Skip to content

Agricultural Sciences Grade 12 Eastern Cape June 2023 Memo

MemorandumAgricultural SciencesGrade 12202312 pages

Grade 12 Agricultural Sciences memorandum from the Eastern Cape June 2023 (Afrikaans), 12 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

Eastern Cape June 2023

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT GRAAD 12 JUNIE 2023 LANDBOUWETENSKAPPE NASIENRIGLYN PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 12 bladsye.
Downloaded from hlayiso.com 2 LANDBOUWETENSKAPPE (EC/JUNIE 2023) AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 B ✓✓ 1.1.2 C ✓✓ 1.1.3 C ✓✓ 1.1.4 B ✓✓ 1.1.5 C ✓✓ 1.1.6 D ✓✓ 1.1.7 A ✓✓ 1.1.8 B ✓✓ 1.1.9 C ✓✓ 1.1.10 D ✓✓ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 Geeneen ✓✓ 1.2.2 Slegs B ✓✓ 1.2.3 Beide A en B ✓✓ 1.2.4 Slegs A ✓✓ 1.2.5 Slegs A ✓✓ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 Assimilasie ✓✓ 1.3.2 Volhoubare medikasie ✓✓ 1.3.3 Ovigenese/Oögenese ✓✓ 1.3.4 Superovulasie ✓✓ 1.3.5 Kriptorgidisme ✓✓ (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 Onderhoudsrantsoen ✓ 1.4.2 Inenting/immunisasie ✓ 1.4.3 Feromone ✓ 1.4.4 Leydig ✓ 1.4.5 Kloning ✓ (5 x 1) (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNIE 2023) LANDBOUWETENSKAPPE 3 AFDELING B VRAAG 2: DIEREVOEDING 2.1 Die spysverteringskanaal van 'n plaasdier 2.1.1 Identifikasie van dele • D – Omasum ✓ • F – Rektum ✓ (2) 2.1.2 Klassifikasie van die spysverteringskanaal van die plaasdier • Herkouer ✓ (1) 2.1.3 Motivering • Het komplekse/saamgestelde maag ✓ • Het rumen/retikulum/omasum/abomasum ✓ (Enige 1 x 1) (1) 2.1.4 Identifikasie van letters: (a) F✓ (1) (b) A✓ (1) (c) G✓ (1) 2.1.5 Deel van die hoender wat dieselfde funksie as abomasum verrig Pro-ventrikulus ✓ (1) 2.2 Vitamien- of mineraaltekorte 2.2.1 Osteomalasie – Vitamien D/fosfor/kalsium ✓ (1) 2.2.2 Nagblindheid –Vitamien A/retinol ✓ (1) 2.2.3 Goiter – Jodium ✓ (1) 2.2.4 Bloedarmoede – Yster/koper/vitamien B6 ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com 4 LANDBOUWETENSKAPPE (EC/JUNIE 2023) 2.3 Berekening van verteerbaarheidskoëffisiënt van hooi 2.3.1 85 • DM van hooi = x 19 kg = 16,15 kg ✓ 100 DM voerinname (kg) – DM mis (kg) • VK = x 100 ✓ DM voerinname (kg) 16,15 kg – 2,5 kg • VK = x 100 ✓ 16,15 kg • VK = 84,5 ✓ % ✓ (5) 2.3.2 TWEE metodes om die verteerbaarheid van hooi te verbeter • Sny/maal ✓ • Pelletering/Verkorreling ✓ • Fynmaak ✓ • Week/byvoeg van melasse ✓ • Aanvulling met NPN ✓ (Enige 2 x 1) (2) 2.4 Verhoudingsformulering vir plaasdiere 2.4.1 Berekening van voedingsverhouding van VOER A TVV (%) – VP (%) VV = 1 : ✓ VP (%) 90% – 10% VV = 1 : ✓ 10% VV = 1 : 8 ✓ (3) 2.4.2 Die voer wat die beste geskik is vir die kweek van lammers VOER B ✓ (1) 2.4.3 Regverdiging • Het meer proteïene / VOER B het 20% van VP en VOER A het 10% VP ✓ • Nou VV ✓ • Die VV is minder as 1 : 6 ✓ (Enige 1 x 1) (1) 2.5 Energiewaarde van voere 2.5.1 TWEE belangrike aspekte van Netto Energie • Onderhoud ✓ • Produksie/arbeid/laktasie/reproduksie ✓ (2) 2.5.2 TWEE doeleindes vir die berekening van energiewaarde van voer • Formulering van diererantsoen ✓ • Bepaal dieredieet ✓ • Bepaal voerstandaarde vir diere ✓ (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNIE 2023) LANDBOUWETENSKAPPE 5 2.6 Formulering van die rantsoen 2.6.1 Pearson-vierkant metode berekening (4) 2.6.2 Die persentasie sonneblom-oliekoekmeel in die mengsel • 30 + 3 = 33 ✓ 3 • x 100 ✓ 33 • 9,09% ✓ (3) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com 6 LANDBOUWETENSKAPPE (EC/JUNIE 2023) VRAAG 3: DIEREPRODUKSIE, BESKERMING EN BEHEER 3.1 Die produksiestelsels 3.1.1 Identifikasie van diereproduksiestelsels PRENT A – Ekstensief ✓ PRENT B – Intensief ✓ (2) 3.1.2 Motivering: PRENT A (Ekstensiewe) • Lae veesyfer/lae digtheid/min diere in groot area ✓ • Minder kapitaal belê/geen behoorlike skuiling/kraal met klippe gemaak ✓ • Diere sorg vir hulself ✓ (Enige 1 x 1) (1) PRENT B (Intensiewe) • Hoë besetting/hoë digtheid/baie diere in ʼn klein area ✓ • Meer kapitaal belê/behoorlike sement skuiling ✓ • Diere word deur die boer gevoer ✓ (Enige 1 x 1) (1) 3.1.3 Differensiasie Bestaansboerderystelsel • Boer op ʼn baie klein skaal om die gesin te voed, en verkoop die surplus ✓ (1) Kommersiële boerderystelsel • Boer op ʼn groot/medium skaal om die produkte te verkoop en om ʼn wins te maak ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNIE 2023) LANDBOUWETENSKAPPE 7 3.2 Grafiek Gemiddelde groeitempo van bees en pluimvee by verskillende temperature 100 90 80 Gemiddelde groeitempo (%) 70 60 50 40 30 20 10 0 10 20 30 40 50 Temperatuur (°C) BEES PLUIMVEE 3.2 3.2.1 Kriteria vir puntetoekenning • Korrekte opskrif ✓ • Tipe grafiek ✓ • X-as – korrek gekalibreer met byskrif (Temperatuur) ✓ • Y-as – korrek gekalibreer met byskrif (Gemiddelde groeitempo) ✓ • Korrekte eenhede: Persentasie en grade (% en °C) ✓ • Akkuraatheid (80% en meer korrek geplot) ✓ (6) 3.2.2 Die neiging tussen beeste en pluimvee by verskillende temperatuur Pluimvee: Groeitempo neem af by te lae of te hoë temperature ✓ (1) Beesvleis: Groeitempo reageer beter by laer/hoër temperature as pluimvee ✓ (1) 3.2.3 EEN metode om pluimvee teen uiterste koue weer te beskerm • Gebruik van verwarmers ✓ • Lugversorgers ✓ • Pluimveehuisgordyne ✓ • Isolasie van dak en vloer/beddegoed ✓ (Enige 1 x 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com 8 LANDBOUWETENSKAPPE (EC/JUNIE 2023) 3.3 Die prent van ʼn vark 3.3.1 Identifikasie van die toerusting Laaghoutbord ✓ (1) 3.3.2 TWEE redes vir die hantering van varke • Inenting ✓ • Onthoring ✓ • Dosering ✓ • Melk ✓ • Merking ✓ • Bemarking ✓ (Enige 2 x 1) (2) 3.4 Dieresiektes A – Ringwurm ✓ (1) B – Protosoë ✓ (1) C – Mastitis ✓ (1) D – Bakterieë ✓ (1) E – Virus ✓ (1) F – Aggressie / skuim in die mond / hardloop en byt alles / draai in die rondte / verlamming van onderkaak en tong ✓ (1) 3.5 Parasiete 3.5.1 Klassifikasie van die parasiet Uitwendige parasiet/eksoparasiete/ektoparasiete ✓ (1) 3.5.2 Rede Myte word op minder harige dele van die vel aangetref ✓ (1) 3.5.3 DRIE voorbeelde van uitwendige parasiete behalwe myte en bosluise • Neuswurms ✓ • Blou vlieë/brommers ✓ • Luise ✓ (3) 3.6 Lewensiklus van parasiete 3.6.1 Die parasiet Lewerslak/Trematodes/Slakke/Fasciola epatica ✓ (1) 3.6.2 Die tussengasheer Slak ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNIE 2023) LANDBOUWETENSKAPPE 9 3.6.3 TWEE weidingbestuursmaatreëls om inwendige parasiet te beheer • Wisselbeweiding ✓ • Rus periodes vanaf besmette weidings ✓ • Laat diere toe wat weerstandig is teen spesifieke inwendige parasiete ✓ • Vermy nat plekke ✓ • Gebruik van geen/niks beweiding ✓ • Verwydering van mis/higiëniese maatreëls ✓ (Enige 2 x 1) (2) 3.7 TWEE voorbeelde van metaalsoutvergiftiging • Soutvergiftiging ✓ • Ureumvergiftiging ✓ (2) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com 10 LANDBOUWETENSKAPPE (EC/JUNIE 2023) VRAAG 4: DIEREREPRODUKSIE 4.1 Die voortplantingstelsel van ʼn bul 4.1.1 Identifikasie van dele • A – Seminale vesikels ✓ • C – Uretra ✓ • F – Epididimis ✓ (3) 4.1.2 Die proses Spermatogenese ✓ (1) 4.1.3 Pas die funksies (a) E✓ (1) (b) L✓ (1) (c) J✓ (1) 4.1.4 TWEE aangebore defekte • Hipoplasie ✓ • Kriptorgidisme ✓ • Hermafroditisme ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.1.5 Rede waarom skrotum buite die liggaam is Om die temperatuur te reguleer ✓ (1) 4.2 Identifikasie van die elektroniese of meganiese toestelle (a) Kruismerker ✓ (1) (b) Stapmeter ✓ (1) (c) Hitte-aanwyser ✓ (1) 4.3 Bronstigheidsiklus 4.3.1 Die voortplantingsproses Estrussiklus ✓ (1 x 1) (1) 4.3.2 Identifikasie van fases van bronstigheidsiklus FASE B – Pro-estrus ✓ FASE C – Met-estrus ✓ (2 x 1) (2) 4.3.3 TWEE hormone • Estrogeen ✓ • Luteïniserende hormoon/LH ✓ (2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNIE 2023) LANDBOUWETENSKAPPE 11 4.3.4 TWEE sigbare seksuele gedrag wat deur bulle vertoon word. • Rus die bul se ken op die koei se kruis ✓ • Flehmen-reaksie/bul strek sy kop en krul bolip ✓ • Bul volg/opgewonde oor die koei op bronstigheid ✓ • Bulle wat uitwendige geslagsdele en urine van die koei ruik en lek ✓ • Poot op die grond en snork deur die bul ✓ • Gebrul en tong klap ✓ • Bul sal probeer om die wyfie op bronstigheid te beskerm/ bewaak ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.4 Embrio-oordrag/oorplanting 4.4.1 Identifikasie van die voortplantingstegniek Embrio-oordrag/oorplanting ✓ (1) 4.4.2 Die stadiums van embrio-oordrag/oorplanting • C✓ • A✓ • D✓ • E✓ • B✓ (5) 4.4.3 TWEE metodes om semen te versamel • Kunsmatige vagina ✓ • Elektro-ejakulator ✓ (2) 4.5 Stadiums van geboorte 4.5.1 Die stadium van geboorte Uitsetting van fetus/uitwerping van fetus/bevalling ✓ (1) 4.5.2 Identifikasie van die geboorteposisie Anterior/Vorentoe ✓ (1) 4.5.3 TWEE tekens van geboorte • Vulva word sag en geswel ✓ • Serviks skei taai slym af ✓ • Serviks verwyd ✓ • Koei urineer en ontlas gereeld ✓ • Geswelde uier wat melk drup ✓ • Die maag sak ✓ • Koei isoleer haarself ✓ • Koei hou op eet ✓ • Koei toon tekens van benoudheid en ongemak ✓ • Koei raak onrustig ✓ (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com 12 LANDBOUWETENSKAPPE (EC/JUNIE 2023) 4.6 Die melkproduksiesiklus 4.6.1 Die naam van die grafiek Laktasiekurwe ✓ (1) 4.6.2 Identifikasie van die reeks weke 4 tot 6 weke ✓ (1) 4.6.3 Naam van die hormoon Prolaktien ✓ (1) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Study this subject

More from Grade 12 Agricultural Sciences

View all