inligting is geneem uit die boeke van Naidoo Handelaars. Die besigheid gebruik ʼn winsgrens van 20% op kosprys. GEVRA: Berei die Handelsvoorraad rekening in die Algemene Grootboek van Naidoo (21) Handelaars vir April 2018 voor, balanseer die rekening behoorlik. INLIGTING: A. Die Handelsvoorraad rekening het ʼn beginsaldo van R10 000. B. Kontantverkope vir die maand beloop R9 480. C. Naidoo Handelaars het 5% handelskorting ontvang vir goedere kontant aangekoop. Die handelskorting beloop R190. Bereken die kontantaankope. D. Kredietverkope vir die maand beloop R26 520. E. Goedere deur debiteure teruggestuur beloop R720. F. Kredietaankope vir die maand beloop R14 281. G. Terugsendings van goedere aan verskaffers beloop R1 426. H. Betaal vir die aflewering van goedere uit die kleinkas, R47. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 6 VRAESTEL 2 GRAAD 10 VRAAG 2: KREDITEURE REKONSILIASIE EN INTERNE KONTROLE (42 punte; 34 minute) 2.1 BAFANA HANDELAARS Die boekhouer van Bafana Handelaars het foute gemaak met die oorboeking na die Krediteurekontrole rekening op 30 November 2018. Die saldo van die Krediteurekontrole rekening het nie ooreengekom met die Lys van Krediteure wat geneem is uit die Krediteure Grootboek nie. GEVRA: Neem in berekening die foute en weglatings voorsien in INLIGTING C en berei die volgende voor: 2.1.1 Stel die korrekte Krediteurekontrole rekening in die Algemene (19) Grootboek vir November 2018. Balanseer die rekening. 2.1.2 Stel ʼn korrekte lys van krediteure op 30 November 2018. (17) INLIGTING A: ALGEMENE GROOTBOEK VAN BAFANA HANDELAARS DT KREDITEUREKONTROLE B6 KT Nov 01 Saldo a/b 4 380 Nov 30 Aankope KJ 45 700 30 Bank KBJ 32 400 Krediteure KAJ 2 108 afslag Joernaal AJ 2 650 Korting KBJ 1 850 debiete Saldo o/d 11 518 Joernaal AJ 1 290 krediete 50 948 50 948 Des 01 Saldo a/b 11 518 INLIGTING B: LYS VAN KREDITEURE OP 30 NOVEMBER 2018 NAAM Debiet Krediet PP Handelaars 3 890 Townsend Winkels 1 300 Longwitz Handelaars 4 512 Numero Motors 4 640 Fanele Verspreiders 260 260 14 342 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 7 VRAESTEL 2 GRAAD 10 INLIGTING C: FOUTE EN WEGLATINGS (i) Faktuur 196 ontvang vanaf Townsend Winkels vir R1 480 is oorgeboek na die rekening van Longwitz Handelaars in die hulpgrootboek. (ii) Die besigheid het besluit om die saldo van Fanele Verspreiders oor te dra na die Debiteure grootboek. Geen inskrywing is nog gedoen nie. (iii) Faktuur 231 ontvang vanaf PP Handelaars vir handelsware op krediet aangekoop vir R2 300 is foutief in die Krediteurejoernaal as R3 200 geboekstaaf. (iv) Die besigheid het sommige onderdele wat gekoop is vanaf Numero Motors vir die afleweringsvoertuig, teruggestuur vir R860. Die bedrag is korrek in die Krediteure-afslagjoernaal geboekstaaf maar is oorgeboek as kredietaankope in die Krediteure grootboek. (v) PP Handelaars verskaf goedere aan Bafana Handelaars en koop ook vanaf Bafana Handelaars. Die debietsalso van R640 in hul Debiteure grootboek moet oorgedra word na hul rekening in die Krediteure grootboek. 2.2 Batho-Pele Handelaars rekonsilieer sy rekords oor krediteure op ʼn maandelikse basis. Die eienaar is bekommerd oor die groot bedrae wat aan krediteure betaal word wat nie ooreenkom met die voorraadvlakke in die pakhuis nie. Daar is ook ʼn minimale verbetering in die verkopesyfers. 2.2.1 Wat kan die rede wees vir die tekort in voorraad? Voorsien EEN rede. (2) 2.2.2 Watter kontrole moet die besigheid aanwend om seker te maak (4) voorraad is beveilig? Voorsien TWEE punte. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 8 VRAESTEL 2 GRAAD 10 VRAAG 3: VERVAARDIGING (20 punte; 16 minute) 3.1 VERVAARDIGINGSBEGRIPPE Kies die korrekte woord in KOLOM B wat pas by die beskrywing in KOLOM A. Skryf slegs die letter (A – D) langs die nommer (3.1.1 – 3.1.4) in die ANTWOORDBOEK. (4) KOLOM A KOLOM B 3.1.1 Koste wat betaal moet word, ongeag A Arbeidskoste hoeveel goedere vervaardig word 3.1.2 Alle koste wat nie direk betrokke is in die B Primêre koste vervaardiging van produkte nie 3.1.3 Die koste van direkte materiaal en die C Vaste koste koste van direkte arbeid 3.1.4 Die koste van arbeid betrokke in die D Fabrieksbokoste vervaardiging van goedere 3.2 VERVAARDIGINGSBEREKENINGE Armaan Bodhania besit ʼn klein vervaardigingsonderneming, Bohemia Op- Bestelling Meubels. In Januarie 2018, het die hoof van Laerskool Hillview, Mev Jafta, Armaan gevra om 40 spesiale tafels vir die nuwe kunssentrum in die skool te maak. GEVRA: Gebruik die onderstaande inligting om die volgende te bereken: 3.2.1 Bereken die direkte materiaalkoste. (3) 3.2.2 Bereken die direkte arbeidskoste. (2) 3.2.3 Bereken die primêre koste. (3) 3.2.4 Bereken die totale koste van produksie. (5) 3.2.5 Bereken die eenheidskoste vir EEN tafel. (3) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 9 VRAESTEL 2 GRAAD 10 INLIGTING: A. Materiaalkoste om die tafels te vervaardig: Hout R16 000 Staal vir struktuur R5 500 Spykers, boute en skroewe R1 100 Gom R300 Houtolie R500 Verf R600 B. Armaan werk vanaf ʼn klein fabriek in Actonville en betaal R11 000 per maand huur. C. Sy water en elektrisiteitsrekening vir Januarie 2018 was R1 800. D. R250 is betaal aan ʼn deeltydse arbeider vir elke tafel vervaardig. E. 40 tafels is vervaardig. F. Die produksie van die tafels het een maand geneem om te vervaardig – Januarie. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 10 VRAESTEL 2 GRAAD 10 VRAAG 4: BEGROTING (25 punte; 20 minute) 4.1 BEGROTINGSBEGRIPPE GEVRA: Kies die korrekte begrip in die volgende stellings. Skryf slegs die begrip langs die vraagnommer (4.1.1 – 4.1.4) in die ANTWOORDBOEK. Kapitale uitgawe; Korttermyn begroting; Belasting; Begroting; Kapitale begroting; Ontvangste begroting ʼn ... is ʼn staat van verwagte ontvangstes en betalings vir ʼn spesifieke 4.1.1 tydperk. 4.1.2 ʼn ... is ʼn vooruitskatting vir toekomstige uitgawes op vaste bates. 4.1.3 ʼn ... is ʼn begroting vir ʼn periode van 3 of 6 maande. 4.1.4 ... is die vernaamste bron van inkomste vir die regering. (4x1) 4.2 BEGROTINGSBEREKENINGE Lees die onderstaande inligting en beantwoord die vrae wat volg. Jane Jaxa is ʼn werknemer van Reeza Tekstiele vir 3 jaar. Haar jaarlikse salaris vir 2018 na aftrekkings is R150 000. Sy beplan ʼn seevakansie na Thailand in Januarie 2019 en haar totale koste vir die reis is R26 000 wat reiskoste, akkomodasie, etes en spandeergeld insluit. Sy beplan om haar jaarlikse bonus te gebruik vir die vakansie. GEVRA: Beantwoord die volgende vrae. 4.2.1 Bereken die maandelikse salaris wat Jane ontvang na aftrekkings. (2) 4.2.2 Bereken die totale inkomste wat Jane in Desember gaan ontvang, verwys ook na INLIGTING B. (3) 4.2.3 Bereken Jane se maandelikse uitgawes. (3) 4.2.4 Bereken die bedrag wat Jane op ʼn maandelikse basis moet spaar. (3) 4.2.5 Sal Jane genoeg geld gespaar het insluitend haar jaarlikse bonus om in Januarie 2019 op vakansie te gaan? Bewys jou antwoord deur ʼn berekening. Dui aan of dit ʼn tekort of surplus is. (Verwys ook na INLIGTING C.) (8) 4.2.6 Verwys na haar onderstaande uitgawes, watter TWEE uitgawes kan sy verminder om maandeliks meer te spaar? (2) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 11 VRAESTEL 2 GRAAD 10 INLIGTING: A. Jane se maandelikse uitgawes bestaan uit die volgende: Terugbetaling op motor R3 100 Klererekeninge R800 Telefoon R250 Water en elektrisiteit R750 Selfoon R300 Onthaalkoste R400 Huur R2 200 Kruideniersware R1 800 Versekering R700 Petrol R 1200 Spaargeld R? B. Jane gaan ʼn bonus van R13 000 aan die einde van Desember ontvang. C. Jane beoog om slegs 90% van haar spaargeld vir 2018 te gebruik vir haar vakansie. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 12 VRAESTEL 2 GRAAD 10 VRAAG 5: VASTE BATES EN INTERNE KONTROLE (29 punte; 20 minute) 5.1 VASTE BATES Ocean Breeze Handelaars se finansiële jaar eindig op 28 Februarie 2018. K. Skoler is die eienaar. K. Skoler het jou gevra om haar te help met die volgende: GEVRA: 5.1.1 Voltooi die Vaste / Tasbare bates nota tot die finansiële state. (24) Toon alle berekeninge om deelpunte te verdien. 5.1.2 Volgens watter AARP beginsel moet alle bates geboekstaaf word teen die oorspronklike kosprys? (1) INLIGTING: Uittreksel vanaf die Voor-aansuiweringsproefbalans op 28 Februarie 2018 Fol Debiet Krediet Balansstaat-rekeninge afdeling Grond en geboue 450 000 Voertuie 130 000 Toerusting 42 900 Opgelope waardevermindering op voertuie 58 500 Opgelope waardevermindering op toerusting 13 080 Aansuiwerings en addisionele inligting:  Waardevermindering op toerusting moet bereken word teen 15% p.j. op die verminderende saldo metode. Neem in ag dat nuwe toerusting vir R12 000 op 1 Desember 2017 aangekoop is en korrek geboekstaaf is.  Waardevermindering op voertuie moet bereken word teen 20% p.j. op kosprys. 5.2. INTERNE KONTROLE – BEKEZELA KARWEIERS Lees die onderstaande inligting en beantwoord die vraag. Bekezela Karweiers se eienaar is Bekezela Majola. Hy besit trokke en doen aflewerings in Suid-Afrika. Een van sy bestuurders is twee keer gekaap in 8 maande. Hy is bekommerd dat sy versekeringspremie drasties vermeerder het as gevolg van sy ingediende eise. GEVRA: As interne ouditeur van Bekezela Karweiers, watter advies sal jy die eienaar gee vir beter interne kontrole? Voorsien TWEE punte. (4) TOTAAL: 150 EINDE