Agricultural Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2012 Memo

Downloaded from hlayiso.com Province of the EASTERN CAPE EDUCATION NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2012 LANDBOUWETENSKAP V2 MEMORANDUM PUNTE: 150 Hierdie memorandum bestaan uit 8 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com 2 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (Memo) (SEPTEMBER 2012) ANTWOORDBLAD LANDBOUWETENSKAPPE V2 NAAM EN VAN MEMORANDUM AFDELING A VRAAG 1.1 VRAAG 1.2 1.1.1 A B C D√√ BEIDE A en B GEENEEN SLEGS A SLEGS B 1.1.2 A B C√√ D 1.1.3 A√√ B C D 1.1.4 A B√√ C D 1.1.5 A B√√ C D 1.1.6 A√√ B C D 1.2.1 A√√ B C D 1.1.7 A B C D√√ 1.2.2 A B C D√√ 1.1.8 A B C√√ D 1.2.3 A B√√ C D 1.1.9 A B√√ C D 1.2.4 A B C√√ D 1.1.10 A√√ B C D 1.2.5 A B C D√√ (10x2) (20) (5x2) (10) VRAAG 1.3 VRAAG 1.4 1.3.1 Begroting √√ 1.4.1 Vryemarkstelsel √ Die wet van dalende 1.3.2 1.4.2 Omgewingsfaktore √ meeropbrengs √√ Kommunale-grond 1.3.3 Terugkruising √√ 1.4.3 Eiendomsregwet (1996) √ 1.3.4 Verskansing √√ 1.4.4 Letale gene √ 1.3.5 Depresiasie √√ 1.4.5 balansstaat √ (5x2) (10) (5x1) (5) 45 TOTAAL AFDELING A: 45

Downloaded from hlayiso.com (SEPTEMBER 2012) LANDBOUWETENSKAPPE V2 (Memo) 3 AFDELING B VRAAG 2 LANDBOUBESTUUR 2.1 2.1.1 Boere kan maklik hulle prestasies vir die afgelope seisoen evalueer √ Boere kan doeltreffende beplanning vir die toekoms doen √ (2) 2.1.2 Persoonlike inligting soos naam/ouderdom/ras/geboortedatum √ Datum van aanstelling √ Werkskedule √ Salaris √ (Enige 2) (2) 2.1.3 (a) pluimveekos: lewende hawe rekords √ (1) (b) getal werkers: arbeiderrekords √ (1) (c) kunsmisstowwe: gewasrekords √ (1) 2.2 2.2.1 Beskryf die probleem √ Identifiseer alle moontlike oplossings √ Evalueer alle moontlike oplossings √ Kies die beste oplossing √ (4) 2.2.2 Goeie/harmonieus/demokraties/goeie werkverhouding/werksaam/spanwerk √√ (Enige 2) (2) 2.2.3 Produsente ontvang gewaarborgde pryse, wat hul finansiële sekuriteit gee √ Verseker ordelike en effektiewe bemarking √ Vergemaklik bestuur en rekordhouding √ Produsente ontvang gemiddelde pryse vir alle verkope √ Boere hoef nie eie opbergingsgeriewe en pakstore te bou nie √ Produsente word beskerm teen prysskommelings en uiters lae markpryse √ Kostes word laag gehou omdat produkte in bulk verpak en gestoor word (kollekteer, stoor, verpakking, prosessering) is goedkoper indien produkte saam geberg word eerder as apart hanteer word √ (Enige 3) (3) 2.2.4 Kosprys + wins prysvorming √ Kompetisie gebaseerde prysvorming √ Mark georiënteerde prysvorming √ (3)

Downloaded from hlayiso.com 4 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (Memo) (SEPTEMBER 2012) 2.3 2.3.1 Die vraagkurwe vir kasjoeneute by ʼn plaashek 1000 800 HOEVEELHEID 600 400 200 0 R1 R2 R3 R4 R5 PRYS Gepaste opskrif √ Vraagkurwe √ Korrekte plot van pryse en hoeveelhede √ Korrekte skaal en lyne getrek met ʼn liniaal √ (4) 2.3.2 Hoe hoër die pryse √, hoe minder √/verbruikers sal die produk wil koop √/Hoe laer die prys hoe meer verbruikers sal die produk koop √ (2) 2.3.3 Die weer/droogtes/hael/vloede √ Die winsgrens van die produk √ Hoe maklik kan die aanbod van die produk vermeerder word √ Kennis √ Stabiliteit van produksie √ Periode van produksie √ Tegnologie √ Prys van die produk √ (Enige 3) (3) 2.3.4 Veeveilings: verwys na die verkoop van goedere op ʼn veiling teen die hoogste bod √ onderwyl Plaashekveiling verwys na die verkoop van produkte direk vanaf die plaas √ Voordele – van veiling - hoër pryse kan verkry word √ - boere dra nie die koste van slagting en verwerking nie √ (Enige 1) (1) Voordele van plaashekverkope Boere het nie bemarkingskostes nie √ Eenheidsprys is gewoonlik laer as kleinhandelverkope (Enige 1) (4) 2.4 Besigheidsplan ʼn Dokument wat die besigheid wat jy wil begin beskryf √ asook die doel van die besigheid,√ die koste verbonde aan die besigheid en hoe ʼn wins gemaak kan word √ (3) [35]

Downloaded from hlayiso.com (SEPTEMBER 2012) LANDBOUWETENSKAPPE V2 (Memo) 5 VRAAG 3 PRODUKSIEFAKTORE EN BESTUUR 3.1 3.1.1 Die Nasionale Waterwet (1998)√ Nasionale wet op Veld en Bosbrande (1998)√ Die Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne (1983)(CARA)√ Die Wet op Volhoubare benutting van Landbouhulpbronne (2003)√ (Enige 2) (2) 3.1.2 Grondrestitusie √ Grondherverdeling √ Die hervorming van Grondbesitreg √ (3) 3.1.3 Om grond terug te gee of om vergoeding aan te bied aan die wat hul grond verloor het √ Om die vorige diskriminerende apartheidsbeleid aan te spreek en om te verseker dat die arm en voorheen benadeelde mense toegang tot grond kry √ Om sekuriteit aan mense te verskaf wat in afgeleë landelike gebiede bly √ (Enige 2) (2) 3.2 3.2.1 Beskikbare landbougrond is beperk/beskikbaarheid √ Grond is duursaam/duursaamheid √ Grond is onvernietigbaar/onvernietigbaarheid √ Grond beperk die verbouing van spesifieke gewasse/beperkbaarheid √ Grond kom in ʼn spesifieke omgewing voor/spesifieke omgewing √ Grond is onderhewig aan die wet van dalende meeropbrengs √ (Enige 4) (4) 3.2.2 Watervoorsiening/besproeiing√ Konsolideer onekonomiese eenhede √ Gebruik verbeterde wetenskaplike metodes √ (Enige 2) (2) 3.3 3.3.1 B – Permanente arbeiders √ C – Seisoenale/tydelike arbeiders √ (2) 3.3.2 Fisiese plaasbeplanning √ Daaglikse beplanning √ Toesig √ Doeltreffende meganisering/gebruik van trekkers √ Doelmatige lewensomstandighede/vergoeding/behuising/sport fasiliteite/Werkloosheidversekering/waardering √ Finansiële aansporings/bonusse √ Opleiding √ Ekonomiese beplanning van plaasaktiwiteite √ Beplanning van produksieprosesse √ (Enige 3) (3) 3.3.3 Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en Siektes (1993)√ (1)

Downloaded from hlayiso.com 6 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (Memo) (SEPTEMBER 2012) 3.4 3.4.1 Bates – alles wat jy besit √ en wat finansiële waarde het.√ (2) 3.4.2 Geboue – langtermyn bates √ Aanteelvee – medium termyn bates √ Voer – kort termyn bates √ (3) 3.4.3 Vertakkingsbegroting behels al die finansies rakende slegs een vertakking bv. aartappelsverbouing √ en Geheel plaasbegroting behels die oorkoepelende begroting wat alle vertakking insluit en alle finansies van die plaas aantoon √ (Enige 2) (2) 3.4.4 Inkomste = R64 500 Uitgawes = R54 600 Wins = R64 500 – R54 600√ = R9 900√ (2) 3.5 3.5.1 Verwerkte tamaties hou langer √ Voeg waarde toe √ Word nie beskadig nie √ Makliker om te vervoer √ Neem minder spasie op √ Kan buite-seisoen gebruik word √ Voorsien werk √ (Enige 3) (3) 3.5.2 Berekening gebaseer op enkelvoudige rente √ Berekening gebaseer op saamgestelde rente √ (2) 3.5.3 Kook/braai/√ Sondroging/Beroking √ Souting/Fermentasie/brou√ Maal/Afskil √ (Enige 2) (2) [35]

Downloaded from hlayiso.com (SEPTEMBER 2012) LANDBOUWETENSKAPPE V2 (Memo) 7 VRAAG 4 BASIESE LANDBOU-GENETIKA 4.1 4.1.1 Dit is ʼn teelstelsel √ waar individuele plante toegelaat word om hulself te bestuif √ (2) Voordele Gee aanleiding tot genetiese homologiese populasies √ Dit is nie arbeidsintensief nie aangesien die natuur sy normale loop neem en selfbestuiwing word toegelaat √ (Enige 1) (3) 4.1.2 Dieet √ Beskutting √ Klimaat √ Peste en siektes √ (4) 4.1.3 Die eienskap moet oorerflik wees √ Die eienskap moet meetbaar wees en deeglike rekordhoudings moet plaasvind √ Die eienskap moet ekonomies belangrik wees √ (3) 4.2 4.2.1 STAAFGRAFIEK TOON DIE PERSENTASIE AAN VAN VIER TIPES HOENDERKAMME 40 35 30 25 20 15 10 5 0 ROOSKAM ERTJIE KAM NEUTKAM ENKELKAM Korrekte opskrifte √ Korrekte byskrifte van Y- en X-as √ Korrekte skaal, gebruik liniaal √ Staafgrafiek √ (4) 4.2.2 Variasie √ (1) 4.3 4.3.1 Q Q q Qq Qq q Qq Qq Korrekte plasing van dominante (QQ) √ Resessiewe gene (qq) √ Korrekte plasing van genotipes √ Punnet-vierkant √ (4)

Downloaded from hlayiso.com 8 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (Memo) (SEPTEMBER 2012) 4.3.2 Wanneer ʼn individu twee verskillende eenheidsfaktore vir dieselfde eienskappe het √, sal die een faktor dominant wees en die ander faktor resessief wees. √/Wet van dominansie √ en resistiwiteit √ (2) 4.3.3 9:3:3:1 √ (1) 4.4 4.4.1 Ko-dominansie Tipe oorerwing waar beide van die selle dominant is √ en volledig uitgedruk word in die fenotipe. √ (2) 4.4.2 Inteling depressie ʼn Geleidelike afname √ in produksie van generasie tot generasie √. (2) 4.5 Agro bakterium tumefaciens √ Elektroporasie √ Mikro-inspuiting √ Geen pistool √ (Enige 3) (3) 4.6 Verlangde gene Plasmied oorgeplant in oorgeplant in plasmied √ plantsel √ Plasmied plant verlangde geen oor in plant DNA √ Weefsel kultuur word gevormplant √ (4) 4.7 Somatropien √ Tiroksied √ Androgeen √ (Enige 2) (2) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150