Gr10 Acc (Afrikaans) November 2016 Question Paper_hlayiso.com_.pdf

Downloaded from hlayiso.com Fm GAUTENG PROVINCE oN EDUCATION ZDUERSIV. J er REPUBLIC OF SOUTH AFRICA GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS PROVINSIALE EKSAMEN NOVEMBER 2016 GRAAD 10 REKENINGKUNDE PUNTE: 300 TYD: 3 uur 14 bladsye x*K11*

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE GRAAD 10 GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS PROVINSIALE EKSAMEN REKENINGKUNDE PUNTE: 300 TYD: 3 uur INSTRUKSIES: 1. Beantwoord AL die vrae. 2. | Berekeninge moet getoon word om deelpunte te verdien. 3. Lees die instruksies deeglik deur en volg dit noukeurig. 4. Nieprogrammeerbare sakrekenaars mag gebruik word. 5. Alle antwoorde moet in blou of swart ink geskryf word. 6. Puntetoedeling: VRAAG ONDERWERP PUNTE TYD IN MINUTE 1 Kontrolerekeninge en interne beheer 60 35 2 Debiteuregrootboek en interne beheer 30 17 3 Transaksie-analise 30 18 4 Konsepte, Inkomstestaat, Balansstaat en 110 65 Notas 5 Ontleding en vertolking van Finansiéle 40 25 state 6 BTW, Koste, Begrotings en Etiek 30 20 TOTAAL 300 180

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 3 GRAAD 10 VRAAG 1: Joernaalinskrywings en Kontrolerekeninge (60 punte; 35 minute) Die volgende inligting verskyn in die boeke van Manchester Traders vir Mei 2016. GEVRA: 1.1 Verduidelik EEN voordeel van die Deurlopende voorraadstelsel. (2) 1.2 Hoe kan die onderneming bevestig dat die balans in die Handelsvoorraad rekening dieselfde is as die Handelsvoorraad voorhande? (2) 1.3 Voltooi die Algemene Joernaal vir Mei 2016. Inskrywings word nie benodig (27) nie. 1.4 Stel die volgende Algemene Grootboekrekeninge op: 1.4.1 Debiteurekontrole-rekening (Saldo op 1 Mei 2016 — R43 270) (13) 1.4.2 Handelsvoorraadrekening (Saldo op 1 Mei 2016 — R57 290) (16) INLIGTING: 1. Die onderneming het ’n winsopslag van 60% op kosprys. 2. Joernaal totale op 31 Mei 2016: Kontantontvangstejoernaal R Kontantbetalingsjoernaal R Bank ? Bank 2? Korting toegestaan 850 Korting ontvang 975 Debiteurekontrole 36 730 Krediteurekontrole 19 500 Verkope 79 120 Handelsvoorraad 9 480 Koste van verkope 2? Debiteurekontrole 2 630 Debiteurejoernaal R Debiteure-Afslagjoernaal R Verkope ? Debiteure-afslag 1 920 Koste van verkope 23 850 Koste van verkope 1 020 Krediteurejoernaal R Krediteure Afslagjoernaal R Krediteurekontrole 2 Krediteurekontrole ? Handelsvoorraad 31 320 Handelsvoorraad 2 100 Toerusting 15 980 Toerusting 980 Verpakkingsmateriaal 5 620 Verpakkingsmateriaal 270

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 4 GRAAD 10 Algemene joernaal Debiteurekontrole Krediteurekontrole Debiet Krediet Debiet Krediet 275 120 207 320 Kleinkasjoernaal [Inligting uit die Diverserekeninge-kolom] R Mei | 17 | Die eienaar koop skrybehoeftes vir sy persoonlike gebruik. 20 21 | Doen 'n terugbetaling aan ‘n debiteur, S. Villa 35 Diverse transaksies op 31 Mei 2016 (a) (b) (c) (d) (e) (f) Chelsea Ltd hef 15% rente per jaar op ons agterstallige rekening van R180 vir 4 maande. ’n Tjek vir R500 wat uitgemaak is aan LP Bouers vir herstelwerk is in die Krediteurekontrolekolom in die KBJ aangeteken en so oorgeboek. LP Bouers is nie ‘nkrediteur nie. Stel die fout reg. Handelsvoorraad ter waarde van R120 wat aan Leeds & Co. terruggestuur is, is per ongeluk na die rekening van Leeds Traders oorgeboek. Herstel die fout. Voorraad ter waarde van R2 300 is aangekoop van Everton Bpk. Dit is in die KJ aangeteken as R3 200 en so oorgeboek. Herstel die fout. Voorraad ter waarde van R200 is deur debiteur, A. Charlton, teruggestuur. Die transaksie is in die DAJ aangeteken as S. Charlton en is so oorgeboek. Herstel die fout. ‘n Debietnota vir R120 vir voorraad wat teruggestuur is aan Sun Traders is aangeteken in die KJ en so oorgeboek. Herstel die fout.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 5 GRAAD 10 VRAAG 2 Debieteuregrootboek en Interne Kontrole (30 punte; 17 minute) Die volgende inligting is ’n uittreksel uit die rekeningkundige inligting van Kalahari Handelaars. GEVRA: 2.1 Stel die Debieteuregrootboek-rekening van J. Monty op. (18) 2.2 Verduidelik hoekom die totaal van die Debieteurelys dieselfde moet wees as die saldo in die Debieteurekontrolerekening. (3) 2.3 Het Kalahari Handelaars voldoende beheer oor hulle Krediettermebeleid? Noem TWEE punte. Verwys na toepaslike syfers om jou antwoord te ondersteun. (5) 2.4 Verskaf TWEE punte van advies aan Kalahari Handelaars in terme van J. Monty se rekening. (4) INLIGTING: A | Kalahari Traders se Krediettermebeleid is 30 dae minus 5%. B_ | J. Monty se kredietlimiet is R8 000. C | Transaksies vir Junie 2016 1 | Saldo 12 520 3 | Faktuur nr. 379 is aan J. Monty uitgereik vir goedere aan hom 5 770 gelewer. 7 | Kwitansie nr. 1231 is uitgereik aan J. Monty vir 'n tjek wat ons van 1 000 hom ontvang het. 11 | Reik Kredietnota nr. 123 uit aan J. Monty vir 'n bedrag wat op die 320 brondokument verkeerd aangeteken is. 15 | Die bank het die tjek wat ontvang is van J. Monty teruggestuur. 3 400 Die tjek is op 30 Mei 2016 ontvang en korting is toegestaan. 80 21 | Hef rente op agterstallige rekening. 130

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 6 GRAAD 10 VRAAG 3: Ontleding van Transaksies (30 punte; 18 minute) GEVRA: Voltooi die volgende tabel. (Die bankrekening is ten alle tye oortrokke.) Bron Hulp | Rekening in Algemene Grootboek Rekeningkundige vergelyking Nr. | Dokument | Joer- Debiet Krediet Bates Eienaars- Laste naal belang 1 KOJ |? Debieteure -96 kontrole Oninbare skulde |? -224 2 |K/N 2 ? 2 -180 Handelsvoorraad | ? +120 3 AJ |? Rente op +900 vaste deposito (gekapita- liseer) 41? KJ Handelsvoorraad | ? +1 440 5 |? KBJ | Krediteure 2 -1053 kontrole 2? 2? Korting -27 ontvang 6 |? Bankkoste 2 -270 7 | Duplikaat |? 2? Skryf- ~171 D/N behoeftes 8 2? ? Wins en -7 000 verlies (Bruto wins)

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 7 GRAAD 10 VRAAG 4 4.1 Finansiéle State en Notas (70 punte; 40 minute) Die inligting is saamgestel uit die rekeningkundige rekords van Tex Winkels op 29 Februarie 2016. GEVRA: 4.1.1. Stel die Inkomstestaat vir die jaar geéindig 29 Februarie 2016 op. (50) 4.1.2 Stel die volgende notas tot die finansiéle state op: (a) Tasbare Bates (13) (b) Handels- en ander Debiteure (7) INLIGTING: 1. Vooraansuiweringsproefbalans op 29 Februarie 2016 Balansstaatrekeninge-Afdeling Debiet Krediet Kapitaal [1 Maart 2015] 290 000 Ontrekkings 154 030 Grond en Geboue 240 000 Voertuie 40 000 Toerusting 49 500 Opgehoopte waardevermindering op voertuie 16 000 Opgehoopte waardevermindering op toerusting 3 200 Vaste deposito: Cadbury Bank [12% pjj.] 5 000 Handelsvoorraad 119 580 Debieteurekontrole 3 180 Bank 3 500 Wisselgeld 600 Kleinkas 300 Lening: Rolo Bank [15% p,j.] 126 000 Krediteurekontrole 8 040

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE GRAAD 10 Nominalerekeninge-afdeling Verkope 470 800 Koste van verkope 233 250 Debieteure-afslag 1 900 Nutsdienste 35 020 Rente op oortrokke rekening 3 740 Korting toegestaan 5 200 Bemarking 11 700 Bankkoste 2 340 Versekering 5 930 Skryfbehoeftes 4 370 Verpakkingsmateriaal 7 620 Oninbare skulde 510 Salarisse en lone 57 830 Huur Inkomse 56 000 Korting ontvang 7 310 Rente-inkomste 750 981 600 981 600 2. Aansuiwerings en Addisionele Inligting 2.1. Fisiese voorraadopname op 29 Februarie 2016 het die volgende aan die lig gebring: e Handelsvoorraad R123 570 e Verpakkingsmateriaal R 1510 2.2. Skryfbehoeftes ter waarde van R4 150 is deur die jaar gebruik. 2.3 Die nutsdiensterekening vir Februarie 2016 wat R2 480 beloop, is betaalbaar is op 7 Maart 2016. 2.4 _’n Bemarkingskontrak vir die periode 1 Januarie 2016 tot 31 Maart 2016 is in Desember 2015 geteken. Die bedrag van R1 500 was betaalbaar op 15 Februarie 2016. Geen inskrywing ten opsigte van die transaksie is gemaak nie. 2.5 Die Februarie 2016 huur is nog uitstaande. Die huur is verhoog met R1 000 vanaf 1 Januarie 2016. 2.6 ’n Debiteur, K. Kat, wat R220 geskuld het, is insolvent verklaar. Sy boedel het ’n finale dividend van RO.25 in elke rand uitbetaal. Die res van die bedrag moet as oninbaar afgeskryf word. Geen inskrywings is gemaak nie. 2.7 Die bankstaat is op 3 Maart 2016 ontvang. Die volgende inligting moet nog opgeteken word: « Bankkoste R170 = Rente op oortrokke rekening R120 = Onbetaalde tjek — T. Deck R280 Die tjek was ontvang ter vereffening van sy skuld van R300.

2.8 2.9 2.10 Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 9 GRAAD 10 ‘n Werknemer se besonderhede is nie in die salarisjoernaal opgeteken nie. Die besonderhede is soos volg: Netto Totale LBS WVF Mediese Salaris aftrekkings fonds 9 500 2 500 1500 120 880 Die onderneming dra op ’n rand-vir-rand-basis by tot die WVF en die mediese fonds. Bydraes word gedebiteer na die salarisrekening. Die staat van Cadbury Bank toon 'n eindsaldo van R5 690 vir die vaste deposito. Rente is gekapitaliseerd. Die leningstaat van Rolo Bank weerspieél die volgende inligting: Openingsaldo op 1 Maart 2015 R145 500 Eindsaldo op 29 Februarie 2016 R136 710 = Rente op die lening is gekapitaliseer. " Maandelikse paaiemente van R1625 is deurlopend gedurende die finansiéle jaar oorbetaal. Maak voorsiening vir die waardevermindering soos volg: . Voertuie teen 10% per jaar volgens die verminderdesaldo-metode . Toerusting teen 20% per jaar op kosprys Toerusting ter waarde van R37 000 is op krediet aangekoop op 30 November 2015. Geen inskrywing is gemaak nie.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 10 GRAAD 10 4.2 Konsepte, Balansstaat en Notas (40 punte; 25 minute) GEVRA: 4.2.1 Gee EEN woord / term vir die volgende beskrywings deur die regte woord / (5) term te kies uit die lys hieronder. Skryf net die woord / term neer langs die letter in die ANTWOORDBOEK neer. Finansieringskoste Balansstaat Omsigtigheids Inkomstestaat Lopende saak Wesenlikheid Historiese koste A __ Dit wys die wins of verlies in die besigheid. B Die finansiéle state word saamgestel vanuit die oogpunt dat die onderneming sal voortgaan met sy bedrywighede in die nabye toekoms. C__ Rente op oortrokke rekening. D_ Vaste bates word teen die oorspronklike aankoopprys aangeteken en nie wat dit sal kos om dit te vervang nie. E _Wys die netto-waarde van die onderneming. 4.2.2 Voltooi die Eienaarsbelang-nota vir die Balansstaat. (5) 4.2.3, Voltooi die Balansstaat op on 29 Februarie 2016. (30) 2. Na-aansuiweringsproefbalans op 29 Februarie 2016 Balansstaatrekeninge-afdeling Debiet Krediet Kapitaal 280 000 Ontrekkings 154 030 Grond en Geboue 220 000 Voertuie teen drawaarde 90 000 Toerusting teen drawaarde 76 500 Handelsvoorraad 129 630 Debieteurekontrole 3 180 Bank 5 720 Wisselgeld 1 500 Kleinkas 1 000 Vaste deposito: Cadbury Bank [12% p.j.] 10 320 Krediteurekontrole 18 040 Lening: Rolo Bank [15% p,j.] 156 190 Verbruiksgoedere voorhande 3 420 Opgelope inkomste 2 190 Vooruitbetaalde uitgawes 3 000 Opgelope uitgawes 4 960 Inkomste vooruitontvang 12 000 Wins en verlies (Netto wins vir die jaar) 217 860 694 770 694 770

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE GRAAD 10 11 ADDISIONELE INLIGTING: A B Een van die vaste deposito’s sal in die volgende finansiéle jaar uitbetaal, R5 000. 'n Bedrag van R30 000 sal in die volgende finansiéle jaar op die kapitale bedrag van die lening betaal word. Die eienaar het sy kapitaal met R20 000 verminder gedurende die jaar. Die transaksie is korrek opgeteken in die boeke van die onderneming.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 12 GRAAD 10 VRAAG 5: Verhoudings, Ontleding en Vertolking (40 Punte; 25 minute) Die volgende inligting is ’n uittreksel uit die boeke van Downtown Stores op 29 Februarie 2016. GEVRA: 5.1. Bereken die werklike winsopslag van die onderneming. (4) 5.2 Verskaf TWEE redes vir die verskil in die twee winsopslagpersentasies. Sien Inligting C. (4) 5.3. Bereken die persentasie brutowins op verkope. (4) 5.4 Bereken die persentasie nettowins op verkope. (4) 5.5 Wat is die persentasieverskil tussen die berekeninge in 5.3 en 5.4? Gee EEN rede vir die daling in persentasie. (2) 5.6 Bereken die opbrengs op die gemiddelde eienaarsbelang. (5) 5.7 Kan die eienaar tevrede voel met die persentasie opbrengs op sy kapitaal? Verduidelik. Haal gepaste syfers aan om jou mening te ondersteun. (4) 5.8 Bereken die bedryfskapitaalverhouding vir 2016. (5) 5.9 Bereken die vuurproefverhouding vir 2016. (4) 5.10 Verduidelik hoekom handelsvoorraad nie in berekening gebring word in die berekening van die vuurproefverhouding nie. (4) INLIGTING: A Uittreksel uit die Inkomstestaat Verkope 850 000 Koste van verkope [500 000] Bruto wins 350 000 Ander bedryfsinkomste 10 000 Bedryfsuitgawes [241 000] Netto wins vir die jaar 119 000 B Uittreksel uit die Balansstaat 2016 2015 Eienaarsbelang 450 000 350 000 Vaste bates 80 000 Langtermynlaste 50 000 Voorraad 92 000 Handels- en ander debiteure 24 200 Kontant en kontantekwivalente 6 800 Handels- en ander krediteure 41 000

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 13 GRAAD 10 Cc Finansiéle aanwysers 2016 2015 Bruto wins op verkope 43% Netto wins op verkope 24% Winsopslag 100% 100% Bedryfskapitaalverhouding 2,5: 1 Vuurproefverhouding 1,2: 1 Opbrengs op gemiddelde eienaarsbelang. 23% Rente op vaste deposito 8% pi. 8% pi. VRAAG 6: BTW, Koste en Begrotings 6.1 BTW (30 punte; 20 minute) Pas die item in KOLOM A by die beskrywing in KOLOM B. Skryf NET die letter van jou antwoord langs die vraagnommer in jou ANTWOORDBOEK neer. (10) KOLOM A KOLOM B 6.1.1 | Nulkoers BTW Verkope van Handelsvoorraad 6.1.2 | BTW op verkope van R3 135 B BTW kan nie gehef word nie (BTW ingesluit) 6.1.3 | Vrygestel van BTW. Cc 14% 6.1.4 | Uitset BTW D BTW 6.1.5 | Indirekte belasting E R385 F R438,90 G Huidiglik word geen BTW gehef nie 6.2. Koste 6.2.1. In elk van die volgende gevalle kies die korrekte woord(e) in hakies. Moenie die hele sin oorskryf nie. Skryf NET die korrekte woord(e) in jou ANTWOORDBOEK neer. A_ | Vaste koste (bly onveranderd / vermeerder / verminder) in verhouding tot die produksie. (1) B_ | Veranderlike koste (bly onveranderd / vermeerder / verminder) in verhouding tot die produksie. (1) C_ | Vaste koste per eenheid (bly onveranderd / vermeerder / verminder) in verhouding tot die produksie. (1) D_ | Veranderlike koste per eenheid (bly onveranderd / vermeerder / verminder) in verhouding tot die produksie. (1) E | Die minimum aantal eenhede wat verkoop moet word is die (wins / verlies / gelykbreekpunt).

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 14 GRAAD 10 6.2.2 Toon aan of die volgende kostes VASTE of VERANDERLIKE koste is. Maak ’n regmerkie ( v ) in die regte kolom in jou ANTWOORDBOEK. A_ | Direkte Materiaalkoste (1) B_ | Direkte Arbeidskoste (1) C_ | Fabrieksbokoste (1) D_ | Primére koste (1) E | Huur betaal vir die fabriek (1) 6.3 Kontantbegrotings 6.3.1 Watter soort begroting word in elk van die volgende stellings beskryf? (2) (a) _‘'n Finansiéle plan wat die verwagte ontvangste en betalings vir ’n bepaalde tydperk in die toekoms uiteensit. (b) n Dokument wat die verwagte inkomste en uitgawes vir '‘n bepaalde tydperk in die toekoms uiteensit. 6.3.2 Noem TWEE partye wat’n begroting sal gebruik. (2) 6.3.3 Noem TWEE redes hoekom’n kontantbegroting opgestel word. (2) 6.3.4 Die eienaar van ’n onderneming het ’n bedrag van R30 000 as diverse uitgawes vir Desember 2016 ingesluit. Hy beplan om saam met sy gesin Kaap toe te gaan vir die Desember 2016 vakansie. Lewer kommentaar op die aksie. (4) TOTAAL: 300 EINDE

Downloaded from hlayiso.com

Downloaded from hlayiso.com